Zorbalık sadece okulda değil; iş yerinde, ilişkilerde, sosyal çevrede hatta aile içinde bile karşımıza çıkabilir. Bu bölümde psikolojik zorbalığın ne olduğunu, zorbaların neden böyle davrandığını ve en önemlisi kendimizi nasıl koruyabileceğimizi konuşuyoruz. Sınır koyma, manipülasyonu fark etme ve psikolojik dayanıklılığı güçlendirme üzerine pratik bir rehber sizi bekliyor.
Transkript
Merhabalar, Bundan Bahsedelim mi? podcastinin yeni bölümüne hoş geldiniz.
Bugün biraz zor ama çok önemli bir konudan bahsedeceğim.
Başlığımız zorbalardan korunma rehberi.
Ama bu bölüm sadece okul zorbalığıyla ilgili değil, bugün konuşacağımız şeyler iş yerinde zorbalık, ilişkilerde psikolojik zorbalık, sosyal çevrede manipülasyon, pasif-agresif insanlar
ve narsisistik zorbalık.
Yani aslında hayatımızın birçok yerinde karşılaşabileceğimiz zorba davranışları konuşacağız.
Çünkü gerçek şu ki zorbalar sadece okul bahçelerinde olmaz.
Bazen bir iş arkadaşınız olabilir, bazen bir partneriniz olabilir, bazen bir arkadaşınız olabilir.
Hatta bazen aile içinde bile olabilir.
Hazırsan Bundan Bahsedelim mi??
Başlığın hemen ardından şu soruyla başlamak istiyorum.
Peki zorba kimdir?
Önce şunu netleştirelim.
Zorba dediğimiz kişi kimdir dediğimizde psikolojik anlamda zorbalığı açıklayacak olursak bir kişinin başka bir kişi üzerinde sistematik şekilde güç kurmaya çalışmasıdır.
Bu güç zaman zaman fiziksel olabilir, psikolojik olabilir, sosyal anlamda olabilir.
Ama çoğu zaman zorbalık psikolojik yollarla gerçekleşir.
Örnek verecek olursak küçümsemek, aşağılamak, sürekli eleştirmek.
Alay etmek, manipüle etmek ve suçlu hissettirmek.
Ve bu davranışlar tekrar ettiğinde kişi kendini giderek küçülmüş ve değersiz hissedebilir.
Peki zorbalar neden zorbalık yapar diye soracak olursak.
Şimdi burada çok ilginç bir psikolojik gerçek var.
Zorbalar çoğu zaman güçlü oldukları için değil, zorba oldukları ya da kendini savunmak istedikleri için.
O zorbalığı yaparlar, başkalarına maruz bırakırlar.
Çoğu zaman yani işin tam tersi var perdenin arkasında.
Zorbaların içinde yoğun bir güvensizlik duygusu, değersizlik hissi, yoğun bir kontrol ihtiyacı ve utanç duygusu bulunabilir.
Ama bu duygularla yüzleşmek yerine kişi başka bir yolu seçer.
Başkalarını küçülterek kendini büyütmeye çalışır.
Yani zorbalık aslında çoğu zaman bir savunma mekanizmasıdır.
Ama bu onu masum yapmaz.
Yani gözümüzde masum bir noktaya koyarak dinlemeyelim, anlamayalım burayı.
Zorbalığın en tehlikeli türüne gelecek olursak en tehlikeli zorbalık türü genellikle ince ve görünmez olanıdır.
Çünkü fark edilmesi zordur.
Mesela Pasif agresif davranışlar, sürekli küçük iğnelemelerle konuşmalar, sohbeti yürütmeler, şaka yaptım kisvesi altında küçümseyerek o iletişimi sürdürme
ve gaslighting.
Yani gaslighting dediğimiz şey özellikle çok önemli.
Bir kişinin gerçekliğini sorgulatacak şekilde manipüle edilmesidir bu kavram.
Mesela biri size şöyle diyebilir.
Bunu abartıyorsun. Ben öyle demedim.
Çok hassassın. Yine çok alıngansın.
Ya sen de bu konuları kafanda çok kuruyorsun.
Zamanla kişi kendi algısına güvenmemeye başlar.
Hemen ardından yine sorumuza gelelim.
Zorbalar kimi seçer?
Şimdi burada önemli bir soru var.
Tamam. Zorbalar kimi hedef alır?
Genellikle şu kişiler hedef alır onların gözünde.
Sınır koymakta zorlanan insanlar, empatik insanlar, çatışmadan kaçınan kişiler, ona ihtiyacı yüksek olan kişiler.
Çünkü zorbalar bir şeyi çok iyi hisseder.
Direnç olup olmadığını.
Eğer karşılarında sınır koyan biri varsa genellikle geri çekilirler.
Şimdi gelelim asıl önemli kısma.
Zorbalardan nasıl korunabiliriz?
Bu bölümde birkaç önemli stratejiden bahsedeceğim.
İlk olarak birincisi davranışı tanımlayın.
Yani ilk adımı fark etmek önemli olan.
Birçok insan zorbalığı şöyle yorumlar.
Belki ben yanlış anlamış olabilirim.
Aslında öyle söylemek istemedi.
Belki kötü niyetli değildir.
Belki ben hassas biriyimdir.
Ama tekrar eden bir davranış varsa buna bir isim koymak gerekir.
Evet bu zorbalık olabilir.
Bunu tanımlamak çok önemli.
Ve ikinci madde olarak.
Sınır koymayı öğrenmek.
Sınır koymak zorbalara karşı en güçlü araçlardan biridir.
Sınır koymak saldırgan olmak değildir asla.
Sınır koymak şu demektir.
Bu davranış benim için kabul edilebilir bir davranış değil.
Mesela şöyle diyebilirsiniz.
Benimle bu şekilde konuşmanı istemiyorum.
Bu şaka beni rahatsız ediyor.
Böyle konuşulduğunda konuşmayı bitiriyorum.
Sürdürmek istemiyorum.
Sınır koymak bazen...
İnsana zor gelebilir ama uzun vadede psikolojik sağlığınızı korur.
Üçüncü basamakta ise dikkat edeceğimiz konu zorbalar tepkiyle beslenir.
Çok önemli bir nokta.
Birçok zorba duygusal tepkiyle beslenir.
Yani sizi kızdırmak, üzmek, sarsmak ister.
Bu yüzden bazı durumlarda en güçlü strateji şudur.
Tepkisiz kalmak. Buna psikolojide bazen grey rock yöntemi denilebilir.
Yani kişi duygusal olarak nötr kalır.
Zorba drama bulamaz orada o ortamda ve ilgisini kaybeder.
Var olan davranışını, tepkilerini sürdüremez.
Çünkü karşılık bulamaz karşıdan.
Ve dördüncü maddemize gelecek olduğumuzdaysa kendinizi suçlamayın.
Zorbalığa uğrayan insanlar çoğu zaman kendilerini suçlar.
Ben mi çok hassasım?
Ben mi yanlış yaptım?
Ama bunun adı zorbalık.
Yani zorbalık yapan kişinin sorumluluğunda değilsiniz.
Yani orada o davranışı fark edin.
Ortamda bir yanlış var ve bu yanlışın içinde bulunmak zorunda değilimi anlayıp kendimizi suçlamayı bırakıp o sınırla beraber iletişimimizi o noktada durdurmak gerekiyor.
Ve beşincisi güçlü bir destek sistemi.
Zorbalar genellikle insanları yalnızlaştırmak ister.
Bu yüzden destek sistemi çok önemlidir.
Arkadaşlar, aile, terapi, güvenli insanlar hepsi psikolojik dayanıklılığımızı arttırır bizlerin.
Çünkü zorbalara karşı en büyük koruma psikolojik dayanıklılıktır.
Yani kişinin kendi değerini bilmesi.
kendi sınırlarını tanıması ve başkalarının davranışlarını kendi değeriyle karıştırmamasıdır.
Birinin size kötü davranması sizin değersiz olduğunuz anlamına gelmez.
Sadece o kişinin size kötü davrandığını gösterir.
Belki de en önemli şey, bazen en sağlıklı karar şudur, oradan uzaklaşmak.
Her ilişki kurtarılmak zorunda değildir.
Her ortamda kalmak zorunda değilsiniz.
Bazen kendimizi korumanın yolu mesafe koymaktır.
Ve kapanışa geldiğimizde paylaşmak istediğim aslında şu.
Hayatımız boyunca zor insanlarla karşılaşabiliriz ama bu şu anlama gelmez.
Onların davranışı bizim hayatımızı belirlemek zorunda değil.
Sınırlar koyabiliriz, kendimizi koruyabiliriz ve en önemlisi kendimize saygı duymamız gerekiyor.
Bu ortamlardan olabildiğince dediğim maddeleri de uygulayarak bir yöntem, bir davranış kalıbı geliştirmemiz lazım.
Bugün zorbalardan korunma rehberi üzerine konuştuk.
Eğer bu bölüm size iyi geldiyse podcastimizi, instagram hesabımızı takip etmeyi unutmayın.
Ve belki bir sonraki bölümde yine sizlere temas eden bir konu ile buluşacağız.
Tekrar karşılaşacağız.
Bugün beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.
Yeni bölümümüzde görüşmek dileğiyle.
Sevgilerle.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.