Bağırsaklar Mutluluk Hormonlarının Gizli Bahçesi Midir?

Selamlar, hoş geldiniz.

Ben Melisa. Umarım hepimiz için çok güzel bir hafta olur yine.

Bu sefer diğer bölümlere konuk olan konulardan daha değişik bir konuyla geldim.

Yani sonuçta hep aynı şeyleri merak edecek değilim değil mi?

Bazen vücudumu sorguluyorum, merak ediyorum, araştırıyorum.

Birkaç yıl önce de Prof.

Dr. Metin Başaranoğlu'nun İkinci Beyin Bağırsaklar kitabını okumuştum.

O zamanlarda yine birinden görmüştüm de kitabı merak etmiştim.

Allah Allah ya bu bağırsaklar ikinci beyin mi?

Nasıl yani? falan demiştim.

Hatta Başaranoğlu şöyle diyordu.

Beyin ile bağırsaklar arasında bir bağlantı var.

Vagus denilen bir sinir bu.

İkisi arasında da iletişim olduğunu görüyoruz.

Sağlıklı bir bağırsak bedensel ve ruhsal sağlık için gerekli.

Bağırsaklar ile beyin etkileşim halinde.

İşte o etkileşimin olabilmesi için bağırsaklarda bazı kimyasallar üretilmeli.

Mutluluk veren kimyasal yani serotonin de vücutta en fazla bağırsaklarda var diyor.

Şimdi yine geçen gün Instagram realist deryasında dolaşırken bir doktorun realistini gördüm.

Bağırsaklarım mutluysa sen de mutlusun temalı bir...

Reels yapmıştı. Yine böyle canlandı beynimde bilgiler ama tabii yıllar öncesinde kaldığı için bir tazelemek gerekti.

Ben yine takık takık başladım böyle bir bakınmaya.

Zaten bu aralar biraz kafayı da bozdum işte spordur, beslenmedir, sağlıklı yaşamdır falan.

Ekstra bir ilgim var anlayacağınız.

Sonra dedim ki bunu neden benim canlı dinleyicilerle paylaşmıyorum?

Hemen paylaşmalıyım. İçimde durmasın.

Aksın gitsin dedim. O yüzden şimdi anlayacağınız üzere bu bölümde bağırsaklarımız ve mutluluk üzerindeki ince ve güçlü bağı keşfedeceğiz.

Eğer bir gün duygusal bir iniş çıkış yaşadığınızda midenizin de aynı hisleri paylaştığını fark ettiyseniz işte bu aslında hiç de tesadüfü bir şey değil.

Bağırsaklarımız sadece bir sindirim organı değil.

Aynı zamanda ruh halimizi etkileyen birçok gizli mekanizmanın da merkezi konumunda.

Şimdi biraz geriye gidelim, düşünelim.

İşte en son ne zaman bir stres anda mide...

Kalbinizin karıncalandığını, heyecanlandığınızı ya da hüzünlendiğinizi hissettiniz.

Belki de önemli bir sunum öncesi kalbinizin hızlandığını ve midenizin sanki böyle kelebeklerle dolu bir bahçeye dönüştüğünü hissetmişsinizdir.

İşte bu duyguların kaynağı sadece beynimizde değil, aynı zamanda bağırsağımızda da bulunuyor.

Bilim insanları bağırsaklarımızın ruh halimizi ve genel sağlığımızı etkileyen karmaşık bir ekosistem olduğunu keşfetmişler.

Bağırsak florası bizimle birlikte yaşayarak sinirim sistemimizin düzgün çalışmasına yardımcı olurken aynı zamanda da mutluluk hormonları olarak bilinen serotonin, dopamin ve diğer bazı kimyasalların üretiminde

de rol oynuyorlar. Peki bu bağlantı nasıl olur da varoluşumuzun temelini oluşturan bu küçük organizmalar ruh halimizi ve genel sağlığımızı etkileyebilir?

Bunu biraz bir inceleyelim derim ben.

Şimdi bağırsak florası son yıllarda yapılan araştırmaların odak noktası haline gelmiş durumda.

Burası kesin. Bu araştırmalar bağırsak mikrobiyotasının insan sağlığı üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.

Şimdi bağırsak florası sindirim sisteminin karmaşık bir ekosistemi olarak kabul ediliyor ve trilyonlarca mikroorganizmadan oluşuyor.

Bu mikroorganizmalar sindirim işlevlerinin yanı sıra bağışıklık sistemi sağlığı ve metabolizma gibi çeşitli fizyolojik süreçler üzerinde de önemli bir etkiye sahip haliyle.

Genellikle psikologlar, nörologlar ve beslenme uzmanları hatta mikrobiyologlar da Yaptıkları son araştırmalarda bağırsak florasının ruh halini ve zihinsel sağlığı etkileyebileceğini gösteriyor.

Örneğin bağırsak mikrobiyotasındaki dengesizlikler depresyon, anksiyete ve diğer zihinsel sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

Bağırsak florasının bu etkisi bağırsak mikrobiyotasının bağlantısından kaynaklanabilirmiş diyorlar.

Çünkü bağırsak florası bağırsak hücrelerine ve sinir sistemine sinyaller gönderebiliyor ve bu da beyin fonksiyonlarını etkileyebiliyor.

Özellikle serotonin gibi mutluluk hormonlarının üretimi bağırsak florası tarafından üretilen metabolitlerin varlığına bağlı oluyor.

Serotonin için uzun yıllar boyunca beyinde salgılanan bir hormon olduğu düşünülüyordu aslında.

Ama son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar bu önemli kimyasalın yaklaşık olarak %5'inin bakın ne kadar küçük bir oran aslında.

Sadece %5'inin beyinde geri kalının ise bağırsak mukozası ve kan hücrelerinde bulunduğunu ortaya koyuyor.

Hatta bununla alakalı bir deney yapmışlar.

Yüzen fare deneyi. diye bir deney bu.

Ve bu deney motivasyona, depresyona dair.

Oldukça etkileyici bir deney aslında.

Bir fare minik bir havuza oturtuluyor bu deneyde.

Ayakları yere değmediğinden dolayı suda çırpınmaya başlıyor haliyle.

Amacı aslında karaya ulaşmak.

Depresif özelliklere sahip fareler uzun süre yüzemiyorlar.

Ara ara isteksiz bir biçimde çabalıyorlar sadece.

Beyinlerinde motive edici ve harekete geçirici dürtülerden çok kısıtlayıcı sinyaller devreye giriyor burada.

Ayrıca onlar da stres ön planda.

Normal şartlar altında bu farelerin üzerine antidepresanları denemek mümkün.

Aslında düşünülen bu yani.

Antidepresanı aldıktan sonra uzun süre yüzmeleri durumu, antidepresanın fareler üzerinde de etkili olduğuna yönelik önemli bir işaret.

Peki, İrlandalı bilim insanı olan John Cry'ın oluşturduğu bir ekip var.

Bu ekip yüzen fare deliğini biraz daha ileri bir aşamaya taşımış.

Farelerden birkaçını bağırsağın temizliğinden sorumlu bakterilerle beslemişler.

İşte bu bakterinin bir adı var ya da şimdi çok uzun karmaşıyor.

Bu vesileyle bağırsakları yenilenmiş olan fareler gerçekten de daha umutlu ve uzun süreli yüzmeye başlamışlar.

Kanlarında yer alan stres hormonlarında da kayda değer bir azalma gözlemlenmiş.

Ayrıca hafıza testlerine ve öğrenmeye yönelik testlerde de diğer farelerden daha başarılı sonuçlar elde etmişler.

Tabi sadece serotonin değil, bölümün başında dediğim gibi dopamin, endorfin, oksitosin gibi hormonlar da üretiliyor veya destekleniyor diyelim bağırsaklar.

Dopamin L-Dopa adı verilen bir aminoasitten sentezleniyor.

Bağırsaklarımızda bazı bağırsak hücreleri dopamin üretebiliyor.

Ayrıca bağırsak florasının bileşimi ve bağırsak duvarındaki sinir uçları dopamin üretimini etkileyen önemli faktörlerden.

Endorfinler ise vücutta çeşitli hücreler tarafından üretiliyor ve salınıyor.

Bağırsak hücreleri de endorfin üretip salabilen hücrelerden.

Egzersiz yaparken veya bazı yiyecekleri tükettiğimizde işte bu yiyecekler şey gibi bitter çikolata, muz, badem, ceviz.

Bunu tükettiğimizde endorfin seviyemiz artıyor.

Bu da bu hormonun bağırsaklarda da üretildiğini gösteriyor aslında.

Oksitosin ise beynin hipotalamus bölgesinde üretiliyor ve hipofiz bezi aracılığıyla salınıyor.

Ancak son araştırmalar bağırsak florasının oksitosin üretimini de etkileyebileceğini ve dolayısıyla bağırsaklarımızda da oksitosin üretiminin gerçekleşebileceğini göstermiş.

Bu hormonlar bağırsak florası ve bağırsak duvarındaki sinir uçları tarafından etkileniyor.

Bağırsak sağlığı bu hormonların üretimini ve salınımını etkileyebiliyor.

Ayrıca bağırsak beyin ekseni aracılığıyla beyin fonksiyonları ve duygusal durumlar üzerinde de etkileri olabiliyor.

Bu nedenle sağlıklı bir bağırsak florası ve bağırsak sağlığı tabii.

Mutluluk hormonlarının üretimi ve genel zihinsel sağlık açısından oldukça önemli.

Peki biraz daha bağırsakların mutluluğuna yani daha doğrusu mutluluğumuza nasıl bir katkısı var kısımda gelecek olursak.

Bağırsaklar kendi sinir sistemine sahip bahsettiğim gibi.

Bu sinir sistemi ente...

sinir sistemi olarak biliniyor ve bağırsak hareketlerini artı olarak da sinirim sürecini düzenliyor.

Bu sinir sistemi bağırsakların bağımsız olarak işlev görmesini sağlıyor.

Bu nedenle de ikinci beyin olarak adlandırılıyor.

Bağırsaklarımız ve beynimiz arasında güçlü bir iletişim ağı olan bağırsak beyin ekseni bulunuyor.

Bağırsak florası ve bağırsak duvarındaki sinir uçları beyinle sürekli olarak etkileşim halinde.

Bu iletişim de ruh halimizi, stres düzeylerimizi hatta davranışlarımızı etkiliyor.

Bu nedenle bağırsaklarımızın beyin ve zihinsel sağlık üzerinde önemli bir etkisi olduğu düşünülüyor.

Bu iletişim ağı da bağırsak florasının ve bağırsak duvarındaki sinir uçlarının beyinle sürekli olarak çeşitli yollarla iletişim halinde olduğunu gösteriyor aslında.

Bağırsak florası bağırsak hücreleriyle etkileşime girerek ve bağırsak duvarındaki sinir uçlarına sinyaller göndererek beyne bilgi iletiyor.

Aynı şekilde beyin de sinir yolları aracılığıyla bağırsaklara sinyaller gönderiyor.

Bu da bağırsak fonksiyonlarını ve bağırsak florasına etkiliyor.

Bu iletişim aslında sadece sinirim sistemi fonksiyonlarıyla değil, aynı zamanda ruh halimiz, stres düzeylerimiz ve davranışlarımız üzerinde de önemli bir etkiye sahip.

Örneğin stresli bir durumda beyindeki stres sinyalleri bağırsaklara iletilerek bağırsak fonksiyonlarını etkileyebilir ve bu da sinirim sorunlarına yola çevirebilir.

Benzer şekilde bağırsak florasındaki dengesizlikler ve iritasyonlar da beyne sinyaller göndererek ruh halimizi ve davranışlarımızı etkileyebilir.

Bu nedenle bağırsaklarımızın beyin fonksiyonları ve zihinsel sağlık üzerindeki etkisi giderek daha fazla araştırılmakta ve anlaşılmakta.

Hatta bu konu ile ilgili bir sürü kitap ve belgesel var yine.

Benim incelediğim kaynaklardan bir tanesi bölümün başında bahsettiğim Prof.

Dr. Metin Başaraloğlu'nun 2.

Beyin Bağırsaklar kitabı.

Bir de meraklıların izlemesi için The God Ourself.

Second Brain belgeseli var. Bu belgeselde görsel bir şekilde bağırsakların beyin ve psikolojik durum üzerindeki rolü gibi konulara yer veriliyor.

Bu kaynaklar bağırsakların sağlık üzerindeki etkilerini anlamak ve bağırsak beyin ekseninin karmaşıklığını kavramak isteyenler için çok değerli.

Bağırsak sağlığına önem vermek genel sağlık ve zihinsel sağlık açısından son derece önemli ve bu konuda bilinçlenmek sağlıklı yaşam biçimi tercihlerinde büyük bir rol oynuyor.

Velhasıl bağırsak florasının sağlıklı ve dengeli tutulması genel sağlık ve zihinsel sağlığımızın korunması için oldukça önemli.

Beslenme alışkanlıklarımız, stres yönetimi, yaşam tarzımız, seçimlerimiz bağırsak florasını olumlu veya olumsuz yönde etkileyebiliyor.

Dolayısıyla bağırsaklarımızın mutluluğumuz üzerindeki etkisini anlamak daha sağlıklı ve daha mutlu bir yaşam için önemli bir adım diyebiliriz.

O zaman benden yine size bir soru.

Siz bu bilginin farkına varacak durumlar yaşadınız mı?

Şahsen ben dışkılama konusunda yani ne kadar özele giriyorum şu an.

Hep problemli biriydim.

Bunu psikolojik Psikolojim üzerindeki etkilerini sürekli gözlemleyebiliyorum.

Neyse efendim daha da uzatmadan bu bölümü sonuna kadar dinlediğiniz için çok teşekkür ederim.

Sorunun cevabını benimle paylaşmanızı bekliyor olacağım.

Bunun için açıklamalarda Instagram hesabıma ulaşabilirsiniz.

Kucak dolusu sevgi ve öpücüklerimi iletiyorum.

Kendinize iyi bakın bir sonraki bölümde buluşmak üzere.