
Güven, Yetki ve Ekip Geliştiren Liderlik
Bir lider sonuçlardan sorumluysa ne kadar kontrol etmeli? Peki gerekli kontrol nerede biter, mikroyönetim nerede başlar?
“İş Hayatını İyileştir” podcast kanalımızın bu konuklu bölümünde teoriden sahaya geçiyor; yüksek tempo, sorumluluk ve koordinasyon gerektiren iş dünyasında güven, yetki ve ekip geliştiren liderliği konuşuyoruz. Bir işi devrettiğimizde yalnızca görevi mi, yoksa o görevin gerektirdiği karar alanını da mı devrediyoruz? Çalışanlarımızın potansiyeline inandığımızı söylemek yeterli mi, yoksa onları gerçekten büyütecek sorumluluk ve deneyim alanları da açmamız mı gerekiyor?
Ve belki de liderliğin en güçlü testine geliyoruz: Lider odada yokken ne oluyor? Ekip karar verebiliyor, sorun çözebiliyor ve sorumluluk alabiliyor mu; yoksa herkes hâlâ liderin cevabını mı bekliyor?
Kontrol etmekten çerçeve oluşturmaya, görev vermekten karar alanı açmaya uzanan bu bölümde güçlü liderliği, lidere bağımlı ekipler yaratmak değil, giderek daha bağımsız düşünebilen ve hareket edebilen insanlar geliştirmek üzerinden yeniden düşünüyoruz.
Öne Çıkanlar:
Kontrol nerede biter, mikroyönetim nerede başlar?
Delegasyonun görünmeyen boyutu: Görevi mi, karar alanını mı devrediyoruz?
Bir insanı “büyütmek”: Güven, sorumluluk ve gelişim alanı açmak.
Liderliğin gerçek testi: Lider odada yokken ekip ne yapıyor?
Transkript
Bir hastaneyi yönettiğinizi düşünün.
Hata payı düşük, tempo yüksek, kararlar hızlı.
Bir tarafta hasta güvenliği var, diğer tarafta yüzlerce profesyonelin koordinasyonu.
Böyle bir ortamda bir liderin ilk refleksi ne olur?
Daha fazla kontrol etmek mi?
Peki ya liderliğin ölçüsü her şeyi kontrol etmek değil,
insanların siz olmadan da doğru karar verebildiği bir sistem kurmaksa?
İş Hayatını İyileştir podcastine hepiniz hoş geldiniz.
Ben Elif Vardar Solak.
Pedagoji ile yönetimin yollarını buluşturduğumuz bu seride bugüne kadar iş yerindeki ego savaşlarını, helikopter liderliği ve beklentilerimizin çalışan performansına nasıl yansıyabildiğini konuştuk.
Ama bugün teoriden sahaya geçiyoruz.
Üstelik hata payının düşük, insan faktörünün yüksek, liderliğin ise her gün yeniden sınandığı bir sektöre geçiyoruz.
Sağlık sektörüne.
Konuğum var bugün. Çok da heyecanlıyım.
Konuğum İstinye Üniversitesi Bahçeşehir Lee Hospital Genel Müdürü ve sağlık yönetimi alanında uzun yıllara dayanan üst düzey yöneticilik deneyimlerine sahip Sayın Serdal Serin.
Hoş geldiniz Serdal Bey.
Hoş bulduk.
Bugün sizinle güven, yetki, özellik ve ekip geliştiren liderlik üzerine konuşalım istiyorum.
Şu sorunun peşine düşelim istiyorum.
Her şeyi kontrol etmeden yönetmek gerçekten mümkün müdür ne dersiniz?
Kontrolsüz güç güç değildir bence.
Kontrol her zaman iyidir.
Harikasınız.
O zaman kontrol nerede biter?
Mikro yönetim nerede başlar diyerekten köprüleri kuralım.
Biz bu serimizde aslında helikopter liderlik bölümünde çok temel bir paradoks üzerinde durmuştuk.
Dinleyicilerimiz hatırlayacaklardır.
Lider ne kadar çok devreye girerse ekip bazen o kadar az karar vermeye başlayabiliyor.
Ama sağlık sektöründe kontrolün de vazgeçilmez olduğu alanlar mutlaka var.
O halde size ilk sorum şöyle olacak.
hata maliyetinin yüksek olduğu bir sektörde gerekli kontrol ile mikro yönetim arasındaki çizgiyi siz nasıl belirliyorsunuz?
Şimdi sağlık sektöründeki özlemiz insan.
Dolayısıyla en ufak bir hata bize başvuran hastalarımızın sağlık sorunları gibi içinden çıkılamaz bir yola doğru sürükleyebilir bizi.
O yüzden bizim burada gerekli kontörleri nasıl sağlıyoruz?
Biz hastanede zaten her hastanenin kendine özgü bir sistemi vardır.
Bu sistem öncelikle kimlik kontrolü ile başlar ve gerçekten hastanın doğru hastaya doğru işlemi yapılması en önemli iştir.
Tabi ki bunun sonunda arkada operasyonel veriler vardır. Bunlar kontrol edilir.
Ama önemli olan doğru hastaya doğru işlemi yapabilmektir. Bunun karşılığında da doğru hizmeti verebilmektir.
Çok basit bir örnek verelim. Hastanın kolu ağrıyor ama siz hastayı farklı bir bölüme yönlendiriyorsunuz.
Kadın doğumu yönlendirdiğinizi düşünelim. Bu önemli bir hatadır ve hastanın zamanından çalar.
Dolayısıyla bizim burada öncelikle hastanın ihtiyacını doğru bir şekilde belirleyip doğru bir şekilde yönetmek gerekiyor.
Tabii ki bunlar mikrodur. Bunlar hepsi mikro.
Genene baktığınızda biz hastaneyi nasıl yönetiyoruz?
Tabii ki hastaneyi biz önce hasta memnuniyetini odaklı bir hizmet anlayışıyla yönetiyoruz.
Önce hasta odaklı bir hizmet anlayışımız var.
Hastaların şikayetleri bizim için çok önemli. Geri bildirimleri çok önemli.
Bunlara göre bir sistemimizi revize ediyoruz.
Tabii ki ilk kurulunda hastanecilik sistemi bu kadar mükemmel değildi.
Hala değil.
Her gün gelişiyor.
Her gün yenilikçi bir yol metodoloji üretiliyor.
Sizler buna ayak uydurmak zorundasınız.
Yenilikçi olmak zorundasınız.
Yani eğer standart bir yöneticiyseniz ya da standart bir hastane yönetiyorsanız bu günden güne sizi zayıflatır ve güçsüzleştirir.
Dolayısıyla kontrolü elden bırakmanıza neden olur.
O yüzden mikrolarla uğraşmayıp ama mikrolara da önem verip.
Çünkü bazen deriz ya hani çok önemli bulgular o detaylarda saklıdır.
O detaylar çok önemlidir.
Ben özellikle şuna çok önem veririm.
Hasta şikayeti benim için çok önemli.
Hasta geri bildirimi diyorum ben ona.
Çok önemli.
Bu şikayet de olabilir.
Bizi pozitif anlamda yönlendiren bir bildirim de olabilir.
Ben hepsine aynı dikkatle bakıyorum.
Ve diyorum ki arkadaşlarıma bizim için önemli olan her bildirimi önemseyeceksiniz.
dikkate alacaksınız ve sisteminizi buna göre revize edeceksiniz ve kendinizi her zaman hasta yerine koyacaksınız.
Bizim en temel mottomuz bu.
Empati duygusu sağlık sektöründe asla kaybedilmemesi gereken bir duygu.
O yüzden bizim çalışanlarımızda hep şunu söyleriz.
Her zaman o hasta yerine kendinizi, annenizi, babanızı ve kardeşinizi koyarak nasıl karar verilmesi gerekiyorsa verin.
Ben en son hastayımda şunu yasakladım.
Gördüğüm süreçlerden kaynaklı.
olumsuz cümle kurmak yasak benim hastanemde.
Kuramaz kimse, hiç kimse kurmayacak.
Ve herkes olabilir, bazı şeyleri yapamıyor olabiliriz.
Ama bu yapamıyor olmamızın da bir altında çözüm üretmeliyiz.
Evet biz size burada yardımcı olamıyoruz.
Ancak şunu şunu yapabiliriz size demek hastayı en azından rahatlatır diye kendimizi yönetiyoruz bu şekilde.
Harika bir cevap verdiniz aslında.
Dinleyicilerimiz buradan çok ders çıkaracaklardır.
Israrla sürekli iyileştirme, geri bildirim, döngünün içinde kalabilmekten bahsettiniz.
Kontrol edebilmektense iyileştirme yönüne gidiyoruz dediniz.
Çok kıymetli buluyorum, çok teşekkür ediyorum.
O zaman hemen görevi mi, karar alanını mı devrediyorsunuz?
Bu kadar önemli bir lider olarak onu sormak istiyorum.
Bizim çok önemsediğimiz bir fikir var pedagojik liderlikte.
İnsanları yalnızca yönetmek değil, zamanla kendi kararlarını verebilecek hale getirmek çok önemli.
Burada bu soruyu size sormak isterim.
Siz çalışanların inisiyatif alma kasını nasıl geliştiriyorsunuz?
Ben öncelikle hata yapmalarını sağlıyorum.
Ben çalışanlar önce hata yapsın.
Ben isterim hata yapmalarını.
Çünkü hatayı gördükçe kendisini geliştir.
Bunu ben de zaman, ben 26'dır sağlık sektöründeyim.
Ben de hata yaparak geliştim ve hala gelişiyorum.
Gelişime de çok açık olduğumu ve hala önümde çok uzun yıllar olduğunu ve çok geliştirecek noktalar olduğunu biliyorum.
Burada eğer insan şunu derse, bu her iş de böyle ama sağlık sektörü daha önemli.
Ben oldum derse orada bittiği gündür.
Hiç kimse bence ben oldum denemeli.
Bizim orada her zaman kendimizi geliştirecek mutlaka başka sektörlerden bile örnekler sağlık sektörüne uyarlanabilir.
Çünkü biz bizim hizmet sektörüyüz.
Bu hizmet sektöründe sunmuş olduğumuz hizmetin karşılığında öznesi insan.
Dolayısıyla oradaki insanların psikolojisi de anlamamız gerekiyor.
Ben hep çalışanlarımda hata yapsınlar.
O hatayı beraber düzeltelim.
Ama ikinci hatayı yapmaması konusunda da inisiyatif veririm.
Ama bu inisiyatif karşılığında hesabını sorarım.
Yani burada çalışanlar da yöneticiler de onu bilirler zaten.
Harika. Tam da size şu soruyu soracaktım. Bir insanı nasıl büyütürsünüz?
Çünkü biz serimizin hatta son bölümünde Pygmalion etkisini konuştuk.
Bir liderin çalışanına ilişkin beklentisinin ona nasıl davrandığını ve hangi fırsatları sunduğunu etkileyebildiğini anlatan bir teoridir bu.
Bunu sahaya taşıdığımızda size sormak istiyorum.
Bir çalışanınızda henüz kendisinin bile görmediği bir potansiyeli fark ettiğiniz oldu mu?
Bunu fark ederseniz ne yaparsınız? Böyle bir şey uzun yıllar deneyiminiz var, üst düzey yöneticisiniz.
Eğer mümkünse bize gerçek bir örnek anlatabilir misiniz?
Aslında çok örnek var ama aklıma hemen hızlı gelen bir örnek.
Bir çalışanımla bir görüşme sırasında çalışanım istifa etmişti bana geldiğinde.
Ben bunun nedenini sordum. Artık operasyon tarafında kendisinin yeterli görmediğini ve bu konudan da artık rahatsız olduğunu dile getirdi.
Benim için çok güzel bir istifa gerekçesi bu.
Yani bu hoşuma giden bir istifa gerekçesi.
Bunu nasıl gevre çevirdim?
Ben ona alanlar verdim.
Dedim ki bu alanlar senin.
Bunu bir oyun alanı gibi gör.
Burada istediğini yap.
Ve ben bu konuda her zaman da arkan diyeyim.
Ama mutlaka bana gün sonunda bir rapor ver.
Ne yaptığını.
Çünkü hata yapacaksak beraber yapalım o hatayı.
Biz de kendimizi geliştirelim.
Burada bir özgüven geldi.
Özgüvenle birlikte şu anda bu arkadaşımız büyük bir hastanenin üst düzey bir yöneticisi oldu.
Benim açımdan bu çok güzel bir şey.
bunun birçok örneği var.
Ama burada tabii ki çok dokunduğumuz, bize dokunan, bizim de onlara dokunduğumuz arkadaşlar,
ben çalışma arkadaşlarımla da çok şey öğreniyorum.
Bunları ancak onları dinlersem öğreniyorum.
O yüzden dinlemem gerekiyor ve uygulamam gerekiyor.
Bazen işin stresi gereği buna atlıyoruz ama herhalde 10 tane problemden 7'sini de dinlediğim oluyordur.
Ama genelde bir fikrim oluyor.
O fikrimi de karşı tarafın önceden tespit etmesi ve anlamasının için ona bir takım alanlar açıyorum.
bu alanlarda kendisini göstermesini istiyorum.
Harikasınız.
Bu insan daha fazlasını yapabilir diyorsunuz ve oraya alan açıyorsunuz.
Size de böyle bir şey oldu mu?
Kendi kariyeriniz boyunca?
Böyle bir şansınız oldu mu?
Tabii ki benim yöneticilerim de bunu sağladılar.
Çünkü ben merkez yöneticiliğinden hastane tarafına geçtiğimde
yöneticim bu konuda bana sonsuz güven aşıladı.
Ve bu konuda ben de kendimi çok şanslı hissettim.
Tabi bunun sonunda biz şunu her zaman yapmalıyız. Biz öğrenmeye açık olmak zorundayız. Mesela genel müdürsün ama öğrenmeye kapalısın. O zaman mutlaka günün sonunda bu 3 yıl olur, 5 yıldır, 1 yıl olur mutlaka geri gidersin. Bizim her zaman öğrenmeye açık olmamız gerekiyor.
Güven, yetki ve ekip geliştiren liderliği irdelemek istediğimiz bu güzel bölümümüzde.
Ben size biraz zor bir soru sorarak devam edelim istiyorum.
Diyelim ki yarın hastaneye gelmediniz.
Ekip yine de doğru kararları verebiliyor.
Sorunları çözebiliyor.
İşler çok güzel yürüyor.
Bu sizin liderlik başarınız mıdır?
Ben hep şuna inanırım.
Bir kişi hiçbir zaman her işi mükemmel yapamaz ve işinde o pozitif kısmını üstlenemez.
Eğer lider, liderse ekibi sayesinde liderdir.
Ekip başarısı yoksa liderlik de bence yoktur.
Tabi lider güzel, düzgün bir ekibe liderlik yapar.
Eğer ekip iyi değilse, lider ne kadar etkin olursa olsun mutlaka günün sonunda orada sorunlar çıkar.
Önemli olan o liderin de o ekibi bir arada tutabilmek ve bunları bir şekilde yönetebilmektir.
Ne kadar zor olursa olsun liderin bence görevi bu. Lider olmadan da ekip bir işi başarabilir. Zaten bir işte başarı varsa liderden önce ekibindir. Benim hep düşüncem budur. Ben hiçbir zaman başarıyı sahiplenmem ama başarısızlıkta mutlaka mümkünle ben çıkarım.
O zaman size birazcık daha büyük bir soru sorayım. İyi lider arkasında kendisine bağlı insanlar mı bırakır yoksa kendi ayakları üzerinde durabilen insanlar, çalışanlar mı bırakır?
Aslında bu ikisine de bağlı ama tabii yönettiğiniz alana göre ve operasyona göre değişebilir.
Ama bence şu olmalı.
Eğer arkasında iyi bir ekip bırakıyorsa bu ekip kendi ayakları düzeninde durabilmeli.
Dururken de inisiyatif alabilmeli, karar verebilmeli, karar alabilmeli ve bunu uygulayabilmeli.
Elbette bazen yetki aşımı olabilir.
Ama bu yetki aşımını da inisiyatif alarak, mantıklı inisiyatiflerle üstlenebilmeli.
Dolayısıyla sorunun cevabı bence kendi ayakları düzeninde durabilen yöneticiler olmalı.
Ekstra bir soru sormak istiyorum. Sizce liderliğin en zor tarafı nedir? Özellikle de günümüz insanlarını düşündüğümüz zaman bugün Z kuşağı çalışanlarıyla birlikte çalışıyoruz. Bazen kuşak çatışmaları oluyor, bazen teknoloji çok ilerliyor, çağı ayak uydurmak zor oluyor. Bugünün iş dünyasında liderliğin en zor tarafı sizce ne ve bunun üstesinden nasıl geliyorsunuz? Stratejiniz var mı?
Ya şöyle tabii şu anda çok genç bir nesilde çalışıyoruz. Düşünceleri, yaklaşımları çok farklı. Biz bambaşka bir jenerasyondan geliyoruz. Daha zor iş öğretilen bir bölümden geliyoruz. Bir dönemden geldik ve hala o dönemi yaşıyoruz aslında. Şu anda iş öğrenilmesi çok kolay. İşi gerçekten öğrenebileceği alan çok.
İşte yapay zekalar çıktı.
İnsanlar oralara sorarak bile bir fikir üretebiliyor.
Burada ben en çok nerede zorlanıyorum?
Gerçekten çalışkanlık noktasında şu anki jenerasyonda ciddi bir problem olduğunu düşünüyorum.
Herkes şu şeyde.
Daha az çalışayım ama daha konforlu yaşayayım.
Tabii ki herkes bunu ister ama ülkemizde çalışmadan da konforlu yaşam çok mümkün değil.
O yüzden çalışmak gerekiyor.
Hatta mesai saati belli belli bir dönem için.
özellikle ben hep bunu kendimle de şey yaptım, önemsedim.
20 ile 30 yaşlar arasında bence hiçbir şeye bakılmamalı.
Ne para, ne makam, ne mevki.
Önce o bulunduğunuz işle ilgili bir karar vermelisiniz.
O karar, o işle ilgili de süreci sonuna kadar detaylıları öğrenmelisiniz.
30'undan sonra zaten başarı, makam, para hepsi arkasından geleceğini düşünüyorum.
Bunları aşılamaya çalışıyoruz.
Tabii sabır maalesef şu an en büyük sorunumuz.
sabrı öğretmemiz gerekiyor yine size.
Harikasınız. Aslında sohbetimizin
içinde bir kere daha öğrenmeye
ne kadar önemli onu da vurgulamıştınız.
Hiç durmayalım. Durursak çürürüz
dediniz. Öğrenmeye, çalışmaya
devam edelim. Öyleyse Serdal Bey
çok teşekkür ediyorum.
Bugünkü sohbetten benim cebime şu
düşünce kalıyor. Güçlü liderlik
herkesin size ihtiyaç duyduğu bir
sistem kurmak değil de siz
olmadığınız zamanda düşünebilen,
karar verebilen, sorumluluk alabilen
insanlar geliştirebilmek. Katılıyorum
Gördünüzsünüz. Bu sohbetten benim
cebime bu kaldı. Kesinlikle, evet.
Tabi bu da önemli olan şu. Buradan da
şunu öğrenmeliler. Bir adım ötesine
yöneticilikle bir adım ötesine gidebilmek
için bunlar şart zaten. Mutlaka
yenilikçi olmak zorundasınız ve arkanda
iyi bir ekip olmalı. Ekip olmazsa yöneticilik başı
hiçbir şey yapamaz. İnsanlara yatırım
yapmamız gerekiyor. Çağımız böyle bir
çağ. İnsanların da kendisinin yapması gerekiyor.
Bunu da atlamayalım. Bunu da atlamıyoruz.
Bu güzel paylaşımlar için,
değerli deneyimleri için Sayın
Serdal Serin'e çok teşekkürler ediyorum.
İş hayatını, kendimizi ve dünyayı hep birlikte iyileştirmek dileğiyle kendinize çok iyi bakın diyorum.
Serdal Bey son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Yok söyleyecekleri söyledik.
Ben herkese tekrar teşekkür ederim bizi dinlediğiniz için.
Sağ olun, var olun.
Tekrar görüşmek dileğiyle.
Hoşçakalın.
Hoşçakalın.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
