hayal etmek neden yetmiyor? | manifestin nörobilimsel gerçeği

Herkese selam. Bu hafta başlıkta görür görmez ve dinleme hissi uyandıracak bir konuyu konuşacağız.

Çünkü hangi dönemde olursak olalım, ya neymiş bu ya ya da farklı bir şey söylüyor mu acaba dediğimiz ne kadar iyi bilsek bile.

Çünkü hepimiz bu konuda uzmanız aynı zamanda.

Manifesti konuşacağız.

Manifest kelimesini hepimiz çok duyuyoruz.

Sanki bir Erven'e sipariş veriyoruz.

Sanki yeterince inanırsak gerçekliği bükecekmişiz gibi.

Ama bu bölüm en dürüst şekilde konuşup manifestin bir sihir olmadığını Erven'e mesaj atmak.

asla olmadığını ve bu mekanizmanın işleyişin büyüleyiciliğinden konuşacağız ama daha çok da manifest kavramını spritüel bir sihir gibi değil, nörobilim temelli bir

süreç olarak ele alacağız.

Çünkü eğer bir şey çalışıyorsa bir mekanizması vardır.

Hazırsan başlayalım.

Manifesti il site oğusundan çıkarıp gerçekten işe yarayabilmesi için ne lazım, yapan nasıl yapıyor diye düşünüp anlatabilmek için bir takım araştırmalar yaptım ve bunun sonucunda Dr.

James Doty ile tanıştım.

Into the Magic Shop, a neurosurgeon's quest to discover the mysteries of the brain and the secrets of the heart isimli kitabıyla New York çok satanlar listesine girmiş.

Kitabın ismi oldukça uzun ama...

Belki bilenleriniz vardır.

Türkçe'de bir beyin cerrahisinin beynin gizemlerini ve kalbin sırlarını keşfetme arayışı olarak çevrilmiş.

İnanılmaz bir kitap ismi yani inanılmaz gerçekten.

Ama bilimsel yöntemlerle şefkat, öz şefkat ve gönüllülük davranışları üzerine araştırmalar yürütmüş ve şefkat eğitimiyle güçlendirmek için de meditasyon gibi uygulamaların nörobilimsel

etkilerini gözeterek eğitim bursları oluşturmuş.

Aynı zamanda dünya genelinde de sağlık hizmeti projelerine destek olan çok yönlü bir insan olduğu için referansımızın sağlam olduğunu düşünüyorum.

Şimdi Dr. James Doty'ye göre manifest etmek evrene sipariş vermek değil, dilek tutup beklemek değil, pozitif düşün olacak yaklaşımı hiç değil.

Asıl mesele zihinsel odağı, duygusal regulasyonu ve davranışı hizalamak.

Çünkü beyin tekrar eden düşünce, güçlü duygu, net niyet kombinasyonuna göre kendini yeniden yapılandırıyor ki buna nöroplastisiz ediyoruz.

Eminim manifest kadar olmasa da en az bir kere duymuşsundur.

Şimdi manifest süreci için parasympatik sistemin aktif olması ve kalp-beyin uyumunun oluşması gerekiyor.

Yani önce regulasyon sonra da...

Niyet, sinir sistemi ve alma halinin bu süreci uygun hale getirmenin yollarını da tabii ki anlatacağım ama bundan önce gerçekten aklımızda soru işareti kalmasın ve gerçeklerin peşinden gidelim istiyorum.

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeceğim.

Manifestasyon dış dünyayı değil önce iç dünyanı dönüştürme süreci.

Eğer içsel kimlik değişmezse hedefler gelse bile kalıcı olmuyor.

Bunu içimizde bir yere not ederek dinlemek ve benim için de anlatmak Çok işimize yarayacak.

Tabii ki ben bir beyin araştırmacısı değilim ama psikoloji lisansımdan aldığım cesarete göre şunu söyleyebilirim.

Nörobilime göre beyin hep geçmişte ne olduysa yine o olacak diyor.

Buna predictive processing deniyor.

Yani beynin işi hayatta kalmak için geleceği tahmin etmek.

Eğer bilinçaltında ben yeterli değilim, seçilmem, başarı beni yalnız bırakır ya da aşk acıtır diye mesajlar varsa beyin seni o tanıdık gerçekliğe geri götürüyor.

Manifest dediğimiz şey tam burada başlıyor.

Tahmin modelini değiştirebilirsin.

Az önce nöroplastik istedim.

Yani beyin tekrar eden düşünce, yoğun duygu ve davranışla yeni bağlantılar kurabiliyor.

Ama kritik nokta şu.

Sadece tabii ki düşünmek yetmez, olumlama yapmak, hayal etmek yetmez.

Beyin için asıl güçlü sinyal duygu.

Yani eğer sen başarılıyım diyorsun ama bedenin utanç modundaysa beyin bedenine inanıyor.

Bu yüzden önce sinir sistemimizi istediklerimizle hizalamamız lazım.

Stres altındaki hedefimizin kortizol seviyesi yükseliyor.

Çünkü beyin hayatta kalma modunda oluyor ve bu modda herhangi bir yaratım olmasını beklemiyoruz.

Sadece burada savunma mümkün oluyor.

Kuantum da çok önemli ve bu alanda yanlış anlaşılan çok önemli bir yere de değinmemiz lazım.

Bu spritüel çevrelerde şöyle anlatılıyor.

İşte gerçekliği düşüncenle yaratırsın.

Ama bilimsel gerçek inan çok daha sade.

Senin odağın beyninde belirli ağları güçlendirir, güçlenen ağlar davranışı etkiler, davranış çevreyi değiştirir, çevrede yeni sonuçlar üretir.

Yani bu bir sihir değil, seçici dikkat ve davranış zinciri.

Beyin odaklandığın şeye duyarlılığını arttırır.

Retiküler aktivasyon sistemi şunu soruyor.

Bu önemli mi? Eğer sen tekrar edersen beynin buna evet diyor ve artık fırsatları daha çok görmeye başlıyorsun.

Gerçeklik değişmiş gibi görünür ama sadece algı filtresi değişmiştir.

Bu da manifestin en önemli adımı.

Peki ya görselleştirmek?

Neden çalışıyor? Çünkü beyin için hayal edilen deneyim ile gerçek deneyim arasında nörolojik olarak büyük bir fark yok.

Duygularımız biyokimya üretiyor.

E biyokimya da davranışı etkiliyor.

Davranış da kaderi.

Görselleştirme sırasında beyin gerçek deneyim ile hayal edilen deneyim arasında net ayrım yapmıyor.

Aynı nöro ağları aktive edebiliyor.

Görselleştirme yanlış anlaşılmasın ama olmuş gibi hayal etmek değil.

Beynin en temel yeteneklerinden biri simülasyon üretmek.

Ama önemli bir detay var.

Sadece görüntü değil, biraz önce bahsettiğim gibi duygusu da eklenmeli.

Yani olmuş gibi görünmek değil, olmuş gibi hissetmek gerekiyor.

Ne demek istiyorum? Biraz daha açıyım.

İstediğin şeyi olmuş gibi hayal etmek değil.

O kişi olduğunda nasıl hissediyorsan o duyguyu şimdi üretmek.

İstediğimi nasıl elde ederim sorusunun yerini, istediğim şeyi elde edecek ben olmaya razı mıyım?

Ve en zor şey ne bence biliyor musun?

Hayalini gerçekleştirmek zor değil, o hayali taşıyacak biri olmak.

Hepimizin bilinçaltında türlü türlü inançlar var.

Bu inançlar aktifken bilinçli hedef koymak çok da sonuç vermez.

Çünkü beynimiz konfor alanını koruyor.

Manifest etmek, hedef kovalamak değil, kimliğini yeniden kodlamak.

Peki beyin gerçekle hayali nasıl ayırıyor?

Fonksiyonel MRI çalışmalarında şunu görüyoruz.

Bir hareketi gerçekten yaptığında aktifi olan motor korteks o hareketi canlı biçimde hayal ettiğinde de aktifi oluyor.

Yani beyin için canlı bir zihinsel prova gerçek deneyime çok çok benzer bir nörol aktivasyon üretiyor.

Aslında bu yüzden sporcular yarışmadan önce zihinsel prova yapıyor.

Bu yüzden korktuğun bir sahne daha yaşanmadan bedenini terletebilir.

Beyin için önemli olan şey tamamen algılanan deneyim.

Beyin sürekli filtreleyen bir yapıda.

Sen bir niyete odaklandığında vestiküler aktivasyon sistemi şunu sorar.

Bu önemli mi? Beyinin filtrelediği bilgiler tekrar ve duygusal yoğunluk varsa evet diyor.

Sonra çevredeki fırsatları daha kolay seçiyor.

Yani... Gerçeklik değişmiyor aslında.

Tamamen senin algılayış filtren değişiyor.

Çoğu kişi başarısız oluyor gibi sanki ha.

Hala bir arayışta olduğumuza göre.

Çünkü iki hata yapıyoruz.

Birincisi sadece görüntü kurup duygu üretmiyoruz.

İkincisi de bilinçaltı kimliğini görmezden geliyoruz.

Engelleyici inançlarımız da yok değil tabii.

Bunu adeta bir görünmeyen fren sistemi olarak tanımlayabiliriz.

Engelleyici inanç bilinçaltında çalışan otomatik bir program.

Genellikle de çocuklukta oluşuyor.

Çünkü çocuk beyni soyut düşünemez ve yaşadığı her şeyi kişiselleştirir.

Eğer çocukken babası gittiyse demek ki ben yeterli değilim diye bir...

Ya da başarımdan sonra dışlandım bul sana başarı tehlikelidir mesajını veriyor.

Duygularımı gösterdim ve utandırıldım gibi bir fikre sahip olduğundaysa görünür olmanın riskli olması kaçınılmaz.

Ve bu çıkarımlar giderek kimliğe dönüşüyor.

Beyin bu engelleyici inançları koruyor maalesef ki maalesef.

tanıdık olan, öngörülebilir olan eski hikayeye uyan seviliyor beyin tarafından.

Bu yüzden sen bilinçli olarak başarılı olmak istiyorum desen bile bilinç altın başarı yalnızlık getirir diyorsa kendini sabote etmeye başlıyorsun.

Bu kaçınılmaz. Sabote ederken neler yapıyor olabilirsin?

Bir düşünelim. Erteleyebilirsin.

Motivasyon düşüşü yaşayabilirsin.

Son anda hata yapabilirsin ve en önemlisi de ilişkilerde geri çekilebilirsin.

Bu bilinçli değil. tamamen koruyucu bir mekanizma olarak devreye giriyor.

Herkesin dikkatini çekecek bir örnekten gidelim.

Hadi bir zincir düşün. İnanç, algı, duygu, davranış, sonuç, inancın pekişmesi.

Tam kaç tane oldu?

6 tane adımı var.

Şimdi ben seçilmem gibi bir...

İnancın var diyelim.

Bunun altında ne oluyor?

Flörtte mesafeli davranıyorsun.

Karşı taraf uzaklaşıyor.

Sonuç olarak kendini doğrulayan kehanet gibi.

Bak yine seçilmedim.

Yani beynin sana diyor ki bu model doğru çalışıyor.

O yüzden zaten bazı insanlar hayal ediyor ve ilerliyor.

Bazıları hayal ediyor ve yerinde sayıyor.

Onlar neyi farklı yapıyor?

Gel şimdi buna bakalım. Manifest bir niyet cümlesi değil, bir disiplin.

Spritüel sloganlardan uzak, nörobilim temelli ve uygulanabilir bir manifest pratiği haritası çıkartacağız şimdi.

Sinir sistemini regüle ederek, odağı bilinçli seçerek ve davranışı hizalayarak kimliği dönüştürüyoruz.

Yani düşünce, duygu, beden, davranış birlikte çalışacak.

Beyin temelli ve uygulanabilir yöntemler sunacağım.

Birincisi farkındalık.

Çok popüler bir kelime yine.

İyi ki ve maalesef farkındalık revaçta olan bir kelime.

Şöyle, niyetini, hayalini düşündüğünde şu soruyu sorabilirsin.

Eğer bu gerçekten olursa en çok neyden korkarım?

Cevap, genellikle başarı değil, başarının getireceği duygu.

Ve sadece zihinsel tekrar yetmiyor.

yeni, küçük ve güvenli deneyimler oluşturmamız gerekiyor.

Çünkü beyin yeni veri istiyor.

Örnek olarak mesela görünürlük korkun varsa küçük bir paylaşım yapabilirsin.

Reddedilme korkun varsa da küçük bir risk alabilirsin.

Bunun ne şekilde, kimle, nasıl, nerede olacağız senin tamamen şu anki yaşamdaki konumun ve deneyimlerinle hayatındaki insanlarla alakalı bu konuda öneri yapamıyorum.

Ama şunu kesinlikle garanti edebilirim.

Her yeni deneyim eski inancını zayıflatacak.

Sinir sistemimizi regüle etmemiz gerekiyor çünkü stres altındaki beyin Yaratım yapamıyor.

Bu yüzden 5 dakikalık regulasyon rutini oluşturmayı önerebilirim.

Burada 4 saniye nefes alıp 6 saniye verme pratiği yaparak omuzlarını gevşetip dikkati göğüs bölgene getirmen vagus sinirini aktif edecek.

Bu aynı zamanda parasympatik sistemi devreye alacak.

Amacımız tamamen hayatta kalma modundan yaratım moduna geçebilmek.

En önemlisi niyeti doğru tanımlamak.

Beyin muğlak hedefle çalışmaz.

Başarılı olmak istiyor.

Şu alanda üretim yapan, görünür ve katkı sağlayan biri olmak istiyorum.

Artık o alanı sen dolduracaksın.

Ama niyetin aynı zamanda etik olmalı.

Yani başkasına zarar üzerine kurulu olmamalı.

Çünkü niyetin altında kıtlık, kıskançlık ya da öfke varsa sinir sistemi yine tehdit moduna döner.

Niyet yazma formülü ne peki?

Şöyle ne istiyorum, neden istiyorum, olduğunda kim olacağım?

Son soru oldukça kritik çünkü bu bir hedef değil kimlik.

Çoğu kişi buna ben de bazen dahil olabiliyorum sonucu hayal ediyor.

Oysa beynimiz davranışı kodluyor.

Yanlış bir görselleştirme örneği vereyim.

Sahnede alkışlanıyorum.

İyi peki güzel alkışlanmalar.

Doğru görselleştirme şu şekilde olmalı.

Sakinim, netim, güvenliyim ve sahnede konuşurken, performansını gösterirken bedenim açık.

Gözlerini kapat ve şunları hayal et.

Ne görüyorsun, ne duyuyorsun, bedeninde ne hissediyorsun?

En az 2-3 dakika duygu üretmeden bundan çıkma.

Amacımız tamamen beynimize bu tanıdık sinyali vermek.

Yeni inanç sadece pozitif değil, gerçekçi olmalı.

Günün sonunda da bugün kimliğime uygun davrandım mı sorusuna...

dürüstçe cevap vermen gerekiyor.

Tabii ki hiçbirimiz her gün aynı motivasyonda olmayacağız.

Motivasyonun düştüğünde şunu sor.

Bu gerçekten zor mu?

Yoksa eski kimliğin mi geri gelmek istiyor?

Yargılama yok. Fark et ve küçük adıma geri dön.

Hayalin gerçekleşmeye yaklaştığında neden korktuğunu hiç fark ettin mi?

Çünkü eski kimliğin ölmek üzere.

Ve eski kimlik ne kadar acı verici olursa olsun tanıdık.

Tanıdık acı. bilinmeyen mutluluktan daha güvenli gelir.

İşte manifest tam burada cesaret istiyor.

Hayatı kendimize göre şekillendirmek değil, hayatın bizi çağırdığı yere doğru genişleyebilmekten geçiyor.

Hayal ettiğin o versiyonun zaten içinde bir yerde olduğunu fark etmekten.

Ve korkunun yanlış yolda olduğunu değil.

Büyüdüğünün işareti olduğunu görmek.

Eğer şu anda bir şeyden korkuyorsan ama yine de istiyorsan o şey belki de senindir.

Bu bölümden sonra mucize bekleme.

Sadece küçük bir cesaret göster.

Çünkü hayat çoğu zaman sadece bir adım kadar uzakta.

Ve belki de o adım şu an seninle birlikte atılıyor.

Ben gerçekten o hayatı kaldırabilecek biri olmaya hazır mıyım?

Bu soru kilit soru.

Bu soruyu korkmadan sor kendine.

Unutma bugün ben burada sihirli bir formül vermedim.

Ermen'e bir mesaj da göndermedik.

Sadece sinir sistemini, inançları ve küçük adımları konuştuk.

En gerçek manifest bu.

Korktuğun şeye rağmen bir adım atmak.

Şimdi sana tek bir soru bırakıyorum.

Bu bölüm bittikten sonra olmak istediğin kişinin hangi küçük davranışını yapacaksın?

Küçük bir sır vereyim. Yıllar sonra dönüp baktığında hayatının değiştiği anın bu küçük adım olduğunu fark edeceksin.

Bitirmeden içimde küçük bir itiraz var.

Sessiz ama geçmeyen bir itiraz.

Çünkü bazen bu iste, hayal et, olur cümleleri insanın omzuna fark etmeden bir ağırlık daha koyuyor.

Sanki olmuyorsa yeterince istememişsin gibi.

Sanki hayalin gerçekleşmiyorsa problem senmişsin gibi.

Oysa bazen mesele bu değil.

Mesele içinde bulunduğun gerçekliğin ağırlığı.

Çünkü her zihin aynı yerden hayal kurmuyor.

Her hayat aynı yerden başlamıyor ve bazı coğrafyalarda hayal kurmak bile başlı başına bir cesaret istiyor.

Gerçeklikten kopuk bir bölüm kaydetmek istemedim.

Türkiye'de bugün birçok genç için mesele hayal kuramamak değil aslında.

Mesele o hayalin bir gün gerçek olabileceğine inanmanın giderek zorlaşması.

İşte tam burada o çok tanıdık cümleyle gerçek hayatın arasında bir boşluk açılıyor.

Her şey olabilirsin, istersen.

Belki doğru ama eksik.

Çünkü kimse sana o her şeye giden yolun ne kadar engebeli olabileceğini anlatmıyor.

Belki de bölümün sonunda konuşmamız gereken şey şu.

İnsan umudu yavaş yavaş azalırken bile hayal kurmaya devam edebilir mi?

Türkiye'de gençlerin hayalini gerçekleştirmeme hissi çoğu zaman psikolojik değil, yapısal bir sıkışmışlıktan doğuyor.

Türkiye'de genç olmanın o görünmeyen ağırlığından, insanın kendi hayatına geç kalmış gibi hissetmesinden.

Hayal kurmuyor değil ama hayallerinin bir gün gerçekleşeceğine artık pek inanmıyor sanki.

İnsanın en çok yorulduğu şey yaşadıkları değil yaşayamadıkları oluyor.

Bazı hayaller vardır, gerçekleşmediği için değil, içinde yavaş yavaş söndüğü için acıtır.

Çok çalışmak her zaman yetmiyor, iyi olmak her zaman görünür olmuyor.

Bazen gerçekten istemek bile bir şey getirmiyor.

Gençlerin büyük bir kısmı gelecek üzerinde kontrol hissinin düşük olduğunu söylüyor.

Araştırmalar hep bu yönde.

Yani mesele sadece imkan değil, mesele yönünü kaybetmek.

Nereye gideceğini bilmemek değil sadece.

Gitsem bile bir yere varıp varmayacağını bilememek.

Bu çok ağır bir duygu çünkü insan belirsizliğe dayanabilir ama anlamsızlığa pek dayanamaz.

Çok somut, çok gerçek, çok sert.

Hayal kurmanın bile bir maliyeti var artık.

Yeni bir şey denemek, bir şehir değiştirmek, bir eğitim almak hatta bazen sadece zaman ayırmak bile bir lüks haline gelmiş durumda.

Bu yüzden birçok genç hayallerinden vazgeçmiyor aslında, onları erteliyor.

Ama ertelenen bir hayal zamanla biraz daha uzaklaşıyor insandan.

İnsan bazen hayallerini gerçekleştiremediği için değil, onların mümkün olduğuna inanmayı bıraktığı için kayboluyor.

İnanç dediğimiz şey öyle büyük bir motivasyon konuşmasıyla gelmez geri.

Küçük küçük gelir.

Bir ihtimalle, bir örnekle, bir belkiyle.

Belki de bu yüzden bize artık daha fazla başarı hikayesi değil, daha fazla gerçek hikaye lazım.

Yavaş ilerleyen, zorlanan, ara veren, yeniden denenen hikayeler.

Çünkü gerçek olan umut verir, mükemmel olan değil.

Şunu kabul ederek başlamak gerekiyor.

Bu his sadece sana ait değil.

Bu ülkede, bu zamanda çok fazla insan aynı yerde sıkışmış hissediyor.

Bu bir kişisel başarısızlık değil, kolektif bir deneyim.

Ama her kolektif deneyimin içinde küçük de olsa bireysel çıkış yolları var.

Her şeyi değiştiremeyiz ama şunu yapabiliriz.

Kendi hayatımızda küçük de olsa bir alan açabiliriz.

Bir şey denemek için, bir şeye inanmak için, bir ihtimali canlı tutmak için.

Çünkü bazen hayat büyük kırılımlarla değil, küçük ısrarlarla değişiyor.

Ve bazen en büyük direnç tamamen vazgeçmemek.

Bu bölümün sonunda sana şunu bırakmak istiyorum.

Sen hayal kuramıyor değilsin.

Sadece o hayalin gerçekleşeceğine olan inancın yorulmuş olabilir.

Ve güzel haber bu geri gelebilecek bir şey.

Belki yavaş yavaş, biraz sessiz ama gerçekten.

Her şey küçük bir ihtimalle başlar.

Neden olmasın demekle.

Ve bazen bir hayata değiştirmek için bu soru yeterli.

Ne demiş Yunus Emre? Neyi çok bekler ve umursarsan senden uzaklaşır.

Hem ne demiştik? İstenileni almak değil razı olmaktır imtihan.

Haftaya yeniden görüşmek üzere.