Napolyon'un Tüm Avrupa'ya Meydan Okuyan Devasa Ordusu - La Grande Armée

Tarih podcast bölümü.

1804 yılının Aralık ayında Notre Dame katedralinin görkemli duvarları arasında Napoleon Bonaparte İmparator ilan edildi.

Bundan 10 yıl önce adı yalnızca yakın çevresi tarafından bilinen genç adam kısa sürede Avrupa'nın zirvesine tırmanmış ve bir süre önce restore edilmiş Fransa'nın yeni imparatoru olmuştu.

Avrupa böylesi bir yükselişe daha önce tanıklık etmiş değildi.

Devrim ve ardından gelen bitmek tükenmek bilmeyen savaş yılları onun yolunu açmış hedefine ulaşmasını kolaylaştırmıştı.

Fakat onun hükümdarlığında Fransa huzur bulmayacaktı.

Napolyon'un hırs ve arzuları Atlantik'ten Rusya'ya dek uzanan geniş araziyi adeta bir kan gölüne çevirecek

ve imparator tahtı terk etmek zorunda kaldığında ardında milyonlarca ceset bırakacaktı.

Fakat bunların gerçekleşmesi için öncelikle Avrupa'nın gördüğü en büyük orduların kurulması gerekiyordu.

Nitekim bu ordunun temelleri Napolyon tacını giymeden kısa süre önce atılmaya başlanmıştı.

1803 yılında Bologna Limanı'nda İngiltere'yi işgal etmek amacıyla L'Armé de Côte de L'Océan adıyla bir ordu kuruldu.

1804'te Napolyon'un imparator olarak taç giymesi Avrupa siyasetinin sarsılmasına ve Fransa'ya karşı 3. koalisyonun kurulmasına neden oldu.

Bu andan itibaren La Grande Armée adını alan bu ordu başkomutanının emriyle yüzünü doğuya çevirmeye başladı.

Ağustos ayının sonunda kurulmuş olduğu Bologna kampından ayrılarak General Karl Mack tarafından idare edilen Avusturya birliklerini Ulm kalesinde kuşattı.

Napolyon'un Grand Armisi ilk defa burada sınandı ve sınavı başarıyla geçti.

Zafer öylesine kesindi ki Fransızların 2000 civarı askeri kaybı karşılığında 60.000 Avusturyalı esir alınmıştı.

Buna ek olarak ordu ilerlemeye devam ederek Kasım ayında Viyana'yı ele geçirdi.

Avusturya sahada başka bir ordusu daha olduğu için teslim olmayı reddediyordu.

Ayrıca Ruslar henüz harekete geçmiş değildi.

Koalisyon ülkeleri savaşın bir süre daha devam edebileceğini düşünüyorlardı.

En nihayetinde Avrupa'nın kaderi 2 Aralık 1805'te Austerlitz Muharebesi'nde belirlendi.

Sayısal olarak oldukça güçsüz olan Grand Army donanım ve tecrübe üstünlüğüyle

Çar 1. Alexander'ın idaresindeki Rus-Avusturya ordusunu adeta hezimete uğrattı.

Bu çarpıcı zafer 26 Aralık 1805'te Presburg Anlaşması ile taçlandırıldı

ve ertesi yıl Kutsal Roma İmparatorluğu dağıtıldı.

Napolyon'un orduları başarmıştı.

Fransa'ya karşı kurulan 3. Koalisyon Grand Army tarafından parçalanmıştı.

Ancak Orta Avrupa'daki Fransız gücünün bu endişe verici artışı bir önceki yıl tarafsız kalan Prusya'yı rahatsız etmişti.

Hızlıca gerçekleştirilen diplomatik görüşmelerin ardından Rusya, Büyük Britanya ve Saksonya'ya ek olarak Prusya'nın da katılımıyla 1806 yılında 4. Koalisyon oluşturuldu.

Prusya'nın dahil olmasıyla koalisyon orduları oldukça güçlenmişti.

Ancak Napolyon'un Grand Armist'ini yenilgiye uğratmak o kadar da kolay olmayacaktı.

Koalisyon orduları önce Jena, sonra ise Auerstadt muharebesinde ağır şekilde yenilgiye uğratıldı.

Fransızlar 140 bin civarında Prusyalıyı esir almıştı.

Bunun yanında yaklaşık 25 bin Prusya askeri savaş alanında cansız yatıyordu.

Auerstadt'taki zaferin mimarı Demir Maraşal lakaplı Louis Nicolas Davoy'a başarısı nedeniyle imparator tarafından Berlin'e yürüme onuru baş edildi.

Bir kez daha Fransızlar müttefikler kapılarına gelmeden önce düşmanlarını yenilgiye uğratmayı başarmışlardı.

Ancak bu zafer ne yazık ki Avrupa'ya barışı getirmeyecekti.

Zira Napolyon bu andan itibaren dikkatini bir önceki bozgundan arta kalan Prusya ordusunun Ruslarla birleştiği yer olan Polonya'ya çevirdi.

Bu nedenle Grand Army Polonya istikametinde yürüyüşe geçti.

Ancak Napolyon'un birlikleri bu kez zorlu bir kış seferiyle karşı karşıyaydı.

Ve bu sefer 7-8 Şubat 1807'de gerçekleşen Eylau Muharebesi ile tam bir çıkmaza dönüştü.

Çarpışmalar çok sert geçmiş, iki tarafta ağır bir şekilde yıpranmıştı.

Grand Army ilk kez bu muharebede net bir sonuç alamamıştı.

Yine de Napolyon'un durmaya niyeti yoktu.

Sefer aynı yılın baharında da devam etti.

Ve sonunda Alman General Levin August von Benningsen'in idaresindeki Rus ordusu 14 Haziran 1807'de Freightland Savaşı'nda ağır bir şekilde mağlup edildi.

Bu zaferin ardından Temmuz ayında Fransa ile Rusya arasında Tilsit Anlaşması'nın imzalanması Napolyon'un kıtada düşmansız kalmasına neden oldu.

Kuzeyde bunlar yaşanırken, güneyde Portekiz'in kıta ablukasına uymayı reddetmesi,

Napolyon için bir dizi yeni problemin çıkmasına neden oldu.

1807'nin sonunda Grand Army Portekiz'e girdi.

6 yıl boyunca devam edecek olan bu sefer,

1. İmparatorluğun insan gücü ve kaynağını büyük oranda tüketmesine neden olan

Yarımada Savaşı'nın başlangıcı olmuştu.

Fransız kuvvetleri her ne kadar 1808'de İspanya'yı işgal etmeye çalıştıysa da

Burada gerçekleşen bir dizi felaket Napolyon'un yılın ilerleyen zamanlarında savaşa bizzat müdahale etmesine neden oldu.

Bu dönemde Grand Army'nin mevcudu 125.000 kişiye ulaşmış bulunuyordu.

Çok geçmeden Avusturya toparlanmaya başladı.

Nihayet Nisan 1809'da resmi bir savaş ilanı vermeden Fransızları şaşırtarak sefere başladılar.

Ancak kazanımlarından yararlanmak için çok yavaş davranıyorlardı.

Napolyon'un Grand Army ile bölgeye inmesi durumu dengeledi.

Avusturya, Ekmül Muharebesi'nde ağır bir yenilgiye uğradı.

Bir süre sonra Fransızlar Viyana'yı ele geçirdi.

Ancak Grand Army'nin ilk yenilgisi olan Aspernestling Muharebesi de bu sefer esnasında Tuna Nehri üzerinde gerçekleşecekti.

Bundan sonra Wagram Savaşı'nda Avusturya'ya 40 bin zayiat verdiren Grand Army 37 bin kişilik bir kayıp yaşadı.

Buna rağmen bu yenilgi Avusturyalıların moralini o denli bozmuştu ki kısa bir süre sonra bir ateşkes anlaşmasına razı olmak zorunda kaldılar.

En sonunda taraflar arasında Ekim 1809'da Schönbrunn Anlaşması imzalandı.

Bu şekilde Grand Army 5. Koalisyonu da sona erdirmiş oluyordu.

Bundan sonra kıtada İspanya hariç tutulacak olursa 3 yıl kadar sürecek bir sükunet dönemi yaşandı.

Bununla birlikte Rusya ile olan diplomatik gerilim her geçen gün artıyordu.

Nihayetinde masa başında gerçekleşen çıkar çatışmaları öyle şiddetli bir hale geldi ki iki ülke 1812'de yeniden savaşmaya başladı.

Napolyon'un Grand Armisi 25 Haziran 1812'de Rusya işgalinden hemen önce adeta düşmanlarının kalbine korku salan devasa bir orduya dönüşmüştü.

Öyle ki 410.000 Fransıza ek olarak 95.000 Polonyalı, 35.000 Avusturyalı, 30.000 İtalyan, 24.000 Bavyeralı, 20.000 Sakson, 20.000 Prusyalı, 17.000 Vestfalyalı, 15.000 İsviçreli, 10.000 Danimarka ve Norveçli, 4.000 Portekizli, 3.500 Hırvat ve 2.000 İrlandalı olmak üzere ordunun toplam mevcudu 685.000'i bulmuş durumdaydı.

Tüm bunlara ek olarak modern teçhizatlar ile yenilenen Grand Army bütün Avrupa'ya tek başına meydan okuyabilecek bir hale gelmişti.

Ancak Napolyon'un bu devasa ordusu artık önceki halinden biraz farklı görünüyordu.

Ordunun üçte birinden fazlası Fransa'nın kuklası haline gelmiş olan uydu devletlerden toplanan yabancı birliklerden oluşuyordu.

Nihayet Grand Army 23 Haziran 1812'de Neymen Nehri'ni geçti.

Hızlı bir yürüyüş gerçekleştiren Napolyon, Avrupa'nın bağrında hayat bulan bu dev savaş makinesini

Mikhail Barklay ve Pyotr Bagration komutasındaki...

Zihnini yoran her şeyden bir anlığına uzaklaş.

Yalnız değilsin.

Terapin, uzman psikolog, diyetisyen ve fizyoterapist kadrosuyla bütünsel iyi oluşunda hep seninle.

Şimdi kendine bir alan aç.

Uygulamayı indir, ilk ve tekli seanslarında geçerli POD20 koduyla %20 indirimle yolculuğuna başla.

Kendine bir iyilik yap.

Bugün dinlenmeye ve iyileşmeye izin ver.

İlk ana Rus ordusu üzerine sürdü.

Bununla birlikte Napolyon'un kıskacından kurtulmak amacıyla Rus ordusunun sürekli olarak geri çekilmesi,

taraflar arasında sıcak temasın gerçekleşmesine engel oluyordu.

Ancak bu kaçma kovalama uzun sürmeyecekti.

Ruslar Moskova'nın savunması için Borodino civarında Fransızları karşılamaya karar vermişlerdi.

En sonunda 7 Eylül 1812'de vuku bulan savaş Grand Army'nin kesin zaferiyle sonuçlandı.

Ruslar ağır kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı.

Bundan sonra Napolyon'un ordusu Moskova'ya girdi ve boş umutlarla Çar'ın Fransızlarla barış antlaşması imzalamayı talep edeceğini bekleyerek bir aydan fazla bir süreyi burada geçirdi.

Diplomatik girişimlerin başarısız olması üzerine Fransızlar 19 Ekim'de Moskova'dan ayrılarak zafer ümitleri boşa düşmüş bir şekilde Fransa'nın yolunu tuttular.

Bu geri çekiliş esnasında Grand Army Rus orduları tarafından defalarca tacize uğradı.

Rusya'nın soğuk stepleri boyunca açtıkları her bir şehir ve geçtikleri her bir yol orduya binlerce kayba mal oluyordu.

Nihayet Paris'e ulaşmayı başardıklarında ilk istila kuvvetini oluşturan 680.000 askerden sadece 93.000'i hayatta kalmış bulunuyordu.

Rusya'daki felaket Almanya ve Avusturya'da Fransız karşıtı düşüncelerin harlanmasına sebep oldu.

Derhal 6. Koalisyon kuruldu ve Almanya yaklaşmakta olan seferin merkezi haline geldi.

Napolyon tarafından yeni oluşturulan ordular Lützen ve Bautzen muharebelerinde bir dizi zaferler kazandı.

Ancak Rusların sefere katılması savaşın gidişatını değiştirecekti.

Fransız süvari kalitesinin yaşanan kayıplar ve tecrübesiz yeni birlikler yüzünden düşmesi

ve buna ek olarak bazı alt düzey mareşallerin yanlış hamleleri nihayetinde Fransa'nın kazanımlarının boşa çıkmasına neden oldu.

Ancak Napolyon, Grand Army'nin miktarını ve kalitesini arttırmak için zaman kaybetmeden bu yönde çalışmaya başlamış bulunuyordu.

Fakat bu sırada Avusturya'nın koalisyona katılması Fransa'nın stratejik durumunu daha da kasvetli bir hale getirdi.

Fransız zaferleri iki günlük Dresden muharebesinde kaldığı yerden devam etti.

Ancak koalisyon güçleri Trahenberg planını devreye sokarak en nihayetinde Fransızlara karşı Katzbach, Kulm, Grosberen ve Dennewitz muharebelerinde ardı ardına zaferler kazandılar.

Bu durum tarafları kaçırılmaz sona daha da yaklaştırdı.

Böylece her geçen gün büyüyen koalisyon kuvvetleri ile Napolyon'un Grand Armisi sonunda Leipzig'de 3 gün boyunca sürecek olan ünlü uluslar muharebesinde karşı karşıya geldi.

Bu savaş esnasında verilen zayiatlar Grand Arminin zayıflamasına neden oldu.

Napolyon'un 1813'ün sonunda Senato'ya söylediği

Büyük İmparatorluk bu andan itibaren yok, savunmamız gereken artık Fransa'nın kendisidir.

Sözü durumun ciddiyetini özetlemeye yetmişti.

Ordunun durumu Fransa'yı savunmasız bırakıyordu.

Koalisyon orduları bu fırsattan yararlanarak Prenelerden, Kuzey İtalya'nın ovalarından ve Fransa'nın doğu sınırlarından İmparatorluğun kalbine doğru harekete geçti.

Sefer, Napolyon'un La Rottie muharebesinde yenilgiye uğramasıyla uğursuz bir şekilde başladı.

Ancak Fransızların eski ruhlarını yakalamaları uzun sürmedi.

1814 Şubat'ta gerçekleşen 6 gün seferinde 30 bin kişilik Fransız ordusu 2000 civarındaki kaybına karşı

Bülüşer'in dağınık ordusuna 20 bin zayiat verdirdi.

Napolyon daha sonra güneye yöneldi ve Montreux muharebesinde Schwarzenberg prensi Karl Philippi mağlup etti.

Ancak bu zaferler dahi Fransa'nın içinde bulunduğu kötü durumu düzeltmedi.

Laon ve Arkis-sur-Aube muharebesindeki yenilgiler iyice moral bozdu.

Mart ayının sonunda Paris koalisyon kuvvetlerince düşürüldü.

Napolyon her ne kadar savaşa devam etmek istediyse de Mareşalleri imparatoru görevden almak için baskı yapmaya başlamıştı.

Nihayetinde Fransa'nın hırslı lideri yenilgiye ve hayal kırıklığına uğramış bir şekilde sürgüne gönderildi.

Fakat Elba adasındaki bu sürgün günleri çok uzun sürmeyecekti.

Şubat 1815'de geri dönen İmparator yenilenmiş bir Grand Army ile koalisyon kuvvetlerine karşı yeniden savaşa girmek için hazırlıklara başladı.

1812'den bu yana ilk kez Kuzey Ordusu yaklaşmakta olan sefer için komuta edilecekti.

Napolyon hızla harekete geçerek Ruslar ve Avusturyalılar gelmeden önce Belçika'daki Wellington Dükü ve Blocher'in komutasındaki koalisyon ordularını ayrı ayrı yakalamayı ve yenmeyi umuyordu.

15 Haziran 1815'de başlayan sefer başlangıçta başarılı oldu ve 16 Haziran'da Grand Army Ligny Muharebesi'nde Prusya ordusuna karşı büyük bir zafer kazandı.

Ancak içeride işler o kadar da yolunda gitmiyordu.

Grand Army donanım olarak zor şartlar altındaydı ve kötü komutanlar sefer boyunca Fransız ordusu için yeni sorunlara temel oluşturan kararlar alıyordu.

Emmanuel de Groschi'nin Rusyalılara karşı ilerlemekte geç kalması Blücher'in Ligny yenilgisinden sonra ordusunu toplamasına yardımcı oldu.

Nihayet Blücher ve ordusu Napolyon ve Grand Army'i Waterloo muharebesinde kesin bir yenilgiye uğrattı.

Artık Fransa'yı ve Napolyon'u koruyabilecek bir Grand Army kalmamıştı.

Bu hem Fransızlar hem de imparator için kötü günlerin başlangıcı anlamına geliyordu.

Grand Army'nin başarısındaki en önemli faktör üstün ve oldukça esnek olarak dizayn edilmiş organizasyonuydu.

Grand Army'nin kol orduları aslında bütün ordu birimlerinden ve destek hizmetlerindeki elemanlardan oluşan,

kendi kendine yeten, bir araya geldiğinde ise aldığı devasa boyuta göre nispeten daha küçük ama kombine silahlı ordulardı.

Bu şekilde tamamen bağımsız operasyonlar yapabiliyor, genellikle birbirlerine yakın konumda savaşıyor

ve birbirlerinin en fazla bir günlük yürüyüş mesafesinde hareket ediyorlardı.

Kolordular, aynı gövdeden çıkan yılan başları gibi diğer kolorduya yakın konumda bulunup,

düşman için ayrı ayrı tehlike arz ediyorlardı.

Dağılma ve ani taarruz gerçekleştirme hususunda Grand Army,

rakip orduları her seferinde şaşırtmayı başarabilmişti.

Büyüklüğüne ve misyonunun önemine bağlı olarak her bir kolordu,

bir mareşal veya tüm general tarafından yönetilirdi.

Napolyon kolordu komutanlarına büyük bir güven duygusu besliyordu

ve mareşallerine genellikle geniş bir hareket özgürlüğü sunuyordu.

Ancak memnuniyetini sağlayamadıkları zaman,

onları uyarma veya hazletme konusunda tereddüt etmiyor ve çoğu durumda kol ordularının komutasını bizzat kendisi üstleniyordu.

Napolyon ayrıca yalnızca süvarileri içeren ayrı kol ordular da kurmuştu.

Böylece süvariler piyade veya toplar yüzünden yavaşlatılmadan daha hızlı bir şekilde hareket edebiliyordu.

Eski rejim ve diğer monarşilerin ordularının aksine Grand Army'deki ilerleme sosyal sınıf veya servetten ziyade kanıtlanmış yeteneğe dayanıyordu.

Napolyon orduda bir meritokrasi olmasını istiyordu.

Hangi aileye mensup olursa olsun her asker onun yaptığı gibi hızlı bir şekilde en yüksek komut akademelerine yükselebilmeliydi.

Nitekim Grand Army büyük oranda bu şekilde dizayn edilmişti.

Ayrıca bu sistem Fransız ve yabancı subaylara eşit şekilde uygulanıyordu.

140 kadar yabancı Napolyon'un ordusunda general rütbesine ulaşmayı başarmıştı.

Grand Army Napolyon'un hırs ve arzuları doğrultusunda Atlantik'ten Rusya'ya kadar Avrupa'nın dört bir yanında çarpışmış,

çoğunlukla zaferler kazanmış ve bazen de yenilgiye uğramıştı.

Ancak her şeyin ötesinde hem kendi döneminin çalkantılı dünyasının hem de tüm zamanların en büyük savaş makinelerinden biri olarak tarihe adını yazdırmayı başarmış Ender ordulardandı.

Zihnini yoran her şeyden bir anlığına uzaklaş.

Yalnız değilsin.

Terapin, uzman psikolog, diyetisyen ve fizyoterapist kadrosuyla

bütünsel iyi oluşunda hep seninle.

Şimdi kendine bir alan aç.

Uygulamayı indir, ilk ve tekli seanslarında geçerli POD20 koduyla

%20 indirimle yolculuğuna başla.

Kendine bir iyilik yap.

Bugün dinlenmeye ve iyileşmeye izin ver.

Altyazı M.K.