Bölüm 46: Vücudumuz Serisi Part 1 | Gözlerimiz Nasıl Görür?

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik kaşifler ve her merak sorusuyla bir kez daha şaşıran sevgili ebeveynler.

Minik kaşiflere hepiniz hoş geldiniz. Ben Pelin.

Bugün yine sizlerin bana ilettiği ve benim de tek tek not ettiğim harika soruları okuyordum.

Derken bir şey fark ettim.

Bazı minik yaşiflerimiz birbirine çok benzeyen merak dolu ortak sorular sormuş.

Ben de kendi kendime dedim ki o zaman bu soruları yanıtlamak için yepyeni bir seriye başlayalım.

Adı da Vücudumuz serisi olsun.

İşte serimizin bu ilk bölümünde minik keşiflerimiz bana sormuşlar ve demişler ki

Pelin abla biz nasıl görürüz?

Gözlerimizin içinde neler oluyor?

Sahi çocuklar sizce de çok büyüleyici değil mi?

Sabah uyanıp göz kapaklarımızı araladığımız anda koca bir dünya önümüzde parıldamaya başlıyor.

Parktaki yemyeşil ağaçlar, masmavi gökyüzü, odamızdaki rengarenk oyuncaklar ve bize sevgiyle gülümseyen ailemiz.

Sanki yüzümüzde hiç kapanmayan, her an yakalayan minik ve çok akıllı kameralar taşıyoruz.

Peki bu süper kameralar bu işi tam olarak nasıl başarıyor?

Hadi arkanıza yaslanın, kulaklarınızı açın.

Vücudumuzun bu ilk sırrını çözmek için yola çıkıyoruz ve keşif başlıyor.

Çocuklar öncelikle gözlerimizin sırrını çözmek için en temel kuralı bilmemiz gerekiyor.

Görebilmemiz için mutlaka ışığa ihtiyacımız vardır.

Güneşten ya da odamızdaki lambadan çıkan ışık etraftaki her şeye çarpar.

Masanızın üzerindeki en sevdiğiniz Lego parçasına, duvardaki resme ya da kanepede uyuklayan minik bir kediye.

Işık bu eşyalara çarptığında tıpkı duvardan seken bir top gibi geri zıplar ve gözlerimize doğru yolculuğa çıkar.

Yani işin aslı şu minik kaşifler.

Biz aslında nesnelerin kendisini değil, onlardan sekip bize doğru gelen o ışığı yakalarız.

Peki, o zıplayan ışık gözümüze ulaştığında ilk nereye çarpar, içeride neler olur?

Işık önce gözümüzün en önündeki şeffaf minik bir pencereye benzer tabakadan geçer.

Tıpkı bir saatin camı gibi tertemiz olan bu tabaka hem gözümüzü korur hem de ışığı hafifçe bükerek içeri yönlendirir.

Hemen ardından ışık gözümüzün tam ortasındaki o minik siyah noktadan içeri süzülür.

Aynaya baktığımızda gördüğümüz o noktanın adı göz bebeği.

Göz bebeği akıllı bir kapı gibidir.

Karanlık bir odaya girdiğinizde etraftaki azıcık ışığı bile toparlayabilmek için kendiliğinden kocaman açılır.

Parlak güneşin altına çıktığımızda ise içeri çok daha fazla ışık dolup gözümüzü yormasın diye küçücük olur.

Işık bu kapıdan içeri süzüldükten hemen sonra gözümüzün içindeki doğal merceğe çarpar.

Mercek gelen ışığı toparlar ve gözümüzün tam arkasındaki özel bir duvara odaklar.

Bilim insanları bu duvara retina der.

Retinayı gözümüzün içindeki minicik bir sinema perdesi gibi hayal edebilirsiniz.

Ama burada çok şaşırtıcı bir sır var.

Işık bu perdeye çarptığında görüntü baş aşağı yani ters olarak düşer.

Baktığımız bir ağaç ya da bir kuş retinanın üzerinde ilk anda baş aşağı durur.

Peki biz dünyayı neden baş aşağı görmüyoruz?

İşte işin en tatlı sırrı tam burada devreye giriyor.

Retinaya düşen o ters resim oradaki özel hücreler tarafından hemen minik elektrik mesajlarına dönüştürülür.

Bu mesajlar görme siniri adı verilen gizli bir hatla ışık hızında beynimize ulaştırılır.

Beynimiz ise dünyanın en hızlı süper kahramanıdır.

Bunu bir önceki bölümlerden zaten biliyorsunuz.

Gözden gelen bu sinyalleri hemen alır.

Görüntüyü anında doğru yöne çevirir ve renkleri tamamlar, bize gösterir.

Yani gözlerimiz ışığı toplayan harika bir kameradır.

Ama o resmi asıl okuyan, anlayan ve dünyayı görmemizi sağlayan kahraman beynimizdir.

Bunun yanı sıra gözümüzün arkasındaki o sinema perdesinde iki farklı ekip görev yapar.

Birinci ekip çubuk hücreler.

Yani bizim sevimli gece bekçilerimiz diyelim onlara.

Onlar ışığın az olduğu ortamlarda görmemize yardımcı olurlar.

Gece lambayı kapattığınızda yatağınızın ya da odadaki eşyaların yerini seçebilmenizde bu gece bekçilerinin büyük payı vardır.

İkinci ekip ise koni hücreler.

Biz bunlara süper renk dedektifleri diyebiliriz.

Kırmızıları, sarıları, pembeleri, parlak mavileri onlar sayesinde ayırt ederiz.

Ama tabi bu renk dedektiflerinin iyi çalışabilmesi için biraz daha fazla ışığa ihtiyaç vardır.

İşte bu yüzden karanlıkta eşyaların yerini seçmek daha kolay olabilir ama renklerini ayırt etmek zorlaşır.

Çünkü ışık azaldığında gece bekçilerimiz daha çok iş başındayken renk dedektiflerimiz eskisi kadar iyi çalışamaz.

Gördüğünüz gibi minik kâşifler, her göz kırpışımızda vücudumuzda ışık hızında çalışan muazzam bir sistem iş başındadır.

Şimdi vücudumuz serisinin ilk bölümünü bitirmeden önce size yine bir sorum var.

Sizin bu dünyada görmeyi en çok sevdiğiniz şey nedir?

Gök kuşağı mı, yıldızlar mı yoksa annenizin ve babanızın gülümseyen yüzü mü?

Cevaplarınızı merakla bekliyorum.

Eğer sizin de böyle merak ettiğiniz sorularınız varsa hemen anne ya da babanızın kulağına fısıldayabilirsiniz.

Onlar da bana Instagram'dan, çocuklar için podcast hesabından ulaşıp sorularınızı iletebilirler.

Bir sonraki keşfimizde vücudumuzun yepyeni bir sırrını çözmek üzere.

Merakla kalın.

Hoşçakalın.