
Jacques-Louis David Part I | Fırçasıyla Devrim Yapan Ressam
20 Kasım 2026 · 36 dk
PlatformlardaSpotifyApple Podcasts
Paris, 1748. Sarayda pembe tonlu Rokoko tablolar asılıyken sokaklarda açlık büyüyor. Bu ortamda doğan Jacques-Louis David, Roma Ödülü’nü kazanamadığı için kendini aç bırakacak kadar hırslı bir gence dönüşüyor. Yıllar sonra kralın idamına oy veren bir ressam olacak.
Caravaggio serimizden sonra bayrağı Fransa’ya çeviriyoruz. Bu bölümde David’in gençliğini, Roma yıllarını, neoklasizmin doğuşunu ve Robespierre’le başlayan politik hayatını konuşuyoruz. Sadaka Dilenen Belisarius, Horatii Kardeşlerin Yemini ve Marat’nın Ölümü tablolarını da ele alıyoruz.
Bölümde adı geçen diğer sanatçılar: François Boucher, Antoine Watteau, Joseph-Marie Vien, Michelangelo, Raffaello, Charles Le Brun, Quatremère de Quincy.
Instagram hesabımıza ulaşmak için tıklayın.
Caravaggio bölümlerimizi kaçırdıysanız:
Caravaggio Part I için tıklayınız.
Caravaggio Part II için tıklayınız.
Kısımlar:
(00:00) Giriş: Caravaggio’dan David’e
(00:36) Rokoko: Sarayın Sanatı
(04:52) David’in Doğduğu Fransa
(06:01) Babasının Ölümü ve Aile
(07:21) O Dönemde Bir Ressam Nasıl Yetişirdi?
(09:56) Ustası Joseph-Marie Vien ve Katman Tekniği
(11:58) Pompeii, Herculaneum ve Neoklasizmin Doğuşu
(13:34) Roma Ödülü (Prix de Rome)
(17:52) Roma Yılları: Michelangelo, Raffaello ve Eskiz Defterleri
(22:37) Sadaka Dilenen Belisarius
(25:05) Horatii Kardeşlerin Yemini
(28:00) Jakobenler, Robespierre ve Devrim
(32:16) Marat’nın Ölümü
(34:59) Kapanış: Part II’de Neler Var?
Transkript
Herkese merhabalar.
Herkese merhaba.
Bugün Karavaca serimizin çok beğenilmesinin üstüne yeni bir ressamla sizlerleyiz.
Bu sefer Bayrağı Fransa'ya dikiyoruz.
Evet bu sefer çok meşhur Jacques Louis David'le ilgili bir kısa bir hani hayatıyla ilgili bir bölüm çekeceğiz.
Bence hayatı çok enteresan.
Çünkü onun hayatı aslında tam böyle Rococo'dan bitiş ve daha çok neoklasizme doğru o gidişatı gösteren bir örnek bir biyografi.
O yüzden onun gençliğinden başlayabiliriz bence.
1748'de Paris'te doğuyor.
Öncelikle o dönem koşullarında taşrada değil şehrin içinde doğmak çok büyük bir avantaj bir ressam için.
Yine dönemin ressamlarına bakacak olursak Boucher gibi, Volto gibi.
Aslında Rokoko stilini benimsemiş ressamlar ve Fransızlar.
Onlar sarayın, o lüilerin parıltılı yaşantılarını resmediyorlar.
Tablolarına bakacak olursanız aslında hep pembe tonları, böyle her şeyin çok pozitif olduğunu ima eden.
Aslında sarayın içinde her şey güllük gülistanlık mesajını vermeye çalışan,
çok sanat değeri yani her tablon yüksek ama dönemin koşullarını çok olumlu göstermeye çalışan aslında
kral yancısı tablolar diyebiliriz
bunlara. O dönem
için aslında mimaride de
şu an Paris'e gittiğinizde Rokoko
stilini birçok binanın üstünde de görüyorsunuz.
Bu Versailles'de de var.
Her şeyin böyle bu kadar şaşalı
bu kadar çetrefilli olmasının
koşullarından biri Rokoko
sanatı. Çünkü dönemin zenginliğini
temsil ediyor. Rokoko sanatı aslında
daha çok sarayın sanatı.
Rokoko'dan önce sanatın
yapılma nedeni daha çok
dini anlam taşıyan
parçalar yapmak içindi. Yoksa
öbür türlü sanata bir anlam verilmiyordu
daha doğrusu. Yani bir işlevi
vardı o zaman sanatın bu barok dönemine
kadar. Zaten şu an
işte Avrupa'da gezerseniz
mesela çoğu kiliseye gittiğiniz zaman
ya da herhangi bir dini yapıya gittiğiniz
zaman onun içindeki
stil daha çok
barok stili oluyor ya da barok stiliyle
neoklasik stilin bir karışımı oluyor.
Burada işte sanatta eklektik stil
diyorlar. Yani karışık stil
demek latince. Ama
Rokoko stil olarak
sadece saraya özgü bir stil.
Yani sadece zaten
Fransa'da bu 18. yüzyıl
daha çok kraliyetin güç kazandığı
bir dönem olduğu için 16.
Rüyiler vs.
Dini kısım daha çok ikinci planda
kalıyor ve kraliyet ve aristokrasi
daha çok birinci planda kaldığı için
sanat da ona göre
talebe doğru gittiği için
arz-talep meselesi olduğu için sanat da
daha çok saraya akmaya başlıyor. O yüzden
mesela Fransa ya da İtalya'ya da
gittiğiniz zaman çok çok az
Rokoko stiliyle inşa edilmiş kilise görebilirsiniz.
Çünkü Rokoko stilinde
senin dediğin gibi de neye odaklanılıyor?
Hassasiyete, ölçüme,
estetiğe,
beyaz renge, işte açık renklere,
açık tonlara ve
bir zenginliği göstermeye çalışıyor
Rokoko stili. O saraylarda.
Temizliği, zenginliği ve şaşayı
senin anlattığın gibi yani
işte her şey sarayda çok güzel temasını
vermeye çalışıyor. Bundan önce
Yani Rokoko silimden önce aslında sanat neydi? Dini öğeleri çok şok edici, duygusal ve şaşalı ve böyle büyük bir şekilde o dindar insanlara göstermek ve onları şaşırtmaya çalışmak aslında.
Bu ondan önceki işte barok çünkü Rokoko'dan hemen önce barok vardı. Barok da sonra Rokoko'ya döndüğü için hani o yüzden baroktan bahsediyorum.
Yani Rococo serinin çıkması da aslında tarihsel olarak da bence o dönemin Fransa'sındaki aristokrasinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.
Evet şu an Paris'te Versailles Sarayı'nın içine girdiğinizde yaşamış olan Louis'lerin ki 16 tane var zaten.
Hepsinin odalarının o şaşasını işte mesela yatağının yanında bir tane giyinme koltuğu var.
Onların çoğuna da Josephine deniyor bu arada.
Napolyon'un karısından geliyor o koltukların ismi.
Çünkü üstünde keyif yapılıp uzanılabilecek ve manzaraya yakın konulan koltuklar onlar.
Versailles sarayının bahçesini izleyebiliyor böylelikle kralların eşleri o koltuğa oturduklarında.
Altın ayaklar görürsünüz.
Yani neredeyse altın işlemeler görürsünüz üstünde.
Sonra Louis'lerin aslında çoğun sembolü Apollo'dan geldiği inanılan güneş sembolü vardır Louis'lerde.
Özellikle 14. yüzyıl bunu çok etkin bir şekilde kullanıyor.
Yani o güneş sembolünün altın parçalarının hepsini Mercedes'e gidip görebilirsiniz.
Hepsi Rococo stilonların ve zaten saray ben Rococo'yum diyor içinden.
Ama dışarıda biraz daha o eklektik yapıyı görevi görüyoruz.
Özellikle bahçesindeki detaylarla birlikte.
Öncelikle bu Jacques-Louis David serileri büyük ihtimalle 2 ya da 3 olacak.
Çünkü kendisini anlamak için dönemin Fransası'nı çok iyi bilmek gerekiyor.
Kendisi öyle bir dönemde doğuyor ki yani zaten bundan bir 30 sene sonrası devrim.
Doğduğu dönemin içindeki koşullar da çok ağır.
Çünkü istenmeyen bir kral var ortada.
16. Lüyü var ve 16. Lüyü artık lüylerin en şaşalsı.
Böyle hani ekmek bulamıyorsanız pasta yiğinlerin havada uçuştuğu ve aristokrasinin böyle sürekli sarayda ağırlandığı,
herkese Paris sokaklarında böyle paralar dağıtıldığı bir dönem.
Ama bir taraftan da çok büyük bir açlık var şehrin banyolarında ve dış taraflarında.
O yüzden dönemi anlamak çok önemli çünkü Jacques-Louis David aslında politik de bir karakter.
Fransa'da yani kendisi aslında siyasi derslerde de okunuyor bu arada.
Hani ressam ve sanat için önemli biri deyip böyle geçmemek lazım.
Dönemin çok önemli ki konuşacağız bunları böyle ilerleyen dakikalarda.
Çok önemli politik adamlarıyla çok yakın ilişkileri var.
Bu da tabii ki sanatını şekillendiren öğeler olacak.
Ama doğduğu dönemin içinden biraz bahsedelim.
Öncelikle babasını bir düello da kaybediyor ve onun için çok büyük bir travma oluyor bu.
Hani bir düello da kaybetmesi ne demek?
Dönemin aslında biraz konjonktürünü anlayabilirsiniz.
Yani sokakta çatışmalar oluyor, düellolar oluyor ve krala karşı direnen bir grup var aslında Paris sokaklarında.
Bu çok net bir şekilde hissediliyor ve dönemin sanatçıları biraz elini eteğini çekmeye başlıyor.
Yani Fransa Bouchier ve Walto var dönemin rock okucu sanatçıları.
Biraz Louis XVI'nin güç kaybettiğini anladıkları için hani rock oku sanatında ya evet ileride bu sanat birkaç sene sonra çok olmayacak söylentileriyle baş başa kalıyorlar.
Ve iki amcası tarafından yetişiyor Jacques-Louis David.
Bu arada Fransızlar David der yani çok Jacques-Louis'i kullanmazlar çünkü isminde de bir Louis vardır ya o da bir Louis'leri dedirmek ister ya aslında.
O yüzden Fransızlar günümüzde hani kral karşıtıdır çoğu Fransız şu anda.
David demek ister ona o şekilde bilinir.
Aklınızda olsun hani yarın bir gün bir Fransızca kaynakta görürseniz o David bu David.
Mitolojik bir David deyin.
Amcasından bir tanesi mimar olmasını istiyor bir tanesi avukat olmasını istiyor.
Ve o yüzden hani ressamlığı seçmesini desteklemeyen bir aile bireyleri var etrafında.
Aynen çünkü şimdi o zaman aslında resim eğitimi bile alınmazdı.
Şöyle söyleyeyim Fransız okulunda ki o dönem iki tane Fransız okulu varmış.
Bir tanesi Fransa'da Paris'te bulunuyor bir tanesi aslında İtalya'da bulunuyormuş Kuzey İtalya'da.
Ve bu sanat okullarında aslında yani ressam eğitimi yok.
Çünkü o bir bu aristokrasi tarafından sonuçta Jacques Bidavi'de bir aristokrasi sayılırdı.
Yani daha çok ailesi böyle aristokrasiyle bourgeoisie arası bir şeydi.
Tam böyle aristokrasi denemezdi.
Ama ressam eğitimi alınmazdı okulda.
Yani ne eğitimi alınırdı?
Teknik çizim.
Çünkü o dönem neyden bahsediyoruz?
Rokoko'dan, işte saray sanatından bahsediyoruz.
Her çizginin, ölçümün, proporsiyonun hassas olması lazım.
O yüzden genellikle bu işi zaten mimarlar yapardı.
Ya da bu işi yapanlar yani sanatı yapanlar sarayların içinde mimarlık da yaparlardı.
Bu arada başka şeyler de yapıyordu.
Duvar kağıdı.
Kekalan Şelo gibi.
Aynen.
Duvar kağıdı.
İşte freskler, işte hep böyle saraylar için.
Yani olay bir anlamı işte bir önceki barok sanattaki gibi böyle bir anlamı, bir tarihi, bir dini böyle göstermeye çalışmak değil.
Daha çok güzelliği yakalamak olduğu için mimarlıktaki hassasiyet bekleniyordu sanatçılarda.
O yüzden resim eğitimi bile yoktu.
Resim eğitimi Fransız okullarında tam 100 sene sonra gelmiş.
1840'larda gelmiş.
Yani ayrı bir resim dersi.
Biraz 3. Napolyon döneminde diyebiliriz aslında.
O zaman tanınmaya başlamış.
Aslında biz hep şey zannediyoruz, sanki bu genç konservatuvara girdiği zaman
sanki resim eğitimi direkt almaya başlıyormuş gibi düşünüyoruz.
Ama çok da sistematik olmayan bir olay var burada.
Daha çok zengin aileler, eğer çocukları istiyorsa resim okumasını,
şu şekilde yapıyorlardı.
Hem bu okula gidiyorlardı ve mimarlık eğitimi, teknik resim eğitimi,
teknik çizim eğitimi, matematik gibi eğitimler alıyorlardı.
Aynı zamanda da okul dışı yani ekstra kurikular olarak staj yapıyorlardı başka bir sanatçının yanında.
Sadece resime özel yani ve teenager yaşlarında yani 12-13 yaşlarında hatta ondan önce bile küçük bir portföy yaratmaya çalışıyorlardı kendilerine.
Biraz şu anda öyle bence.
Hani iyi bir modacı ya da iyi bir ressam olmak için sonuçta hala bir portföye ihtiyacınız oluyor.
Ama Jacques Boudreau zaten çok resimi çok sevdiği için çok küçük yaştan bir, senin de anlatacağın bir ustayla birlikte resim tırnak içinde stajı yapmaya başladı eğitimine ek olarak.
Evet, Joseph Marie Vienne dönemin yine önemli sanatçılarından biri kendisi.
Yani aslında kralla da yakın, yani krallığın etrafıyla da yakın.
Rococo, Greco-Romen tarzlarını benimsiyor ama daha çok kendini Greco-Romen ve erotisizm alanında uzman buluyor.
Ve onu aslında eğitiyor ve aslında bütün tablolarına ileriki bölümlerde değineceğiz ama çok iyi bir portreci David.
Bunu da kendi portresini çok başarılı bir şekilde yaparak kanıtlayacak aslında ama kendini şöyle bir stille sahip olmasıyla biraz şey yapıyor, pazarlıyor.
Önce bir eskiz yapıyor. Eskizin üzerine önce insan uzuvlarını yerleştiriyor.
Uzuvlarından sonra kıyafetleri koymaya başlıyor ve üstüne aksesuarları ekleyerek kişinin makyajını yapıyor.
Yani buna layering sistemi diyor kendine ve çok özel bir teknik bu kendi için geliştirdiği.
Çünkü bunu daha sonra bahsedeceğimiz Coronation of Napoleon tablosunda da göreceğiz.
Yani Napoleon'ın taçlandırılması tablosunda da.
O önce genel hatlarıyla her şeyi yapıyor ama detayları çok sonra yavaş yavaş üstüne ekliyor.
Bizim daha önce çektiğimiz bir Caravaggio bölümü vardı belki izlemişsinizdir.
Mesela Caravaljo'nun o her şeyi şipşak yapıp bitirdiği tablolardaki teknikten çok farklı bir üslupla çalışıyor.
Ve zaten kraliyette ve dönemin çok kalburüstü insanların ulaşabilmesinin temel nedeni de bir mimar gibi çalışıyor.
Çok ince detaylar üstüne mekan algısını da çok iyi geliştiriyor.
Ve çok hızlı bir şekilde yaptığı değineceğimiz tablolarıyla birlikte hocası da çok iyi zaten Greco-Roman sanatı konusunda çok uzman.
onu yetiştiriyor ve
Rococo'dan biraz sıyrılmasını
sağlıyor. Çünkü Jacques-Louis David
hemen hemen hiçbir resminde Rococo yapmıyor.
Yani neoklasikal
tarza çok hızlı bir şekilde
adapte olacak. Bunun
en büyük etkilerinden birini de Roma'ya
gönderilmesiyle göreceğiz.
Ama biraz neoklasisizmle
bundan bahsetmemiz gerekiyor. Çünkü
bu akımlar sadece
bir sanatçı böyle düşünüyor diye
olmuyor. O dönemin
araştırmaları, bulguları, entelektüel insanların uğraştığı şeyler gibi birçok konuyla şekilleniyor.
Ve yine Jacques-Louis David döneminde Rococo'dan bu kadar hızlı bu sanata geçilmesinin
ve Jacques-Louis David'in bunu benimsemesinin sebebi
aslında Pompei ve Harkulenium şehirlerinin ki bunlar antik kentler
Napoli taraflarında o dönemin arkeologları tarafından hızlıca keşfedilmesi
ve çok tarihi eserler çıkarılması orada.
Ve oradaki o kalıntılar, oradaki o gerçeklik aslında kraliyet ailesinin o yaşadığı
yani kralların işte Louis'lerin o yaşadığı şaşallı döneme şöyle bir tokat etkisi yapıyor David'e.
Çünkü bunu göreceğiz Roma'ya gidiyor ve Roma'daki acı gerçekle yüzleşiyor aslında.
Fransa gibi yaşamıyor Avrupa'nın geri kalanı.
Jacques-Louis David diyor hani biz bir fanusun içindeyiz bu bir kraliyet ama
kalan hiç kimse bu şekilde yaşamıyor.
Herkesin günlük hayatında
kendini idame ettirdiği,
kendisine bir hobi,
bir araç ya da bir iş bulduğu bir dönem
var. Yani Fransa aristokrasileri
gibi öğlen üçte kalkıp
akşam beşte yatayım, hani bütün gün
bana sokakta para dağıtsınlar,
ben krala yakın olayım, oradan geçineyim
gibi bir düzen yok aslında İtalya'da.
Ve tabii ki ülkeden
çıkıp Roma'ya gitmesi
bu gerçeklikle yüzleşmesine çok güzel
bir şekilde sebep oluyor. Fakat
Roma'ya nasıl gidiyor? Senin de
dediğin gibi dönemin bir
sanat okulu yok. O dönem
Prix de Rome var yani Roma ödülü
bunun adı. Bu ödülde kazanabilmek
için sizin gerçekten çok
şahane bir tablo yapmanız
kralın çevresindeki
sanat değerlendirmecileri
tarafından puanlanmanız ve bu ödüle
layık görünmeniz gerekiyor.
Ve bu ödülde böyle çok
yalakalıkla alınabilecek bir ödül değil.
Gerçekten bu da kusursuz bir sanat
olması amaçlanıyor.
ve değerlendiriliyor çok büyük bir kalabalık tarafından.
Fakat Jacqueline David bu yarışmaya sürekli katılıyor.
Üç kere reddediliyor ve o kadar bunu bir hırs haline getiriyor ki
pes etmiyor bu arada.
Bu başarısızlığından sonra kendisine bir intihar girişimi planlayarak
kendisini aç bırakıyor çok uzun zaman ve dördüncü de daha sonra kazanıyor.
Tabii ki bu arada ismi çıkıyor biraz.
Yani hırslı, kafadan çatlak ve istediği için her şeyi yapabilecek
yapabilecek bir ressam olarak bilinmeye başlanıyor.
Çünkü zaten hocası da Joseph Marivienne de ünlü biri olduğu için
çok hızlı bir sürede bu söylenti yayılıyor Paris sokaklarında.
Ya böyle bir ressam var açlık grevi yapıyor kazanamadığı için bu ödülü diye.
Ve onun kafasındaki hayal Roma'ya gidip bu ödülle birlikte desteklenmek
ve oradaki okulda aslında devam ettirmek sanatını.
Ve biraz Fransa'dan da kaçmak istiyor.
Yani ondaki o hani kraldan çok kralcıların yanında daha fazla sanat yapmak istemiyor.
Bunu da bir bahane olarak kullanıyor.
Bu bu arada 14. Lüye'nin açtığı bir okul ve Charles Lebrun tarafından pazarlanıyor ve destekleniyor.
Yani Pridoron aslında bir okul aynı zamanda İtalya'da senin de bahsettiğin gibi.
Biraz Neoklasizm'e dönmek istiyorum bu arada.
Çünkü Neoklasizm'in hani birden çıkmasının bir nedeni var aslında.
Hani sen şey deniyor ya Pompei'li Herkül Anion'u dedin.
İki çok önemli Roma İmparatorluğu'nun şehri sonuçta.
Yani o zamanlar sanatla yeni bir dalın bir iletişimi oldu.
O yeni dal da aslında arkeolojiydi.
Arkeoloji çok eski bir şey değil.
Arkeoloji yani dal olarak yani dediğim gibi 18. yüzyılda çıktı.
Ve ondan önce gerçekten hiçbir şey bilinmiyordu yani geçmişle alakalı.
Hani tabii ki de o zamanın asilleri işte edebiyat okuyordu.
Antik Yunan edebiyatı okuyorlardı.
Tragedyaları okuyorlardı.
Roma İmparatorluğu'yla ilgili bazı teknik şeyler biliyorlardı ve onların hani tırnak içinde torunları olduğunu biliyorlardı.
Öyle de düşünmek istiyorlardı ama hiçbir şey bilmiyorlardı bu tarihle alakalı.
O yüzden biraz da meraktan ötürü arkeoloji doğdu.
Yani sonuçta Roma'ya gittiğinde bile bir sürü Roma İmparatorluğu'nun sanatsal ve mimari parçası var.
O yüzden de onlar da merak ediyordu ve şöyle bir algı oluştu.
Hani bizim şu an yaşadığımız dönem işte 18. yüzyıl hani dekadan bir dönem yani kalitesiz bir dönem ama eski dönemler, antik çağlar ideal dönemlerdi.
Bir hani insanın tırnak içinde aydınlıkta olduğu bir dönemdi.
O yüzden onu tekrar bir diriltme çabası vardı.
O yüzden neoklasizm yani klasizmi tekrar diriltme, tekrar yaşatma vardı.
O yüzden klasik parçalar o arkeolojiyle birlikte heykeller çıkarılmaya başladığı zaman, işte Pompei'deki freskler olur, onlar çıkmaya başladığı zaman onunla ilgili bir çalışma başlatıldı.
Bu da neoklasizm oldu işte.
Yani neoklasizmin zaten üç temel çok büyük özelliği var.
Hani burada biraz daha konuda derinleşmişken bahsedelim.
Sonra bunu Jacques Bidet'e bir de bağlayacağım ben.
İnanılmaz sade düzenli ve dengeli kompozisyonlar.
Yani burada abartı renkler yok aslında.
Bu arada gölge oyunları da yok.
Yani her şey olduğu gibi net bir şekilde siz tabloya baktığınızda sanki tarihi bir anda tanık oluyormuşsunuz gibi.
Sembolizm vesaire içinde barındırmıyor.
Kahramanlık, vatanseverlik ve bir görev uğruna fedakarlıkta bulunma konuları işleniyor bu sanat eserlerinde.
Ve antik Yunan heykelini andıran kastı keskin güçlü hatlarla yapılıyor bu.
Yani aslında referans aldıkları da bir takım dönem ve bir takım insanlar var.
Yani işte her külü düşünüyorlar.
Aşili düşünüyorlar ve o dönemin güçlü antik Yunan insanlarından esinleniyorlar tablolarda.
Şimdi bu neden Jacques-Louis David'i çok iyi tanımlıyor?
Jacques-Louis David bu az önce bahsettiğimiz gibi pre-de-rom yani Roma ödülünü kazanmaya çalışırken kendini zaten neredeyse intiharın eşiğine sürgü.
Yani biraz psikolojisi gidik bir abimiz bu.
Bundan önce de gençliğinde yanağında derin bir yara var onun ve bir tümör benzeri dokuya dönüşüyor.
Çekingen bir gence dönüşerek etrafındaki herkesi inavla ettiriyor kendisini.
Yani sorunlu, asevi ve biraz içine kapanık biri.
O yüzden bunun sanatında da bir şeyi kazanma uğruna böyle çırpındığını ve hiç pes etmeden devam ettirdiğini görüyoruz.
Ve zaten daha sonra bahsedeceğimiz tablolarındaki o Yunan heykeli benzetmelerini de göreceğiz.
Erkeklerin hepsi kastı, güçlü ve çok güçlü armor ne denir ona?
Zırh.
Zırhlar barındırıyorlar üstlerinde.
O yüzden aldığı referans noktaları net bir şekilde görüyoruz.
Yine akademide de gittiği akademide Roma'da çok hırslı bir öğrenci olarak gördü.
Yani çevresindeki herkes Jacques-Louis David dendiğinde korkuyor.
Çünkü kafasına taktığı ve bir yere gelmek istediği bir nokta var.
Ve şu sözüyle çok ünleniyor döndüğünde Roma'dan.
Klasik sanat beni baştan çıkaramaz.
Çünkü canlıktan ve duygudan yoksundur diyor.
Yani aslında kendisini duygulara teslim etmekten kaçınan ve olduğu gibi yansıtmaya çalışan bir ressam gördüğü şeyleri.
Roma'ya gittiğinde de Michelangelo ve Raphael'in etkisinden çıkamıyor.
Heykellerin vücut hatlarındaki netliği, kompozisyon dengesi karşısında bir kez daha o neoklasizmin tokatısını yiyor.
Yani diyor evet bu benim yapmak istediğim şey gerçekten.
Her şeyi olması gerektiği gibi vermeliyim ben diyor.
Sen eskizlerden bahsetmiştin bu arada.
Hani ne denişti?
Onun bir tekniği var işte.
Önce eskizle başlıyor.
Yani bir çizimle başlıyor.
Sonuçta onun da bir teknik bir altyapısı olduğu için öyle yapıyor.
Çünkü onun aradığı şey dediğim gibi bir hani duygusallık ya da bir mesajı iletmek değil.
Daha çok bazı hatları ve insanı doğru şekilde aktarabilmek.
Klasikler gibi.
Nasıl klasikler?
şu an işte Nike'yi biliyoruz, heykeleni.
İşte bir sürü antik Yunan heykeli
var. Lourdes Müzesi'nde mesela.
Frani Paris'te. Orada ne amaçlanıyor
işte? Yani mitlerinden öte
daha çok işte insan vücudunu
gösterme, ideal insan vücudu.
İşte kaslar, kemikler. İşte hep böyle
bir aslında biraz da bir bilimsel bir çalışma.
O yüzden de Jacques-Louis David'in
bir sürü eskizinde
farklı farklı çizimlerinde
insan vücudunun farklı öğülerine
daha çok altı çiziliyor.
Mesela bazı çizimlerinde
Yani vücudun alt kısmı çok dikkate alınmamış ama mesela sırt kısmında çok hassas bir şekilde bütün kasların bütün hatları işte bütün lifleri çok çalışılmış ve pratikle aktarılmış bir şekilde görüyoruz.
Bu da işte neoklasik çağının çok önemli bir öğesidir yani.
Evet Roma'da geçirdiği zaman boyunca 12 kalın taslak defteri dolduruyor.
Bu bir rekor şeklinde sayılıyor.
Çünkü hiçbir ressam bu kadar fazla çalışmıyor.
Yani çok hırslı bir ressamdan bahsediyoruz.
Bakın bu hırs neden önemli?
Daha sonra politikadaki etkisini de göreceğiz.
Çünkü o yüzden bir insan sanatında nasılsa biraz bu politikasına da yansımış.
Bundan bahsedeceğiz.
Roma'da olduğu dönem yine Fransız heyetinden gitme.
Fransız heykeltraşı ve teorisyeni Quatremer de Quigny ile çok yakın.
Onunla yakın arkadaş olmasını sevdi de aslında heykellerdeki o ince detayları görüp bunu resmine aktarmak istiyor.
Senin de dediğin gibi o sırtındaki o damarlar, bacağındaki o tendon ve yani o hatları, duruşu, postürü bunlar onun için çok önemli.
Çünkü daha sonra Jacques-Louis David Napolyon üstünde kullanacak bu çizimleri.
Bakın çok önemli bir imparatorun daha sonra ressamı olacak kişiden bahsediyoruz.
Yani kendisini o kadar iyi yetiştiriyor ki Napolyon gözü kapalı seçiyor Jacques-Louis David.
Yani başka hiçbir ressam aramıyor dönemin sanatçıları içinden.
Hani o yüzden bu bilgi o kadar önemli.
Neden Jacques-Louis David, Jacques-Louis David'tir?
Çünkü bir süre heykeltıraşla çalışıyor, tanışıyor, yakın arkadaş oluyor.
Ve Michelangelo ve Raffaello'nun zaten eserlerini sürekli inceliyor.
Yani Roma'ya gittiğinde sadece kapalı bir okulda bütün gün çizim yaptığını düşünmeyin.
Roman her köşesini geziyor yani bu adam.
Elinde not defteri, eskiz yanında dönemin çok önemli insanları karış karış romanın sokaklarını arşınlıyor ve sanatını inşa ediyor.
Çok iyi bir gözlemci aynı zamanda.
Yine döneminde kafaya taktığı bir şey Kraliyet Resim ve Heykel Akademisi'ne tam üye olmak gibi bir hedefi var.
Bunun için de Belisarius'un, yani dilencilik yapan Belisarius yani Belisarius Alms Asking
tavlosu ile aslında bu akademinin gözüne giriyor.
Belisarius'dan bahsedelim biraz çünkü yine klasik dönemden bahsediyoruz burada.
Belisarius aslında bize de biraz yakın olan bir karakter çünkü Bizans İmparatoru Justinian'in
yani 1. Justinian'in en önemli imparatorlardan biridir.
Batı Roma İmparatorluğu çöktükten sonra kendi en büyük generali olan ve en başarılı generali olan Belisarius'u
Kuzey Afrika ve İtalya'ya tekrar o toprakları geri almak için yolluyor.
Ve Belisarius da başarılı oluyor kısa bir süreliğine.
Yani şöyle düşünün, Batı Roma çöktükten sonra Bizans İmparatorluğu Belisarius sayesinde toprakları geri alıyor fazlasıyla.
Ve tekrar Roma İmparatorluğunu birleştiriyor aslında.
Bu da çok bilinen bir tarih değil aslında.
Ama ondan sonra Belisarius doğal olarak çok güçlendiği için İtalya'da ve Kuzey Afrika'da çünkü sonuçta Justinian İstanbul'da yani Bizans'ta çok güçlendiği için onun biyografisi var Belisarius'un.
Bu biyografide bu arada bu tarihsel olarak çok hassas bir şey olduğu düşünülmüyor ama Justinian yüzünden generalliğinin feshedildiği ve iptal edildiği ve işte sokaklara düştüğü düşünülüyor.
Çünkü Justinian onu kıskanıyor ve İstanbul'daki bazı aristokratlar diyor ki işte Belisarius senin yerini almak isteyecek çünkü o şimdi çok güçlü.
Bunun da resmedilişi aslında.
Yani Belisarius'un çok başarılı olduktan sonra yaşlılık döneminde hani ne kadar sosyal açıdan düştüğünü anlatan bir resim, bir parça.
Yani evet bu resim bir kere dönemin sanatçıları tarafından çok akla gelmeyen bir konu.
Bizans'la bağlantısı var ama Jacques-Louis David onu resmetmek istiyor.
Yani burada aslında ne görüyoruz? Bir vatanseverlik görüyoruz.
Bizans için bir askerin gidip daha sonra gözlerinin kör edilmesiyle dilenmesi ve patriyarki için yaptığı bir şeyden
bir fedakarlığını gördüğümüz tablo neoklasizmin aslında tam böyle bel kemiğinden vuruyor Jacques-Louis David.
Ve bu tabloyla da giriyor akademiye.
Yani zaten neoklasizm için artık ne resmetsin yani dönemin en önemli ask generallerinden biri.
Yine bir başka tablosu ki bu tablosu da onu çok önemli bir noktaya getirecek.
Horas kardeşlerinin yemini.
O toftu horati.
Şimdi bu tabloyu lütfen açın bakın öncelikle.
Yani bahsettiğimiz tablolara bakmanızı rica ediyoruz.
Hani biz burada sözünü anlatıyoruz ama biraz bakıldığında
yani tabii ki sembolik çok fazla Caravaggio gibi öğeler göremeyeceksiniz
ama dediğimiz noktaları görebilirsiniz.
Üç tane. İstersen
hikayesini sen anlat o noktada.
Burada aslında tema olarak yani
bir ailenin babasının üç çocuğunu
savaşa yollaması var Roma İmparatorluğu
döneminde. Bu üç çocuğu da yemin
ediyor babasına işte.
Ellerinde aslında çok anlaşılmıyor bu arada yani
bu bir yoruma
bağlı, sübjektif bir şey. Yani
acaba ellerini kılıça doğru mu
yöneltiyorlar yoksa elleri kılıçları mı
tutuyor? Tam anlaşılmıyor resimde.
Anlayacaksınız resime bakarsanız ama
Kontroversyal biraz.
Kontroversyal konuda çünkü iki farklı anlama da olabilir.
Ama burada şey üyesi var aslında.
Milliyetçilik doğuyor burada işte.
Vatanseverlik doğuyor.
Ondan önce böyle bir şey yok yani orta çağda.
Böyle bir şey yoktu.
Çünkü öncelikle yani feodalizm vardı.
Feodalizm döneminde zaten bir milliyet, bir ülke kavramı yok, olmaz.
Çünkü sen kendi valinin altındasın ya da bir tane zenginin altında yaşıyorsun.
Yoksa çok ülkeni umursamıyorsun yani çok da farkında da değilsin. Neyse buradaki öğe de Roma İmparatorluğu'nun çalışırken aslında bu dönemde arkeolojiyle birlikte demiştik zaten orada Roma İmparatorluğu'nda ortaçana farklı olarak bir milliyetçilik yani bir Roma İmparatorluğu kavramının olduğu, kardeşliğin olduğu fark ediliyor ve bu resmediliyor.
Aslında bu da Napolyon'un yarattığı bir şey sonra. Aslında düşünüyorsanız Napolyon yapmaya çalıştığı şey bir Roma İmparatorluğu fantezisi ve o bilinci tekrar Fransızların içinde yaşatmaya çalışıyor. O yüzden o kadar başarılı oluyor aslında.
Evet, şöyle bir nokta da var. Politik hayatına değineceğiz ama bu noktada biraz bahsetmemiz gerekiyor bu tablonun anlaşılması için.
Bu tablo dönemin neoklasizminin manifestosu niteliğinde bakın. Bu çok önemli bir şey.
Yani bir akımın manifestosu bir tablo nasıl olabilir?
Öncelikle neoklasizmin üç temel noktasını bu tablo doğruluyor.
Sade ve düzenli solda askerler, sağda babaları. Askerlerin vücutlarındaki o Yunan heykeli benzetmesi olan ayaklarındaki, kollarındaki ve sırtlarındaki kaslar net bir şekilde gözüküyor.
Üstlerindeki o zırhlar ve bütün giydikleri her şey aynı orantıda ve aynı perfectionism mükemmellilikte.
Ve temel olarak hikayesi bir vatanseverlik üzerine ve Roma konusu.
Yani zaten Roma'ya gidip döndüğü için de aslında oradan besleniyor ve o yüzden yapıyor bu tabloyu.
Fakat neden politik konusuyla, neden politik görüşüyle çok alakalı?
Çünkü Jacques-Louis David, Jacobin.
Şimdi dönemin Fransa'sında iki farklı grup var.
Girondinler ve Jacobinler.
Jacobenler Robespierre'in öncülük ettiği liberte egalite fraternita yani bağımsızlık, eşitlik ve kardeşlik temalarını ön plana atan ve aslında kralı devirmek için uğraşan bir topluluk.
Fakat çok koordine değil bu topluluk yani Jacques Bidevit içlerine giriyor çünkü Robespierre en yakın arkadaşı yani girmeme gibi bir lüksü yok zaten vatanseverlik temalarında sevdiği için kendisini çok erken bir yaşta Jacobenlerin içinde buluyor ve onlar kendi içlerinde de iyi bir teşkilat yani şöyle tam çok düzenli hareketler ve eylemler yapamıyorlar krala karşı belki o dönem zarfında ama
kendi içlerinde işte kimisi politikacı, kimisi ressam o mesajı çok farklı kanallardan ulaştırabiliyorlar.
Yani ağları çok geniş.
Hani bizim şimdiki WhatsApp ağları gibi düşünün.
Böyle bir grup kurdunuz, işte ulaştınız birilerine.
Yani o dönemin teşkilatlanmasını iyi yapıyor bu grup.
Bak burada zaten yine klasik döneme gidiyoruz.
Şimdi Jacobenler ne istiyordu?
İşte şu an diyordu kraliyet var, biz bütün bu aristokrasiyi temizleyeceğiz, cumhuriyeti kuracağız diyorlardı.
Napolyon'dan önce, değil mi?
Sonuçta bunun da eleştirisi şey tabii, siz kralı öldürdünüz, bütün aristokrasiyi kovduğunuz ülkeden sonra Napolyon geldi, imparatorluk oldu, daha beter oldu.
Neyse, neden bunu istiyorlar? Neden cumhuriyet olmak istiyorlar?
Çünkü bu kavramları Antik Yunan ve Roma İmparatorluğu'ndan öğreniyorlar.
Diyorlar ki Augustus döneminden önce, Sezar'dan önce Roma İmparatorluğu ideal cumhuriyetti diyorlar.
O yüzden o kadar başarılı oldu.
Hatta diyorlar ki yine bu Fransa'dan çıkan fikirler, Sezar başa geldikten sonra imparatorluk oluyor ya Roma.
O yüzden aslında o zaman Roma İmparatorluğu'nun çöküşü başlamıştı diyorlar.
O yüzden aslında bütün bu neoklasik resim, arkeoloji, o dönemki politik akımlar hepsinin bir şey kavramı var.
Roma İmparatorluğu yani İmparatorluğu demeyelim Roma Cumhuriyeti, Sezar öncesi Roma yani.
İdeal hükümet ve bizim onlar gibi olmanız lazım.
Bir milli kavramın olması lazım, kardeşlik kavramının olması lazım ama cumhuriyet olması lazım.
Yani tırnak içinde bir eşitlik olması lazım insanlar arasında ve şu an kraliyet buna engel oluyor kavramı vardı Jacoben'in tarafında.
Onların karşı grubu Jiron denler ise yani kralı etrafında bulunan ama çok da aşırı teşkilatlı değil ama hani kraldan çok kralcı sayabileceğimiz tipler ve aralarında dönem dönem çatışıyorlar.
Şimdi Robespierre'le olan arkadaşlığına döndüğümüzde Robespierre zaten bu Oath of the Horat yani Horas kardeşlerinin yemeğini tablosundan sonra Jack Louis David'i bir kafasının üstüne koymadığı kalıyor.
İnanılmaz milliyetçi bir arkadaşımız Robespierre.
Aynı zamanda bir avukat.
Eski kraliyet düzenine öfke duyuyor bu grup.
Yani Louis'lerin hepsinin asılmasını istiyor aslında.
Ve bakın şöyle bir detay var.
Jacques-Louis David 16. Louis'nin yargılanması yani idamı yönünde oy kullanıyor mahkemede.
Yani politikanın çok içerisinde bir ressam.
Kralı devirmek istiyor yani.
Kralın getirdiği sanat akımından tutun, halka yaşattıkları yaşatmaya devam edeceği şeyler ve yaptığı politikaların hepsinden nefret ediyor.
Ve Robespierre'le çok örgütlü bir şekilde çalışmalarına devam ediyor.
Bu onu sanatıyla icra ediyor.
Onun dışında ihtilal başlayınca daha çok Jacobenlik tarafındaki faaliyet gösteriyor.
İhtilale kadar biraz yine sanatıyla meşgul olsa da ihtilalde bütün o işte liberte, egalite, fraternite duyguların hepsinin kabardığını görüyoruz.
Ve o ihtilal için çok da seviniyor zaten.
Ve 16. Lü'yü ile eşinin Marianne Tuanet'in asılması konusunda da pozitif oy kullanıyor.
Robespierre'in biraz daha sert aslında bu konudaki görüşleri. Erdem Cumhuriyeti vizyonu ve radikal politikalarını destekliyor. Erdem Cumhuriyeti diye bir ideya var kafasında çünkü. Ve tabii ki bir tablosundan da bahsetmeden geçemeyeceğiz.
Şimdi Jacques-Louis David denince Mara'nın ölümü tablosu bahsedilmeden geçemez.
Bu noktada bahsetmemiz gerekiyor.
Çünkü politik, o patriarki duygularının bu tabloda çok güzel buluştuğunu görüyoruz.
Jean-Paul Mara da bir Jacoben ve Robespierre Jacques-Louis David'le birlikte aslında ihtilal sonrası bir arada çalışmış önemli bir asker.
Çok önemli bir dostu Jacques-Louis David'in.
Yedikleri içtikleri ayrı gitmiyor.
Fakat öldürülüyor.
Ve bu Jacques-Louis David'in böyle tam kalbin ortasına saplanan bir ok misali onun depresyona girmesine sebep oluyor.
En yakın Jacobin arkadaşını kaybediyor çünkü.
Ve çok trajik bir şekilde kaybediyor bir çatışmada.
Ve aslında şehit gidiyor onun için Jean Paul Marat.
Ve onu onurlandırmak için çok kısa bir sürede Marat'ın ölümü tablosunu yapıyor.
Lütfen Google'layınız bu tabloyu.
Çok enteresan bir tablodur.
Sebebi de Roma'da o gezip gördüğü o Pieta tablosunu Mara'yla buluşturmak istiyor.
Diyor ki Mara benim için Pieta diyor.
Ben onu o noktada görüyorum.
Çünkü ülkesi için şehit oldu diyor.
Benim için bir azizden farkı yok Mara'nın diyor.
Ve bakın bu zamana kadar sembolizm yapmayan Jacques-Louis David Pieta'yı resmin içine nakşediyor.
Ve çok özel bir tablodur.
Yani dönemin neoklasizminde Pieta gibi bir dini esinti neden vardır diye sorar çoğu sanat tarihçisi.
Bu tabloya baktığınızda bence gerçekten bir Aziz'in o masum acı çekmiş olan suratını göreceksiniz.
Ve o kişi Jean Paul Marat'ı, ünlü bir Jacobin'dir.
Burada aslında propaganda doğuyor bence.
Yani eskiden orta çağda sanatçının pek bir sözü yoktu, söz hakkı yoktu.
Kendi düşüncesini çok yöneltemiyordu insanlara ve seyirciye.
Ama burada bence bu güç boşluğunda Jacques Louis de Veya aslında propagandayı yarattı.
Yani ileride hep şey deriz ya biz 21. yüzyılda işte propaganda doğdu, televizyonla birlikte, gazeteyle birlikte.
Aslında biraz bununla da doğdu, sanatla da doğdu.
Yani sonuçta Mara'nın ölümünde ne diyorsa Mara çok iyi bir insandı diyor.
Bence 16. Louis çok öyle düşünmüyordur yani Mara'nın iyi bir insan olduğunu.
Tabii yani bir Jérondin yani bir kral yanlısı Jean-Paul Mara'nın ölümünü için üzülmemiştir zaten.
Burada diyor ki Jacques Louis de bu benim fikrim diyor ve bu Fransa için iyi olan diyor.
Aslında o da bir nevi politikacı oluyor.
İlk defa sanatçının da bir gücü oluyor.
Zaten bence bu Napolyon dönemini ve ondan sonrasında da sanatçı bu gücünü devam etti diyor propagandayla.
Ta bence İkinci Dünya Savaşı'na kadar.
Evet Jacques Louis David'le ilgili politika, politikadaki yeri, Robespierre'le olan ilişkilerin nasıl devam ettiği,
arkadaşının başına ne geldi,
Napolyon'la nasıl tanıştı,
Napolyon'un baş sanatçısı,
baş ressamı nasıl olduğu gibi
konulara part 2'de sizlerle yer
vereceğiz. Lütfen bizi desteklemeyi
unutmayın. Lütfen sayfamıza
abone olun. Ressamlar serimiz
çok tutulduğu için çok emek vererek
bu bölümleri 4-5 dilde
aslında kaynak okuması yaparak
sizler için hazırlıyoruz.
Ve Jacques-Louis David'in ikinci
partı da gelecek. Bu sorduğumuz
soruların hepsine, hayata nasıl
gözlerini yumduğuna ve geride
ne gibi aslında propagandalar bıraktığına
hepsini ikinci bölümde sizlerle
anlatmaya devam edeceğiz.
Jacques Louis David devasa bir sanatçı.
O yüzden tek bir bölüme sığdıramayız.
Bence Caravaggio'dan bile daha uzun bir
yaşamış bir sanatçı olduğu için daha çok
eseri var ve tarihe de daha büyük
bir damga basmış aslında. Caravaggio gibi
saklanmamış. Çünkü bir önceki
sanatçımız Caravaggio biraz saklanıyordu,
kaçıyordu aslında, korkuyordu. Jacques Louis David
daha cesur. O yüzden bence
birkaç bölüm daha devam edebilir yani.
Evet bizi dinlemede kalın.
Teşekkür ederiz. Bir sonraki bölümde
görüşmek üzere. Görüşürüz.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
