
Kingdom of Heaven filmine olan hayranlığımızdan yola çıktığımız bu haftanın konusu Tapınak Şövalyeleri.
Türkçe kaynaklarda çok fazla yer etmemesi sizi üzmesin, biz gerekli araştırmaları keyifle yaptık, sizinle paylaşmak için heyecanlıyız.
Kimdir Tapınak Şövalyeleri? Finans sistemini nasıl kurdular? Nasıl bu kadar güçlendiler ve o meşhur Cuma gününde aslında ne oldu?
Daha fazlası için sizi podcast e bekliyoruz.
Kaynaklar:
- The New Knighthood: A History of the Order of the Temple - Malcolm Barber
- The Knights Templar: A New History - Helen Nicholson
- The Templars: The Rise and Spectacular Fall of God's Holy Warriors - Dan Jones
Transkript
Savaş alanlarında geri çekimleri yasaktı. Bu onların en büyük kurallarından biriydi.
Diğer askerleri, tapınak şubayları olmayan askerleri eğitmeye çalıştılar.
Karadan gidiyorlardı. Deniz çok tehlikeliydi.
Herkese merhaba.
Herkese merhaba tekrardan.
Bugün yine bir tarih konusunu seçtik aslında.
Bununla ilgili içerik de çıktık.
Çünkü biraz daha iyi oluyor.
Hem biz araştırma yapabiliyoruz, hem kitaplarımıza bakabiliyoruz geriye dönüp.
Ben bugünkü konu için bayağı heyecanlıyım çünkü benim özellikle böyle eski Hristiyanlıkla alakalı en merak ettiğim konulardan biri Tapınak Şövalyeleri.
Türkçe'de çok kaynakta yok.
Yok çünkü biraz esrarengiz bir tarih.
Hızı başlayıp da hızı biten bir tarih aslında.
Yani 200 yıl falan sürüyor maksimum.
Sonra biraz karanlığa bürünüyor.
Ama enteresan yani bir sürü bilinmeyen şey var.
Bir sürü efsane var.
Bir de konuştukça açılacaktır konu ama İstanbul'da da zamanlarını geçiriyorlar.
Hatta Yasofya'nın içine giriyorlar.
O yüzden şu an bulunduğumuz şehire izlerini bırakmış.
Aslında direkt istila ediyorlar İstanbul'a bir dönem.
1260'da Latin istilası oluyor.
Bir dönem Bizanslıları aslında İstanbul'dan kovuyorlar.
Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İznik oluyor.
Yaklaşık 45 sene boyunca.
Tarih de verilmiş dersen burada dinleyiciler için.
1260.
1260.
Oralara geleceğiz ama değineceğimiz bir konu.
Biraz daha başa gidelim istiyorum ben.
Tapınak Şövalyesi dediğimiz birlik kim?
Bunlar aynı zamanda bir asker ama aynı zamanda bir din adamı.
Nasıl kuruldu?
Çıkış noktaları ne?
Hristiyanlık bunun neresinde?
o dönemin Avrupa'sı bulun neresinde?
Bu konu başlıklarını ayırarak bugün gideceğiz.
İlk sorumuza başlayalım.
Kimdir bu Tapınak Şövalyeleri?
Tapınak Şövalyelerinin neden kuruldu ve kimdir yani?
Tapınak Şövalyeleri Vatikan tarafından bir hizmet olarak kuruldu aslında daha doğrusu.
Yani bu grup, Tapınak Şövalyeleri denen grup,
hacca giden dinler Hristiyanları
Kudüs'e hacca giden dinler Hristiyanları
korumak için görevlendirilen bir grup aslında.
Herhangi bir savaşı açmak için
kurulan bir grup değil.
Daha çok
Kudüs'e giderken saldırıya
uğrayan, hırsızlığa
uğrayan, gaspa uğrayan
dindar insanları korumak için
yetkilendirilen insanlar, askerler.
Aynı zamanda din adamlarla
aynı zamanda askerler.
Çok da yetkili
askerler. Genellikle
daha çok aristokrasiden geliyorlar.
Daha çok
askerlik eğitimi almış, şövalye eğitimi almış
insanlardan geliyorlar.
O klasik ortaça piyadesinden
gelmiyorlar. Çiftçi değil bu insan.
Genellikle çok
varlıklı ailelerden geliyorlar.
Neden böyle bir şey kuruldu?
Birkaç nedeni var.
Bazı nedenler...
Vatikan neden kurmak istedi bunu?
Peyodal düzeninin çok bir etkisi
var. O daha sonra.
Tabii o daha çok savaşlarla ilgili olan
kısımda var.
Neden kurma ihtiyacı duydu?
Çünkü
Kudüs'e giderken
bazı
haydutlar tarafından saldırıya uğruyordu
Hristiyanlar.
İşte gerek Orta Doğu'dan
Araplar tarafından olur.
Gerek de bazen Türkler tarafından
mesela. Hatta öyle bir
papanın bir mektubu vardır yani.
Hatta şu çok enteresandır
bu da
Ta Roma'dan ve Avrupa'nın diğer ülkelerinden o dönemler İstanbul'a kadar uzanan ve İstanbul'dan sonra da
ülkenin öbür kısımlarından Kudüs'e kadar giden bir hac yolu var aslında.
Ve hala İstanbul'da bazı taşların üstünde hacca giden yol diye tabelalar var bazı kiliselerin üstünde.
Hem öyle burada iki farklı kavram da kullanmış olduk hani haç yolu, haçlılar.
istersen tapınak şövalyeleriyle
haçlıların farkını da verelim
dinleyicilere. Çünkü bu hem
Türkçe'de karıştırılabiliyor,
tarihsel anlamda
kronolojisini bir belirtelim.
Bu iki
farklı kavramı daha bence doğru bilmek
gerekiyor. Yani Türk literatüründe çok ciddi
kaynak da yok bununla alakalı.
Haçlı ne
demek?
Orta çağda
kutsal savaşa katılan herhangi bir insan.
çok genç de olabilir, çok yaşlı
de olabilir, fakir de olabilir, çiftçi de olabilir.
Çünkü aslında Kudüs'le savaşa
giden çoğu asker yüzde
doksan beşi
aslında normal şeydi, çiftçiydi.
Ya da işçiydi.
Sıradan bir
insanlığı.
Ya da mesela
dini duygularla
beslenen insanların yani
cennete gideceğine inandığı için
hani ölürse o savaşta
herhangi bir hani
tecrübesiz insanlar da oluyordu çoğu zaman.
Ama bu
diğer o kalan yüzde beşi de
tapınak şövalyeleri oluyordu.
Genellikle bunlar atlı oluyordu.
Tapınak şövalyeleri.
Ve onlar çok daha eğitimli.
Burjuvazi diyebiliriz aslında.
Burjuvazi tabii ki. Genellikle
asilzade ailelerinin daha
küçük oğulları
tapınak şövalyesi oluyordu. Çünkü büyük
oğulları toprak sahibi olabiliyordu.
Şimdi sen şöyle düşün.
Dedi ki senin baban işte
babanın arsaları var, kaleleri var.
Feodal sisteminin en
başında yani. Ağa gibi bir şey.
Avrupa'da.
Eğer 7-8 zaten çok çocuk yapmaya
çalışıyorlardı. Çünkü çocukların
yarısı zaten çocukluk küçük yaşta
ölüyordu o zamanlar.
Hastalıklar vesaire tıp gelişmiş değil.
O yüzden yapabildikleri kadar
çocuk yapmaya çalışıyorlardı.
O şeyi
bilançoyu tersine çevirmek
için. O yüzden küçük çocuklar da
topraksız kalmamak için, parasız kalmamak için bir şey yapmaları gerekiyordu.
Biraz da ona yaradı tapınak şövalyeliği.
Yani biraz hani Kudüs'ü fethettin diyelim.
Kudüs'ün kralı başka birisi oldu ama sana bir toprak verdi oradan.
Sonuçta yeni bir yer fethedildiği için hani gelip de Paris'i fethedemeyeceğine göre
yani sıfırdan bir toprak elde edebiliyordum.
Aslında dinleyenlerin gözünde daha net bir resim, bir şem oluşması için tapınak şövalyelerini bu asker hiyerarşi, bu piramitte en üste koyabiliriz.
Çünkü hem en eğitimliler, hem aileleri tarafından en donanımlılar, en zenginler.
Bu yüzden bir haçlı askerine göre statüsel anlamda da daha üste.
Bunun dışında yine onları düşündüğümüzde aslında bu statü ve yani varlıklarından bahsettiğimizde bankacılık sistemini kurdular Avrupa'da.
Yine Kudüs dedik. Kudüs onlar için sürekli hani haritalarında evet ulaşmak istedikleri ana noktaydı.
Birçok savaşın yapıldığı noktaydı. Güzelgahlarıydı. Oradan muhakkak geçiyorlardı yaptıkları turda.
İngiltere veya Fransa'dan
kralların ellerine verdikleri
parayı Kudüs üstünden
götürüp geri getiriyorlardı.
Aslında bir visa mastercard
gibi çalışıyorlardı o dönem için.
Avrupa ya da
çok büyük iki ülkede
bu sistemi getirdiklerini söyleyebiliriz
bence. Kesinlikle.
Çünkü şöyle bir şey de oldu biraz.
Tapınak şövalyeliği
diyelim ki o tırnak
içinde tarikatına girmek için
senin bütün o gelecekteki varlığını fes etme gerektiğini bakış olabilirler.
Çünkü aslında aynı zamanda bir papaza dönüşüyorsun ya,
tabi ki böyle sondan, savaşmadığın dönemler.
O yüzden şöyle düşün, yüzlerce asilzade ve aristokrat bu tarikata katıldıktan sonra
doğal olarak çok zenginleşti bu tarikat.
Toprak sahibi oldu, arsa sahibi oldu.
Özellikle Fransa'da, İngiltere'de.
Ve fethettikleri topraklarda yani Kudüs, Orta Doğu o dönemler, Şam, Süriye oralar çok zengindi.
Biraz ondan oralara fethettik.
Şimdinin Avrupa'sıydı o dönemler oralar.
Oradaki zenginlikleri Avrupa'ya taşımaya çalıştılar.
Evet.
Yani orası hem fethedilmek istenilen önemli dini noktalardı onlar için.
Bunun dışında oranın zenginliği de onlara bir pusula oldu.
Hani biz geri döndüğümüzde bir Fransız tapınak şövalyesi Fransa'ya ne getirebilir geri?
Orada biraz tabii ki de bu konuya da gireceğiz ama aradıkları çok temel iki tane obje de var.
Kutsal kase, ayit sandığı.
Bu iki obje için aslında sürekli arayışlara devam ediyoruz.
Aslında başka objeler de var.
Evet ama hani en birine...
Motivasyon yükseltici objeler var.
mesela şey görebiliyorsun
hani bu tapınak şöylerinin başları
şeyi fark ettiği zaman hani
motivasyonun düştüğünü fark ettiği zaman
bir şeyler yaratıyorlar
motivasyonu yükseltmek için. Mesela diyorlar ki
aa ben uykumuna birden bir uyandım
mesela gerçek haçtan
parçayı buldum diyor toptan altında.
Evet. Bu bir işaret mi
bizim için? Yola çıkmak için bir işaret mi?
Böyle şeyler var. Yola çıkmak için bir işaret mi?
Ya da kutsal mızrağı buldum
diyorlar. Gerçekten o hani
bulduklarını düşünüyorlar.
Böyle o
2000 senelik önemli, çok önemli
kutsal seyahat ön projeleri
bulduklarını ya da bulmak istediklerini
ve Kudüs'e gittiklerini bulacaklarına
inanıyorlar her zaman.
Peki biz bu kadar
şeyden bahsediyoruz. Aslında birçoğu
sembolik yazılı kaynak
geriye ne derece bıraktılar?
Bir Roma'yı düşündüğünüzde ilk bölümümüz
Roma'ydı. Tapınak şövalyeleriyle
alakalı. Onlar
gezerken veya gittikleri yerlerde
günlük tutma, gezdikleri
yerlerle alakalı
günce oluşturma gibi
alışkanlıkları var mıydı?
Var tabii ki de çünkü
bu tapınak şövalyelerinin çoğu
aslında işte Batı Avrupa'dan
geldiği için mesela
diğer dinleri hiç bilmiyorlar.
Diğer insanları da bilmiyorlar. Arapları hiç bilmiyorlar.
Onlara biraz
kültür şoku oluyor. Kültür şoku olduğu için
de günlük yazmaya başladılar onlar.
işte bir bakıyorlar bambaşka dinden insanlar var.
Hiç bilmedikleri.
İşte bazıları mesela Müslümanlığı farklı bir mezhep olarak görüyor.
Çünkü onun kavramında Hristiyanlık dışında başka bir din yok ya.
Görmemiş, bilmiyor.
Çok yabancı geliyor ona.
Türkiye'ye geliyor, farklı Hristiyanlar var o dönem.
Sonra Orta Doğu'ya gidiyor, farklı Hristiyanlar var.
Bir de Müslüman diyen insanlar var kendilerine.
Onlar da Hristiyan olarak davranıyor mesela.
Böyle bir akım vardı.
işte
öyle enteresan şeyler yazan
mektuplar yazan ailelerine
geri mektup yollayan askerler var
günlükler var
ve diğer taraf da var
o dönemki mesela imamların
ya da din adamların
halifelikten kalan
insanların yazdığı mektuplar da var
mesela Kingdom of Heaven'ın
filmini
esenlenen
mektuplardan biri de mesela o dönemki Araplardan
geliyor. Hani diyorlar ki hani biz
haçlılar tarafından fethedildik ama şu an bize
iyi davranıyorlar gibi. İşte
bize çok karışmıyorlar gibi.
Mektuplar da var yani yazılı.
Günlükler de var o dönemden
kalma. Hatta sırf bununla ilgili bir
kitap vardı.
Tam burada bir parantez açalım.
Podcast'in bu
partiye yetiştiremezsek yani ikinci
partinde veya bu partta
Kingdom of Heaven
filminden çokça bahsedeceğiz.
Cennet'in Krallığı.
Bunun bu kadar özel olması bu konuyla ilgili aslında filmde karakter olarak da Tapınak Şövalyelerini biz görüyoruz.
Haçlı ordusunu zaten görüyoruz ve çok enteresan bir noktaya değineceğiz orada.
Şimdi biraz aslında önden spoiler gibi olsun.
Muhakkak değineceğimiz bir film ve eğer izlemediyseniz Tapınak Şövalyeleri, Haçlı Orduları bu tarz konuları ilginizi çekiyorsa
kesinlikle çok nokta atışı bir film olduğunu söylüyoruz.
Tekrar tapınakçılara geri dönüyorum.
Burada yine önemli bir soru ortaya çıkıyor bence.
Çok stabil yerlerinde durmadıkları için, sürekli Müslüman topraklara veya uzak oldukları
diğerlere gittikleri için orada karşılaştıkları Müslümanlıkla alakalı örneğin
garipsemelerini çok anlayabiliyorum.
Ama bir ortodoksla karşılaştığında ne düşünüyor tapınakçı?
ya da bir Ortodoks tapınakçı
olabilir mi?
Olamaz. Çünkü onlar için Ortodoks ve Müslüman arasında
hiçbir fark yok aslında.
Hepsi Katolik.
Çünkü haçların çoğu hepsi
Katolik.
Ondan işte mesela Ortodoks
topraklarına girdiklerinde
pek anlamıyorlar yani.
Zaten Ortodokslukla Katoliklik
daha yeni bölünmüştü.
Öncelikle öyle bir negatif
bir düşünce vardı onlarla ilgili.
Onları kafir olarak görüyorlardı Ortodoksları.
Zaten aslında geleceğe baktığınız zaman işte 1453'e o yüzden Bizans geldi.
Hani bazen insanlar şey düşünüyorlar işte Vatikan neden diğer Hristiyanlara yardım etmeli?
Çünkü Vatikan onlara Hristiyan olarak.
Evet. Burada yine Vatikan demişken çok önemli bir bilgi de şu.
Aslında sadece tapınak şövalyeleri papaya hesap veriyor.
Hiçbir krala hesap vermiyor.
Her ne kadar Fransa ya da İngiltere'den çıkmış aralıkta olsalar da bir tapınakçının günün sonunda menajer aslında sadece papa.
Evet.
Ve yine sıfır vergi verdiklerinden de bahsedelim.
Sadece Vatikan için çalışıyor aslında.
Aynen öyle.
Ama şöyle bir şey de oluyor.
Vatikan aslında bundan sonra da yani tapınak şövalyelerinden sonra da bir sürü tarikat kuruyor.
Ama Vatikan'ın yapamadığı doğal olarak bir şey var.
O tarikatların boyutunu kontrol edemiyor.
Aynı şey Fransızkanlarla da oldu.
Cizvit papazlarıyla da oldu.
Yani bir tarikat kuruluyor bir amaçla.
Ama bazen ya büyümüyor ya küçük kalıyor mesela Agustinyanlar gibi.
Ya da birden çok hızlı büyüyor ve kontrol edemiyor ve biraz da korkuyor yani.
Ne oluyor böyle?
E tabii Vatikan'dan daha büyük bir şey olmasını hiçbir zaman istemez.
Daha büyük ve daha zengin daha böyle bir ağ kuruluyor birden.
İşte bir kısmı Fransa'da bir kısmı İskoçya'da, İngiltere'de, Portekiz'de, Budüs'te, Orta Doğu'da sürekli bir...
İspanya'da.
Bir de tam böyle toprağı da yok ya aslında tam bu haçların yani şeyin...
Stabil değiller. Bir yerde...
Nereye fethedilirse orası toprağı oluyor.
Evet. Hani aslında gezer bir yerde yani hiçbir zaman tek bir yer olmamış.
olmamış. Sırf Orta Doğu'ya giden haçları
için değil, Kuzey ülkelerine giden
haçlar için de. Hem oradaki
putperestlere çok sorun oluyorlar.
Paganlara. Hem de
Vatikan'a da sorun oluyorlar. Çünkü bir süre sonra
mesela Kuzey'e giden haçlılar
kendi ülkelerini
kuruyor. Haçlı ülkesi diye bir şey kuruyor
bilir. Hangi seneler arası?
1200'ler, 1300'ler
işte. O zamanlar Polonya'yı ve
Litvanya'yı Hristiyan yapmaya çalışıyorlardı.
Bildiğin bamsızlık falan inanıyorlardı.
Misyonerlik yaptıklarını söyleyebilir miyiz?
Deriyerlerde. Misyonluk her zaman
yapıyorlar. Onların dokunuluğu
her tarafta. Onların din adamları
misyonerlik yapıyor. Ama
daha çok hani kurma
amaçlı. Burada
iki ülkeden çok bahsediyoruz.
Biri Fransa, diğeri İngiltere.
Fransa'da
eğer Paris'te gidiyorsanız zaten
ana merkezlerinden biri Paris.
Fransa'nın genelini düşünmek çok
doğru olmaz burada.
İki tane bölge var burada
değinmek istediğimiz, eğer
turist olarak biliyorsanız
ve tapınak şövalyelerinin geçtiği noktaları
görmek istiyorsanız aslında
üçüncü bölge var Paris'te.
Burası şu an Mare diye
biliniyor ama o dönem
Le Tombe yani tapınak
olarak isimlendiriliyor.
Onların yaşadığı faaliyet gösterdi
ve
yazılan belgelerde
buluştukları
aslında konseylerini
yaptıkları temel bölge Paris
için. İngiltere'de de
çok önemli kiliseleri var.
Buluşup konuları
konuştukları. Yine
yeraltı tünelleri var. Kendileri
bunların haritalarını çıkarıyor. Ceplerinde
taşıyor. Bunu düşmandan
korktukları için yapmadıklarını
düşünüyorum. Yani aslında bu onların
şehri çok iyi bilmelerinden
ve bilmek zorunda
olmalarından geliyor bence.
Başka nedenleri de var.
Şimdi biraz da bağımsız oldukları için ve klasik ritüel, katolik ritüellerini yapmıyorlar yani.
Klasik ritüelleri de yapıyorlar da başka şeyler de eklerler.
Yani kendi özel hayatlarında.
Mesela onlar aynı zamanda asker oldukları için böyle tırnak içinde bir komando gibi bir asker oldukları için şeyi de çalışıyorlar mesela.
Diyelim ki biz diyorlar, neden saklandıklarına ben bağlayacağım oradan.
biz diyorlar
deminki karşı taraf tarafından
kaçırıldık.
Bir savaşı kaybettik ve bize işkence
etmeye başladılar. Bizim dinimize
karşı şeyler yaptırmaya
çalıştılar bize.
Biz buna nasıl hazırlıklı oluruz?
gibi bir psikolojik bir
psikolojik savaş hazırlığı
yapıyorlardı.
Evet.
Ve o zamanki Hristiyanlar
göre çok absürt şeyler de yapıyorlardı.
Ve bunu da aşırı
dindar oldukları için pratik gibi
yapıyorlardı ki hani gerçekten yapmak
zorunda kalırlarsa
şey olmasınlar yani
travma yaşamasınlar. Bu da mesela
çok ciddi örgütlenme var
çünkü aralarında. O zamanın
ne GPS'i var ne
aralarında
iletişim kurdukları telefon ne telsiz
var ama
bir noktada buluşma yerleri var
o noktada acil durumlarda
buluşuyorlar. Birbirleriyle
sürekli iletişim halinde oluyorlar ve
kiliseleri de biraz büyük ihtimalle
bu iletişimi güçlendirmek
için bir orta nokta olarak
seçiyorlar. Evet. Bir de gizli
toplanmaları lazım. Yani mesela
onların başlarının bilinmemesi lazım.
Evet o konuya da geleceğiz.
Onların
genellikle masterları ve
grandmasterları çok fakir bir şekilde
giyilirmiş.
Zaten keşiş gibi giyilirmiş.
Belin elinin olmasın diye. Dikkat çekmesin
diye. Ama normalde
aşırı zengin ve aşırı güçlü insanlar.
Onu Grandmaster
yapan temel özellikler ne oluyor?
Grandmaster yapa
hani
öncelikle duygusuz bir insan olması lazım.
Ailesine bağlı bir insan olmaması lazım.
Aşırı dindar
olması lazım.
Ülümü göze alması lazım.
Savaşa gitmesi lazım.
Ama aynı zamanda bilinmemesi lazım.
Gizli olması lazım. Akıllı bir insan olması
lazım. Ve zaten bu yüzden de çoğu
Grandmaster arasında bilinmiyor şu an.
Evet sadece başlangıç ve bitiş Grandmaster'ların isimlerini biliyoruz tarihsel olarak.
Belki daha büyükleri vardı ya da çok önemli faaliyet gösterenleri vardı.
Biz bilmiyoruz.
Yine Kingdom of Heaven'ı izleyenler için orada şöyle bir sahne vardı hatırlarsın diye düşünüyorum.
Grandmaster konuştuğu askeri bir perdenin arkasına çağırıyor.
Aslında sadece görüştüğü kişiyle bir arada baş başa olmak istiyor.
ve bunu bölmeli
bir yerde yapıyor. Yani
insanlar içinde bu konuşmayı
yapması da doğru değil. Evet.
Gizli bir yerde yapıyor bunu. Evet.
Mesela başka şeyleri de buldu.
Mesela şu an
Katolik dünyasında çok sevilen bir
ibadet yöntemi var. O da
Rosario mesela. Evet.
Rosario'nun şöyle bir
birkaç tarihçi tarafından
öne sürülen bir tez var mesela.
Rosario
haçlar tarafından Orta Doğu'ya
da tabii ki Orta Doğu'ya götürüldü.
Orada bir ibadet
olarak
oralara yerleşti. Ve bazen
düşüncesine göre Müslüman dünyasında o şekilde
tesbih giydiler. Onu gören de
Araplar. Hani
kendileri de mesela dualarını saymak için
Rozaryo'ya benzer bir
tesbih kullanmaya başladı.
Rozaryo'yu bilmeyenler için biraz ne olduğunu açıklayalım.
Çünkü Latince bir kelime.
Latince gül demek.
Aslında Roza'dan geliyor.
İnanış olarak sen her Rozaryo'yu
okuduğunda Meryem Anay'a gül veriyorsun.
55 tane
duadan oluşan
büyük bir tespih
uzun. Genellikle
okuması 35 dakika 40 dakika sürüyor.
Bir tur yapması.
Ve her gün
biraz değişiyor. Çünkü meditatif
bir kısmı daha var.
O meditatif kısmı yani düşünmen
gereken ve hissetmen
gereken kısmı günden
güne değişiyor.
İncil'in farklı kısımlarını düşünmen gerekiyor.
günden güne.
Çok dindar Katolikler her gün okur.
Daha az
dindarlar mesela Cuma günü okur.
Bazıları
da mesela
kendine tırnak içinde bir challenge
yaratır.
Eşleriyle birlikte derler ki bu sene
45 gün boyunca her gün
Rosario'yu okuyacağız. Sonra
46. günde okuması
için hapazımıza gideceğiz
gibi pratikler de var.
Ama bunu
mesela enteresan olarak tapınakçı oraları
bacaklarında taşıyorlardı
tıpkı bir kılıç gibi
hani nasıl kılıç gerçek hayatta
kullandığımız bir silahsa
onlar içinde de rozaryo hani ruhsal
dünyada kullandıkları bir silah
o yüzden
kılıcı taşıdıkları kısımda taşıyorlardı
yani tapınakçıların
ana düşüncesini
ideolojisini ya da yaşam amacını
oluşturan şey dinin ta kendisi
katolik din
Bu yüzden aslında katıldıkları savaşlarda onların beyaz bir bayrağı oluyor ve bu savaşta o bayrak düştüğünde tapınakçıların savaşla alakalı biz ümidimizi yitirdik bu bayrak eğerlere düştüyse tarzda bir inanışı var.
Bu inanışı yıkmaya çalışıyorlar, o bayrağı daima gökte tutmaya çalışıyorlar.
Bu haçlı ordusu için de geçerli aynı şekilde.
Çünkü o bayrağın üstünde haç var ve o haçın yere değmemesi gerekiyor.
Onlar için çok önemli bir kural.
Bir haçlı ordusunu yine Kingdom of Heaven'da izleyenler görecektir.
Yıkmak için aslında Eyyubiler o bayrağı yere indirmeye çalışıyor.
Psikolojik bir savaş başlatıyorlar.
Bayrak yere değerse haçlı ordusu ve içindeki tapınakçılar evet biz bunu zaten kaybettik diyecekler içlerinde.
Bu önemli bir detay yine kollarının üstündeki armalarda kırmızı bir haç taşıyorlar.
Ve bu haç aslında dökülen kanlarımızın hepsi din için dökülüyor.
Hani bizim bu savaşı, bu mücadeleyi vermemizin temel sebebi aslında inandığımız şey için simgesi var burada.
Bu yüzden bu da önemli bir bilgi.
Aslında mesela Red Cross da oradan geliyor.
Evet.
Kırmızı Haç Derneği.
Derneği oradan geliyor.
Aynı zamanda o tapınak şövalyeleri biraz sağlıktan da anlıyorlar.
Sinyadan anlıyorlardı.
Hacca giden yolda mesela yaralanan ya da hastalanan insanlar varsa onları da mesela tıbbi mırdıp müdahalede bulunuyorlardı.
Biraz da Red Cross da oradan geliyor aslında.
Çok bilgili insanlar olduğunu söyleyebiliriz.
Sinyaya, sembole, okultizme hepsini aslında çok hakimler.
duvarda gezdikleri
kiliseler içinde birbirlerine bıraktıkları
kriptik semboller var
daha sonra gelen birinin anlayabilmesi için
burada hemen çok
ünlü iki sembollerine geleceğim
bir tanesi ilkinden bahsettik
kırmızı açıdan ama
ikincisinden bahsetmek istiyorum ben
bir atın üstünde arka arkaya
atın üstüne binen
asker simgesi
bu onların mühürü biraz bundan
bahsedelim istersen çünkü onları
onları düşündüğümüzde aklımıza ikinci gelen
sembol de bu.
Katoliklikte şey çok önemli yani.
Hep böyle birlikte olmak.
Mesela mesela
tek başına ibadet pek edilmez.
Rosario bile mesela hep
genellikle insanlarla birlikte okur.
Sesli.
Eşleriyle birlikte ya da arkadaşlarıyla birlikte
sesli okular. Genellikle çok tek okunan
bir şey değil.
Çünkü hep böyle şey mantığı vardır.
Biz
bir grubuz, bir
Arkadaşız işte bu din aslında birbirimizi bağlıyor bu şekilde.
Biraz da oradan geliyor kesinlikle.
Yan yana olan askerler işte tek bir ata binen askerler bence oradan geliyor biraz.
Burada da üstünde yazan iki farklı cümle var.
İlk başta bu mürün üstünde eğer yanlış bir telaffuzum olursa lütfen affedin çünkü bunlar latince.
sigillum
miletum christ yazıyor
ilkinde. Bu aslında
Mesih'in askerlerinin mührü demek.
Sigili zaten.
Mühür demek.
Burada christ kelimesi
kullanılıyor. Yani christi mesih.
Yani İsa. Fakat
13. yüzyılın ortalarında
yine aynı sembolün altındaki
cümle şu şekilde değişiyor.
Sigillum
miletum x pisti.
Yani bu
Pisti diye yazılıyor ama aslında
Yunancası Hristos.
Burada neden Christi
Yunancadaki Hristoya dönüyor?
Sebebi de aslında
Konstantin olduğu
ve Konstantin'in
tapınakçılara gel gel demesi.
Konstantinopolis'teki imparatorun.
Evet.
Farklı der mi?
Onun
gel gel yapması
Anlaşması o dönem.
hani kısa süreliğine tapınak şöyleriyle
anlaşıyorlar. Evet. O yüzden
bir mühürdeki bir cümle değişikliği
oluyor ve bu çok bariz bir şekilde
oluyor. Yani sonundaki
İsa'yı anlatan kelime
değişmiş oluyor. Bu iki
sembol aslında çok önemli. Geriye
kalan bizim bildiğimiz
sembollerden biri. Kim bilir daha bizim
açıklamasını yapamadığımız
ama tarihte bıraktıkları ne gibi
semboller var? Bunu
bilmiyoruz. Bu arada temin gül denemesi
sebebi gül haç birliği de var.
Onları tapınaklardan
ayıran ne? İsterse o kısma da
değinelim yine sembolizmden gül.
Gül haç birliği
daha ileriki zamanda
kurulan bir şey ve
haçlarla çok bir bağlantısı var mı bilinmiyor ama
ben olduğuna inanıyorum.
Sonuçta haçlar, yani
tapınak şövalyeleri saklanmak zorunda kalıyor.
Portekiz'de ve İskoçya'da.
Onları kabul eden artık kraliyetlerde
bazılarına göre İskoçya'da da o ileriki o gelecekteki tapınaşöyleri aslında Gülhaç Birliği'ni biliyorlar.
Merkezleri İskoçya.
İskoçya evet.
Mesela Fransa'daki bağlantıları öldürüldükleri için ve korktukları için biterken
İngiltere ve civarındaki varlıkları daha uzun süreli oluyor.
Daha farklı noktalara da alıyorlar.
Burada temel sebebin ne olduğunu düşünüyorsun?
Fransa'dan niye bu kadar korktular
İngiltere'de daha rahat yaşayabildiler
Çünkü Fransız kralının
Onlara çok büyük borçları vardı
Kral Filip
4. Filip'in
Aynı zamanda
Papa 4. Filip'ten korkuyordu
4. Filip zaten
Tehdit ediyordu
Vatikan'a
Her an Roma'ya gelebilirim askerlerimle gibi
Senin yerine başka bir papayı da seçtirebilirim
Ondan korktuğu için de papa
bir şekilde
tapınak şövalyeleriyle ilgili yanlış olan
haberler yaymaya başlıyorlar ki
onları
şey indirebilsinler diye
yani işte ve borçlarını
ödemek zorunda kalmasın diye.
Aynı zamanda 4. Filip aslında İngiltere'yle bir
savaşa girmek istiyor.
Onun için de çok paraya ihtiyacı vardı.
Ondan hani borç borç
hani öyle şeyler
onları kapatmaya çalışıyordu.
Ve tapınak şövalyelerinin
arsalarını ve şatolarını ve kalelerini
istiyordu. O dönem tapınak şövalyelerinin
Paris'te bile şatoları ve kaleleri
vardı Paris'in merkezinde.
Evet. La Cite bölgesinde de
yaşadıklarını söyleyelim bu arada.
Paris'e giden
Paris'te tapınak
şövalyelerini nerelerden geçtiğini
görmek isteyen dinleyicilerimiz için
Mare ve La Cite bölgesi
şu an hala görülebilecek iki nokta.
Filip'e geri döneceğim.
Burada borçları yüzünden
13 Ekim 1307'de
Cuma günü
şafak operasyonuyla tutuklanarak
işkence ettiriliyor.
Çövalyeleri olan borçlarını ödeyemiyor
ve onları kötü eylemlerle suçluyor.
Onları kafirlikle
suçluyor yani aslında.
Askerlerini yolluyor onların
merkezlerine ve
yaşadıkları konutlara ve
birkaç obje bulduklarını düşünüyor.
Mesela siyah bir
heykel buluyor.
Diyor ki
mesela bu siyah heykel aslında
Deccal mi? Deccal'e mi tapıyormuş
tapınak şövalyeleri? Bizim haberimiz mi?
Evet.
Spekülasyonlar artmaya
başlıyor tapınak şövalyeleriyle alakalı.
İşte bilmedikleri bir dille
ilgili yazılar biliyorlar.
Bunlar büyü mü?
Dua değil de büyü mü acaba? Bunlar ne?
O yüzden de
hani kafir olarak
damgalanıyorlar.
Kafirlerin de sonucu idam.
Evet.
Yani Kral Filipin aslında tapınakçıların en şahlandığı dönem onlara karşı gelen bir kral olduğunu burada anlatmaya çalışıyoruz.
Ve 13 Ekim Cuma günü yani Kara Cuma bu tapınak şövalyelerini lanetlediği günden günümüze gelen bir popüler kültür günü.
Kara Cuma'nın nereden geldiğini de böylelikle söylemiş olduk.
Bundan sonra bir 13. Cuma olursa tapınak şövalyelerini almadan geçmeyiniz lütfen.
Savaş taktiklerinden biraz bahsedelim istersen.
Çünkü zaten savaşçı bir aslında topluluktan bahsediyoruz.
Ana edetleri bir yeri ele geçirmek ve orayı aslında Hristiyanlaştırmak.
Savaş alanlarında geri çekimleri yasaktı.
Bu onların en büyük kurallarından biriydi.
Burada aslında biraz bir gurur, kendi aralarındaki güç gösterisi ve tabii ki bizim bilmediğimiz ama onların arka planda masterlarının sürekli savaştaki yeteneklerini ve cesaretlerini izledikleri gibi bir durum da var.
Hani orada savaş esnasında bunu belki çoğu bilmiyor ya da daha sonra bununla ilgili bir rapor oluyor ama asıl amaçları zaten savaşa giden ve gittikleri yeri fethetmeye çalışan bir grup olduğu için bazı kurallarla savaşıyorlar.
Bunlardan biri geri çekilemiyorlar.
İkincisi tepedeki o paçlı bayrağının asla yere inmesini istemiyorlar.
Çünkü o bayrak onların savaşı kazanacağının teminatı.
onların dini sembolü
yere düştüğü anda da
bu savaş kaybedilmiştir
algısı var. Bunu da biraz konuşmuştuk
zaten Kingdom of Heaven'a bağlamıştık.
Onun dışında başka
hangi kurallardan bahsedebiliriz?
Başka? Mesela genellikle
birlikte oldukları diğer
açlı piyadelerini
onlardan daha aşağı olanları eğitiyorlar
bir de. Savaş sanatında
işte kılıç ustalığında olur.
Hayatta kalma olur.
çölde, çünkü çöle gidiyorlar
sonuçta. Onlar normalde Avrupa'da yaşıyorlar ama
sonuçta çöl farklı
bir ortam.
Ve orada
karşılaşacakları sorunlarla
ve onlarla ilgili diğer
askerleri, tapınak şövalyeleri olmayan
askerleri eğitmeye çalışıyorlar.
Hani
işte doğru su
nerede bulunur, temiz su nerede bulunur,
yemek nasıl bulunur çölde.
İşte ondan
sonra coğrafyayı iyi anlıyorlar.
Ortadoğu'nun coğrafyasını iyi
anlıyorlar. Biraz bir komando
gibiler yani.
Modern çağdaki komando gibiler.
Ve çok disiplinliler.
Aynı zamanda da genellikle eşleriyle gitmiyorlar.
Zaten kadının
aslında bu tırnak
içinde tarikatta olması yasak.
Bir erkek örgütü
bu. O dönemin
şartlarına göre de aslında neden İngilizler
örgütü, neden Fransız? Çünkü
cüsseli insanlara ihtiyaç var
savaşta. Hani baktığımızda
sıcak bölgelerin insanların
daha kısa olduğunu, soğuk bölgelerin
insanların işte İskandinavya'ya
doğru gittikçe Avrupa'da boyun
uzadığını görüyoruz ve Avrupa'nın
da en büyük iki ülkesinin
İngiltere ve Fransa'nın aslında
tapınakçı yetiştirdiğini görüyoruz
burada ağırlıklı olarak. Hatta
tarihsel datalar
bunun ağırlıklı İngiliz
askeri olduğunu söylüyor.
Bir de biraz da Vatikan'ın amacı aslında
şeydi yani sonuçta bu
Haçlı seferleri o insanları birleştiriyor
birbirine. Normalde
Fransızlarla İngilizlerin arası iyi değildi
hiçbir zaman. Din savaşlarından
önce de böyleydi.
Ondan hani biraz da
Vatikan'ın amacı o İngilizlerle
Fransızların arasındaki o buzları
kırmak. Aralarında
savaş olmasın diye. Çünkü şöyle
düşün. En büyük Avrupa ülkelerinin
arasında bir savaş çıkarsa
Vatikan'ın da nüfusu
azalır.
Batikan öyle şeyleri kontrol edebilmek istiyor.
Politik
gidişatları.
O şeye karar vermek istiyor. Burada barış
olsun, burada savaş olsun.
Onlar için çok önemli.
Onlar mesela bazen
şeyi de görmeyen, sonuçta bir sürü
haçlı seferi oldu ama
çoğu da
Kudüs'ü ve kutsal toprakları
amaçlıyordu ama aynı zamanda da
o insanlar
arası bir kardeşlikle amaçlanıyordu.
Biraz da öyle oldu yani
Haçlı Seferlerinden sonra uzun bir süre Fransa ile
İngiltere savaşma.
Zaten burada yine tarihsel aramaya
baktığımızda mesela bu
tapınakçıların kiliseleri
düşünüldüğünde
şu an hala
deprem bölgesi olmadığı için
İngiltere'de İngiltere'yi
gezenler tapınakçıların
kiliselerini görebilirler.
Yapıları biraz daha böyle kubbe şeklinde
o Angikan yapıdan uzak
tabii ki daha Katolik
ağırlıklı, daha eski
tarz, tek renk
işte duvarlarında o
renkli mural'lar yok.
Daha böyle taş
ağırlıklı, daha tek renk ağırlıklı
toprak renklerinde.
Aslında kendilerinin inşa ettiği bir
spesifik inşaat dili de var.
Yani şu an Avrupa'yı
gezdiğimizde farklı kilise türleri
görüyoruz işte. Daha koyu renkli
görüyoruz. Gotik türlü görüyoruz. Daha işte
neoklasik türlü de
görüyoruz böyle işlemeli. Dantel gibi
uyulmuş ya da Duomo gibi
daha farklı
daha ince yapıda
kiliseler görüyoruz. Ama yani tapınakçıların
çok belli bir
tarzı var kilisede.
Bunu açıp dinleyenler hani bakabilir
Templars Church
yazabilir. Gördüğünüz yapının
birbirine ne kadar benzediğini
şaşıracaksınız bence.
Bu onların bizim ibadet yerimiz budur dediği bir nokta.
Ama mesela benim garipsediğim de Fransa'da böyle bir yapı oluşturamamışlar.
Fransa'da bölgeleri var.
İşte La Cité, Mare günümüzdeki ağırlıklı olarak da üçüncü bölgede toplanmışlar günümüz Paris'inde.
Ama İngiltere'de daha dağınık.
İskoçya'ya doğru uzanıyor zaten orada.
Paris'te daha tek bir noktadayken hatta Fransa'da tek bir yerdeyken biraz.
İngiltere'de bunun böyle çok aslında homojenik dağıldığını söyleyebiliriz.
Bu da ilgi çeken bir nokta.
Aynen.
Biraz da şeyden ötürü oluyor.
Fransa'da daha çok şatoları vardı.
Sonra şatolara el konuldu sonuçta.
Fransa'daki çoğu mal varlıklarına el konuldu.
Ama onlar genellikle şatolarla birleşiyorlardı da daha çok manastırlarda yaşıyorlardı.
Kendi manastırları vardı.
Mesela saklı olmayı sevdikleri için ve kendilerine özgü adetleri olduğu için Vatikan tarafından çok gözükmek istemiyorlardı.
Görülmek istemiyorlardı.
O yüzden de manastırların içinde, inşa ettirdikleri manastırların ve kalelerin içinde,
Orta Doğu'da daha çok kale inşa ediyorlardı, Avrupa'da daha çok manastır inşa ediyorlardı.
Oralarda saklanıyorlardı daha çok şehir hayatından. Ama evet yani Fransa'da çok mal varlıkları vardı.
bu insanlar
Kudüs Mısır gibi o bölgelere
gidip geri döndüklerinde aslında
zaten oradaki savaş kazanılırsa
bir miktar parayla da dönüyorlar
çünkü onların masterların
yani kendi içlerinde bir ödüllendirme
sistemi var bu feodal
yapıdan gelmelerinden kaynaklı da
aslında bu büyük şövalyelerin
büyük tapınak şövalyelerin
toprak aldığını görüyoruz biz
zaman içinde o şatolar nasıl oluşuyor
o tapınak
şövalyesi başarı elde ettikçe
gittiği savaşta ganimet
getirirse üstüne oranın
dinle alakalı bir obje bulursa ki
de onların zaten en büyük amacı
hani oradaki savaşı kazanmanın
da ötesinde uygu idi amaç
toprakla ve malumiyetle
ödüllendiriliyorlar. O dönemin hani
parayı altına al gibi değil de
işte Versailles'daki bir şato
ya da İngiltere'nin
kırsalındaki belki bir arazi
gibi
bir repütasyon
Nüfus yani onlar için çok önemliydi.
Onurla ilgili bir şeydi yani bu.
Hamusla ilgili bir şeydi.
O yüzden hani o ganimetleri getirmek işte veya dinsel objeler bulmak ya da herhangi bir hani böyle bir savaşa gitmek zaten cesaret belirtisiydi.
O zamanki insanlar da çok önem veriyordu öyle bir şey.
Ölmek vardı ölmek çok belki.
Aynen.
Hac aynı zamanda.
Çok dini ritüelleri de katılıyorlardı çünkü o hac yolunda.
Sırf Kudüs'te değil aynı zamanda Antakya'da, Suriye'de.
İşte o ilerlerken o yolda farklı farklı kiliselerde duruyorlardı.
Avrupa'dan bazı şeyleri getiriyorlardı oraya.
O kiliselere koyuyorlardı.
Hala o kiliselerde duruyor onlar yani.
Antakya aslında çok önemli bir haçlı merkeziydi.
Çoğu insan bilmez.
Evet.
Hatta Antakya Şövalyeleri diye bir grup var.
Onların farkı ne peki bu durumda?
Antakya Şövalyeleri'nin asıl amacı aslında Antakya'yı korumak.
Ve daha çok halifelikten korumaya çalışıyorlar ve Selçukluk'un.
Neden korumaya çalışıyorlar?
O hacca giden yolda bir merkez olsun diyorlar.
hani bir mola
şehri olsun diye. Çok önemliydi
Antakya. Diğer şehirler de
önemliydi yani. O Türkiye'nin
kıyısındaki şehirler de önemliydi.
Sonuçta insanlar tek seferde
gidemiyordu ve denizden gitmiyorlardı.
Karadan gidiyorlardı.
Deniz çok tehlikeliydi çünkü.
Sonuçta
korsanlardan korkuyorlardı denizde.
O yüzden
çünkü eğer mesela denize yakalanırsanız
yani sizi köle olarak satarlar.
Tanınmıyorsunuz, kimliğiniz
yok. Bir şeyiniz yok. Buradan araya
gireceğim. Tapınak şövalyelerinin
normal bir şövalye
grubundan daha fazla gemisi olduğunda
biliyoruz. İstatistiksel olarak.
Ellerinde bir filo da
var aslında. Kullanılabilir halde
ama tapınakçıların
hani burada şeyi düzeltelim dinleyiciler
için. Tercih ettikleri asıl
savaşa
gitme yöntemi karadan.
Onda uzmanlaşıyorlar
aslında harika olarak ama
para anlamında sıkıntıları
olmadı ve dönemin en zengin şövalye
grubu olduğu için de deniz
filosunu ellerinde tutuyorlar.
Evet kesinlikle sonuçta
ticaret de yapıyorlar çok.
Orta Doğu'yla
ve diğer o Akdeniz'deki
adalarla çok ticaret yapıyorlar.
Zaten ne oldu?
Haclı seferleri
bittikten sonra
çoğu şövalye o
önemli Akdeniz adalarında
bir Malta olur. Rodos.
Rodos Kalesi.
Rodos Kalesi'nde haçlılar vardı.
O yüzden önemli Rodos Kalesi.
Girit'te,
Kıbrıs'ta.
Kıbrıs'ı kimse bilmez ama çok önemli
gerçekten bir nokta. Kıbrıs zaten coğrafi
olarak da çok önemli. Evet, Akdeniz'in
en önemli adalarından biri kendisi.
Orada hep şövalyeler vardı.
Malta şövalyeleri de çok meşhurdur.
Hani geri çekildikten sonra küçük
küçük gruplara ayrıldılar.
Mesela Türkiye'de daha çok Lazarus
şövalyeleri vardı. Yeşil-beyaz.
yeşil haçlı
beyaz giysili.
Farklı gruplar vardı.
Peki neden dağıldı
tapınak şövalyeleri?
Neden haçlı
ordusu devam etti bir noktada?
Ama tapınakçıların biz tarihte
gerilediğini gördük.
Tapınakçılar fazla zenginleştiği
için Vatikan kontrol edemedi
onları. Vatikan'ın kontrolünden çıktı.
O yüzden
onları indirmek
zorunda kaldı biraz Vatikan.
Çünkü Vatikan'ın en büyük korkularından
biri şeydi. Acaba bu topraklar
zorla kendi papalarını seçerler mi?
O güç onları
sonuçta papa kardinaller tarafından
seçiliyor. Ve hani
eğer başka
Katolik karariyetler
Vatikan'a yardımcı olmuyorsa ve Vatikan'ı
korumuyorsa pek koruma bir mekanizması
yok aslında. Çok güçlü
bir grup gelip de biz kendi papamızı seçtik.
Sen artık papa değilsin diyebilir.
Zorla indirilebilir.
Zorla. O yüzden
hep Vatikan'ın onu tartması
lazım bir şekilde.
Tarikatlara
dikkat etmişler. Çok da tarikat kurmuşlar
ama çok da dikkat etmeye çalışmışlar sürekli.
Sonuçta bu politika aslında.
Sırf dini bir şey değil.
Ama haçlıların bitmesinin sebebi
lojistik olarak çok zor olması.
Tapınakçıların.
Tapınakçılardan sonra
haçlıların bitmesi lojistik olarak
çok zor olması.
Ve Türklerin gelişi aslında.
Zaten aslında bu da hep haçlı
ve tapınağı ayrı tutuyoruz ama
burada yine dinleyicilere bir bilgi verelim.
Haçlıların
için aslında kamufle oluyor
tapınakçılar. Yani
o haçlı ordusu sefere çıktığında
içlerinde bariz
bir olarak evet tapınakçılar şimdi
yeşil giyiniyor, haçlılar kırmızı
giyiniyor gibi bir şey yok.
Aslında haçlıların içinde kendilerini
çok belli etmek istemeyerek
farklı haçlı
ordusundan bir tık farklı bir görevle
aynı
destinasyona gidiyorlar ama
savaşmak dışında
farklı baktıkları açılar da var.
İşte ganimet bulmak, oranın
kralını daha iyi tanımaya çalışmak
ya da oradaki düşmanı
daha iyi tanımaya çalışıp onun bilgisini
geri götürmek. Yani aslında biraz
sanki o ajanlık sisteminin
o dönemlerde
böyle bu kalabalık grupların içine
yedirilmiş bir şekilde
git gör, hani
fethet veya
gerekli olan objeleri geri getir
bana orayla alakalı
5-6 maddede ne yapabileceğimizin
stratejik özetini ver
şeklinde çalışıyorlardı.
Bir istihbarat da aslında onların
yaptığı.
O sebeple Haçlı ordusundan
farklı olduğunu ama aynı
hizmete, aynı amaca hizmet ettiğini
belirtelim. Çünkü
kavram olarak Türkçe'de tapınak
şövalyeleri çok
kullanılmadığı için tarihte karışabiliyor
Haçlı ordusuyla.
Bunun dışında Türkiye'de şu an olduğumuz şehirde İstanbul'da Ayasofya'ya saldırıyor tapınak şövalyeleri.
Onunla ilgili bilgi verelim istersen.
Neden saldırdılar?
Onun tarihsel gelişimi nasıl oldu?
Öncelikle onlar saldırmadan önce de birkaç kere ziyaret ettiler Ayasofya'yı.
Ve pek anlamadılar yani bu nasıl bir din.
hani kiliseleri
farklı işte ayin çok farklı
diye. Onlar
akıllarına bile şey gibi kaldı hani
bunlar değişmiş Hristiyanlar
işte bunlar yani ortodokslar için
diyorum. Hani onları pek beğenmiyorlardı.
Onlardan hiç etkilenmemişlerdi.
O yüzden de Ayasofya gibi bir kiliseyi
Katolik Kilisesi'nde çevirmek
hep istiyorlardı da onu nasıl yapacaklarını
bilmiyorlardı. O yüzden
1260'da
Bizans İmparatorluğu ile araları
iyiydi zaten. Dediler ki biz sadece geçeceğiz
iki geceliğine kalacağız.
Açlı ordusu olarak.
Siz bize yemek verin,
barınma verin, sonra gideceğiz zaten.
Demişlerdi. Hani Kudüs'e gidiyorlar diye.
Aslında bu yanıltmaydı.
Aslında amaç
yani Fatih'in yaptığının
çok daha kolayını yapmaktı.
Mesela hani surları yıkmadan
direkt giriyorlar şehre.
Sonrasında kafalarını açıyor Bizans onlara.
Ve bir truva atı gibi resmen
şehrin içinde bir
geceleyin imparatoru indiriyorlar.
Ansızın çıkabilirim karşına diyor.
İç savaş çıkarıyorlar imparatorlukta.
Ve imparator da kaçıyor.
40-50 seneliğine orası Katolik bir şey oluyor aslında.
Yani ilk başta Ayasofya kilise olarak inşa edildi.
Ve zaten çok farklı bir kilise olduğu için Doğu Hristiyanlık adetlerine göre inşa edildi.
Sonra Ortodoks kilisesi oldu.
Teknik olarak, daha böyle formal olarak.
normalde her zaman Ortodos Kilisesi'ydi de
1260'da
Katolik Kilisesi oldu. Sonra
tekrar Ortodos Kilisesi oldu. Çünkü Bizans
sonra geri aldı İstanbul'u. Sonra da
cami oldu.
Sonra müze oldu. Sonra tekrar
cami oldu. Yani çok değişime
uğrayan bir yapı.
Bu arada neden? Bu arada tapınak
şövalyesiyle ilgili bir yorum yapacağım.
Aslında tapınak şövalyesi demek
onları kötüleyen bir terim.
Bu arada. Bizim
ansiklopedimizde öyle
kalmış. Yani çünkü
tapınak. Tapınak diyorsun.
Hani mavet diyorsun ya da
kilise şövalyeleri demiyorsun.
Ya da haçlı şövalyeleri de demiyoruz.
Yok. Neden
tapınak şövalyeleri diyoruz? Çünkü o Vatikan
onları kötülemek için öyle dedi onlara.
Çünkü onların aslında
kafir ve pagan olduklarını
öne sürüyor.
Normalde şövalyelik
şövalyelik sadece askeri
bir ya da
savaşla ilgili bir rütbeliği çünkü aynı zamanda
dini bir şey.
Din için savaşmak. Şövalye olmak.
Çünkü şövalye olurken
mesela bir gece komple dua
eder şövalye.
Bir rozaryo uykur, diğer şeyleri yapar.
Kilisede sabah var.
O yüzden şövalyelik dini
bir şey olduğu için onlara şövalye demek
istemiyor Vatikan.
Sonuçta onlarla arası bozulduğu
için onların tapınak şövalyesi diyor.
Evet. Yani günümüz literatürüne
onlarla alakalı
onların istemediği şekilde
biz anıyoruz onları.
Peki nasıl
bilinmek isterlerdi?
Bence senin dediğin gibi yani
Militum Christi olarak yani.
Şey yani
Mesih'in askerleri olarak
bilinmek isterlerdi.
Zaten mühürlerinde bu yazıyordu.
Yani kendilerine nasıl
hitap ettiklerini biz tarihsel
olarak biliyoruz. Ama
kendi aralarında
dedikleri dışında kalan
herkes tapınak şövalyesi
demiş onlara. Şu an herkes
tapınak şövalyesi. Tarihçiler evet.
Hala o şekilde demeye
devam ediyor. Çünkü onların döneminde de
Aryan akımı diye bir şey
vardı aslında. Aryan
akımı da nedir?
Teolojik olarak şu anki
hani geleneksel Hristiyanlara
karşıt olan bazı düşüncelere sahip olan
Hristiyanlara öyle deniyordu. Aryan
Hristiyanlara. Çünkü ismini
şeyden alıyordu. 4. yüzyılda
yaşamış bir papazdan alıyordu. Mısır'da
yaşamış bir papaz vardı. Arius diye.
Onun da
karşıt fikirleri vardı. İşte İznik
konseyine karşıt fikirleri vardı. İznik konseyi
de zaten onun yüzünden yapıldı aslında.
Ona karşı yapıldı.
Bunun o Arius'un
fikirlerini
temel alan herhangi bir dini
inanışa Aryanizm deniyor.
Yani Hristiyanlık dememek için
Aryanizm diyoruz.
Ve aynı zamanda
bu sadece 4. yüzyılda değil
Orta Çağ'da da bir ara çıktı bu arianizm.
Nedense.
Portladı böyle Avrupa'nın
merkezinde. Sonra komik
olan da
Tapınak Şövalyeleri tarafından bastırıldı.
Arianizm. Evet.
O yüzden de hani
biraz da şey gibi görüyor hani
Vatikan nasıl o dönemde arianizm
vardı ve başka
yanlış inanışlar vardı.
Aynı zamanda da diyor ki yani
bu tapınak şövalyeleri de
aslında onlar gibi.
Aslında pagan. Hani Aryanlar gibi
pagan. Çünkü
şöyle küçük bir şey oldu
tarihte. Ben aşırı önemli
bulmuyorum ama tapınak
şövalyelerin bir kolu
iki gün boyunca bu Aryanları
savunmuş bir kalede.
Ama para karşılığında.
Paralı asker gibi.
Ve o dönemde
tapınak şövalyeleri pek anlamıyormuş bu Aryanlar
kim hali Hristiyan zannetmişler.
Vatikan sonra hayır
bunlar Hristiyan değiller deyince de
şey yaptılar. Orada bir fikir ayrıldı.
Vurmadılar onları.
Biraz da böyle bir şey kaldığı için o zamanki
Vatikan'ın yetkilileri diyor ki
acaba bunlar da Aryan mıydı?
Ama değillerdi.
Yani Vatikan'ın
kendi yaptığı
ibadetlerden onlar daha farklı
günlük rutinlerine ibadetler eklemişler.
daha fazla aslında dindarlar daha farklı amaçları var
hani biz şu an geçmişe baktığımızda kutsal emanetlerin
hani kimler tarafından bu kadar arandığını googladığımızda
gerçekten tapınak şövalyelerini görüyoruz
yani ilk bize çıkan cevap bu mabetlerin bu kutsal objelerin
onlar tarafından dört bucak arandığını görüyoruz
ki onların
ulvi amacıydı dediğimiz gibi.
Çünkü bulunacak olan
objelerin
kendi dinlerini tamamladıklarına
inanıyorlardı.
Bu çok önemli bir nokta.
İkinci noktaya değineceğim.
Sonları ne oldu?
Artık
başından ortasına sonuna kadar
takıştıkları kralları,
işte Vatikan'la ilişkilerini,
faaliyet gösterdikleri yerlere değindik ama
sonları geldi neticede.
Ya da biz geldiğini tarihten okuyoruz ama hani burada böyle bir soru işareti de bırakacağım bir nokta yer olacak.
Bittiler mi? Başka bir isimle anılmaya mı devam ettiler?
Amaçları mı değişti bir noktada?
Ya da istediklerini elde ettikleri için farklı bir alana mı yöneldiler?
Biraz bunu konuşalım.
Bir kısmı İskoçya'ya kaçtı, bir kısmı Portekiz'e kaçtı, bir kısmı da diğer kuzey ülkelerine kaçtı.
Ama şöyle bir şey var.
Ona da inanırım. Dediğim gibi bu arada bir kısmında
İsviçre'ye kaçtı. İsviçre daha bağımsız
bir ülke olduğu için. Sonuçta sen
dağlarında da saklanabilirsin.
Fransa'da saklanmak çok daha zor.
Kalabalık bir ülkede. Ama
Fransa'da hiç mesela
Kalk Şövalyesi kalmadı. İtalya'da kalmadı.
İskoçya'da neden kaldı?
Çünkü İskoçya'nın zaten fikir ayrılığı vardı
vakit anla. Bir de ayrı bir yada
uzak bir yada, denize yakın bir yada
her an kaçabilirsin denizden.
aynı zamanda Portekiz'in
kralı da tapınak şövalyelerini seviyordu.
Hatta bir bazı
tarihçilerin teorisine göre bu çok kanıtlanmış
bir şey değil ama bu
orta çağının sonuna doğru
Portekiz birden bir şahlandı ya
birden böyle bir kolonyalizm işte
Amerikalara gitti, Güney Amerika'ya
gitti, Brezilya'yı kurdu falan
Güney Afrika'ya gitti.
Bazıları diyor ki bu aslında tapınak
şövalyeleri tarafından kralın izniyle
yapılan bir şey. Bununla ilgili birkaç
mektup var. Tapınak şövalyeleri
hani oradan daha çok
hani dini
bilinmeyen topraklara da yaymaya çalıştılar
diye bir düşünce var. Bir misyonerlik var.
Başka bir tür misyonerlik. Yani nasıl
Kudüs'e yaptılar, Litvanya'ya
yaptılar, Litvanya gibi ülkelere de
misyonerlik yaptılarsa, Amerika
gibi bir yer bulunduktan sonra da
burada da bizim dinimizi bilmeyen
insanlar varmış deyip de
oralara da gittiler yani.
Mesela Afrika'ya gittiler. Afrika'nın yarısı
Hristiyan. Amerika'nın hepsi
Hristiyan. Grandmaster'ların bir
projesiydi belki. Uzak noktalara
inançlarını yaymak.
Çünkü sen yayarsan sen de
cennete gittiğine inanıyorsun o zaman.
Bir amaca hizmet ediliyor yine.
Burada
birkaç farklı araştırmalar
biraz sembolik bir okuma var
aslında.
Paris'te en zenginlerinin yaşadığı
işte şatolarında vesaire
en kremdöle kremin
Paris etrafında olduğunu
Biz biliyoruz Tarsya olarak.
Özellikle Grandmaster'ların.
Onların zaten headquarter'ı, merkezi Paris'in merkezindeydi.
Paris'teydi.
Mare, günümüz Mare bölgesi, 3. bölge.
Kocaman bir şatoları vardı ve kralı izin vermiyorlar birbirine.
Evet.
Farklı diye.
Paris'in tam göbeğinde aslında faaliyet gösterdiler.
Uzak bir noktasında da değil.
Burada şöyle bir soru var.
ve bu şekilde aslında ilerleyebiliriz
ya da bu şekilde biz insanların düşünmesi için bırakabiliriz burada bir alan.
Paris'teki faaliyetleri bittikten sonra düşünüyoruz
etrafta gidebilecekleri aslında sınırlı sayıda ülke var.
İşte Almanya var, Belçika var, Hollanda var
ve en yakın yani sınırda olan İsviçre var.
Ki İsviçre Paris'ten hani günümüzde gitmek isteyenler deneyebilir.
Gerçekten trenle Paris'in içinden bindiğinizde Cenevre gibi bir noktaya 3,5-4 saatte çok rahat dümdüz varıyorsunuz.
Yani sınırları araları gayet yakın birbirine.
Sembolik olarak bakıyoruz, tarihsel olarak bakıyoruz.
İsviçre'nin bayrağı ortasında aslında bir artı var.
Hacca, haca benzeyen bir artı var.
Etrafı kırmızı.
Bu haçlıların omuzlarının üstünde taşıdığı sembol ile aynı sembol.
Kırmızı bayrağın üstünde beyaz.
Akıtılacak kanın üstünde taşıdıkları haç sembolü.
Yine İsviçre'ye bakıyoruz.
Avrupa'nın aslında finans merkezi.
Bankalarının, en güçlü bankaların, en güçlü bireysel bankacılığın olduğu ülkeden bahsediyoruz.
En zengin ülkesinden bahsediyoruz.
Tapınakçılar özellikle Grandmasterlar.
İsviçre'ye o dönem kaçmış olabilir mi ki burada?
Yine bir artı detay verelim.
Vatikan'ın askerlerin hepsi şu an hala günümüzde İsviçre'den çıkıyor.
Özel olarak bu takip eden bir gelenek.
Hiçbir şekilde bozulmuyor bu Vatikan'ın ilk kurulduğundan beri.
Bunun sebebi, bütün bu saydıklarımızın sebebi tapınakçıların oraya götürdüğü kendi kültürleri olabilir mi?
Olabilir yani.
Vatikan bunu başka bir şekilde açıklar da olabilir.
Sonuçta oraya gittikleri kesin.
İsviçre'ye ziyaret ettikleri kesin.
İtalya'dan sonra nereye kaçabilirsin?
İsviçre'ye kaçarsın.
Kuzeyinde hemen.
Dağlık, arandığında bulunmama ihtimali var.
Zengin.
İsviçre her dönem zengin olmuş bir yerdi.
O bağımsız ideolojisini kurulduğu zamandan beri gerçekleştirdiği için
hani gerçekten çok sejbizon
gidilebilecek belki de en güvenli
yer. Bana ben
din hocama sorduğumda şey sormuştum.
Neden İsviçre'den alınıyor bu gardiyanlar
bu askerler diye.
Bana iki neden vermişti.
Bir demişti ki orta çağda
papa bir savaş
izlemiş. Şarnömeni'nin
savaşlarından birisini izlemiş.
Şayetlik etmiş. Ve onlarda da
İsviçreli varmış çok onların odasında o dönem.
Ve onlar da demiş ki
hani mızrağı çok iyi kullanıyorlar
diye ve çok cüsselilermiş o dönemler.
İsviçre'liler diğer insanlara
göre.
Bapanın çok hoşuna gitmiş. Ben demiş
hani bundan sonra İsviçreli askerim.
Ve şeyden de ötürü dedi biraz.
Hani politik olarak daha objektif
ya İsviçre. Daha uzak ya
diğer ülkelerin politikasına.
Hani başka bir ülkeyle anlaşıp da bize
karşı gelmezler. Daha nötr.
Hani daha nötrler. Hani mesela bir
İsviçre Fransa'yla anlaşıp da hadi Vatikan'ı
düşürelim demez.
Çünkü Fransa ile hiç anlaşmaz.
Hiç iş birliği yapmaz.
Daha objektif, daha nötr, daha bağımsız oldukları için seçilir diyorlar.
Ama dediğin şey de doğru olabilir.
Sonuçta eğer sen kendini korumak istiyorsan vatina olarak alabildiğin en iyi askerleri alman lazım.
Çünkü kendine özgü pek bir ordun yok.
İnsanları şeyle ikna ediyorsun.
Dini duygularla ikna ediyorsun.
Sen kendine özgü bir ordun yok. Sen sadece haçlı seferi çıkararak, ilan ederek ordu topluyorsun.
O yüzden hani askerlerin de kendi gardiyanların da az olup öz olmaları gerekiyor.
Evet. Ve bana şey gibi geliyor yani hani parası fulunu toplamış bir Grandmaster şimdi paçasın tutuşup da
ya ben hani Paris'ten bu kadar tehdit içindeyim, İskoçya'ya kaçayım demez.
Çünkü Paris ve İskoçya arası ciddi bir mesafe.
Hani o belki çok böyle yeni yetme bir tapınakçına aranıyoruz ama ben oraya gideyim hani paçayı orada kurtarayım diyebileceği daha parayı eline geçirmediği noktada canını kurtarmak için gideceği bir yer olabilir.
Keza Malta aynı şekilde ama zaten artık hiçbir şeyden korkmayacak ve bütün sıkıntıları, bütün savaşları görmüş böyle artık 60'ında, 65'inde, 70'inde bir Grandmaster'ın zaten tanınmıyor üstüne.
Yani İsviçre'ye de gitse, yakın bir yere gitse tanınmayacak.
Çünkü hiçbir zaman Grandmaster'ların yüzünü göstermediklerini, kimliklerini ifşa etmediklerini de söyledik.
hani düşündüğümde en mantıklı
karayolundan böyle alıp bavulunu
ya ben param var durumum var ama
sıfırdan bir başlangıç yapacağım
dediğinde gerçekten en
mantıklı yeri İsviçre gözüküyor.
Çünkü orada bir sıkıntıyla
karşılaşmayacağını biliyor. Karayoluyla
ulaşım yapıyor. Elindeki mal varlığını
götürebilir. Yine
durum düzeldiğinde Paris'e
bir tren aracılığıyla bile işte
tabii ki o dönem tren yok ama
yine kara aracılığıyla birkaç saatte
gidip görebilir evini vesaire.
Hani böyle en
mantıklı destinasyon, en
zengin bir tapınakçı için İsviçre
diye geliyor. Ve benim burada
düşündüğüm şey İsviçre
bu noktada daha da mı zengin bir yer
olmaya başladı? Çünkü
kaç bin tane Grandmaster vardı?
Kim bilir yetişmiş? Kaç tane vardı?
Koskoca ordulardan
bahsediyoruz.
Bin iki bin tane Grandmaster o dönem
o nüfusta İsviçre'ye
gidip yerleşse zaten
büyük bir zenginlik.
Çok büyük bir zenginlik getirecek.
Aileden gelen.
Ve İsviçre'yi İsviçre yapacak
belki de bir noktada.
Bu soruyla
bırakabiliriz.
Biz izleyicilerimizin gerçekten
İsviçre'yle alakalı tekrar bunu
düşünmelerini istiyoruz.
Senin son eklemek istediğin bir şey var mı?
Yok bence bu çok önemli
bir konu. Bununla ilgili çok kitap da yok.
Tapınağa çöveleriyle ilgili yazılı.
Ama
kısa bir tarihleri var ama
enteresan bir tarihleri var.
Ve ilerideki
diğer gruplara ve tarikatlara da
bağlanıyorlar bir şekilde.
Bugünkü masonlara kadar bağlandığı
düşünülüyor.
Onu tam bilmiyorum. Sonuçta
daha kanıtlanmamış bir şey ama
enteresan bir konu.
Araştırmak lazım. Bence ileride de
yeni kanıtlar, yeni
mektuplar, yeni kitaplar bulacağız.
Bununla ilgili.
Ve ilginizi çektiği noktada tabii ki yine biz podcast'ın altına kitap isimlerini yazıyoruz her zaman.
İlk bölümde de yazdık Doğu Roma, Batı Roma için.
Fakat eğer ciddi bir tarihsel okuma yapmak istiyorsanız İngilizce, İngilizceniz varsa İngilizce yapmanızı öneriyoruz.
Çünkü İskoçya, İngiltere yazılı bıraktıkları en büyük eserlerin ve en büyük tarihsel kitapların oradan çıktığını görüyoruz şu an.
İngilizce okuma yapmanızı öneriyoruz.
Yine belki birkaç bölüm sonra geriye dönüp tapınaklarla ilgili şunu anlatmamıştık deyip yeni bir bölüm yapabiliriz.
Bizi dinlediğiniz için çok teşekkür ederiz.
Yine bilinmeyen, tarihte Türkçe'de çevrilmemiş ilginizi çekebilecek bölümlerle devam edeceğiz.
Bir sonraki bölümde görüşürüz.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
