Bölüm 16: Mıknatıs Neden Bazı Şeyleri Çeker, Bazılarını İter?

Şimdi keşif zamanı, burada sorular hep farklı.

Hazırsan başlıyor bu kez, çocuklar için geliyor bu podcast.

Merhaba minik kaşifler ve her neden sorusunda çocuklarıyla beraber yeniden öğrenen harika ebeveynler.

Minik kaşiflere hepiniz hoş geldiniz.

Ben Pelin. Bugün yine çok ama çok ilginizi çekeceğini düşündüğüm bir konuyu keşfe çıkıyoruz.

Hiç elinize bir mıknatıs alıp onun sanki görünmez bir kolları varmış gibi metal bir oyuncağı havada yakaladığını gördünüz mü?

Ya da iki mıknatısı birleştirmeye çalışırken sanki birbirlerine küsmüşler gibi inatla kaçtıklarını?

İşte bugün bu görünmez kolların ve mıknatısların gizeminin peşine düşüyoruz.

Hazırsanız keşif başlıyor.

Şimdi çocuklar bir mıknatısı elimize aldığımızda dışarıdan bakınca sert bir taş ya da metal parçası gibi görünür.

Ama aslında her mıknatısın içinde bizim gözle göremediğimiz ama çok güçlü olan görünmez kollar vardır.

Bilim insanları buna manyetik alan diyorlar.

Peki bu kollar neden her şeyi yakalamıyor?

Mesela plastik bir kamyonu ya da yumuşak bir ayıcığı neden pas geçiyor?

Aslında her şeyin içinde bizim göremeyeceğimiz kadar küçük parçacıklar vardır.

Ama sadece bazılarının içindeki bu parçacıklar birer mıknatıs asker gibi davranıp güçlerini birleştirmeyi bilirler.

Mesela plastik ya da tahta gibi eşyalarda bu parçacıklar o kadar dağınıktır ki kimi sağa bakar kimi sola.

Beraber hareket etmedikleri için güçlerini birleştiremezler ve mıknatıs asker gibi davranamazlar.

Ancak demir, nikel ve kobalt gibi maddeler çok özeldir.

Onların içindeki parçacıklar da başta dağınıktır ama bir mıknatıs onlara yaklaştığı an hepsi birden aynı yöne döner, hazır ola geçer ve mıknatısa selam verip ona doğru koşarlar.

Yani birer mıknatıs asker olurlar.

Mesela mutfaktaki bazı demir tencereler, çelik çatallar, kaşıklar ya da tamir çantasındaki o gri metaller tam olarak böyledir.

İşte mıknatısın görünmez kolları sadece içinde bu söz dinleyen mıknatıs askerleri olan eşyaları sımsıkı yakalar.

Peki neden bazen mıknatıslar birbirine sarılmak isterken bazen de birbirini inatla ittirir?

Bunun sebebi mıknatısların iki farklı ucu olmasıdır.

Bunlara kutup diyoruz.

Bir tarafı kuzey, diğer tarafı güney.

Eğer bir mıknatısın kuzey ucuyla diğerinin güney ucunu yan yana getirirseniz onlar birbirlerini çok beğenirler ve hemen çekme kuvvetiyle kucaklaşırlar.

Ama eğer iki mıknatısın da aynı ucunu karşı karşıya getirirseniz işte o zaman oyun değişir.

İkisi de ben geçeceğim der gibi birbirlerini ittirir.

Siz onları birleştirmek için ne kadar uğraşırsanız uğraşın aralarında görünmez.

Sert bir duvar varmış gibi birbirlerinden kaçarlar.

İşte buna da itme kuvveti diyoruz.

Yani çocuklar mıknatısların gerçek elleri ya da kolları olmasa da o görünmez manyetik alanları sayesinde dünyayı keşfederler.

Kiminle kucaklayacaklarını, kimi durduracaklarını bu görünmez manyetik alanlarıyla seçerler.

Şimdi sizde yine çok heyecanlı bir sorun var.

Acaba evinizdeki eşyaların hangileri mıknatıslarla arkadaş olmak için sabırsızlanıyor?

Hangileri onlara hiç yüz vermiyor?

Mesela buzdolabına yapışan o mıknatıs.

En sevdiğiniz kaşığa da aynı sevgiyle sarılır mı dersiniz?

Ya da plastik bir bardağa?

Hadi elinize bir mıknatıs alın ve evin içindeki bu gizemli arkadaşlıkları keşfedin.

Bakalım en çok hangi eşyaya yapışmasını şaşıracaksınız.

Deneylerinizi ve şaşırdığınız anları bana anlatmayı unutmayın.

Bir sonraki bölümde yeni bir konuyu keşfetmek üzere.

Merakla kalın, hoşçakalın.