Bölüm 12: Mevsimler Neden Değişir?

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik keşifler ve bugün takvime bakıp işte şimdi bahar geldi diye içi kıpır kıpır olan sevgili ebeveynler.

Minik keşiflere hepiniz hoş geldiniz.

Ben Pelin. Bugün çok özel bir gün.

Eğer siz bu podcast'i tam yayınlandığı gün dinliyorsanız...

Takvimler 21 Mart'ı gösteriyor.

Yani doğanın uykusundan uyandığı, çiçeklerin yavaş yavaş ben geldim dediği o meşhur bahar ekinoksu.

Bugün sadece bağrı değil, mevsimlerin o muazzam döngüsünü de kutluyoruz.

Hiç düşündünüz mü?

Neden bugünlerde montlarımızı yavaş yavaş dolaba kaldırıp daha ince hırkalara geçiyoruz?

Dünya aynı dünya, güneş aynı güneş.

Peki... Ne değişiyor da kış bitiyor ve her yer böyle cıvıl cıvıl olmaya başlıyor?

Hazırsanız mevsimlerin o gizemli dansının peşine düşüyoruz ve keşif başlıyor.

Çocuklar, mevsimlerin neden değiştiğini anlamak için önce dünyamızın nasıl durduğuna bakmamız lazım.

Şimdi gözünüzün önüne bir basketbol topu getirin.

Bunun dünyanın şekline benzediğini düşünebilirsiniz.

Dünyamızın şekli buna benzese de tam olarak bir top gibi dimdik durmaz.

Bizim dünyamız biraz utangaç gibi, başını hafifçe yana eğmiş şekilde durur.

Bilim insanları buna ekseneğikliği diyor.

Ama biz buna kısaca dünyanın biraz yan yatması diyebiliriz.

Dünyamız bir top gibi dimdik dursaydı aslında mevsimler hiç değişmezdi.

İşte bu yüzden her şey bu.

hafif eğik duruş yüzünden oluyor.

Dünya güneşin etrafında kocaman bir tur atarken bu eğik duruşunu hiç bozmuyor.

Şimdi hayal edin.

Dünya bu eğik duruşuyla güneşin etrafında dönerken bazen üst tarafı güneşe daha yakın durur.

Bizim de yaşadığımız bu üst kısma daha önce de konuştuğumuz gibi kuzey yarım küre diyoruz.

Dünya o meşhur eğik duruşuyla güneşe selam verdiğinde güneş ışıkları bizim yaşadığımız tarafa yani kuzey yarım küreye dik ve güçlü bir şekilde geliyor.

Sanki bir el fenerini tam tepeden tutuyormuşuz gibi.

İşte o zaman bizim tarafta her yer ısınıyor.

Günler uzuyor ve hop yaz mevsimi geliyor.

Ama işin ilginç kısmı burada başlıyor.

Biz Kuzey Yarımkürede yazı yaşarken dünyanın alt tarafı yani Güney Yarımküre o sırada güneşten biraz uzaklaşıp geriye doğru yaslanmış oluyor.

Güneş ışıkları oraya çok eğik ve zayıf ulaştığı için onlar o sırada kış mevsimini yaşıyorlar.

Yani biz plajda kumdan kaleler yaparken Güney Yarımküredeki arkadaşlarımız kalın kazaklarını giyip Sıcak sütlerini içiyor olabilirler.

Ne kadar ilginç değil mi? Peki ya başta söylediğim bugün yani 21 Mart'ta tam olarak ne oluyor?

Bugün dünyanın güneşe ne fazla eğildiği ne de ondan uzaklaştığı o özel günlerden biri.

Buna ekinoks diyoruz.

Bugün güneş ışıkları dünyaya öyle dengeli gelir ki gündüz ve gece neredeyse aynı uzunlukta olur.

İşte bu yüzden bugün Kuzey Yarımkürede ilkbaharın ilk günü olarak kabul edilebilir.

Bugünden sonra günler her gün biraz daha uzamaya başlar.

Güneş gökyüzünde bizi daha uzun süre aydınlatır.

Bu yolculuk da 21 Haziran'a kadar devam eder.

Yani yılın en uzun gündüzünü yaşayacağımız güne kadar.

Evet çocuklar, kapanışı yapmadan önce özetlememiz gerekirse...

Mevsimlerin değişmesi dünyanın güneşe yaklaşmasıyla ilgili değildir.

Asıl sebep dünyanın biraz eğik durmasıdır.

Bu eğiklik yüzünden güneş ışınları yıl boyunca dünyaya farklı açılarla gelir.

Ve işte bu yüzden mevsimler değişir.

Şimdi size bir bahar sorusu.

Bugün dışarı çıkarsanız etrafınıza bir bakın bakalım.

Bağrın geldiğini size anlatan ilk şey tam olarak ne?

Öten bir kuş mu?

Açan bir çiçek mi?

Yoksa akşam olmasına rağmen gökyüzünün hala aydınlık kalması mı?

Cevaplarınızı bekliyorum.

Bir sonraki bölümde başka bir gizemi çözmek üzere.

Merakla kalın. Hoşçakalın.