Psikolojik İlk Yardım Nedir? Travmatik Olaylar Yaşayan İnsanlara Nasıl Yaklaşmalısınız?

Bu içerik Bionluk sponsorluğunda Bionluk seslendirmelerinden İrem Öznur Kılıç tarafından seslendirilmiştir.

Psikolojik ilk yardım nedir?

Travmatik olaylar yaşayan insanlara nasıl yaklaşmalısınız?

Yazar Nuray Mustafa Zade, Editör Eda Alparslan Hepimizin daha önce duyduğu ilk yardım terimi genellikle fiziksel ilk yardımdan bahsederken kullanılır.

Ancak travmatik olaylar yaşayan insanlar aynı zamanda psikolojik ilk yardıma da ihtiyaç duyabilir.

Fiziksel ilk yardım bedensel bir yaralanmadan kaynaklanan fiziksel rahatsızlığı azaltmak için kullanılırken, psikolojik ilk yardım yüksek strese maruz kalan kişilerin yaşadığı acı verici

duygu ve tepkileri azaltmak için kullanılır.

Belirli bir afet ya da badireden kurtulduktan sonra yaşanan travmatik olayları kolay bir şekilde atlatmak için psikolojik ilk yardım yönteminin geçerliliği bilimsel olarak doğrulanmıştır.

yani travmatik bir olay yaşayan insanların bu olayı atlatabilmeleri için uygulanacak psikolojik ilk yardım oldukça önemlidir.

Olay sırasında psikolojik durumu iyi olmayan kişilere uygulanması gereken önemli adımlar şunlardır.

Sakin ve yumuşak bir ses tonu kullanın.

Kişiyle konuşurken kültürel olarak uygunsa göz teması kurun.

Onlara yardım etmek istediğinizi ve gerçekten güvendelerse Güvende olduklarını hatırlatın.

Gergin bir kişinin dikkatini dağıtmak veya normallik duygusunu yeniden sağlamak için faaliyetlerde bulunun veya mekanda işimi sağlayın.

Örneğin kısa bir yürüyüşe çıkarın, olay yerinden uzaklaşın veya içecek bir şeyler hazırlayın.

Psikolojik ilk yardım nedir?

Psikolojik ilk yardım bir tedavi değildir.

Kriz anında psikolojik ilk yardıma değil, uzman müdahalesine ihtiyaç duyan insanlar olacaktır.

Uzman müdahalesi gerektiren vakalarda ilk yardım uygulanmasından ziyade uzman incelemesine ihtiyaç olacaktır.

Dünya Sağlık Örgütü'nün psikolojik ilk yardım kılavuzuna göre birazdan sayacağımız semptomları gözlemliyorsanız kişinin acil ve profesyonel bir yardıma ihtiyacı vardır.

Ciddi yaralanmalar olan insanlar, kendileriyle veya bakmakla yükümlü oldukları kişilerle ilgilenemeyecek kadar üzgün insanlar, kendine zarar verebilecek insanlar.

Başkalarına zarar verebilecek insanlar.

Bunun yanı sıra psikolojik ilk yardım, afet ve terör gibi olaylardan hemen sonra çocuklara, ergenlere, yetişkinlere ve ailelere yardım etmek için kullanılan kanıtlara

dayalı modüler bir yaklaşımdır.

Bir felaket veya travmatik olaydan etkilenen bireyler, bu tür olaylarda hayatta kalanlar, tanıklar, veya müdahale edenler olayın ardından yeni zorluklarla karşılaşabilir.

Bireyin mental sağlığını yitirmemesi için de yapılan müdahalelerden birisi psikolojik ilk yardımdır.

Kriz içinde olmak, travmatik olayın kendisi, acil müdahale yapıları ve kişinin tepkilerinin beraberinde getirdiği kısıtlamalar ve zararlar kişinin hareket halinde olma ve karar

verme kapasitesinin azalmasına neden olabilir.

Psikolojik ilk yardım, etkilenen ailelerin veya toplulukların yaşamları üzerindeki kontrollerini yeniden kazanmalarına ve kötü deneyimlerin etkilerini azaltmalarına destek olmayı

amaçlar. Genellikle insanları başkalarından yardım alarak birbirine bağlamayı içeren pratik ihtiyaçları ele almaya dayanan bir yöntemdir.

Psikolojik ilk yardım yapabilmek için durumu nasıl değerlendirileceği, krizlere verilen ortak tepki kalıpları, Tehlikede olan insanlara güvenli bir şekilde nasıl yaklaşılacağı, gerektiğinde

nasıl sakin kalınacağı ve ezici duyguların nasıl yönetileceği, duygusal destek ve pratik yardımın nasıl sağlanacağı bilinmelidir.

Hele ki afetler gibi insan psikolojisine güçlü travmalar yaratan olaylar yaşadıklarında duygusal olarak etkilenmeler tamamen normaldir.

Afet yaşayan her birey bu durumdan psikolojik olarak etkilenir.

Olay sırasında tepki vermeyen kişilerin durumundan etkilenmediği düşünülse bile maalesef bu pek mümkün değildir.

Bu kişilerde bile ileriki zamanlarda olayın yaratmış olduğu etkiler kendini belli edecektir.

Travmatik bir olay sonrasında çok yaygın olarak karşımıza çıkan tepkiler şu şekildedir.

Bilinç bulanıklığı, konfizyon, korku, umutsuzluk ve çaresizlik hisleri, uyku sorunları, psikolojik nedenlerle ortaya çıkan fiziksel acılar, herkese ve her şeye

karşı kolayca öfkelenmek, alışılmış olaylara karşı yas etkisinden çıkamamak, şok, saldırganlık, korku ve suçluluk duyguları, Dini inançların sarsılması

Peki kimler psikolojik ilk yardım yapabilir?

Psikolojik ilk yardım, afet bölgesinde bulunan gönüllüler, fiziksel ilk yardım görevlileri ve orada bulunan sivil halk olmak üzere uygun eğitimi almış herkes tarafından uygulanabilir.

Bu yardımı yapabilmek için psikolojinin herhangi bir dalında uzman olmanız gerekmez.

Psikolojik ilk yardım eğitimi almak, zor durumda olan insanlara destekleyici yollarla hangi durumda nasıl tepki vereceğinizi bilmenizi sağlar.

Psikolojik ilk yardım nerede yapılabilir?

Psikolojik ilk yardım, ihtiyaç anında, güvenli ve rahat herhangi bir ortamda sağlanabilir.

Bir evde, toplum merkezinde, alışveriş merkezinde, okulda, tren istasyonunda, havaalanında, tahliye merkezinde, hastanede.

Klinikte, bir ağacın altında ve hatta bir kriz yerinde olabilir.

Daha iyi bir sonuç alınabilmesi için bireyin ve ilk yardım uygulayan kişinin kendini güvende hissetmesi çok önemlidir.

Eğer kişi cinsel şiddet gibi çok hassas bir olaya maruz kaldıysa, mahremiyet, gizlilik ve hassasiyet oldukça dikkat edilmesi gereken unsurlardır.

Psikolojik ilk yardım nasıl yapılır?

Psikolojik ilk yardımın amacı ilk olarak bireylere güvende olduklarını hissettirmek, sakinleştirmek ve rahatlatmak.

Psikolojik olarak güçlendirmek ve tutunabilecekleri bir umut ortamı yaratmak ve sürdürmektir.

Travmatik olaylarda psikolojik ilk yardım fiziksel ilk yardım kadar önemlidir.

Psikolojik ilk yardıma ihtiyaç duyan bireylere nasıl yaklaşacağınızı bilmiyorsanız, bu taktikleri uygulayarak sakinleşmesini ve rahatlamasını sağlayabilirsiniz.

Bireye yaklaşın. Kendinizi tanıtın ve bağlı olabileceğiniz herhangi bir kuruluşu belirtin.

Kibar ve profesyonel olun.

Lütfen ve teşekkürler gibi kelimeleri kullanmaya özen gösterin.

Mümkünse konuşmak için güvenli bir yer bulun.

Duygularını sabitleyin.

Sakin ve sıcak bir tonda iletişim kurun.

Kişi şokta olabilir. Bu nedenle zaman zaman kendinizi tekrarlamanız gerekebilir.

Yavaş, derin nefes almak gibi bazı sakinleştirici egzersizler için onlara rehberlik etmeyi teklif edin.

Onlara sarılmadan veya dokunmadan önce izin isteyin.

Kişilerin ihtiyaçlarına hizmet edin.

Kişiye neye ihtiyacı olduğunu sorun.

Önceliklerinin ne olduğunu varsaymayın.

Her şey yoluna girecek gibi genellemelerden kaçının.

Bir sorunun cevabını bilmiyorsanız dürüst olun.

Hikayelerini destekleyin.

Kişinin mahremiyetine saygı gösterin.

Travmalarını anlatmaları veya kişisel bilgilerini paylaşmaları için onlara baskı yapmayın.

Kişinin krize istediği manevi veya dini anlamı vermesine izin verin.

Gerekirse ağlamaları veya susmaları için onlara alan yaratın.

Hizmete ulaşmalarını sağlayın.

Hayatta kalanları en yakın yardım istasyonuna yönlendirin.

Henüz hareket etmeye hazır değillerse onları zorlamayın.

Onlara travma danışmanlığı gibi uzun vadeli hizmetleri için yazılı iletişim bilgileri verin.

Çocukların ekstra yönlendirmeye veya bakıma ihtiyacı olabileceğini unutmayın.