Bölüm 34: Gezegenler Serisi Part 1 | Güneş Sistemi’nin Devi Jüpiter!

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik keşifler ve çocuklarıyla birlikte uzayın büyüleyici dünyasını keşfetmeyi seven sevgili ebeveynler.

Minik keşiflere hepiniz hoş geldiniz.

Ben Pelin. Çocuklar, bugün...

Minik bir kaşifimizin merak ettiği ve benim de sizlerle uzun zamandır konuşmak istediğim yepyeni ve heyecan dolu bir seriye başlıyoruz.

Gezegenler serisi.

Bugüne kadar dünyamızdaki renkleri, dinozorları ve doğanın en tatlı sırlarını konuştuk.

Bugün başımızı yukarı kaldırıyoruz ve gözlerimizi güneş sisteminin o sonsuz derinliğine çeviriyoruz.

Bugün minik kaşifler uzay gemisi ilk seferine çıkıyor.

Derin bir nefes alın, uzay kasklarınızı takın ve kemerlerinizi sıkıca bağlayın.

Çünkü yepyeni bir keşif başlıyor.

Çocuklar, öncelikle biz bu uzay hakkında, gök cisimleri hakkında öğrendiğimiz onca bilgiyi kimlere borçluyuz biliyor musunuz?

Yüzyıllarca yıl önce gökyüzünü büyük bir merakla izleyen, gece gündüz teleskoplarıyla yıldızları ve gezegenleri inceleyen bilim insanlarına.

Uzayı, yıldızları, gezegenleri ve gökyüzünde gördüğümüz diğer gök cisimlerini inceleyen bilime astronomi, bu işi yapan bilim insanlarına ise astronom denir.

İşte bugün biz de o astronomların izinden gidiyoruz.

İlk durağımız ise güneşe yakınlık sırasına göre beşinci gezegen olan güneş sisteminin en büyük gezegeni Jüpiter.

Çocuklar! Jüpiter o kadar devasadır ki bizim üzerinde yaşadığımız dünyadan tam 1300 tanesini yan yana koyup içine doldursaydık ancak

Jüpiter'in büyüklüğüne ulaşabilirdik.

Üstelik çok ilginç bir bilgi daha var.

Güneş sistemindeki bütün gezegenleri bir araya toplasaydık bile yine de Jüpiter kadar ağır olamazlardı.

Gerçekten inanılmaz değil mi?

Ama durun! Jüpiter'in bizi şaşırtan tek özelliği büyüklüğü değil.

Astronomların keşfettiği daha birçok ilginç özelliği var.

Mesela Jüpiter'in üzerinde yürüyebileceğimiz taş, toprak ya da dağ gibi sert bir yüzey bulunmuyor.

Çünkü Jüpiter büyük ölçüde gazlardan oluşuyor.

Yani bir astronot kıyafeti giyip Jüpiter'e gitseydiniz ayağınızı basabileceğiniz sert bir zemin bulamazdınız.

Tıpkı kalın bir bulut tabakasının içine girer gibi gazların arasından süzülmeye devam ederdiniz.

Üstelik Jüpiter'in fotoğraflarına baktığımızda tam ortasında devasa kızıl bir nokta görürdünüz.

Astronomlar buna büyük kırmızı leke adını veriyor.

Ama aslında bu bir leke değil.

Jüpiter'in atmosferinde en az 350 yıldır hiç durmadan dönen devasa bir kasırga.

Peki... Kasırga ne demek biliyor musunuz çocuklar?

Kasırga rüzgarların çok ama çok güçlü bir şekilde kendi etrafında fırıl fırıl dönerek esmesidir.

Tıpkı dev bir rüzgar fırıldığı ya da kendi etrafında dönen bir su hortumu gibi.

Bizim dünyamızdaki kasırgalar birkaç gün sürer ve sonra yavaş yavaş sona erer.

Ama Jüpiter'deki bu dev kasırga öyle güçlü ki yüzyıllardır aralıksız dönmeye devam ediyor.

Üstelik kapladığı alan o kadar geniş ki bizim koskoca dünyamız bu tek bir fırtınanın içine rahatça sığabilir.

Jüpiter sadece devasa boyutlarıyla Güneş sisteminin en büyük gezegeni olmakla kalmaz.

Bu büyüklüğün getirdiği muazzam çekim gücüyle de çok ama çok önemli bir görev üstlenir.

Tıpkı dev bir mıknatıs gibi.

Bilim insanları bu güçlü çekim kuvveti sayesinde Jüpiter'in uzayda başıboş dolaşan bazı büyük gök taşlarını kendine çekerek iç kısımdaki gezegenlerin

daha güvenli kalmasına yardımcı olduğunu düşünüyor.

İşte böyle minik kaşifler.

Güneşten uzaklığa göre 5.

sırada yer alan Jüpiter ne üzerinde yürünecek bir toprağa sahiptir ne de sakin bir atmosfere.

Ama muazzam büyüklüğü...

Yüzyıllardır süren büyük kırmızı leke kasırgası ve güçlü çekim kuvvetiyle güneş sisteminin en etkileyici üyelerinden biridir.

Şimdi her zaman olduğu gibi bölümümüzü kapatmadan önce size yine harika bir sorum var.

Eğer siz bir astronom olsaydınız ve uzayda tamamen gazlardan oluşan yepyeni bir gezegen keşfetseydiniz, o gezegeni kendi adınız dışında, Nasıl

eğlenceli bir isim verirdiniz?

Cevaplarınızı merakla bekliyorum.

Haftaya Gezegenler serimizin ikinci bölümünde etrafındaki pırıl pırıl muhteşem halkalarıyla ünlü Satürn'ü yiceleyeceğiz.

O yüzden podcast'imizi takip etmeyi sakın unutmayın.

Eğer sizin de astronomiyle, uzayla ya da herhangi bir konuyla ilgili merak ettiğiniz sorular varsa hemen anne ya da babanızın kulağına fısıldayın.

Onlar da instagramdan çocuklar için podcast hesabına yazıp sorularınızı bana ulaştırabilirler.

Haftaya yeni gezegeninizde görüşmek üzere.

Merakla kalın, hoşçakalın.