Saç 101: Saç Yapısı, Saç Döngüsü ve Saç Derisi Bakımı

Hello! 62.

bölüme hoş geldiniz kısçalar.

Bugün saç dosyasını açıyoruz.

Çünkü kaç bölümdür sadece cilt bakımıyla ilgili bahsediyorum.

Artık bence saç bakımına değinmenin de vakti geldi diye düşünüyorum.

Bilmiyorsanız Instagram kanala beklerim.

Çünkü oradan ara ara size sorular soruyorum.

Bu sefer de hem bana fikir olsun diye hem de sorularınıza yanıt olsun diye saç hakkında en çok merak ettiğiniz şeyleri sordum.

Gerçekten çok güzel ve birbirinden ilginç sorular geldi ama bunların hepsine bir bölümde cevap vermem mümkün değil.

O yüzden bu bölümle saç serimize başlıyoruz.

Hadi hazırsanız bölüme geçelim.

Bugün başlangıç olarak saç faliküllerine, saçın döngüsüne ve saç derisi bakımına değineceğiz.

Bu arada bu bölümü hem size hem de kendime kaydediyorum çünkü saç konusundaki bilgim biraz sınırlı.

Kozmetik sektöründe çalıştığım için tabii ki illa saçla ilgili bazı konularda bilgim var.

Ama bir trikolog kadar da bilgili olmadığımı belirtmek istiyorum.

Burada size verdiğim bilgiler yaptığım araştırmalara dayanıyor.

Hatta referansları da bölüm açıklamasındaki linkten bulabilirsiniz.

İlk konumuz sizce ne olabilir arkadaşlar?

Tabii ki saçımızın doğum yeri yani foliküller.

Biz aslında saç deyip geçiyoruz ama aslında çok güçlü bir yapıdan bahsediyoruz.

Size ilginç bir soru sorayım.

Bakalım kimler bilebilecek.

Sizce tek bir saç teli kaç gram kaldırabiliyor?

Hadi biraz düşünün.

Cevap veriyorum. Tek bir saç teli 100 gram taşıyabiliyor.

Yani kafamızdaki bütün saçlar güçlerini birleştirirse tonlarca ağırlık taşıyabilecek bir güçte.

İnanabiliyor musunuz? Hatta şöyle bir örnek de vereyim size.

Belki görmüşsünüzdür.

Ben pole dance yaptığım için böyle hava sporlarıyla ilgileniyorum.

Sirklerde gördüğümüz akrobatlar da bazen saçlarından bir kanca geçirip kendilerini asabiliyorlar.

Buna hatta hair suspension artist deniyormuş bilginiz olsun.

İşte saçlar bu kadar güçlü olduğu için bunu yapabiliyorlar aslında.

Eğer bunu hiç görmediyseniz size instagramdan bir video atarım bakarsınız.

Genel kültür olur. Neyse burayı çok uzattım.

Hemen saçların doğduğu yerden yani saç foliküllerinden başlayalım.

Saç derimizde yaklaşık 100 bin adet saç folikülü bulunuyor arkadaşlar.

Peki folikül ne? Bu bahsettiğim yapı saçlarımızın doğum yeri aslında.

Bu kıllar içinde geçerli bu arada.

Bütün vücudumuzda saç, kıl vs.

olan yerlerde folikül var.

Bu folikülleri derimizin içinde minik yuvalar gibi düşünebilirsiniz.

Her folikülün kendi kan damarı, siniri ve hatta minik bir kası bile var arkadaşlar.

İşte bu kaslar kasıldığında tüylerimiz diken diken oluyor.

Yani tüylerim ürperdi diyoruz ya biz.

Aslında saç köklerimizin refleksi sayesinde.

İşte bu bebek saçlar foliküllerde doğuyor ve buradaki hücre sayısı arttıkça saçımız büyüyor ve uzuyor.

Böylece de yüzeye ulaşmaya başlıyor.

Ortalama saç uzama hızı da günde 0.35 mm.

Yani bir ayda bu yaklaşık 1 cm'ye denk geliyor.

Burada çok önemli bir bilgi var.

Saç derimiz saç sağlığımız için çok önemli.

Çünkü saç derimiz sağlıklı olduğunda saçlarımız da sağlıklı ve parlak uzuyor.

Bu yüzden saç derimize iyi bakarsak saçlarımızın da sağlıklı bir şekilde uzamasını sağlayabiliyoruz.

Hatta bundan bölümün sonunda hangi içeriklerden yararlanabiliriz diye daha detaylı anlatacağım.

Dinlemeye devam edin. Ay bu bölümde yine kendi kendime influencelayacağım gibi ya.

Yani her an saç bakımına başlayabilirim gibi duruyor.

Bari siz de saçlarını güzelleştirmek isteyen arkadaşlarınıza bu bölümü gönderin ki hep birlikte saçlarımızı güzelleştirelim.

Nasıl fikir? Neyse devam edelim.

Biraz da saçın yapısından bahsedelim.

Saçın doğum yerini anlattık, hallettik.

Şimdi saçlarımızın katmanlarına geçiyoruz.

Saçlarımız 3 katmandan oluşuyor.

En dıştaki tabaka kütükül tabakası.

Böyle balık pulları gibi düşünebilirsiniz.

Üst üste dizilmiş hücrelerden oluşuyor.

Veya böyle pullu yastıklar veya kumaşlar olur ya böyle elinizi sürttüğünüzde rengi falan değişir.

O tarz bir şey olarak da düşünebilirsiniz.

Kütükülün ana rolü altındaki tabakayı yani korteksi korumak.

Neye karşı koruyor? Mesela günlük dış streslere karşı bu ne olabilir?

Su, kir, güneş ışığı, rüzgar, hava kirliliği gibi gibi şeyler olabilir.

Bu tabakaya iyi baktığımızda saçımız parlak ve sağlıklı görünüyor.

Şu anda detaya girmiyorum ama ilerleyen bölümlerde nasıl iyi bakabiliriz diye detaylı anlatacağım size.

Şimdi bir alt tabakaya yani kortekse geçelim.

Bu korteks dediğimiz yapı upuzun keratin filamentlerinden oluşuyor.

Ayrıca saça rengini veren kısım da burası.

Bu dediğimiz yapıda bir sürü kimyasal bağ var ve burada disülfit ve hidrojen bağları çok önemli.

Çünkü onlar sayesinde bir arada kalıyor.

Tahmin edebileceğiniz gibi korteksin sağlığı da dıştaki kütükül tabakasına bağlı.

Yani kütükülümüz çok da sağlıklı değilse bu korteks tabakasına da yansıyor diyebiliriz.

Saçımızın en içteki tabakasına da medulla diyoruz.

Hem hava hem de transparan hücrelerden oluşan bir tabaka bu.

Ama burada dikkat bu her saçta olmayabiliyormuş.

Saçlarınız ince telliyse mesela bu tabaka sizde olmayabilir.

E bir özetleyelim bu saçın yapısını o zaman.

Hatta sizin için kolay olsun diye bir benzetme yapalım.

Biraz kurşun kalem gibi düşünebiliriz bence.

Kurşun kalemin en dışındaki parlak tabaka kütükül.

İçteki tahta kısım korteks, ortadaki grafit de medula olsun.

Foliküller ve saçın yapısı tamamsa dördüncü kısma geçiyoruz.

Bu da saçımızın döngüsü.

Saçlarımız aslında sürekli bir döngü içinde.

Önce büyüyor, sonra kısa bir dinlenme dönemine giriyor.

En sonunda da dökülüp yerini yeni saçlara bırakıyor.

Her saç folikülünün kendi döngüsü var yani.

Hepsi aynı anda aynı döngüde değil bu arada.

Hani bu önemli. Çünkü düşsenize hepsi aynı anda dökülme fazına girerse bütün saçlarımız bir anda dökülür.

O da hoş olmaz yani.

Bu arada günde 100 ila 200 saç değil dökülmesi çok normal.

Eğer saçlarınız dökülüyorsa hani özellikle benim gibi uzun saçlarınız varsa bu saçların dökülmesini çok daha kolay görebiliyorsunuz uzun olduğu için.

Hiç kârlı mı kalacağım diye korkmayın.

Çünkü saçlarımızın dökülmesi bir noktaya kadar normal.

Şimdi bu saç döngüsünden bahsedelim biraz.

Çünkü bu sayede saç sağlığımızı nasıl iyileştirebileceğimizi çok daha iyi anlayacağız.

Saçlarımızın büyüme döngüsü 4 farklı fazlan oluşuyor arkadaşlar.

Birincisi büyüme veya anajen.

İkincisi gerileme veya katajen.

Üçüncüsü dinlenme veya telajen.

Dördüncüsü de dökülme veya egzojen dediğimiz aşamalardan oluşan bir büyüme döngüsünden bahsediyoruz.

Bu saydığım fazların süresi kişinin beslenmesine, hormonal durumuna, yaşına ve daha birçok faktöre bağlı olarak değişebiliyor.

Yani eğer bu fazlar dengede değilse saçınızda fazladan bir dökülme olabilir.

Bu yüzden bu fazların normalde kaç yıl sürdüğünü size anlatacağım şimdi.

Birinci büyüme fazında saçlarımız aktif olarak büyüyor.

Tüm saçlarımızın yaklaşık %85 ila %90'ı bu evrede oluyor.

Bu faz ayrıca 2 ila 8 yıl sürebiliyormuş arkadaşlar.

Bu yüzden saçımızın boyu da anajen süresine bağlı oluyor.

Yani bu anajen fazı bittiğinde saçımızın uzaması duruyor.

İkinci geçiş fazında ise saç foliküllerimizde saç üretimi duruyor.

Bütün saçlarımızın %1'i bu evredeymiş ve bu evre ortalama 2 hafta sürüyormuş.

Saçın kökündeki besinler artık kesildiği için pigment üretiminde sona eriyor ve saçın rengi kayboluyor.

Bu yüzden zaten saçın kök kısmında biraz böyle beyazlık olur.

Hiç dikkat ettiniz mi bilmiyorum ama yine size güzel bir bilgi öğretmiş oldum.

Bu folikülden ayrılan saça da club hair deniyormuş arkadaşlar.

Aklınızda olsun. Üçüncü fazımız da dinlenme fazı.

Bir önceki fazda saç teli saç folikülünden uzaklaşıyor demiştik.

Bu dinlenme fazında da folikül yeniden büyüme sinyallerini bekliyor.

Bu fazda 2-3 ay sürüyormuş.

Saçlarımızın %10 ila 15'i bu fazda oluyormuş.

Burada büyüme sinyallerini gönderen şey hormonlarımız.

Yani androjen, prolaktin, tiroid hormonları vs.

vs. Yani anlayacağınız üzere bu gerçekten çok karmaşık bir yapı.

Sonuncuya yani dökülme fazına geldik.

Bu da adı üstünde tabii ki saçımızda oluşan club hair'ler saç terisinden ayrılıyor yani dökülüyor.

Bundan sonra da tekrardan o saç folikülünden yeni bir saç çıkmaya başlıyor.

Gördüğünüz gibi bu saç döngüsü birçok şeyden etkilenebiliyor arkadaşlar.

Mesela benim saçlarım ferritin seviyem çok düştüğünde aşırı dökülmeye başlıyor.

Bu nedenle çok fazla bir saç dökülmeniz varsa önce kan tahlili yaptırarak bunun nedenini araştırmanızı öneririm.

Şimdi saçı detaylıca öğrendik hatta saç derisinin önemini de anladık.

O zaman şimdi de saç derimize nasıl bakabiliriz bundan bahsedeceğiz.

Tabii ki burada söyleyeceğim bütün içerikleri bir arada kullanmanıza gerek yok.

Saçınızdaki problem neyse veya nasıl olmasını istiyorsanız ona göre bir içerik veya iki içerik seçip kullanabilirsiniz.

Şöyle küçük bir bilgi daha vereyim.

Saç hakkında yapılan bir araştırmadan elde edilen verilerde saç derisi sağlığı ile saçın büyümesi ve kalitesi arasında güçlü bir bağlantı olduğu gösterilmiş.

Hatta şöyle söyleyeyim.

Sağlıksız bir saç deriniz olduğunda saçınızın yapısı da bozulabiliyormuş.

Ne gibi? Mesela saç kütükülünde bozulmalara yol açabiliyormuş.

Saçın protein ve lipid yapısı bozulabiliyormuş.

Kepek, seborik dermatit veya sedef gibi saç derisi sorunlarına da neden olabiliyormuş.

Dolaylı yoldan da bu tip sorunlar erken saç dökülmesine yol açabiliyormuş.

Yani aklınızda olsun saçımızın sağlıklı olması için saç derimizin de sağlıklı olması gerekiyor.

O zaman hadi not alıyoruz.

Ne bekliyorsunuz? Şimdi size bütün iyi gelen içerikleri söyleyeceğim.

Çok detaya girmiyoruz ama eğer ilginizi çekerse ilerleyen bölümlerde daha da detaya inebiliriz.

Bu saydığım içerikleri bu arada saç derisine uygulamalısınız.

Yani saç derisi için geliştirilen serum veya losyon gibi ürünlerden faydalanabilirsiniz.

Birincisi yatıştırıcı içerikler.

Ne olabilir bunlar? Bisabolol, pantenol, sentela gibi cilt bakımında kullanılan bu tip içerikler de saç derisi için faydalı olacaktır.

Sağlıklı bir saç derisi içinse prebiyotikler ve probiyotiklerden faydalanabiliriz.

Saç derisi mikrobiyomunu iyileştirirsek psoriasis, egzema, seborek dermatit gibi saç derisi problemlerini de azaltabiliyoruz.

Bunun dışında sebumu dengelemek için zinc PCA veya niacinamid gibi içeriklerden faydalanabiliriz.

Ayrıca saçlarımızdaki kalıntıları temizlemek, ölü cirelerden kurtulmak istiyorsak EHA ve BHA gibi asitlerden yararlanabiliriz.

Ne bunlar? Glikolik asit, laktik asit, salislik asit.

Özellikle çok yağlı bir saçlarınız varsa salislik asit iyi gelecektir.

Bunun dışında eğer saçınızın daha hızlı uzamasını istiyorsanız kafein, biyotin, keratin veya peptitler gibi içeriklerden de yararlanabilirsiniz.

Son olarak da saç incelmeniz veya dökülmeniz varsa saç derisi masajı işinize yarayabilir.

Yarayabilir diyorum çünkü çok küçük 9 kişilik bir çalışmada gözlemlenmiş bu.

Bu 9 kişilik grup günde 4 dakikalık bir saç derisi masajıyla 24 haftada saçlarında kalınlaşma gözlemlemiş.

Ben saçıma masaj yaparım işte her gün 4 dakika uğraşırım diyorsanız sizin için güzel bir çözüm olabilir.

Bir de tabii ki masaj yapmak kan dolaşımını arttırıyor.

Bu nedenle de iyi gelebilir diye düşünüyorum.

Bu masaja ek olarak mentol veya cinsel gibi içeriklerden de faydalanabilirsiniz.

Bu tip uyarıcılar yine saç köklerini uyararak saçlarınızın daha sağlıklı ve daha iyi uzamasını sağlayabilir.

Ay sonunda geldik.

Bölümün sonuna gerçekten çok uzun bir bölüm oldu yine.

Umarım sıkılmadan dinlersiniz.

Dediğim gibi verebileceğim maks bilgiyi verdim şu an size.

Bir bölüme sığdırmam mümkün değil.

Ama bir sonraki bölümlerde de daha da detaya inerek saçlarımıza nasıl daha iyi bakabiliriz konuşacağız.

Bir bölümün daha sonuna geldik.

Eğer bu bölümü beğendiyseniz lütfen çevrenizle paylaşın.

Bana destek olmak işte bu kadar basit.

Ayrıca hala Instagram'dan takip etmiyorsanız da oradan da takip edebilirsiniz.

Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

Bir sonraki bölümde görüşürüz.

Hepinize çok güzel bir hafta diliyorum.