Florentia Village ve Gate Event Park iş birliğiyle gerçekleşen Türkiye’nin en görkemli alışveriş, eğlence ve kış festivali Winter Village sizi bekliyor! 🎄✨ 14 Kasım - 30 Aralık tarihleri arasında ücretsiz girişle Winter Village’ın büyülü dünyasıyla tanışın. Üstelik konserler de ücretsiz! ❤️
Ücretsiz Davetiye Kodunu Al: Tıkla
Gate Event Park / Flotentia Village
*
Yalnız değilsin. Terappin; zihnin ve bedenin için uzman kadrosuyla bütünsel sağlığında hep yanında. ✨ POD20 kodu ile: İlk ve tekli seanslarında geçerli %20 indirim seni bekliyor.
Kendine bir iyilik yap, bugün dinlenmeye ve iyileşmeye izin ver.
*
Bu bölüm reklam içerir.
*
Hayatı, Haçlılar ve Moğollar'a karşı mücadeleyle geçen Mısır sultanının tahta çıkma serüvenine Kronik Tarih anlatımıyla eşlik edin!
Transkript
Tarih podcast bölümü.
26 Ekim 1260 tarihinde Baybarsel Bundukdari, Ancalut savaşında Moğolları bozkuna uğratan büyük ordunun başında Kahire'ye girdi.
Bundan 20 yıl kadar önce bir köle pazarından satın alınarak Mısır'a getirilen genç adam,
hızlı bir şekilde kariyer basamaklarını tırmanmış ve bir zamanlar Firavunların hüküm sürdüğü toprakların tek hakimi olmuştu.
Eyü Biler'in inşa ettirdiği Kalatül Cebel'de tahta çıktığında ellerinde binlerce düşmanının yanı sıra kendinden önce gelen iki sultanın da kanı bulunuyordu.
Onu tahta götüren bu çetrefilli yol, çetin bir mücadelenin ilk aşamasıydı.
Ancak onun bu destansı hikayesi Kalat-ül Cebel'den çok uzaklarda Deşti Kıpçak'ın sonsuz bozkırında başlamıştı.
Baybars, İdil ve Ural nehirleri arasında uzanan ve Deşti Kıpçak olarak da bilinen Kıpçak bozkırında 1223 yılında dünyaya geldi.
Onun dostu ve yaşadığı olayların bir görgü tanığı olan Bedrettin el-Bayzari,
Baybars'ın Borlu kabilesine dahil bir Türk olduğunu ve ailesiyle birlikte tüm Asya'yı yakıp yıkan Moğol fırtınasından kaçarak Karadeniz'in kuzeyine yerleştiklerini kaydetmiştir.
Yine onun tuttuğu kayıtlara göre çok geçmeden Moğollar atlarının nalları altında taşıdıkları kül ve kan birikintisiyle bölgeye inmiş
ve en nihayetinde dizginlenemeyen şiddet Baybars'ın ailesine kadar ulaşmıştı.
Böylece henüz 14 yaşında genç bir delikanlı iken ailesinin katledilmesine tanık olmuş ve kalbinde her daim nefret duyacağı Moğollar tarafından köle olarak satılmak üzere esir alınmıştı.
Buna ek olarak bazı kaynaklar onun bir ticaret kervanı tarafından kaçırıldığını da kaleme almıştır.
Fakat her ne olmuş olursa olsun bu andan itibaren kader Baybars'ı hayatı boyunca özlemini duyacağı bozkırın yeşil sonsuzluğundan kopararak
gelecekte sultanı olacağı kum ve alevle kuşatılmış cehennem kadar sıcak topraklara doğru götürmeye başladı.
Onu kaçıranların yolu dönemin önemli ticaret merkezleri olan Sivas, Halep ve Hama'ya düştü.
Bu esnada Hama'da bulunan Emir Aytekin El Bundukdari tarafından satın alınan Baybars, bundan sonra Kahire'ye getirildi.
Başka bir kaynağa göre ise bu alışveriş Suriye'nin can damarı olan Şam'da gerçekleşmişti.
Aytekin El Bundukdari tarafından satın alındığı ilk andan itibaren Baybars'ın hayatı değişmeye başladı.
Emir Aytekin'in Eyyubi Sultanı Elmelükü Salih Necmeddin Eyyub tarafından ihanetle suçlanarak hapsedilmesiyle tüm mal varlığına el konuldu.
Bir zamanlar Aytekin'e ait olan her şey artık sultanındı.
Bu değerli mal varlığının arasında Baybars da vardı.
Genç kölenin üstün zekası, sadakati ve kabiliyeti Sultan tarafından derhal fark edilmiş ve Baybars'ın Nil Nehri ortasında yer alan Ravza adasında konuşulandıkları için Bahriye olarak adlandırılan Memlük grubuna katılmasına karar verilmişti.
Bundan sonraki birkaç yıl içerisinde Baybars, Bahriye Memlüklerin en ünlülerinden biri haline gelecekti.
Kahire'de edindiği bu önemli konum kısa süre içinde devlet işleyişi, askeri bürokrasi ve diplomasi konusunda deneyim kazanmasına yardımcı oldu.
Bununla birlikte kurduğu yeni dostluklar aracılığıyla saray içinde etkili bir pozisyona yükselmeyi de başarmış bulunuyordu.
Necmeddin Eyyub'un 1249 yılındaki ölümünün ardından tahta oğlu Turan Şah geçti.
Bay Bars ilk önemli askeri başarısını onun pek uzun sürmeyen hükümdarlığı esnasında elde edecekti.
Fransa Kralı IX. Louis ve kardeşi Robert tarafından idare edilen Haçlı birlikleri Nil nehrinin ağzında bulunan Dimyat'ta karaya çıktıktan sonra bu şehri ele geçirmişti.
Bundan sonra Robert ilerleyişini sürdürerek Kahire yoğundaki Mansure şehrine vardı.
Ancak karşılaştığı manzara oldukça şaşırtıcıydı.
Çarpışarak almayı planladığı şehrin kapılarını ardına dek açık bulmuştu.
İçeriye gönderilen gözcülerin getirdiği raporlar şehrin terk edilmiş olduğu yönündeydi.
Belli ki Haçlılardan korkan Müslümanlar evlerini ve dükkanlarını terk ederek Kahire'nin yolunu tutmuşlardı.
Ancak gerçek bundan çok farklıydı.
Robert önderliğindeki Haçlı birliği tamamıyla güvende olduğunu düşünerek şehre girdiğinde
Mansure'nin iç kalesine yakın, karanlık sokaklar ardına gizlenmiş olan Baybars'ın komutasındaki askerlerin ani saldırısına uğradı.
Göz açıp kapayıncaya kadar her şey bir anda gerçekleşmiş, Mansure'nin dar sokaklarında ağır zırhları altında hareket edemeyen Haçlı ordusu,
Baybars'ın hafif atlıları karşısında adeta hezimete uğramıştı.
290 şövalyeden ancak 5 tanesi canını kurtararak şehrin dışına kaçmayı başarabilmişti.
Ünlü tapınak şövalyesi William da Sonak ve Fransa kralının kardeşi Robert dahil diğerleri ise Mansure'nin sokaklarına gömülmüştü.
Fakat Baybars'ın buradaki işi bitmiş değildi.
Gelenlerin öncü birlikler olduğunu biliyordu.
En nihayetinde Fransa kralı 9. Louis'nin önderliğindeki asıl Haçlı ordusunun Mansure surları önünde görünmesi uzun sürmedi.
Er ne kadar Baybars önderliğindeki Eyyubi birlikleri 8 ve 11 Şubat 1250 tarihlerinde iki kez Haçlıları püskürtmek amacıyla saldırıya geçseler de başarısız olmuşlardı.
Yine de Baybars 5 Nisan'a kadar Mansure'yi savunmayı başarmış ve en sonunda Eyyubi ordusunun da baskısıyla Haçlılar kuşatmayı kaldırarak Dimyat'a geri çekilmeye başlamıştı.
Fakat bu hamle kısa süre içerisinde tam bir felakete dönüşecekti.
Yol boyunca Eyyubi ordusunun ve Memlüklerin saldırıları altında yıpranmış olan Haçlılar en sonunda Turanşah'ın birliklerine teslim oldu.
Böylece Fransa kralı dahil tüm Haçlı ordusu Müslüman birlikler tarafından esir alındı.
Bu anlık başarı Turanşah'ın başını döndürdü.
Tahta çıkmasında büyük rol oynayan ve Haçlılara karşı savaşta katkı sağlayan komutanlar çabuk unutuldu.
Saraydaki önemli pozisyonlar yeni hükümdarın yakın çevresine bahşedilmeye başlandı.
Fakat hoşnutsuzluğun büyümesi uzun sürmedi.
Nihayet Baybars'ın önderliğindeki bir grup Memlük subayı bu duruma bir son vermek adına harekete geçti.
Turanşah savaştan yaklaşık 4 hafta sonra 2 Mayıs pazartesi akşamı kıymetli Haçlı esirleriyle birlikte emirlerine bir ziyafet verdi.
Ancak bu ziyafet kanla bölündü.
Yemeğin ortasında Baybars kumandasındaki Memlük askerleri birdenbire salona girerek kendisine kılıçlarla saldırdı.
Turan Şah her ne kadar yaralı bir halde nehir kenarındaki ahşap bir kuleye kaçmayı başardıysa da kule ateşe verilince Nil'e atlayıp canının bağışlanması için yalvarmaya başladı.
Fakat bağışlanma için artık çok geçti.
Onun ardından nehre atlayan Baybars ciğerlerini Nil'in kadim sularıyla doldurmak suretiyle Sultanı Boğarok öldürdü.
Bundan sonra Kahir'e bir dizi saltanat mücadelesiyle sarsıldı.
İlk olarak Turan Şah'ın öldürülmesinde Baybars ve Memlüklerle işbirliği yapan Necmeddin Eyyub'un eşi Şecerettür Saltanatı ele geçirdi.
Fakat bu gelişmeye karşı çıkan ilk kişi Halife Mutasım Billah olmuştu.
Öyle ki Kahire'ye gönderdiği bir mektubunda,
''İçinizde sultan olacak erkek kalmadıysa size Bağdat'tan erkek göndereyim.''
diyerek bu duruma bir hal çare bulunmasını tavsiye etmişti.
Altyazı M.K.
En sonunda Memlük emirlerinin önde gelenlerinden İzzettin Aybek ile evlenmiş ve tahtı ona bırakmıştı.
Fakat bu gelişme Memlükler arasında yeni bir çekişmenin filizlenmesine sebep oldu.
İzzettin Aybek saltanatı elde ettikten kısa bir süre sonra Bahri Memlük emirlerinden Aktay'ı öldürdü.
Aynı akıbeti paylaşmak istemeyen Baybars ve arkadaşları Şam'a kaçarak Suriye Eyyubi hükümdarı Nasır Yusuf'un yanına sığındılar.
Amaçları Yusuf'u kışkırtarak Mısır'a İzzettin Aybey'in üzerine yürümesini sağlamaktı.
Ancak işler planladıkları gibi gitmedi.
Nasır Yusuf adım adım Suriye'ye yaklaşan Moğol tehlikesinin farkındaydı.
Bu yüzden Mısır'a bir sefer düzenlemeyi göze alamıyordu.
Ayrıca Aybey'in Suriye'ye gönderdiği bir ordu Nasır Yusuf'un birliklerini yenilgiye uğratmıştı.
Halifenin de araya girmesiyle imzalanan anlaşma Baybars ve arkadaşlarının Kahire'ye teslim edilmesini içeriyordu.
Bu sebeple geri gönderileceği korkusuyla Baybars Şam'dan ayrılarak Kerak emirinin yanına sığındı.
Aybek'in baskısından dolayı bunalmış olan Bahri memlüklerin büyük bir bölümü burada onun çevresinde toplanmaya ve Kahire'ye ilerlemesi için onu kışkırtmaya başlamıştı.
En sonunda Baybars Aybek'in üzerine doğru harekete geçtiyse de Seyfettin Kutuz idaresindeki bir ordu tarafından yenilgiye uğratılarak geri çekilmek zorunda kaldı.
Bu sırada Mısır'da işler daha karmaşık bir hale geliyordu.
Bahri memlüklerin her daim himayesini üstlenmiş olan Şecerettür yeni bir plan yaparak harekete geçti.
Sultan İzzettin Aybek 1257 yılında hamamda keyif yaptığı sırada eşinin tuttuğu bir adam tarafından öldürüldü.
Ne var ki hep desteklediği ve desteğini gördüğü Bahri Memlükler artık eski güçlerini yitirmişlerdi.
Şeceretlur ihanetine karşılık Aybek'e bağlı memlükler tarafından öldürülmüş ve Aybek'in 15 yaşındaki oğlu tahta oturtulmuştu.
Yaşının küçük olması sebebiyle ise Sultan Naibi olarak devletin en üst makamına Seyfettin Kutuz atanmıştı.
Ancak Kutuz'un kendi çıkarlarını düşünerek harekete geçmesi uzun sürmedi.
Genç sultanı ve annesini hapse attırıp ileri gelen Bahri Memlük emirlerini öldürdükten sonra tahtı tamamıyla ele geçirdi.
Fakat saltanatı bütün Orta Doğu'yu kasıp kavuran bir güç tarafından tehdit ediliyordu.
1258 yılında Moğollar Bağdat'ı ele geçirmiş, şehri yakıp yıkmış ve Abbasi halifesi Muhtarsım ile ailesini katletmişlerdi.
Şimdi bu tehlike adım adım Mısır'a ilerliyordu.
Bay Bars, Kutuz'un Moğollara karşı hazırlık yaptığını öğrenmiş ve Kahire'ye bir mektup göndererek elinde Aybek'in gazabından kaçan kuvvetler bulunduğunu, hep birlikte Mısır ordusuna katılabileceklerini bildirmişti.
Moğollara karşı Bahri memlükleri de seferber etmekten başka çaresi olmadığını anlayan Kutuz, onlar üzerinde güçlü bir otoritesi olduğunu bildiği Bay Bars'ın bu teklifini kabul etmişti.
Bunun üzerine 1260 yılının Mart ayında Bay Bars Mısır'a döndü.
Kutuz, Baybarsı Memlük ordusunun öncü birliği komutanlığına getirdi ve savaşın kazanılması durumunda Halep'i kendisine ikta olarak vereceği sözünü verdi.
Ancak Mısır'a ulaşan yalnızca Baybars olmamıştı.
Onun gelişinin üzerinden çok geçmeden Hülagü Han'ın elçisi de Kahire'ye ulaşmış ve Han'ın Mısır'ın kendisine boyun eğmesini istediğini bildirmişti.
Pek tabi bu istek Seyfettin Kutuz tarafından reddedildi.
Hülagü'nün tehditkar mektubunu getiren elçiler ise Baybars'ın önerisiyle öldürtüldü.
Moğolların istekleri kibir ve küstahlığın ötesindeydi.
Bu yüzden Seyfettin Kutuz gelen her Moğol elçisini öldürmüş ve Mısır'ın çeşitli bölgelerinde sergilemişti.
Artık savaş yaklaşıyordu.
1259 Ağustos'unda yaşanan bir gelişme koşulların değişmesine sebep oldu.
Moğol İmparatoru Mengü Han'ın ölümü üzerine Hülagü Han kara kuruma dönmek zorunda kaldı.
Ardında 10 bin askeri ile birlikte oğlu Keboğa'yı bırakmıştı.
Bu gelişme bölgedeki Moğol gücünün ciddi oranda azalmasına neden oldu.
Bu sırada hazırlıklarını devam ettiren Kutuz ise Moğollardan kaçıp onun topraklarına sığınmış olan Arap ve Türkmenlerin arasından asker toplayarak ordusunu daha da büyütmüş bulunuyordu.
En nihayetinde Mısır'da muhasara altında savaşmaktansa Moğollarla bir meydan savaşında çarpışmayı göze alarak 26 Temmuz 1260 tarihinde Kahire'den ayrıldı.
Nihayet 3 Eylül 1260'da Mısır'ın kölemen memlükleri Bozkır'ın amansız Moğollarıyla karşı karşıya geldi.
Böylece Suriye sahilinden birkaç kilometre uzakta Beysan ile Nebulus arasında bulunan ve adını bir efsaneye göre
Hz. Davud tarafından öldürülen Calut yani Goliad'tan alan aynı Calut mevkiinde Orta Çağ'ın en büyük savaşlarından biri yaşandı.
Kutuz'un iyi idaresinin yanında Baybars'ın becerisi ve olağanüstü çabasıyla Moğollar yenilgiye uğratılmıştı.
Böylece yenilmez olan yenilmişti.
Mısır'ın kölemen Türkleri dünya tarihini değiştirmiş, Moğollar Suriye'nin kızgın kumlarının altına gömülmüş ve Mısır'a ilerlemeleri engellenmişti.
Savaşı takip eden süreç yalnızca dünya tarihini değil Mısır memlüklülerinin tarihini de değiştirecekti.
Seyfettin Kutuz verdiği sözü çabuk unutmuştu.
Baybars'a vaat edilen Halep, Kutuz'un önde gelen emirlerinden Musul hakimi Alaaddin'e bahşedilmişti.
Bu durum Baybars ile Kutuz'un arasının açılmasına sebep oldu.
En nihayetinde Kahire'ye geri dönüş yolunda Seyfettin Kutuz,
bir av partisi esnasında 23 Ekim 1260'da Baybars tarafından tuzağa düşürülerek öldürüldü.
Ordunun geri kalanı bu oldu bittiği kabul ederek Baybars'ı sultan olarak tanıdı.
Ancak her şey bitmiş değildi.
Şimdi Baybars'ın Kahire'ye girmesi ve Kalatul Cebel'de tahta oturması gerekiyordu.
En nihayetinde Ayncalut savaşının galibi büyük ordu onun önderliğinde büyük bir coşkuyla Kahire'ye girerek Kalatül Cebel sarayına yöneldi.
Onları karşılamak için gelen Farisüddin Aktay Kutuz'un öldürüldüğünü öğrenince onu hanginiz öldürdü diye sormuş.
Baybarsın ben öldürdüm cevabı üzerine ise önünde eğilerek buyurun sultanım onun tahtına oturun demişti.
Çeyrek asır önce Deştikıpçağ'ın sonsuz bozkırlarından koparılarak Ortaçağ'ın cehennemi olarak tabir edilen köle pazarına düşen delikanlı şimdi Nil'in beslediği zengin topraklardaki en güçlü adam haline gelmişti.
Bay Barselbunduk Dari 26 Ekim 1260 tarihinde Haçlılara ve Moğollara karşı zaferler kazanmış ünlü bir memlük olarak Kalatülcebel'de tahta oturdu.
Şimdiye dek elde ettiği zaferler yalnızca bir başlangıcı temsil ediyordu.
Birkaç yıl içerisinde ordularıyla Kahire'den ayrıldığında Suriye'yi Haçlılar için adeta bir cehenneme çevirecek ve Anadolu'ya yönelerek Elbistan'da Moğolları yeniden yenilgiye uğratacaktı.
Halkı ve askerleri onu Büyük Panter lakabıyla umurlandırmışlardı.
Ve Baybars'ın sivri dişleri ve amansız pençeleriyle düşmanlarının üzerine atılması uzun sürmeyecekti.
www.feyyaz.tv
Seanslarında geçerli pod 20 koduyla
%20 indirimle yolculuğuna
başla. Kendine bir iyilik
yap. Bugün dinlenmeye
ve iyileşmeye izin ver.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir. Bu bölümün sesi transkript çıkarıldıktan sonra değiştiği için satır takibi ve tıklayarak atlama kapalı.