Bölüm 33: Bukalemunlar Neden Renk Değiştirir? Biz Neden Değiştiremeyiz?

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik kaşifler ve çocuklarıyla birlikte doğanın en renkli sırlarının peşine düşen sevgili ebeveynler.

Minik kaşiflere hepiniz hoş geldiniz.

Ben Pilin. Bugün yönümüzü rengarenk bir dünyaya.

Ağaç dallarının arasında gizlenen sihirli bir dostumuza çeviriyoruz.

Çünkü sizden, bizi dinleyen meraklı bir kaşifimizden yine çok ama çok eğlenceli bir soru geldi.

Demiş ki, Pelin abla bukelemumlar nasıl renk değiştiriyor?

Peki biz insanlar neden onlar gibi rengarenk olamıyoruz?

Sahih çocuklar, bir bukelemum yeşil bir yaprağın üzerine gelince nasıl şıp diye yeşil?

Kahverengi bir dalın üzerine geçince nasıl kahverengi olabiliyor?

Peki biz bir koltuğun üzerine oturduğumuzda derimiz neden aynı renge dönüşmüyor?

İşte bugün doğanın eğlenceli renk oyunlarından birinin peşine düşüyoruz.

Hazırsanız rengarenk bir keşif başlıyor.

Hadi gelin önce şu bukelemunların sihirli sırrını çözelim.

Çocuklar, çoğumuz bukelemunların sadece saklanmak, yani düşmanlarından gizlenmek için renk değiştirdiğini sanırız değil mi?

Ama sıkı durun.

Bilim insanları bunun sandığımız kadar doğru olmadığını keşfetti.

Eskiden bilim insanları bukelemunların en çok saklanmak için renk değiştirdiğini düşünüyordu.

Ama bugün yapılan araştırmalar bize bunun tam olarak doğru olmadığını gösteriyor.

Evet bazen çevrelerine uyum sağlamalarına yardım edebilir.

Ama renk değiştirmelerinin en önemli nedenleri Birbirleriyle iletişim kurmak ve vücut sıcaklıklarını ayarlamaktır.

Mesela bir bukelemun çok heyecanlandığında, kızdığında ya da kendini çok mutlu hissettiğinde derisinin rengi değişebilir.

Hava biraz soğuduğunda ise güneşin sıcaklığını daha iyi toplamak için daha koyu renklere bürünebilir.

Peki bukelemunlar bunu nasıl yapıyorlar?

Bukelemunların derisinin altında minicik kristaller bulunur.

Bu kristaller ışığı adeta küçük aynalar gibi farklı şekillerde yansıtır.

Bu kelamun heyecanlandığında ya da sakinleştiğinde beyni bu kristallere bir mesaj gönderir.

Kristallerin dizilişi değişir ve ışık da farklı şekilde yansımaya başlar.

Ve hop! Bir anda yeşil, sarı, mavi, turuncu ya da kırmızı tonları ortaya çıkar.

Ama çocuklar, burada çok önemli bir sır daha var.

Kitaplarda ya da filmlerde bukelemunları her renge, hatta her desene dönüşürken görürüz değil mi?

Mesela kareli bir battaniyenin üzerine çıksa kareli oluverir gibi.

Ama gerçek hayatta bu böyle değil.

Bukelemunlar her renge ya da Kuantiyeli, çizgili gibi her desene dönüşemezler.

Sadece kendi türlerinin yapabildiği doğadaki ağaçlara, toprağa uyumlu belirli renk tonlarına geçebilirler.

Yani her şeyi kopyalayamazlar.

Ama yine de bu renk değişikliği muazzam bir yetenek değil mi?

Gelelim işin en eğlenceli kısmına.

Peki biz neden bir kolsağa oturduğumuzda ya da çimlerin üzerine uzandığımızda yeşile dönüşmüyoruz mesela?

Çünkü çocuklar bizim derimizin altında bukelamunlardaki gibi hareket eden o minicik kristaller yok.

Bizim derimizde ise melanin adı verilen özel bir renk maddesi bulunur.

Melanin bizi güneşin zararlı ışınlarından korumaya yardım eder.

Bu yüzden yazın güneşin altında uzun süre kaldığımızda derimiz daha fazla melanin üretir ve biraz bronzlaşırız.

Ya da utandığımızda yanaklarımız kızarabilir.

Ama asla fıstık yeşiline ya da toz pembeye dönüşmeyiz.

Ama aslında durun bir dakika.

Biz insanların renk değiştirmek için deri hücrelerine ihtiyacı yok ki.

Bizim çok daha eğlenceli bir süper gücümüz var.

Kıyafetlerimiz. Mutlu hissettiğimizde sarı bir tişört giyebiliriz.

Kendimizi çok havalı hissettiğimizde ise siyah ya da mavi bir ceket seçebiliriz.

Spor yaparken rengarenk kıyafetler giyebiliriz.

Yani bu kelamunlar renklerini derileriyle değiştirirken biz insanlarda en sevdiğimiz kıyafetlerle kendi rengimizi seçebiliriz.

İşte böyle minik keşifler.

Bu kelamunlar derilerinin altındaki minicik kristaller sayesinde.

Işığı farklı şekillerde yansıtır.

Böylece hem birbirleriyle iletişim kurabilir, hem de vücut sıcaklıklarını ayarlayabilirler.

Biz insanlar ise melanin sayesinde güneşten korunur, rengarenk kıyafetlerimiz sayesinde içimizdeki renkleri dışarıya yansıtırız.

Şimdi bölümümüzü kapatmadan önce size her zaman olduğu gibi çok eğlenceli bir sorum var.

Eğer siz de...

Tıpkı bir bukelamun gibi istediğiniz anda renk değiştirebilseydiniz.

En mutlu olduğunuz anda hangi renkle parlamak isterdiniz?

Pırıl pırıl altın sarısı mı?

Simli bir mor mu?

Yoksa rengarenk bir gökkuşağı gibi mi?

Bu eğlenceli soruyu anne ya da babanıza da sorun bakalım.

Onlar çok sevindiklerinde ya da şaşırdıklarında hangi renge dönüşmek isterlermiş?

Eğer sizin de aklınıza takılan ve Pelin abla bu neden böyle dediğiniz harika sorularınız varsa her zaman olduğu gibi hemen anne ya da babanızın kulağına fısıldayabilirsiniz.

Onlar da instagramdan çocuklar için podcast hesabına yazıp yeni bölüm fikirlerinizi bana ulaştırabilirler.

Haftaya yeni bölümümüzde görüşmek üzere.

Merakla kalın, hoşçakalın.