
"Ben bu yaştan sonra yazılım öğrenemem", "Benden lider olmaz, ben teknik adamım" ya da "Bizim şirketin kültürü asla değişmez" diyenlerden misiniz? "İş Hayatını İyileştir" podcast kanalımızın bu bölümünde, modern nörobilimin en büyük müjdesi olan Nöroplastisite kavramını ve Carol Dweck’in devrim niteliğindeki Gelişim Zihniyeti (Growth Mindset) teorisini masaya yatırıyoruz.
Yaşınız, unvanınız ya da sektörünüz ne olursa olsun, beyninizin sabit bir beton değil; şekillendirilebilir bir yazılım olduğunu keşfedeceksiniz. İş hayatında kendinizi ve ekibinizi sınırlamayı bırakıp, beyninizi yeni başarılar için nasıl yeniden kablolayacağınızı pratik adımlarla konuşuyoruz. Zihinsel sınırlarınızı yıkmaya hazırsanız, kulak verin!
Öne Çıkanlar:
• Nöroplastisite nedir? İş hayatında beynimizde nasıl otobanlar inşa ederiz?
• Sabit Zihniyet (Fixed Mindset) vs. Gelişim Zihniyeti (Growth Mindset) profilleri.
• İş yerinde gelişim zihniyetini tetikleyen 3 pratik adım ve "Henüz" kelimesinin sihirli gücü.
Transkript
Size bir soru soracağım.
Bugün iş yerinde duyduğunuz en tehlikeli cümle hangisi olabilir?
Benim adayım şu.
Ben böyleyim.
İşte bütün gelişim yolculuklarını durduran cümle tam olarak da bu.
Çünkü insanlar değişemeyeceklerine inandıkları anda öğrenmeyi bırakıyorlar.
Peki ya bilim bize tam tersini söylüyorsa?
İş Hayatını İyileştir podcast kanalına, zihinsel esneklik ve öğrenmeyi öğrenmek üzerine odaklandığımız yepyeni serimizin ilk bölümüne hepiniz hoş geldiniz.
Ben Elif Vardar Solak. Bugün iş hayatında hepimizin zaman zaman arkasına sığındığı o çok tehlikeli cümleyi masaya yatırmak için buradayım.
Hani deriz ya, ben bu yaştan sonra yazılım öğrenemem.
Bizim şirketin kültürü hayatta değişmez.
Benden lider olmaz, ben teknik adamım.
Ya da benim yaratıcı yönüm hiç yoktur.
Bugün bu mikrofonun başında, bilimin ışığında size çok net bir şey söylemeye geldim.
Bu cümlelerin tamamı kocaman bir yalan.
Bugün konumuz nöroplastisite ve gelişim zihniyeti, growth mindset.
Ben bayılıyorum bu konuya.
Kendim de uğraşıyorum.
Yani iş hayatında beynimizi yeni başarılar, yeni yetkinlikler için nasıl yeniden kablolayabileceğimizi konuşacağız.
Beynimizi yeniden kabloluyoruz.
Hazır mısınız?
Zihinsel sınırlarımızı yıkmaya davet ediyorum sizi.
Kahveler hazırsa başlıyoruz.
İşte kahve sorumuz. Hayatınızda uzun zamandır yapamadığınızı düşündüğünüz bir şey var mı? Bir yabancı dil, bir teknoloji, bir liderlik becerisi…
Şimdi de soruyu değiştiriyorum. Gerçekten yapamıyor musunuz? Yoksa henüz öğrenmediniz mi?
Hadi gelin eski beyin efsanelerini çöpe atalım. Nöroplastisite nedir? Biraz ona bakalım.
Sevgili dinleyiciler, çok değil, bundan 30-40 yıl öncesine kadar tıp dünyası bile beynimizin çocuklukta geliştiğini
ve yetişkinlikte artık daha sabit, değişmez bir yapıya büründüğünü düşünüyordu.
Dil eğitiminde de biz beynin ve dilin esnekliğinden bahsediyorduk ama belli bir yere kadar.
Yani insan yedisinde neyse yetmişinde de odur atasözünü bir nevi bilimsel bir gerçek sanıyorduk.
Fakat modern nörobilim bize muazzam bir müjde verdi.
Neuroplastisite nedir bu?
Beynimizin deneyimlere, yeni öğrenilen bilgilere ve çevresel uyaranlara bağlı olarak fiziksel yapısını değiştirme, yeni nöral bağlar kurma yeteneğidir.
Ne demek bu?
Yani beyniniz düşündüğünüz gibi betondan dökülmüş bir bina değil, adeta şekil verilebilir bir oyun hamuru veya sürekli güncellenen bir yazılım olarak düşünün.
İş hayatında yeni bir role geçtiğinizde, yeni bir dijital aracı öğrenmeye başladığınızda veya daha önce hiç yapmadığınız bir sunumu yaparken zorlanırsınız ya,
işte o an beyninizde yeni bir yol, yeni bir otoban inşa ediliyordur.
İlk başta o yol bir patikadır, yürümesi zordur.
Ama siz ısrarla o işi yapmaya devam ettikçe o patika genişler ve bir süre sonra otobana dönüşür.
Artık o işi düşünmeden ustalıkla yapmaya başlarsınız.
Yani iş hayatında ben bunu yapamam dediğinizde aslında söylediğiniz şey şudur.
Ben bu konuda beynimde henüz bir otoban inşa etmedim ve o patikada yürümenin zahmetine katlanmak istemiyorum.
Yıllardır eğitimlerde aynı şeyi görüyoruz.
Katılımcı ilk gün hocam ben teknoloji insanı değilim diyor.
İkinci gün küçük bir uygulama yapıyor.
Üçüncü gün başkasına anlatmaya başlıyor.
Birkaç hafta sonra dönüp bakıyorsunuz başta yapamayacağını söyleyen kişi grubun aktif kullanıcısı olmuş.
Bu yüzden sorun yetenek değil, sorun kimlik hikayemizdir.
Sabit zihniyet ve gelişim zihniyeti.
Evet, Karol Dweck'in keşfidir bu.
Nörobilim şunu söylerken psikoloji ne diyor?
Stanford Üniversitesi'nden psikolog Karol Dweck insanları zihniyet yapılarına göre ikiye ayırıyor.
Sabit zihniyet, fixed mindset diyoruz ve gelişim zihniyeti, growth mindset diyoruz.
İş yerinde bu iki profili çok net ayırt edebilirsiniz biraz dikkatli bakarsanız.
Şimdi sabit zihniyetteki bir çalışan veya bir lider şuna inanır.
Zeka ve yetenek doğuştan gelir ben buyum.
Eğer bir işte başarısız oluyorsam o konuda yeteneğim yoktur.
Eleştiri bir saldırıdır.
Risk almak tehlikelidir.
Bu kişiler upskilling süreçlerinin en büyük direnişçileridir.
Yeni bir şey öğrenmek istemezler.
Çünkü hata yapıp yetersiz görünmekten ödün vermez.
Egoları korkar.
Gelişim zihniyetindeki bir lider veya çalışansa şuna inanır.
Zeka ve yetenek çaba ve pratikle geliştirilebilir bir kastır.
Başarısızlık bir son değil, sadece bir geri bildirimdir.
Hata yapmak beynimin öğrendiğinin bir kanıtıdır.
Eleştirilerse benim gelişim haritamdır. Bu kadar basit.
Şimdi kendinize dürüstçe bir sorun isterim.
Ekibinizde yeni bir stratejiye geçerken hangi zihniyettesiniz?
veya ekibinize hata yaptığında nasıl yaklaşıyorsunuz?
Eğer lider olarak sadece sonuca odaklanıp hatayı cezalandırıyorsanız
fark etmeden ekibinizi sabit zihniyete hapsediyorsunuz demektir.
Oysa ben iş hayatında beyni yeniden kablo olamanın 3 pratik adımından bahsetmek istiyorum.
Bu gelişim zihniyetini hem kendimizde hem de ekibimizde nasıl yeşerteceğiz buna bakalım istiyorum.
Beynimizi başarı için nasıl yeniden kablo olacağız?
İşte size iş hayatını iyileştirecek 3 pratik öneri.
Birincisi çok sihirli bir sözcük.
Henüz kelimesi.
Bunun sihrini kullanın.
Dilinizi değiştirin.
Ben bu analiz programını kullanamıyorum demeyin.
Sakın demeyin.
Sonuna o sihirli kelimeyi ekleyin.
Ben bu analiz programını henüz kullanamıyorum.
Bu küçük ekleme beyninize yol kapalı değil.
Sadece şu an yapım aşamasında mesajını verecektir.
ve nöroplastiste diye anlattığımız esnemeyi ve bağlantı kurmayı tetikleyecektir.
Henüz kullanamıyorum ama tabii ki kullanabilirim.
2. Sonucu değil süreci ve çabayı övelim.
Bir lider olarak ekibinizi ne kadar takdir ediyorsunuz?
Harikasın, çok zekisin, harika bir iş çıkardın diyor musunuz?
Böyle de demeyin.
Bunun yerine sürece vurgu yapın.
Bu projede gösterdiğin arayışı zorluklar karşısında pes etmeyip
Bulduğun yeni yöntemleri ve çabanı çok takdir ediyorum.
Bu, beyni çaba göstermeye kodlar.
Çok önemli bir ayırım.
Üç, konfor alanını haftada bir kez ihlal edin, terk edin orayı.
Konfor alanı nedir?
Bizim enerji harcamadan tembelce oturduğumuz,
hep bildiğimiz yani tembelce oturduğumuz hiçbir şey yapmadığımız anlamında değil de
kendi rutinimizde, monotonumuzda kaldığımız anlardır.
Neden?
Çünkü beyin aslında bildiği yoldan gitmek isteyecek.
Siz ona meydan okuyun. Haftada bir kez iş yapış şeklinizde küçük bir değişiklik yapın.
Hiç konuşmadığınız bir departmanla toplantı ayarlayın.
Rutininizi kırın. Her yeni deneyim yeni bir nöral bağ demektir.
Yani işe gidip gelirken yolunuzun rutunu bile değiştirmek bu işe katkı yapacaktır. Öyle söyleyeyim.
Ve şunu hatırlayalım. Beynimiz betondan dökülmüş bir bina değildir.
Sürekli güncellenen bir yazılımdır.
İnsanlar değişmeyeceklerini düşündükleri için değişemezler.
Beyinleri izin vermediği için değil.
Ve bugünün değerlendirmesine bakalım sevgili İş Hayatını İyileştir dinleyicileri.
Bugün ne yaptık?
Beynimizin ne kadar mucizevi bir esnekliğe sahip olduğunu
ve iş hayatındaki başarımızın doğuştan gelen yeteneklerimizle değil de
o yetenekleri geliştirme cesaretimizle ilgili olduğunu konuştuk.
Ne kadar önemli bir fark.
Unutmayın, yaşımız, ünvanımız, sektörümüz ne olursa olsun
beynimiz biz dur demedikçe öğrenmeyi durdurmaz.
Kendinize, ekibinize henüz yapamadığınız şeyler için alan açın.
Henüz, sihirli sözcük.
Bu hafta kendinize uzun zamandır yapamadığınızı düşündüğünüz bir şeyi sorun.
Ve şu cümleyi yeniden kurun.
Yapamıyorum değil.
Henüz yapamıyorum değil.
Küçük görünüyor olabilir ama bütün gelişim yolculukları önce dilde başlar.
Ben Elif Vardar Solak, İş Hayatını İyileştir podcastinde yeniden buluşmak üzere hoşçakalın diyorum.
Ve unutmayın, beyniniz siz dur demedikçe öğrenmeyi bırakmaz.
Bazen gelişimin anahtarı yeni bir beceri değil, sadece tek bir kelimedir.
Henüz.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
