Neden Kalabalıklar İçinde Yalnız Hissediyoruz?

Herkese merhaba arkadaşlar, hoş geldiniz.

Ben Semra. Bugün nasılsınız bilmiyorum ama ben bugün biraz yorgun bir yerden konuşmak istiyorum.

Gün içerisinde yanımızda o kadar insan varken neden kendimizi yalnız hissediyoruz?

Hepimiz kalabalıklar içerisinde sosyal hayatların, toplantıların, mesajlaşmaların, ekranların ortasında yaşıyoruz.

Ama buna rağmen son yıllarda en çok konuşulan duygulardan biri yalnızlık.

Üstelik bu yalnızlık tek başınayken değil.

Asıl bu etrafımız insanlarla doluyken ortaya çıkıyor.

Konuşabildiğimiz halde anlaşılmadığımız, birlikteyken bile bağ kuramadığımız anlarda.

İşte bu bölümde tam olarak bunu konuşacağız arkadaşlar.

Kalabalıkların ortasında olup kimseye gerçekten temas etmeme halini.

Yani modern yalnızlığı.

Ve şunu baştan söyleyeyim.

Bu his gariplik, şımarıklık ya da duyarsızlık falan değil.

Aksine beynin, ruhun ve insanlık tarihinin çok eski bir alarmı.

Hazırsanız başlayalım.

Arkadaşlar yalnızlık deyince hepimizin aklına aynı görüntü geliyor değil mi?

Tek başına bir ev, sessizlik, belki karanlık bir oda.

Ama modern yalnızlık böyle bir şey değil.

Modern yalnızlık şu, WhatsApp grubun var ama yazacak kimsen yok.

Instagram'da bin takipçin var ama kötü gününde arayacak kimsen yok.

Susmuyor ama gece yastığa başını koyduğunda biriyle gerçekten konuşmadığını fark ediyorsun.

Harvard'da yapılan uzun soluklu bir araştırmada yaklaşık 80 yıl boyunca insanların hayatlarını takip ediyorlar ve vardıkları sonuç şu arkadaşlar.

İnsanı mutlu eden şey başarı değil, para değil, derin bağlar.

Ama işte mesele burada başlıyor.

Çünkü modern dünyada bağ kurmak zorlaştı.

Kalabalık arttı, temas azaldı.

Peki arkadaşlar neden özellikle kalabalıklar içinde çok daha ortaya çıkıyor bu durum ya da bu his?

Çünkü beynimiz yalnızlığı sosyal bir tehlike olarak algılıyor.

Bunu abartmıyorum gerçekten tehlike.

Evrimsel olarak insan yalnız kalırsa ölür.

Binlerce yıl önce kabileden dışlanmak artık kimseyle değilsin denmesi neredeyse ölüm cezası gibiydi.

Beynimiz hala orada arkadaşlar.

Yusei tarafından yapılan norobilim araştırmaları şunu gösteriyor.

Yalnızlık hissedildiğinde beyinde fiziksel acıyla aynı bölgeler birlikte aktive oluyor.

Yani yalnızlık sadece bir duygu değil.

Bedenin verdiği bir alarm.

Arkadaşlar az önce söylediğim gibi beyin bunu alarm gibi algılıyor.

İşte burası çok kritik.

Çünkü kalabalıklar içindeyken yalnız hissetmek beyine şu mesajı veriyor.

Etraf dolu ama ben görülmüyorum.

Ve beyin için bu gerçekten yalnız olmaktan daha sarsıcı olabiliyor.

Burada modern hayata küçük bir laf sokmazsak olmaz.

Eskiden uzun sohbetler, aynı yüzlerin tekrar tekrar görülmesi, daha az seçeneklerin olması.

Şimdi ise daha çok insan, daha az temas, daha çok yüzeysel her şey.

Psikolog Sherry Torkel bunu şöyle özetliyor.

Birlikteyiz ama yalnızız.

Çünkü bağ kurmak zaman istiyor.

Ama modern hayat hız ister.

Derinlik yorucu.

Yüzeysellik gayet pratik.

Ve beyin pratik olanı seçerken bedeli sonra ödüyor.

Peki beyin bu alarmı çaldığında ne yapıyor arkadaşlar?

Savunmaya geçiyor.

Daha temkinli oluyorsun.

Daha mesafeli. Daha az açılıyorsun.

Bir paradoks başlıyor.

Yalnız hissettikçe geriye çekiliyorsun.

Geri çekildikçe de daha yalnız hissediyorsun.

Ve dışarıdan bakan biri seni şöyle görüyor.

Ne kadar sosyalsin.

Aslında içeride olan şu.

Kimse beni gerçekten tanımıyor.

Can Bolbi'nin bağlanma kuramı tam olarak burada devreye giriyor arkadaşlar.

Bolbi der ki yetişkinlikte insanlarla birlikteyken bile kendini yalnız hissedebilir.

Yani mesele kaç kişiyle olduğun değil.

Ne kadar güvende hissettiğin.

Peki arkadaşlar hiç dikkat ettiniz mi?

En sosyal insanlar en yalnız olanlar.

Çok ilginç ama klinik gözlemlerde bu sık görülüyor.

Komedyenler, sahne insanları, herkesi güldürenler.

Robin Williams mesela dünyanın en neşeli adamlarından biri gibi görünüyor.

Ama kendi iç dünyasında yalnızlıkla çok mücadele ettiğini biliyoruz.

Ya da Virginia Woolf.

Etrafı entelektüel insanlarla doluydu ama günlüklerinde sık sık kimseye ulaşamıyorum diye yazıyordu.

Çünkü bazen sosyallik yalnızlığın üzerine serilmiş ince bir örtü oluyor.

Gürültü var ama temas yok.

Bazen yalnızlık tek başınayken gelmiyor arkadaşlar.

Hatta çoğu zaman biri karşımızdayken geliyor.

Mesela bir düşünün bir ilişki içerisinde ya da flört ediyorsun.

Saatlerce konuşuyorsunuz ama fark ediyorsun ki konuşulan şeylerin neredeyse tamamı onun hayatı.

Onun işi, onun geçmişi, onun dertleri, onun planları.

Sen sadece dinliyorsun.

Gerçekten dinliyorsun.

Arada küçük tepkiler veriyorsun, sorular soruyorsun, ilgini gösteriyorsun.

Ama bir noktadan sonra şunu fark ediyorsun.

Benim hayatıma dair tek bir soru bile gelmedi.

Ne çocukluğun soruluyor ne hayallerin ne seni bugün sen yapan şeyler.

Sanki sen oradasın ama sadece dinleyici koltuğundasın.

İşte o anda insanın içinde çok tuhaf bir his oluşuyor.

Kalabalıkta yalnızlıktan bahsederken aslında tam da bunu yaşıyoruz.

Birinin yanında olmak ama görülmemek.

Duyulmak değil sadece maruz kalmak.

Ve daha da açık olan şu.

Bu durum zamanla insanı şunu düşündürüyor arkadaşlar.

Ben gerçekten merak edilecek biri değil miyim?

Yoksa mesele ben değil de karşımdaki kişinin hiç durup bakmaması mı?

Peki neden böyle oluyor?

Psikoloji diyor ki bazen insanlar kendi dünyalarına o kadar gömülmüş oluyorlar ki karşısındakini gerçekten merak etmeye vakit bulamıyorlar.

Kendi hikayesi, kendi kaygıları, kendi geçmişi.

Peki arkadaşlar hiç düşündünüz mü?

Bu tek yönlü dinleme döngüsü bazen karşı tarafın kendini ifade etme biçimini de şekillendiriyor olabilir mi?

İşte arkadaşlar kalabalıklar içerisinde yalnız hissetme çoğu zaman tam da bu oluyor.

Karşında biri var ama senin iç dünyan görünmüyor.

Senin sesin duyulmuyor.

Aslında mesele şu.

Bazen yalnız hissetmemizin nedeni yalnız olmamız değil.

Birinin hayatında dekor gibi durmamız.

Yan yana ama temas etmeden.

Konuşarak ama bağ kurmadan.

Arkadaşlar burada şu sonuca varıyoruz.

Kalabalıklar bize aidiyet vaat ediyor ama çoğu zaman sadece mevcudiyet sunuyor.

Arkadaşlar başka bir sahne daha var.

Çoğumuzun içini böyle yoklayınca bulacağı cinsten.

Bir çocuk düşünün odasına kapanmış.

Anne kapıdan sesleniyor.

Ne oldu diyor. Çocuk bir şey yok diye cevap veriyor.

Aslında var ama o çocuk şunu biliyor.

Eğer gerçekten anlatırsa abartma, büyütme, bunda ağlanacak ne var cümleleri gelecek.

Ve beyin küçük yaşta şunu kodluyor.

Duygularımı açarsam küçültülürüm.

Kalabalık bir ev ama yalnız bir iç dünya.

Bağlanma kuramının kurucusu John Bowlby'nin söylediği çok net bir şey var.

Çocuğun ihtiyacı yalnızca sevilmek değil anlaşıldığını hissetmek.

Yani anne babanın orada olması yetmiyor.

Evin dolu olması yetmiyor.

Çocuğun duygusuna eşlik eden bir zihin de gerekiyor.

Araştırmalar gösteriyor ki çocuklukta duyguları sürekli geçiştirilen bireyler yetişkinlikte kalabalıklar içinde daha yoğun yalnız hissediyor.

Çünkü beyin şunu öğrenmiş oluyor.

Yanımda insanlar var ama yük olabilirim.

Ailede fark edilmeden yalnız kalan çocuk büyüyünce ne oluyor arkadaşlar biliyor musunuz?

Çok tanıdık bir profile dönüşüyor.

Ortamlarda çok uyumlu, kimse yüzmek istemiyor, herkesi dinliyor ama kendini nadiren anlatıyor.

Ve sonra yetişkin haliyle diyor ki, insanlar var ama kimse beni gerçekten tanımıyor.

Çünkü çocukken öğrenilen bir şey vardı, sevilmek için fazla yer almamalıyım.

Kalabalıkta yalnızlık bazen bugünün değil, geçmişin yankısı oluyor.

Burada çok önemli bir şeyin altını çizmek istiyorum arkadaşlar.

Çocuklar büyük konuşmalar istemez.

Uzun nasihatler hele hiç istemez.

Bir cümle yeter bazen.

Bunu hissetmen çok normal.

İşte devam etmek ister misin?

Ya da buradayım cümlesi bile çocuklar için ileride kalabalıklara girdiğinde şunu hissettiriyor.

Ben burada kaybolmam.

Peki bu bağ nasıl güçleniyor?

Şimdi burada sihirli reçeteler yok arkadaşlar.

Şunu yap yalnızlık biter diyeceğim bir alan da yok.

Ama somut birkaç bir şey var.

Birincisi herkesle değil bir kişiyle derinleşmek.

Araştırmalar gösteriyor ki bir tane bile güvenli bağ yalnızlık hissini ciddi şekilde azaltıyor.

İkincisi ise her ortamda anlaşılmak zorunda değiliz.

Bazen yalnızlık yanlış yerdeyim sinyali.

Ve üçüncüsü belki de en zoru kendimizle temas.

Çünkü insan bazen başkalarıyla değil kendi iç sesiyle bağını kaybettiği için yalnız hissediyor.

Ve belki de son olarak şunu söylemek gerekiyor arkadaşlar.

Yalnızlık her zaman kapıyı çarpıp giden insanlar yüzünden olmuyor.

Bazen kimse gitmez ama kimse gerçekten kalmaz.

Kalabalıklar içinde yalnız hissettiğimiz o anlar var ya aslında kimsenin bizi sevmediğini değil.

Kimsenin bizi gerçekten gördüğünü hissetmediğimiz anlar.

Belki de bu yüzden bazen bir odadan çıkınca değil, bir konuşmanın ortasında yalnız kalıyoruz.

O yüzden bugün kalabalıkların içinde yalnız hisseden bir yetişkinsen, belki de yalnız olan bugünkü sen değil, bir zamanlar anlatacakken susturulan halin.

Ve belki de iyileşme yeni kalabalıklar bulmakla değil, ilk kez gerçekten dinleyen biriyle başlıyor.

Çözüm belki de bir kişinin yanında gerçekten var olmak.

Ben Semra, bir sonraki bölümde yeniden buluşalım.

Ve unutmayın, kalabalıklar dağılabilir.

Ama bir kişi kalıyorsa insan hala iyileşebilir.

Hoşçakalın, bay bay.