Halının Altına Süpürdüklerim: Maid ve Sessiz Mücadeleler

Adisyonun yeni bölümüne hoş geldiniz.

Ben Elif. Biraz hastayım kusura bakmayın sesim size farklı gelebilir.

Bedenim hasta olabilir ama ruhum asla.

Geçtiğimiz günlerde Netflix'te bir dizi izledim.

Mate ve koşa koşa size diziyi anlatmaya geldim.

Çünkü bu dizi yalnızca bir kadının yaşam mücadelesini değil, aynı zamanda felsefi ve psikolojik açıdan derinlemesini düşündüren bir hikaye sunuyor.

Ve her şeyin başlangıcındaki o toksik aile dinamiklerine de değineceğiz.

Çünkü Mate o kırılgan aile yapısının...

Tam ortasında şekillenen bir hikaye.

Bu arada sabahları bana ıspanak suyu içiren hayat size neler yapmaz.

Ankara bugün çok yağmurlu ama kahvemi de demliyorum bu arada.

Dizinin adı Made. Belki izlemişsinizdir.

İzlemeyenler için üzgünüm.

Bol bol spoiler vereceğim.

Karakterimiz Alex. Hayatını yeniden inşa etmeye çalışıyor ve bunu yaparken yaşadığı zorlukları görüyorsunuz.

Mutsuz bir ilişkiden kaçıp küçük kızıyla birlikte sıfırdan başlamak zorunda kalıyor.

Evet belki hepimizin düşlediği bir şekilde her şeyin üstesinden geliriz hikayesi gibi başlayabilir.

Ama bu dizi o hayal kırıklığının, o zorlayıcı, acı veren gerçekliğin tam merkezine odaklanıyor.

Bu hayatta her zaman iyileşmek kolay olmuyor.

Bazen kendini bir duvarın önünde, geçmişin gölgesinde hissediyorsun.

Alex çok güçlü bir kadın bu arada.

Onun mücadelesi varoluşsal bir savaş gibi.

Dizi ilerledikçe Nietzsche'nin beni öldürmeyen şey güçlendirir sözünü hatırladım hep.

Alex'in karşılaştığı zorluklar onun kimliğini inşa etmesine, kim olduğunu ve neyi hak ettiğini sorgulamasına neden oluyor.

Eski hayatına dönmemek için inanılmaz bir mücadele veriyor.

Gerçekten neyin doğru olduğuna karar vermekte çok zorlanıyor.

Bir noktada kendi kimliğini bulabilmek, eski alışkanlıkları ve acılarıyla yüzleşmek zorunda kalıyor.

Bence May... Aslında içsel bir devrimden çok hayatta kalma mücadelesinin bir portresi.

Sadece hayatta kalmak değil, gerçekten var olmak, sevdiklerini, kendini koruyarak hayata tutunmak çok önemli.

Burada felsefi bir ders var.

Kimse kendi trajedisinden kaçamaz.

Ama o trajedinin içinde anlam bulmak da yine bizim elimizde.

Çünkü Alex çok katmanlı bir karakter.

İçsel çatışmalar, geçmişin yıkıcı etkileri ve kendini kanıtlama arzusu onu sürekli tetikliyor.

Toksik ilişkiler yalnızca insanların birbirleriyle kurduğu iletişimin sonucu değildir.

Aynı zamanda çocukluk travmalarının, aile dinamiklerinin de bir ürünüdür.

Alex'in babasıyla olan bir sahnesi var.

Mesela dizide babasıyla olan ilişkisi çok derinlemesine işlenmiş.

Babasının geçmişi, ona yaşattığı acı zaten zor olan hayatını daha da karmaşık hale getiriyor.

Annesiyle birlikte babasından kaçıyorlar.

Alex yaşamı boyunca babasının onu istemediğini...

düşünerek geçiriyor. Çünkü annesi ona böyle anlatmış.

Ama bir gün gerçekten babasına ihtiyacı olduğu bir zaman geliyor ve mecburen babasını aramak zorunda kalıyor.

Babasıyla vakit geçirdikten sonra aslında durumun öyle olmadığını anlıyor ama bir yerde bir şeyler bilinç altından dank ediyor.

Babanın aslında şiddetinden kaçtıklarını, annenin isteğiyle değil, annenin keyfi bir şey için babadan kaçtığını değil, aslında babanın onlara uyguladığı şiddet yüzünden o evden kaçarak gittiklerini

ve hayatlarını çok zor geçirdiklerini hatırlıyor ve hemen kızını da alıp babasının evinden kaçıyor ve babasıyla orada yüzleştiği sahne bence çok etkileyici ve çok dramatikti.

Burada bir parantez açmak istiyorum.

Toksik aile yapıları çocukların gelişimi üzerinde kalıcı etkiler bırakır.

Tam olarak buna tanık oluyorsunuz bu arada dizide.

Alex babasının ona verdiği duygusal tramvayla büyümüş bir insan ve bu geçmiş ona sağlıklı ilişkiler kurma ve kendini değerli hissetme konusunda ciddi engeller çıkarıyor.

Bu yalnızca bir geçmişin gölgesi değil, günlük hayatında da hissettiği bir yük.

Kendisini sürekli olarak hatalı hissediyor.

Geçmişiyle yüzleşmek ona çok zor geliyor.

Ama sonunda o yükten sıyrılmaya çalışırken özgürlüğüne ulaşmanın zor bir yol olduğunu keşfediyor.

Mayden merkezinde yer alan...

Konu da bence tamamen toksik aile konusu.

Başta dediğim gibi bir kadının baştan başlama hikayesini izliyor gibi olabilirsiniz.

Ama annesi de çok toksik bir kadın.

Annesine sürekli annelik yapması Alex'i çok yoruyor.

Yani böyledir. Toksik bir anneniz varsa ona annelik yapıyorsanız ve sürekli hayatınızda onun sorunları, onun problemleri, onun dertleri, onun mutlulukları, onun üzgünlükleri varsa siz bir çocuk olarak

zaten çok erken büyüyorsunuz.

Ve sonra kendi dertlerinizi düşünmek.

Kendi mutluluğunuzu düşünmek ya da kendi mutsuzluğunuzu düşünmek size haksızlıkmış gibi geliyor.

Ama kendinize yaptığınız bir haksızlık değil.

Annenize ya da toksik olan kimse, eşinizse, sevgilinizse ne bileyim toksik olan kimse hayatınızda ona haksızlık yapmış gibi hissediyorsunuz.

Yani sen hayatın boyunca ailenin sorunlarıyla, dertleriyle yüzleşmişsin.

Ve bir gün artık diyorsun ki ben artık bunu dinlemek istemiyorum.

Çünkü bu dertler senin çözebileceğin dertler.

Yani bu insanların kendi sıkıntıları.

Bu Alex'in annesinin sıkıntısı, toksik olması.

Çünkü kadının derdi, mutluluğu, mutsuzluğu hiçbir zaman bitmiyor.

Ve her zaman Alex onu kontrol etmek zorunda kalıyor.

Annesinin giderlerini, gelirini, annesinin arkadaşlıklarını, annesinin gönül ilişkilerini.

Her şeyi kontrol ederek aslında çevresindeki herkese de ben annemin yanındayım, arkasındayım.

Bak sakın ona bir yanlış yapmayın.

Yaparsanız karşınıza beni bulursunuz diyerek büyümüş.

Artık o kadar çok yoruyor ki bir noktada artık kendi sorunlarını bir kenara bırakıp...

Sadece dünyaya ailesinin sorunlarını çözmeye gelmiş bir birey gibi davranıyor.

Ya bu çok yorucu bir şey ya.

Çünkü aile içindeki bu bozulmuş bağlar sadece çocukları değil tüm kuşakları etkiler.

Çünkü çocuklar ailelerinin gölgesinde büyürken bu gölgeden nasıl çıkacaklarını bilemezler.

Alex'in annesi de geçmişin yükleriyle baş etmeye çalışıyor.

Ama bir anne olarak kızıyla sağlıklı bir ilişki kurmakta çok zorlanıyor.

Bu da işte aslında kızın kendi ilişkisine, kendi sevgilisiyle olan...

ilişkisine, iş yerindeki ilişkisine, çocuğuyla olan ilişkisine, her şeyine yansıyor.

Kuşaktan kuşağa devam eden şey aslında bu.

Çoğu zaman görünmeyen ve konuşulmayan acıların içinde büyürsünüz.

Alex ve annesi arasındaki ilişki de bu noktada.

Bence oldukça acıklı.

Bazen sevgi o kadar karmaşık ve travmatik olabilir ki ilişkiler sağlıklı bir şekilde inşa edilemez.

Maid'in en dokunaklı yanlarından biri de Alex'in annesinin de bir kurban olduğunun altını çizmesi.

Onun da kendi yaşadığı acılar ve travmalar var.

Ama bunlar bir şekilde az önce söylediğim gibi Alex'in hikayesine yansıyor.

Nihayetinde Maid'de gördüğümüz gibi toksik aile dinamiklerinin bir insanın hayatındaki etkisi bazen sonsuza dek sürebilir.

Geçmişle barışmak. onları affetmek.

Bunlar çözüm değil bazen.

Aynı zamanda kendi kimliğimizi kabul etmekle alakalı bir süreç bu.

Alex'in bu süreçteki yolculuğu hepimize geçmişimizle barışmayı ve geleceğe umutla bakmayı öğretiyor.

Aslında şöyle bir teması var bence dizinin.

İzlerken çok yoruluyorsunuz Alex adına.

Onun yeniden başlama mücadelesi sizi çok yoruyor.

Ve sürekli kadın bir zorlukla karşılaşıyor.

Kadın sığınma evine gidiyor orada bir zorlukla karşılaşıyor.

Çıkmak zorunda kalıyor. Devlet Onu bir konuta yerleştiriyor.

Orada bir sıkıntı çıkıyor. Orası da bitiyor.

Babasının yanına gidiyor. Bir sıkıntı.

Annesinin yanına dönüyor. Bir sıkıntı.

Başka bir yere gidiyor. Bir sıkıntı falan.

Sonunda hep şöyle şeyler görüyorsunuz dizi boyunca.

Hah gidecek. Ona şiddet uygulayan sevgilisine tekrar gidecek diye sürekli böyle bir geriliyorsunuz.

Çünkü bu hikaye bize çok tanıdık.

Çok tanıdık bize. Biz gündelik hayatımızda bile bize toksik davranan insanları bazen bırakıp gidemiyoruz.

Arkamızda dönemiyoruz. Ne yapalım ya?

Onu da öyle kabul edelim diyoruz.

Aslında... Bu çok yanlış.

Şimdi şiddet demişken bu arada Alex sevgilisinden bir fiziksel şiddet görmüyor.

Psikolojik şiddet görüyor, ekonomik şiddet görüyor, duygusal şiddet görüyor.

Dizide de şunu anlatmaya çalışıyorlar.

Bu üç şiddet türü şiddet midir?

Şimdi May'li bu kadar derinlemesini inceledikten sonra önemli bir soruya da değinmek istiyorum.

Psikolojik ve ekonomik ve duygusal şiddet şiddet midir?

Özellikle diziyi izleyenler için bence çok yerinde bir soru olabilir.

Şiddet genelde fiziksel güçle ilişkilendirilse de psikolojik, ekonomik ve duygusal şiddetin etkileri de en az fiziksel şiddet kadar yıkıcı olabilir.

Alex'in hikayesinde bunların her birine tanık oluyorsunuz.

Çünkü Alex ilişkisi boyunca psikolojik olarak manipüle ediliyor.

Duygusal olarak bir tür baskı altına alınıyor.

Hızla tükeniyor, güven kaybı yaşıyor.

Hatta kim olduğunu ne istediğini hayallerini neler yaptığını bile unutuyor.

Bu tür şiddetler genellikle görünmezdir ama insanın ruhunu tüketebilir.

Şimdi bu kız yazar olmak istiyor.

Zaten kendi ayakları üzerinde durabilen, çalışan, kendi parasını kazanan, annesini idare eden, annesine annelik yapan ve her türlü zorla, maddi manevi her türlü zorla alışmış bir kızken sevgilisiyle tanışıyor.

Daha sonra sevgilisinin karavanına yerleşiyor.

Bu arada burnuma çok güzel kahve kokusu geliyor.

Hemen bir gidip kendime kahve alıp geliyorum.

Kahvemi aldım ve geldim.

Çok mutluyum ve kendimi çok güvende hissediyorum şu an.

Devam ediyorum konuya.

Mesela kadın sığımı evine gidiyor ve orada bir sahne var.

Alex'e çok yardımcı olan bir kadın var.

Kocasından fiziki şiddet görmüş.

Neredeyse öldürülecekmiş yani.

Ve kocasına geri dönüyor.

Bu beni çok etkilemişti, çok üzmüştü.

Aslında hikayenin sonu çok tanıdık.

Geri dönmesi çok üzücü ama çok tanıdık.

Ve oranın yetkilisi şöyle bir cümle kuruyor.

Herkes döner. Ben beşinci seferimde başardım.

Kadınların geri dönmelerinin sebepleri var.

Şiddet yalnızca fiziksel değil, psikolojik ve duygusal anlamda da yıkıcı dediğim gibi.

Ve bu kadınlar sıklıkla kendilerini değersiz, çaresiz ve yalnız hissederler.

Çünkü öyle bir ilişkinin içindeler.

Birçok durumda bu kadınların ekonomik bağımsızlıkları da yok.

Bu da onları şiddet gördükleri ortama geri dönmeye zorluyor.

Sevgi ve bağlanma duygusu ilişkilerinin sonlanması konusunda kadınları engelleyebilir.

Evet, toplumun, ailelerin ve çevrenin baskısı da bu durumu pekiştirebilir.

Şiddet bir tür psikolojik kölelik gibidir.

Kadınlar güvendikleri yerin belki de en büyük tehlike olduğunun farkına varmakta zorlanabilirler.

Ama unutmamalılar.

Bu döngüden çıkmak çok zor da olsa yardım ve destekle mümkün olabilir.

Şimdi geri dönmelerinin en önemli sebeplerinden bir tanesi ekonomik bağımsızlıklarının olmaması.

Para kazanmak ve özgürleşmek bunlar çok önemli şeyler.

Bunu yalnızca maddi anlamda değil.

Duygusal ve psikolojik anlamda da ele almak istiyorum.

Çünkü para sadece yaşam standardını yükseltmekte kalmaz.

Aynı zamanda kişisel özgürlüğü ve bağımsızlığı da arttırır.

Kadınlar ekonomik bağımsızlıklarını kazandıklarında kendi hayatlarını kontrol etme gücüne sahip oluyorlar.

Para kazanmak sadece faturaları ödemek değil.

kendinizi değerli hissetmek ve seçimlerinizi özgürce yapabilmek demektir.

İşte bu yüzden her birimiz için para kazanmak sadece bir zorunluluk değil, aynı zamanda özgürlüğün anahtarıdır.

Kendi yolumuzu seçebilmek, hayatımızdaki zorlukların üstesinden gelebilmek için bir şekilde parasal bağımsızlığa ihtiyacımız var.

Tabi bunun yolu her zaman kolay değil.

Başlangıçta korkular, belirsizlikler ve engeller olabilir.

Ama unutmayın her küçük adımda büyürsünüz.

Kendinize yatırım yapın, yeteneklerinizi keşfedin ve kimseye bağımlı olmadan kendi ayaklarınızın üstünde durmanın gücünü hissedin.

Çünkü kendi kazandığınız para sadece bir gelir değil aynı zamanda kendinizin en güçlü versiyonuna ulaşmanızın bir Şimdi bu kadın bunu...

Fark ediyor. Para kazanmaya yeniden başlıyor.

Temizlik personeli oluyor.

Evlere gidiyor. Çok farklı hayatlar görüyor.

Çok zengin hayatlar görüyor.

İnanılmaz lüks evlerde çok mutsuz insanlar görüyor.

Ve aslında yavaş yavaş tanık olduğu her şey, tanık olduğu tüm insanlar, tanık olduğu tüm hikayeler, temizlediği tüm evler, tüm banyolar, tüm odalar, tüm çekmeceler, bunların hepsi

onun hayaline daha çok yaklaştırıyor.

Yani asıl amacını hatırlıyor.

Ben yazar olmak istiyordum.

Ve o kadar çok o şeyden kopmuş ki, hayalden kopmuş ki tekrar yükleniyor ona.

Güncelleme geliyor kadına resmen.

Ve o zorluğun içinde Evren'in gönderdiği bazı mesajlar var ona.

Ve ben buna çok inanıyorum.

Bazen çok zor zamanlarda Evren size mesajlar gönderir.

Önemli olan o mesajları alabilmektir.

Mesela bir sahne var.

Bir evi temizlemeye gidiyorlar.

Ve ev gerçekten o kadar kötü durumda ki...

Çok zorlanıyor evi temizlerken.

Ve bahçede oturup ağlıyor.

Tam o sırada minik oyuncaklar gözüne çarpıyor.

Evde daha önce yaşayan çocuğun küçük oyuncakları bahçenin birkaç yerine dağılmış.

Ve o an tekrar ayağa kalkıp temizlemeye devam ediyor.

İşte evrenin bir mesajı o mesajı alıyor.

Bunun gibi birçok mesajı alıyor.

Ve ona güvenerek hayatına devam ediyor.

Yani bu mesajı alın. Hayat gerçekten çok zor.

Sizi, amacınıza ve hedefinize...

Ulaşırken çok zorlayacak, çok sınanacak.

Bir önceki bölümümde bahsetmiştim.

Yoksulluk kader mi bölümünde bahsetmiştim.

Gerçekten çok zorlayacak ama o amaca ulaştığınızda tüm o zorlukların, tüm o yaşadığınız sıkıntıların, tüm o hayal kırıklıklarının bir anlamı olacak ve kendinizi daha da güçlü hissedeceksiniz.

Şimdi ekonomik şiddete geri dönersek, psikolojik şiddet gibi, fiziksel şiddet gibi.

Duygusal şiddet gibi ekonomik şiddet de aynı şekilde insana dair çok derin izler bırakır.

Alex sevgilisinin ona ekonomik bağımsızlık tanımaması nedeniyle kendisini çok çaresiz hissediyor.

Kızıyla birlikte yaşamak için hayatını devam ettirebilmek için bir iş bulmaya çalışıyor az önce söylediğim gibi.

Ve çoğu zaman o ekonomik yetersizlik onu daha fazla dışlanmış ve yalnız hissettiriyor.

Ve bunlarla da sınanıyorsunuz ya.

Sadece parayla değil işte dışlanmakla, yalnızlıkla.

Çok fazla şey var bunun.

Mücadele edeceğiniz çok fazla konu var.

Duygusal şiddet de belki de...

Ve bence en karmaşık ve en uzun süre devam edeni kesinlikle duygusal şiddet.

Bir kişinin sürekli olarak değersiz hissettirilmesi, özgüvenini yavaşça yok ediyor.

Tüm bunlar görünmeyen bir şiddetin türü aslında.

Kızıyla ilişkisi bazen annelik duygusunun bu şiddetle nasıl kırıldığını gösteriyor.

Ne yazık ki bu tür şiddetler genellikle dışarıdan bakıldığında anlaşılmıyor.

Ama hayatın içindeyseniz o duygusal yükü hissedersiniz.

Şöyle bir dönüp baktığımda Alex'in hikayesi yalnızca bir...

Kadının yaşadığı zorlukları değil, aynı zamanda toplumun, ailelerin ve kişisel travmaların ne kadar büyük etkiler yarattığını gösteriyor.

Mate bizi sevgi, bağımsızlık, acı ve iyileşme üzerine düşünmeye zorluyor.

Hepimizin içsel bir mücadelesi var ve bazen o mücadele kendi kimliğimizi bulana kadar sürer.

Ama sonunda kendimize olan inancımızı yeniden kazanmak her şeyin ötesinde.

En değerli şey. Bugünlük benden bu kadar.

Adisyonun yeni bölümünde görüşmek üzere.