Madde Bağımlılığı

Evital Ortamlarda Satılacak Bilgi'yi sunar.

Herkese merhaba, hoş geldiniz.

Ben Merve'niz. Bugün uyuşturucu bağımlılığı üzerine konuşalım istedim arkadaşlar.

Neden? Çünkü son zamanlarda uyuşturucu kullanımı ülkemizde inanılmaz bir artış gösterdi.

Özellikle de gençler arasında maalesef iyice yaygınlaşmaya başladı.

Bu konuyla ilgili biraz konuşalım istedim.

Birkaç aydır sürekli böyle uyuşturucu kullananların ve bu illetten diyeceğim artık illetten kurtulmayı başaranların videolarını izliyorum.

Yani bu nasıl bir psikoloji nasıl oluyor da insanlar bunun içine çekiliyorlar ve neden bırakmak bu kadar zor açıkçası bunları merak ettiğim için izliyorum.

Şimdi arkadaşlar bu insanlardan gözlemlediğim kadarıyla söyleyecek olursam uyuşturucu kullanımına genelde arkadaş ortamları sebep olmuş.

Hani şey diye düşünüyorsunuz belki işte hepsi parçalanmış ailesi olan insanlar aile hayatları çok kötü falan.

Hayır aralarında muhteşem bir ailem vardı diyenler de var.

Üstelik azımı sanmayacak kadar fazla bunların sayısı.

O zaman niye Merve dediyseniz arkadaş ortamı, çevre.

Genelde işte bir kere içsem ne olacak?

Ben zaten iradeli biriyim deyip içmeye başlıyorlar ve daha sonra bağımlı oluyorlar.

Yani öyle hikayeler dinledim ki gerçekten ağzım açık kaldı.

Mesela biri vardı genç bir adam böyle gayet işi gücü keyfi yerinde olan birisi.

Aile hayatında da sıkıntı yok.

Sevdiği de bir kız var bu arada.

Bir uyuşturucu bağımlısı genç görüyor.

İşte yardım etmek istiyor ona.

Kendisi de bağımlı oluyor.

Gerçekten çok enteresan bir hikaye.

Hani bir deneyim. Demiş yani nasıl bir şey ki bu çocuk bunu bırakamıyor diye merak ediyor herhalde.

Neyse sonra işte ha bıraktım ha bırakıyorum derken evleniyor sevdiği kadınla.

Diyor ki sabah eşim bekliyor hani balayına gideceğiz.

Valizini hazırlamış gayet mutlu bir şekilde.

Ama adam ne yapıyor?

Düğünde takılan bütün takıları alıp sırra kademe basıyor.

Çünkü bu madde bağımlısı.

Ve o paralarla gidip uyuşturucu aldığını söylüyor.

İşte hem kendime aldım diyor hem arkadaşlarıma aldım.

Ve o zaman diyor herkes yanımdaydı hani garip bir şekilde.

Sonra parası bitiyor.

sokaklara düşüyor işte bacağında bir enfeksiyon oluşuyor ve diyor ki hani bacağımın diyor bir tanesi iki bacağım kadar olmuştu öyle bir şişlik hayal edin öyle bir boyut ve yürüyemiyor o bacağının ağrısından ve o ağrıyı

dindirmek için bu sefer habire habire o bacağına uyuşturucu vurmaya başlıyor ve bunları yaparken de bir inşaatın tepesinde terk edilmiş bir inşaatın tepesinde bunları yapıyor sonra arkadaşlar gözünü bir açıyor bir hastanede Tepesinde

bir hemşire var. Onun böyle uyandığını görünce kadın sevinçten çığlık atıyor.

Yani uyandı uyandı koşun diye bağırmaya başlıyor hemşire.

O da diyor ki ne var bunda bu kadar sevinecek.

Altı üstü uyandım yani.

Çünkü 96 gündür yoğun bakımda ve bunun farkında değil.

Yani ölüm kalım savaşı vermiş 96 gündür.

Bunun farkında değil. Hala o inşaatta hani uyuyakaldı ya.

Ertesi gün uyandı falan zannediyor hastanede.

Sonra bacaklarını bir görüyor arkadaşlar.

Hani ben böyle bir şey gerçekten hayatımda görmedim.

Sanki bacaklarına çimento dökülmüş enfeksiyondan.

Kanında öyle bir enfeksiyon var.

Ve doktor ailesine diyor ki o 96 gün boyunca her an her şeye hazır olun.

Bu adamın yaşaması bile mucize diyor.

Umarım hikayeyi doğru hatırlıyorumdur.

Ve bacaklarının kesilme durumu varmış.

Kesildi mi o kısmı bilmiyorum söylemedi ama o gece yani hayata tekrar döndüğü günün gecesi ne yapıyor biliyor musunuz?

Kollarındaki serumları söküyor ve hastaneden kaçmaya çalışıyor.

Tekrar uyuşturucu madde alabilmek için.

İnanabiliyor musun? Ama yere düşüyor hani gidemiyor çünkü bacakları bitik durumda yürüyemiyor.

Yürüyse zaten çıkıp alacak yani tekrar aynı hikaye baştan saracak.

Yani ben bu olayı duyunca gerçekten ağzım açık kaldı.

Bulursam Instagram'a da koyarım videonun linkini.

Sonra işte bir başkası vardı uyuşturucu bağımlısı oluyor ve para bulmak için eşini pazarlıyor.

Başka bir kız vardı bedenimi sattım diyor uyuşturucu parası için.

İşte birisi uyuşturucu etkisindeyken bebeğini boğmaya çalışıyor düşünebiliyor musunuz?

Çünkü onu ben diyor başka bir şey gibi gördüm diyor.

Bir kız vardı gerçekten buna da hayret ettim.

Beni diyor dağ başına götürdüler ve belki diyor tecavüz edeceklerdi ama öldüreceklerdi.

Arabadaki adam beni öldüreceğini söyledi diyor.

Ve ben o an bile şunu düşündüm.

Acaba bu adam son bir doz uyuşturucu verir mi bana öldürmeden önce?

Bunu düşünmüş ya inanabiliyor musunuz?

Biri vardı diyor ki en yakın arkadaşım uyuşturucudan yüksek dozdan yanımda hayatını kaybetti ve ben onun cansız bedeninin yanında uyuşturucu kullanmaya devam ettim diyor.

Bakın bu böyle bir kafa. Çünkü umurunda değil.

Yani o an duyguları donmuş gibi oluyor arkadaşlar.

Ve çoğunun bir arkadaşı bu yüzden hayatını kaybetmiş.

Ve ona rağmen devam ediyorlar.

Bunları görmelerine rağmen.

Daha ne hikayeler var.

Yani bu nasıl bir illet dedim böyle ya.

Nasıl bir bağımlılık. Bir tanıdığımın oğlu vardı bağımlı.

Annesini öldürmeye kalkmış.

Yani dinlerken böyle hüngür hüngür ağladım.

Dedi ki beni elimden zor aldılar dedi.

Yani evde kırılmadık. Cam kapı, çerçeve hiçbir şey kalmadı dedi.

Ve normalde o kadar iyi bir çocuk ki inanamadım.

Hani ailesi de... Çok düzgün arkadaşları tarafından alıştırılmış.

Sonra işte zaten cezaevine girdi ve hala cezaevinde.

İçenlerin çoğu satıcı oluyormuş arkadaşlar o parayı çıkarabilmek için zaten.

O videolarda da bunu çok sık duydum.

Ve eroinin sadece o bildiğimiz eroin gibi olmadığını hani beyaz zannediyoruz ya.

Kahverengi eroin varmış siyah varmış bir sürü çeşitleri var.

Peynir diyorlarmış hatta eroine.

Tabi bunu bilmeden içip bağımlı olanlar da vardı videoda.

Bir de uyuşturucu kullananlar böyle hasta gibi oluyorlarmış.

Hani böyle ağır grip gibi oluyorlar işte ter, istifra, titreme nöbeti, bulantı, burun akıntısı, kas ağrısı.

Hani bir gripte ne oluyorsa yoksunluk nöbeti dedikleri şey aynen o şekilde oluyormuş.

O yüzden de zaten sürekli içmek istiyorlarmış o hasta hali geçirebilmek adına.

Hatta ebeveynler diyorlar ki ben kendi ellerimle gidip çocuğuma uyuşturucu satın aldım.

Sırf o hali geçsin diye öyle bir nöbetmiş bu.

Ben yoksunluk nöbetini hep böyle filmlerde gördüğüm gibi zannediyordum arkadaşlar.

Hani gribe benzediğini gerçekten.

bilmiyordum ama kullanılan maddeye göre de değişkenlik gösterebiliyormuş bu olay şimdi bağımlılığın nedeni ne diye sormuş olabilirsiniz bunu mutlak olarak belirleyebilmiş değiller arkadaşlar yani tek bir etkenle

bunu açıklayamayız ama işte genetik hikayesi var biyolojik yatkınlık var mesela iki kişi Atıyorum alkol kullanıyor.

Biri alkolik oluyor biri olmuyor mesela.

Bu yatkınlıkla alakalı bir şeymiş.

Çevresel etkenler var. Psikolojik motivasyonlar var.

Bunlar ilk akla gelenler.

Şimdi arkadaşlar özellikle beni dinleyen genç arkadaşlara buradan sesleniyorum.

Eğer sigara içiyorsanız ya da içmeyi düşünüyorsanız sigara.

Uyuşturucu dahil her türlü bağımlılığın giriş kapısı ona göre tekrar ediyorum sigara uyuşturucu dahil her türlü bağımlılığın giriş kapısı diyor uzmanlar ona göre için hani

ben bırakmak istiyorum zaten diyorsanız sigarayı nasıl bırakırım diye bir bölüm yapmıştım bundan bir sene önce onu dinleyebilirsiniz.

Bayağı bir bırakan oldu o bölümden sonra hatta instagramda ara ara paylaşıyorum görüyorsunuz hani bir podcast nasıl bana sigarayı bıraktıracak demeyin.

Bırakanlar var. Hatta o bölümde size harika bir sağlık platformundan bahsetmiştim.

Tekrar bahsetmek istiyorum. Evital.

Evital sağlık danışmanlığı arayan bireyler ile sağlık profesyonellerini bir araya getirerek uzaktan sağlık danışmanlığı hizmeti sağlanmasına imkan sağlayan bir platform.

Evital ile ihtiyacınız olan sağlıklı yaşam desteğine internetin olduğu her yerden planladığınız zaman ulaşmanız mümkün.

Oldukça sade ve kullanıcı dostu bir arayüzü var.

Herkesin kolaylıkla kullanabileceği özelliklere sahip bir uygulama.

Evital uygulaması üzerinden sağlık profesyonelleri ile çok kolay bir şekilde iletişim kurabiliyorsunuz.

Hatta bugün anlatmış olduğum konulara dair psikolojik bir destek almak isterseniz yine Evital'i tercih edebilirsiniz.

Peki Merve nasıl ilerleyeceğiz bu süreçte?

Çok kolay. Hemen Evital uygulaması üzerinden randevu oluşturarak ihtiyacınıza en uygun olan uzmanla online olarak görüşebiliyorsunuz.

Ya da diyetisyene gitmek istiyorsunuz saatleriniz uymuyor, psikoloğa gideceksiniz bir türlü işten güçten vakit bulamıyorsunuz.

Bu noktada da Evital aracılığıyla sağlık profesyonelleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerine internetin olduğu her yerden her an bağlanıp destek alabilirsiniz.

Ücretsiz ön görüşme yaparak sağlık uzmanınızı daha yakından tanıyabilirsiniz.

Birlikte bir program oluşturabilirsiniz.

Avantajlı seans paketleri de var ve sistemdeki bütün sağlık profesyonellerinin diplomaları onaylı.

Evital sağlık bakanlığı tescilli bir platform.

Kendimize iyi bakmanın çözümü var.

Yüzlerce uzman, doktor, psikolog ve diyetisyen Evital'de.

Evital hakkında daha detaylı bilgi almak için sizleri açıklamalardaki linke davet ediyorum.

Hadi devam edelim. Eğer bir ebeveynseniz ve şu an beni dinliyorsanız çocuğum uyuşturucu madde kullanıyor mu diye bir şüpheniz varsa içinizde zaten bu podcast çekme sebeplerinden biri de bu.

Davranışlarını gözlemleyin.

Okula devam durumu nasıl bunları kontrol edin.

Çünkü genelde arkadaş grupları ile beraber okul dışında zaman geçirmeler başlıyor.

Evdeyken odasından çıkmama, aile ilişkilerinde azalma, sizinle iletişim gitgide azalıyor bakın.

Daha az eve gelme durumu çünkü evde yakalanabilir değil mi?

Özellikle her zamankinden fazla para harcamaya başladıysa lütfen buna dikkat edin.

Ve ortada bir şey yoksa hani şunu satın aldım gibi bir şey de yok ortada.

Evden kaybolan değerli eşyalarınız ya da paralarınız olabilir.

Öz bakımının iyice azaldığını görebilirsiniz artık böyle üstüne başına giyeceğine para harcamıyordur bakın genç bir insandan bahsediyorum çünkü o para madde almak için gerekli.

Arkadaş çevresinin bir anda değiştiğini fark edebilirsiniz.

Böyle adını sananı duymadığınız yepyeni arkadaşlar edinebilirler.

Dikkat edin. Eskileriyle de ilişkilerini böyle kesmiş olabilirler.

Ve böyle ani ruhsal değişimler olabilir.

Hani kimi zaman çok nişeli, çok sakin olabilir.

Kimi zaman öfke nöbetleri geçiriyor, saldırgan.

Göz bebeklerinde bir büyüme olabilir.

Ya da gözün siyah kısmı irileşebilir, küçülebilir.

Bunlara dikkat edin. Okul başarısında bir düşme.

Dalgınlık, dikkat eksikliği, konsantre olmaması.

bir şey anlatırken sizi dinlememesi, orada olmaması, böyle hafif uykulu gibi bir halinin olması, yorgun oluşu, halsiz oluşu, gözlerde bir kanlanma olabilir, ağızda bir kuruluk olabilir, aşırı

terleme, bulantı, istifra, yürümede güçlük, uyku bozukluğu olabilir.

Bazı maddeler gözlerde yaşarma da yapabiliyormuş.

Günlerce uyumayanlar var ya da sürekli uyuyanlar var.

İşte o maddeye göre değişkenlik gösteriyor.

Beslenme alışkanlığında bozulma, kilo kayıpları.

Eğer madde yoksunluğu çekiyorsa eklemlerinde bir takım ağrılar, bir kramplar, böyle esnemeler, kaşıntılar, tüylerin ürpermesi.

O yüzden de ağrı kesici kullanımda bir artış olabilir.

Bakın buna da dikkat edin. Vücudunda yara izleri var mı?

Cildinde bir renk değişikliği var mı?

İltihaplı yarası var mı?

Ya da enjektör izleri var mı?

Bunları gözlemleyin. Çünkü bunların büyük bir kısmı bu belirtilerin madde kullananlar da saptanmış.

Ama tabii gerçekten hasta olabilir ya da depresyonda falan olabilir.

Bunu da göz ardı etmeyelim lütfen.

Alkol ve madde kullanımını açıklamaya yönelik pek çok görüş alkol veya maddenin gerginliği, kaygıyı azaltma ve stresle başa çıkma amacıyla kullanıldığını

vurguluyor arkadaşlar. Kaygıyı azaltma veya erteleme amacıyla alkol ve madde kullanmaya yönelen bir kişi daha sonra kötüye kullanımdan dolayı bağımlılığa doğru ilerleyebiliyor.

Şimdi arkadaşlar psikanalitik kurama göre bağımlılık davranışını belirleyen en önemli etmenlerden biri egonun.

Güçsüzlüğüdür. Bakın egonun güçsüzlüğü diyorum.

Bu yapıdaki kişiler yakın insanlarla ve nesnelerle sürekli ve tutarlı ilişkiler kurmakta zorlanırlar.

Bakın insanlarla yakın ilişki kuramıyorlar.

Ne yapıyorlar? Kaygılarını azaltacak uygun savunma düzenekleri oluşturmakta zorlanıyorlar değil mi?

Bu arada alkol bağımlılığı içinde bir bölüm yapmayı planlıyorum daha sonra.

Ama şunu diyeyim arkadaşlar.

Alkol bağımlılığı olanlar alkolü, ruhsal acıyı dindirme ve oran...

oral doyum sağlama aracı olarak da kullanıyorlar.

Nedir bu oral doyum?

Freud'a göre bağımlılık oral dönemde yaşanan sorunlar sebebiyle oluyor arkadaşlar.

Nedir bu? Psikoseksüel gelişimin oral ya da arkaik dönemlerine bir gerileme olduğunu ileri sürüyor.

Ve bunun sonucu olarak da işte anneye aşırı bağımlılık olabilir, açgözlülük, karamsarlık, içsel çöküntü, çok kolay duygulanma, tutarsızlık gibi özellikleri barındıran oral kişilik

yapısı dediğimiz bir kişilik yapısı var.

Bu oluşabiliyormuş. Ve insan geliştikçe de ne oluyor?

Bu oral döneme ilişkin nesnener yön değiştirebiliyor arkadaşlar.

İşte çocuklukta oral doyum sağlayan şeyler nedir?

Su, süt, anne memesi değil mi?

En çok bu süt anne memesi gibi nesneler.

Bunların yerine işte ileriki yaşlarda doyum sağlama ve hazza ulaşma nesnesi olarak alkol olabilir, sigara olabilir, madde olabilir diyor.

Yani diyor ki aslında bu oral dönemde bu ne?

İşte doğumdan yaklaşık bir buçuk yaşlarına kadar olan dönem.

Eğer çocuk oral tatminsizlik yaşarsa ya da aşırı bir doyum yaşarsa bu...

İleriki yaşlarda bağımlılıklarla kendini gösterebilir diyor.

Adlere göre ise ki adler deyince hemen ilk akla gelen şey aşağılık duygusu, aşağılık kompleksi.

Bağımlılığın nedenini adler buna bağlıyor.

Yani diyor ki kişinin kendine güveninin olmaması, sorumluluktan kaçma isteği bunlardan dolayı bir bağımlılık geliştirebileceğini söylüyor.

İşte alkol kullanımı onun o güçlülük duygularına, özgüvenin artmasına yol açar diyor.

Güçsüzlük, yetersizlik duygularıyla baş etmekte zor.

insanların alkole ve madde kullanımına yöneldiğini söylüyor ki bu bana daha mantıklı geliyor.

Bunların dışında genetik faktörler arkadaşlar dediğim gibi son derece etkili genetik faktörler.

Hatta aklıma gelmişken arkadaşlar bu işin uzmanı Dr.

Esra Çavuşoğlu YouTube'da videoları var.

Onun videolarına mutlaka bakın eğer bu bağımlılık üzerine araştırmalar yapıyorsanız onun videolarını izleyin derim.

Muhteşem bilgiler veriyor ki zaten kendisi de çok uzun seneler bağımlıymış.

Sonra bu illetten kurtulduktan sonra insanlara yardım edebilmek adına bu alanda ihtisas yapıyor, doktorasını yapıyor ve Amerika'dan Türkiye'ye gelmiş.

Şu anda da işte bizlere böyle çok güzel bilgiler veriyor bu konuyla alakalı.

Hatta söylediklerinden aklımda kalan bir şey var.

Diyor ki hani bizde şöyle yerleşik bir inanç vardır.

İşte kişi kendi istemiyorsa hiçbir şey yapamayız.

Önce kişinin tedaviyi kendi istemesi lazım değil mi?

Bunu duymuşsunuzdur. Esra Hoca diyor ki öyle bir şey yok karşınızdaki insanın beyni hasta diyor.

Sen hasta beyni olan bir insana ay tedaviyi kendin istemen gerekiyor diyebilir misin diyor.

Gerçekten bana çok mantıklı geldi.

Davranış bilimciler de şöyle diyorlar hani sürekli alkol ya da madde kullanmayı öğrenilmiş yanlış bir davranış olarak değerlendiriyorlar öyle söyleyeyim.

Neden? Çünkü kullandıktan sonra rahatlamaları, keyif almaları yani olumlu pekiştirici etkileri ilk alımdan sonra da o davranışın sürdürülmesine yol açıyor.

İşte bunlar beynin ödül sistemini uyarıyor arkadaşlar.

Bakın ne kadar tehlikeli ödül sistemi diyorum.

O yüzden alışmak an meselesi.

Ya ben sigarayı nasıl bırakırsın bölümü için hatırlıyor musunuz?

İnstagram'dan takip edenler görmüştür.

Bir sigara deneyeyim dedim.

Hani bu nasıl bir şeymiş de insanlar bırakamıyor dedim.

Anlamak için içen insanları.

2-3 tane içtim.

Hatta böyle meyveli patlayan bir şeydi o sigara.

İlk başta iyi dedim bu ne ya?

Ondan sonra gerçekten bakın az daha içsem pakete geçecektim.

Hani bir anda böyle alıştım.

Bir güzel gelmeye başladı.

Ve insanlara yardım edeyim derken keş olacaktım lol.

Gerçekten bağımlı olmak am meselesi arkadaşlar.

Merve yoksa bu bölümü çekmek için dediğinizi duyar gibiyim.

Hayır öyle bir şey yapmadım merak etmeyin.

Şimdi arkadaşlar bir de şöyle bir şey oldu.

Bir ara ben haftada bir gün bir kadeh şarap içiyordum.

Keyif yani akşamları. Sonra bir baktım o iki olmuş.

Ondan sonra işte üç güne çıkmışım.

Bakın bir gün içiyordum sonra üç gün oldu.

Farkında değilim ama. Sonra bir baktım gidiyorum yani.

Dedim ki ne yapıyorsun Merve?

Çünkü böyle böyle başlıyor. Çok masum başlıyor.

Nasıl bağımlı olduğunuzu anlamazsınız bile.

Gerçekten bir sürü ev hanımı var.

Bakın bağımlı olan ev hanımları var.

Hani illa ortam falan da gerekmiyor.

Kumar da böyle arkadaşlar çok riskli.

Hani bir iki kere oynayıp bağımlı olan insanlar var.

Mesela biri var işte kumarhaneye giriyor.

Çalışmak için bir arkadaşını davet ediyor.

Gel diyor sen de hiç kumarhane görmedin.

Bir bak bakalım nasılmış diyor.

Güya jest yapıyor arkadaşına.

Ne bileyim diyor hani kumar bağımlısı olacağını.

Adam gidiyor. Bu adam böyle oldukça sıradan.

Hatta bir aile babası. Çok da kazancı da yok.

Ondan sonra 500 liralık oynuyor.

1000 liralık oynuyor. Derken derken her gün her gün gitmeye başlıyor.

Kovuyoruz diyor. Yine geliyor. Tekrar kovuyorum.

Yine geliyor. Bir baktım diyor. Artık evini barkını her şeyini kaybetti diyor.

Yani ben sebep olduğum için üzgünüm.

Ama ne bileyim diyor. Hani böyle olacağını.

Bakın kumar böyle. Yani bir iki kere oynayayım.

Aman ne olacak demeyin. Hani bazısına olur.

Bazısına olmaz. Az önce hani madde bağımlılığı içinde dedim ya.

Kimine etki eder. Kimine etmez.

Genetik faktörler de değil. Ben olmam demeyin arkadaşlar zaten tüm hikayeler böyle başlıyor.

Ben mesela Kıbrıs'ta gerçekten böyle şoklar içinde kaldım.

Ben bildiğiniz oturup böyle gözlem yapıyorum kumarhanede.

Mesela bir karı koca vardı 60 yaşlarında ve kadın kapalıydı arkadaşlar.

Ben de şaşırdım hani kumarhanede ne işi var diye düşündüm hani dini vecibeleri gereği.

Sonra arkadaşıma dedim ki hani yazık dedim herhalde oğlunu mu arıyor kızını mı arıyor onu aramaya gelmişlerdir dedim karı koca.

Abi yarım saat sonra kadını rulet masasında gördüm yani şoklar içindeyim unutamıyorum onu kumara gelmiş.

Başka bir kadın vardı böyle genç bir kadın çocuğu vardı 5-6 yaşlarında bir kız çocuğu.

Çocuğunu restoran kısmına oturtmuş kendisi rulet masasında ama nasıl bir hırsla oynuyor inanamazsınız.

Çocuk sürekli gelip işte anneciğim uykum geldi odaya gidelim mi diyor saat gece 2 olmuş 3 olmuş hiç umurunda değil.

Yani o çocuk restoranda kıvrıldı uyudu arkadaşlar ve kadını da çok büyük kaybetti.

Bir adam vardı o da çok büyük bir para kaybetti yani 6-7 milyon falan dediler düşünün.

Dedim ki adam herhalde yıkılmıştır kahrından.

Ertesi gün bir baktım öğlen kumarhanenin kapısının açılmasını bekliyor inanabiliyor musunuz?

Dostoyevski'nin kumarbaz kitabını okuduysanız.

O kumar hırsı çok güzel anlatılıyor kitapta.

Dostoyevski de kumarbaz olduğu için güzel anlatmış.

Neyse ben bunu ayrı bir bölüm yapayım.

Çünkü anlatacak çok şey var.

Kumar ve bahis bağımlılığı bölümü bence gerekli.

Şimdi döneyim alkol ve madde kullanımına arkadaşlar.

Genelde madde kullanımı üzerine olacak bir bölüm.

Alkolü ayrı çekeceğiz. Şimdi stresle başa çıkma yolunuzu sormak istiyorum size.

Stresle nasıl başa çıkıyorsunuz?

Bugün evet madde bağımlılığını konuşuyoruz.

Ama stres olunca tıkınırcasına yemek...

Yiyen de var. Yeme bağımlılığı diye bir şey var arkadaşlar.

Kimi stresini bu şekilde gidermeye çalışıyor.

Kimi alkol alarak gidermeye çalışıyor.

Çoğunu sigarayla gidermeye çalışıyorsunuz.

Aslında bizim stresle başa çıkmadaki yetersizliğimizden dolayı bunlar başımıza geliyor.

Uyarılma veya olumlu duyguları artırma isteği ya da olumsuz duyguları azaltma isteğinden bunlara meyil ediyorlar değil mi insanlar?

Amaç ne? O gerginliği azaltmak değil mi?

O stresi baskılamaya çalışmak ya da o kötü ruhan...

Aynı değiştirmeye çalışmak, duygu değiştirmek.

O yüzden size şunu sormak istiyorum.

Kaçtığınız şey tam olarak ne?

Bunu bulmanız gerekiyor.

Ya da neyi bastırmaya çalışıyorsunuz?

Tekrar ediyorum. Kaçtığınız şey tam olarak ne?

Ve neyi bastırmaya çalışıyorsunuz?

Neden bunları soruyorum?

Çünkü alkol ve madde bağımlılığına yatkın kişilik özelliklerin arasında...

Stresle başa çıkabilme ve engellenmeye dayanabilme güçlerinin düşük olduğu söyleniyor.

Kırılgan, çabuk öfkelenen, suç işleme eğilimi olan, yasaları ve kuralları çiğnemeye yatkın olan, haz arayışında olan, zevk düşkünlüğüne sahip olan insanlar, kendini değersiz

hissedenler ya da dıştan denetimli olanlar, içten değil dıştan denetimli olanlar, yetersiz hissedenler, bağımlı ya da aşırı güvensiz.

gibi kişilik özellikleri olabiliyor arkadaşlar ergenlik çağındaki gençlerde ise ailelerinin olumsuz ya da ilgisiz tutumu olabilir arkadaşlarının kötü etkisi olabilir Kendini kanıtlama isteği

olabilir. Merak olabilir ki merak çok fazla sebep yani.

Başarı arayışı, performans ve enerjiyi arttırma isteği, güvensizlik, yalnızlık duyguları, o maddeyi kullandıktan sonra olgunlaşacağını düşünme, büyüyeceğini düşünme, stresle başa

çıkma. Bu nedenlerle gençlerde alkol ve madde kullanımına bir yöneliş olabiliyor.

En çok dediğim gibi arkadaş ortamı etkili, çevresi etkili ve eğer bir ebeveynseniz ve şu an beni dinliyorsanız çocuğumu nasıl bunlardan uzaklaştırabilirim, nasıl koruyabilirim diye düşünüyorsanız öncelikle

şunu söylemek istiyorum. Boşanmış olabilirsiniz arkadaşlar.

Genelde işte diyorlar ya kopuk ve parçalanmış ailelerin çocuklarında bir yönelim olduğu söylenmiş.

Evet oranları daha fazla baktığımız zaman ama her boşanan aile aynı değil.

Bunu biliyoruz. Hemen paniğe kapılmayın o yüzden.

Lütfen çocuğunuzun yaşamına karşı ilgili olun.

Okul başarısı demiyorum bakın.

Yaşamına karşı bir ilgiden bahsediyorum.

Paylaşımcı olun, konuşmaya çalışın çocuğunuzla, destekleyici olun, köstekleyici değil.

Yani o çocuk her ne olursa olsun, ne yaşadıysa yaşasın, sığınabileceği bir limana olduğunu bilsin.

O limanın siz olduğunu bilsin.

Size anlatabilsin, korkmasın.

Ve lütfen sınır koyun arkadaşlar, çocuklarınıza sınır koyun.

Özellikle de küçük çocukları olan ebeveynlere söylüyorum.

Sınırlarını öğretin ki, yani aile içinde herkesin uymuş olduğu net, tutarlı kurallar olsun ki, o çocuk sınırlar...

Sınır çok önemli hep söylüyorum.

Mesela çok zengin bir madde bağımlısı şöyle demişti.

Benim hayatta alabileceğim her şeyi almışım ben ya işte annem babam her türlü imkanı vermiş bana benim doyum sağlayacak bir şeyim kalmamış artık yani.

Araba istiyorum alıyorlar ev istiyorum alıyorlar ne istiyorsam çocukken de öyleydi.

Her isteğim anında şak diye yerine gelirdi.

Ben nasıl doyum sağlayacağım diyor ya.

Hani iyi bir şey zannediyoruz değil mi?

Çocuklara her istediğini vererek, her imkanı sunarak.

Aman çocuğum şundan geri kalmasın.

Aslında çocuk o kadar çok şeyden geri kalıyor ki her istediği yapıldığına.

Bakın diyor ki işte ben artık doyum sağlayacak bir şey bulamıyordum.

O yüzden buna yöneldim diyor.

Bu dediğimi unutmayın.

Okul başarısı iyi olanlar, bir yetişkinle de iyi bir ilişki kurmayı becerebilen gençler, büyüklerle de konuşabilenler, destek aramaktan çekinmeyen gençler, kendine güven duygusu gelişmiş olanlar,

çocuğunuzun özgüvenini kırmayın ama gereksiz bir özgüvenden bahsetmiyorum.

Motivasyonları yüksek olan çocuklar, dürtüsel davranışları az olanlar, bunun da altını çizerim, öğretmenleriyle iyi bir ilişki kurabilenler, iyi eğitimi olanlar madde kullanmaya bir tık daha uzaklaşırlar.

Baklar bunu size söylemiş olayım.

Türkiye'de madde ile ilk tanışma yaşı 14'e kadar düşmüş.

Bakın tehlikenin farkında mısınız?

Ergenlik dönemi çok kritik.

Yani ergenlik döneminde çocuklukta yaşanan olumlu olumsuz deneyimler ne varsa bunlar gözden geçiriliyor.

Ve çocukluk çağındaki olumsuz yaşantılar onarılmaya çalışılıyor.

Ve ne oluyor? Yeni başa çıkma becerileri geliştirilmeye çalışılıyor.

O yüzden hızlı değişimler gerçekleşiyor ergenlikte.

Ve ergenlikte ailenin yanı sıra artık çevre var, arkadaş ortamı var ki bunlar daha etkili bir hale geliyor.

Daha önceki bölümlerde bahsetmiştim.

Demiştim ya sizler beş arkadaşınızın ortalamasısınız diye.

Bunu çok ünlü biri söylemişti.

Şu an adını hatırlamıyorum. O yüzden...

Çevrenizdeki insanlar gerçekten sizin geleceğinizi belirliyor.

5 tane kötü arkadaşınız varsa sizin iyi çıkma ihtimaliniz bence yok.

O yüzden arkadaşlarınızı lütfen ince eleyip sık dokuyun gençler.

Ve ergenlikte dediğim gibi ailenin yanı sıra işte çevre, arkadaş bunlar etkili oluyor.

Ve ergenlik erişkin özelliklerinden en önemlisi olan ayrılma ve bireyleşmenin sağlıklı olabilmesi için pek çok gelişimsel görevin gerçekleştirildiği bir dönem.

Bakın ayrılma ve bireyleşme.

Ve madde kullanımı.

Ergenlerin ebeveynlerinden ayrışmak ve bağımsız bireyler olmak için deneyebilecekleri pek çok isyan davranışından biri.

Ve çoğu zaman bir ergen için bağımsızlığın ve özelliklerin simgesi haline gelebiliyor.

Bakın ne kadar tehlikeli.

Halbuki ne bağımsızlığı adı üstünde bağımlılık değil mi?

Ama farkında değiller. Gençler size şunu tekrar söylemek istiyorum.

Lütfen sigara içiyorsanız bırakın.

Çünkü sigara ilerleyen yıllarda alkol ve madde bağımlılığının...

önünü açabiliyor. Asla masum değil.

Düşünün iki kişi var.

Biri sigara içiyor, diğeri içmiyor ve bir ortamda uyuşturucu geldi önlerine.

Hangisi kullanır? Soruyorum size.

Tabii ki sigara içen kişi daha kolaylıkla değil mi?

Çünkü zaten bir bağımlılığı var.

Bunu söylemeye çalışıyorlar. İleride çocuk sahibi olmak isteyenlere de şunu söylemek istiyorum.

Çocuğunuzun da bağımlı olmasını istemiyorsanız çünkü genetik faktörlerden bahsettim az önce.

Torununuza kadar etkilersiniz öyle söyleyeyim.

Çocuğunuz varsa zaten ona rol model oluyorsunuz.

Yani onun önünde sigara içerek bile bunu yapıyorsunuz.

Hani altı üstü sigara içiyorum ne var ya herkes içiyor demeyin.

Şimdi size sorsam arkadaşlar bu hayattaki en değerli varlığınız kim diye sorsam eminim çocuğu olanlar çocuğum diyecektir.

Ve çocuğunuzun ileride madde ya da alkol bağımlısı olmasını istemiyorsanız bunun önünü açmak istemiyorsanız yapmayın.

O sigarayı bırakın. Çünkü siz o sigarayı yakarak o çocuğa bakın ben stresimle böyle başa çıkıyorum yavrum demeyi öğretiyorsunuz zaten sigara içen bir ebeveynin atıyorum çocuğunu gördü ya sigara içerken işte döven

var söven var senin öyle bir hakkın yok ya sen zaten içiyorsun neyse çok yükseldim madde kullanımına döneyim bu madde kullanımında hissedilen bir iyilik hali var ya kullandıktan sonra işte yüksek bir kafaya

ulaşıyorlar ya işte bir süre sonra hep O kafaya ulaşmak istiyorlar ama sürekli dozun artması lazım.

Sürekli madde kullanmaları lazım ve doz artacak ki daha yüksek bir kafaya ulaşabilsinler.

O yüzden zaten işte altın vuruşlar bilmem neler oluyor.

Ve bağımlılık beynimizde davranışlarımızı ve duygularımızı değiştiren yapısal değişikliklere de yol açıyor biliyorsunuz.

Ve geri döndürülmesi çok güç bunun.

Buradan ailelere seslenmek istiyorum.

Çocuklarınıza stresle başa çıkabilmeyi öğretin.

Altını çiziyorum. Stresle...

Başa çıkabilmeyi öğretin.

Hani uzmanlar diyor ya çocuklarınızı spora yönlendirin diyorlar.

Sebeplerinden biri de bu zaten.

Çocukluk çağı travmaları da ileride alkol ve madde kullanımına sebep olabiliyor arkadaşlar.

Nedir bu çocukluk çağı travması?

Çok duyuyoruz ama ne? Kişinin 18 yaşından önce maruz kaldığı fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü tehdit eden çeşitli olaylar arkadaşlar.

Ebeveynlerin vefatı olabilir.

Büyük bir göç olabilir.

Şiddete tanık. olma ya da şiddete maruz kalma olabilir doğal afetler kaza cinsel istismar bunun altını çizelim cinsel istismar en büyük etkenlerden biriymiş duygusal istismar ya da duygusal

ihmal bunlar arkadaşlar özellikle dediğim gibi cinsel olarak istismar edilen çocuklarda travma sonrası stres bozukluğu oranı çok daha yüksek çocukluktaki kötü muamele yetişkinlikteki fiziksel

ve zihinsel sağlığımızı etkileyebiliyor daha önce anlatmıştım ve yapılan araştırmalara göre çocukken kötü muamele ve diğer olumsuz çocukluk deneyimleri yaşadığını bildiren yetişkinlerde travma sonrası

stres bozukluğu belirtileri işte bilissel çarpıtma, depresyon, anksiyete bozukluğu, yeme bozuklukları olabilir, uyku bozuklukları, madde bağımlılığı, işte sağlık üzerine riskli davranışlar, erken

gebelik olabilir, cinsel yolla bulaşan hastalıklar olabilir, intihar düşüncesi ve girişimleri gibi bu sorunların sıklığının arttığını gösteriyor arkadaşlar.

Yani demem o ki bağımlılık ve tıff.

Rambo arasında çift yönlü bir ilişki olabilir ve bütün bunlarla başa çıkmak için psikoloğa gitmek yerine.

Alkol ve maddeye yönelim olabiliyor.

Niye? İşte psikologlara pahalı diye gitmeyenler var biliyorsunuz.

Evet belki bugün almış olduğumuz içki ya da madde kullananlar daha ucuza alıyorlar onları.

Ama belki bir psikoloğun seansından çok daha ucuzdur ama ileride ödenecek faturanın bedelini düşününce gerçekten çok ağır.

Madde bağımlılığı sebebiyle tedavi programına dahil edilenlerle yapılan bir araştırma var.

Kadınların %50, %60'ının erkeklerin ise %20'sinin çocukluğunda cinsel...

istismara maruz kaldığı rapor edilmiş.

Bu çok önemli. Madde kullanımı ve suç ilişkisini de unutmamak lazım.

Madde bağımlılarının suç işleme oranı biliyorsunuz yüksek oluyor.

Türkiye'de yapılan bir çalışma var.

364 madde kullanıcısıyla yapılmış yüz yüze bir şekilde ve katılımcıların %64'ü yasalar ile bir sorun yaşadığını madde kullanmaya başlamadan önce de yasalarla sorun yaşama oranlarının %24 olduğu

tespit edilmiş. Türkiye'de madde kullananların genellikle düşük eğitim düzeyinde oldukları dikkat çekiyor.

%42,5 ilk öğretim, %21 ortaokul ve dengi okul mezunu olanlar.

Bence geri kalan yüksekokul mezunları hiç azımsanacak bir sayıda değil arkadaşlar.

Bu verilere göre madde kullanıcılarının birinci sırada merak, ikinci sırada arkadaş etkisi ve üçüncü sırada aile sorunları sebebiyle maddeye başladıkları rapor edilmiş.

Bu arada aklıma gelmişken sağlık sektöründe herkesin bildiği bir sırdan bahsedeyim.

Özellikle sağlık sektöründe çalışanlar 2009-2019 yılları arasında 50'den fazla sağlık çalışanı hayatını kaybetti arkadaşlar.

Ve hala kaybetmeye devam ediyor.

Çünkü sağlıkçılar arasında da maalesef anestezik ilaç bağımlılığı denilen ve gitgide yaygınlaşan bir şey var.

Bu belgeseli de hatırlatırsanız instagramıma koymak istiyorum bir izleyin derim.

Şimdi gelelim maddelere arkadaşlar.

Bağımlılık yapıcı maddeler.

Bunların insan vücuduna etkileri.

Bunlara bakacağız. Bunlar 3 ana sınıfta ele alınıyor.

Bunlar uyarıcı, halisinojen ve bastırıcı depresan maddeleri olarak geçiyor.

Uyarıcı olanlarla başlayacak olursak kokain, toz, nikotin ve kafein arkadaşlar.

Bir de bunların sentetik formları var.

Amfetamin, metamfetamin ki çok duyuyorsunuz bunun adını.

Ekstazi, fenetilin, katinontrevler yani meferedron denilen bir şey var.

Kokain, Güney Amerika'da yetişen bir bitki arkadaşlar.

Koka diye bir bitkinin yapraklarından elde ediliyor.

Acı, tatlı, beyaz renkte, ince bir toz halinde.

Çok çok hızlı, güçlü bir bağımlılık geliştiriyor.

Çok güçlü, merkezi sinir sistemi uyarıcısı.

Kişinin özgüvenini sağlıyor, iyimser hissetmesini sağlıyor.

Böyle hoşa giden etkileri var ama kullanım sonrası kalp atışına hızlanma, yavaşlama, göz bebeklerinde büyüme, kan basıncında bir değişiklik meydana gelebiliyor.

Ve yüksek toz kullanım... kalp ritminde artış, sinir, yüksek riskli cinsel girişimler, saldırganlık, göğüs ağrısı, kas zayıflaması ve solunum güçlüğü görülebiliyor.

Bunları neden anlatıyorum?

Beni dinleyen ebeveynler nasıl bir maddedir, şekli şemali nedir, ne gibi değişikliklere yol açıyor?

Bunları anlayabilmek adına.

Crack adı verilen bir madde var.

Taş kokain diye geçiyor.

Bu kokaine göre daha ucuz ve daha tehlikeli bir uyuşturucu türüymüş.

Tütün içinde nargileyle falan kullanılabiliyor.

Kullananlar da aşırı hareketlilik, sinirlilik hali, iştahsızlık hali, işte bronşit gibi solunum yolları hastalıkları bunlara neden olabiliyor.

Çok tehlikeli. Nikotin, kafein bunları biliyoruz zaten.

Amfetamin daha çok performans artırma amacıyla kullanılıyormuş arkadaşlar.

Kullananlar uzun süre uykusuzluğa dayanabiliyor.

Günlerce uyumuyorlar. Hiperaktivite, konuşkanlık, iştahsızlık, cinsel dürtülerde bir değişiklik, kan basınca bir artış görülebiliyormuş.

Metamfetamin yani kristal dedikleri şey.

Çok illet gerçekten izlediğim videolarda gördüm.

Kurtulması çok zor bir bağımlılığı varmış.

Kimyasal olarak amfetamin ile yakından ilişkili çok daha güçlü bir etkisi var.

Çok büyük zararı var.

İşte buna ateş, buz falan da diyorlar, met de diyorlar.

Paranoyaya sebep oluyormuş.

Saldırganlık ve panik yaratabiliyor.

Vücutta yaralar olabiliyor.

Aşırı bir kilo kaybı olabiliyor.

Ekstazi zaten duymuşsunuzdur hap şeklinde bir şey.

Genelde eğlence mekanlarında kullanılan bir şey.

Gelelim hayal gösterici dediğim.

Halüsinojen maddelere bunlar algılamayı değiştirerek böyle rüya benzeri durumlar oluşturabiliyorlar.

Alınan maddenin etkisiyle çevrede böyle parlak ve renkli değişiklikler olabiliyormuş ve bu maddeleri kullananlar mantıklı düşünemiyor, sağlıklı karar veremiyor.

Esrarla başlayacak olursak bu Hint kenevirinin tohum yataklarının işlemden geçmesiyle elde ediliyor.

Dışarıdan nasıl anlarsınız esrar kullanan birini?

Göz kızarıklığı arkadaşlar en belirgin özelliği.

Ağız kuruluğu, açlık hissi, uykulu bir durum, fazla terleme, solmuş bir cilt rengi, ışığa karşı aşırı hassasiyet bunlar olabiliyormuş.

Kubar dedikleri Maruyanna'nın diğer adıymış arkadaşlar.

İkinci kalite esrar olarak geçiyor.

Bu uzun veya kısa süreli hafıza kaybına yol açabiliyor.

Nesnelerin hareketi... Zaman algısının bozulması ve işte görme bozukluklarına yol açabiliyor.

Bastırıcı dediğimiz depresan maddeler var.

Bunlar işte alkol, afyon, morfin bunları biliyorsunuz.

Peki bir insan madde bağımlısı olup olmadığını nasıl anlar?

Gelelim buraya. Şimdi size 7 madde sayacağım arkadaşlar.

Bu söylediklerimden 3'ü ve daha fazlası varsa madde bağımlılığı tanısı doğrulanabiliyormuş.

Şimdi bireyin amaçladığından daha uzun sürelerle veya daha fazla...

miktarda madde alması ikincisi bırakmaya yönelik başarısız girişimler üçüncüsü maddeyi elde etmek için belirli bir mesai harcamak dördüncüsü madde kullanımı dolayısıyla

aile hayatının iş hayatının Sosyal ortamının bozulması bunlardan kopması ve boş zamanlarını değerlendirmemesi artık böyle sosyal etkinliklerini mesleki etkinliklerini bırakması ya da azaltması.

Beşincisi o maddenin yol açtığı fiziksel ve psikolojik sorunları görmesine bilmesine rağmen madde kullanımına devam etmesi.

Altıncısı ise giderek artan dozlarda bir kullanım hatta aynı dozu kullanıp artık o dozun etkisinin azaldığını fark edip daha fazla daha yükseğe çıkmaya çalışması ve daha fazla kullanması.

7. O maddeyi temin edemediğinde yoksunluk çekmesi ve o yoksunluktan kurtulmak için tekrar tekrar maddeyi kullanmaya çalışması.

Arkadaşlar genel olarak anlatacaklarım şimdilik bu kadar.

Belki devamı gelir bilmiyorum.

Sizlerden de destek istiyorum.

Instagram'da bu bölümün gönderi postunun altına daha önce kullanıp bırakanlar varsa ya da çevrenizde şahit olduğunuz olaylar varsa sizden yorumlarınızı bekliyorum.

Lütfen esirgemeyin. Madde bağımlılığı tedavisi için herkes ne biliyorsa cebindeki taşları lütfen yorumlara döksün yazsın.

İnsanlar destek alabilsin istiyorum.

Bizde vesile olalım bir şekilde.

Ve son olarak bugüne kadar bağımlı...

Çeviri ve Altyazı M.K.

Sonu güzel bitecek. Sonu güzel bitsin hayat hikayenizin.

Sizi seviyorum ve size sesimle buradan sarılıyorum.

Bu cumartesi tekrar görüşeceğiz.

Evital Ortamlarda Satılacak Bilgi'yi sundu.

Evital sağlık alanında ihtiyaç duyduğunuz her an bir tık yakınınızda açıklamalara bırakmış olduğum linkten Evital'i daha detaylı olarak inceleyebilirsiniz.

Kendinize iyi bakın. Hoşçakalın.

Bay bay.