Bölüm 43: Gezegenler Serisi Part 5 | Gökyüzünün En Parlak Fırını Venüs

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik kaşifler ve çocuklarıyla birlikte gökyüzünün sırlarını keşfetmeyi seven sevgili ebeveynler.

Minik kaşiflere hepiniz hoş geldiniz. Ben Pelin.

Birkaç haftadır siz kaşiflerin sorularıyla bölümler yaptıktan sonra artık gezegenler serimize devam etmemiz gerektiğini düşündüm.

Tam hangi gezegeni anlatsak derken birkaç minik kaşifimizden mesaj geldi.

Venus'ü çok merak ettiklerini söylediler.

İşte bu hafta o parıl parıl parlayan büyüleyici komşumuzun peşine düşüyoruz.

Karşınızda dünyamızın hem boyut olarak ikizi sayılan hem de bambaşka sürprizlerle dolu olan gezegeni Venüs.

Haydi uzay giysilerinizi giyin ama bu sefer giysilerinizin soğutucularını en yüksek seviyeye ayarlayın.

Çünkü güneş sisteminin en sıcak gezegenine gidiyoruz ve keşif başlıyor.

Çocuklar, hava kararmaya başladığında ya da sabah güneşi doğmadan hemen önce gökyüzüne baktığımızda

aydan sonra en parlak görünen o pırıl pırıl ışık kaynağı bir yıldız değil.

O, Venüs gezegeni.

Eski zamanlarda insanlar onu parıldayan bir elmas gibi gördükleri için akşam yıldızı ya da sabah yıldızı demişler.

Hatta halk arasında onu hala çoban yıldızı da deniyor.

Peki bir gezegen nasıl olur da kendi ışığı olmayan bir kara parçası iken bir yıldız gibi parıldayabilir?

Çünkü Venüs, güneş sisteminin en kalın ve en parlak battaniyesine sarılıdır.

Üzerindeki bembeyaz, kalın bulutlar, güneşten gelen ışığın neredeyse hepsini bir ayna gibi doğrudan uzaya geri yansıtır.

Yani o parlaklık bir lamba gibi içeriden gelmez.

Dev bir ayna gibi dışarıdan parlar.

Şimdi size ufak bir sorum var minik kaşifler.

Güneş'e en yakın gezegen kimdir?

Merkür değil mi?

Peki Güneş sisteminin en sıcak gezegeni kimdir?

Mantıken Güneş'e en yakın olan Merkür olmalı diyebilirsiniz.

Ama hayır en sıcak gezegen Venüs'tür.

Peki Merkür Güneş'e daha yakınken Venüs nasıl ondan daha sıcak olabiliyor?

İşte işin sırrı Venüs'ün atmosferinde saklı.

Venüs'ün havası neredeyse tamamen karbondioksit gazından oluşur.

Güneşten gelen ısı içeri girer ama Venüs'ün kalın karbondioksit atmosferi ısının uzaya kaçmasını çok zorlaştırır.

Böylece gezegen gittikçe daha da ısınır.

Bilim insanları buna aşırı sera etkisi diyor.

Venus'un yüzey sıcaklığı yaklaşık 465 dereceye kadar çıkar.

Bu ne demek biliyor musunuz?

Evlerimizdeki fırınların en yüksek ayarından bile iki kat daha sıcak.

Venus'un şaşırtıcı özellikleri sadece sıcaklığıyla bitmiyor çocuklar.

Güneş sistemindeki gezegenlerin neredeyse hepsi aynı yöne doğru dönerken Venus tam tersi yönde döner.

Bu yüzden Venüs'te güneş doğudan değil batıdan doğar doğudan batar.

Üstelik kendi etrafında öyle sakin ve yavaş döner ki ortaya çok ilginç bir durum çıkar.

Biliyorsunuz bir gezegenin kendi etrafında bir tur atmasına bir gün diyoruz.

Güneşin etrafında koca bir tur atıp başladığı yere dönmesine ise bir yıl diyoruz.

Dünyamız kendi etrafında 24 saatte bir tur atarken Venüs o kadar yavaş döner ki kendi etrafındaki bir dönüşü dünya zamanıyla tam 243 gün sürer.

Ama güneşe yakın olduğu için güneşin etrafındaki büyük turunu daha hızlı yani 225 günde tamamlar.

Yani Venüs kendi etrafında bir kez dönüp bir günü bitirene kadar güneşin etrafındaki koca bir yılı tamamlamış olur.

İşte bu yüzden Venüs'te bir gün bir yıldan daha uzun sürer.

Ne kadar ilginç değil mi?

Venüs'ün bir başka özelliği ise bilim insanlarının Venüs'e dünyanın ikizi demesi.

Çünkü büyüklüğü ve ağırlığı neredeyse bizim gedeğiniz kadardır.

İkisi de kayalıktır.

Ama yüzey şartları birbirinden tamamen farklıdır.

Geçmişte bilim insanları Venüs'e uzay araçları gönderip yüzeyine inmeyi başardılar.

Fakat Venüs'ün devasa atmosfer ağırlığı bir fırın gibi sıcak oluşu yüzünden bu dayanıklı araçlar bile sadece 1-2 saat çalışabildi.

Çünkü Venüs'ün yüzeyindeki hava basıncı o kadar büyüktür ki dünyadaki bir okyanusta yaklaşık 900 metre derinliğe dalmışsınız gibi bir basınç hissedersiniz.

İşte boyutları ikiz gibi olsa da dünya yaşamla, mavi denizlerle ve yemyeşil ormanlarla doluyken Venüs bu yoğun gaz tabakası yüzünden güneş sisteminin en sıcak fırınına dönüşmüştür.

Venus bize üzerinde yaşadığımız dünyanın tertemiz suyumuzun ve dengeli atmosferimizin ne kadar eşsiz bir hazine olduğunu gösteren harika bir komşudur.

Şimdi bölümümüzü kapatmadan önce size çok tatlı bir akşam görevi veriyorum minik kâşifler.

Bu akşam hava karardığında anne ya da babamızın elinden tutun ve balkona ya da pencerenin kenarına çıkın.

Gökyüzüne dikkatlice bakın. Eğer hava açıksa aydan sonra parıldayan o en parlak, yıldızlar gibi göz kırpmayan sabit ışığı bulup anne ya da babanıza gösterin.

Bakın işte orada güneş sisteminin en sıcak fırını. Bir günü bir yılından uzun süren komşumuz Venus duruyor deyin.

Sizin de böyle sorularınız ya da merak ettikleriniz varsa her zaman olduğu gibi anne ya da babanızın kulağına fısıldayabilirsiniz.

Onlar da bana instagramdan çocuklar için podcast hesabından ulaşıp sorularınızı iletebilirler.

Bir sonraki keşfimizde görüşmek üzere.

Merakla kalın, hoşçakalın.