Bu bölümde Lilith efsanesinin bilinmeyen yönlerini anlatıyorum.
***
Instagram @hayalperestinsesi
📩 hayalperestinsesi@gmail.com
Transkript
Hayalperest'in Sesi podcast serisi başlıyor.
Hepinize keyifli dinlemeler.
Herkese merhabalar.
Hayalperest'in Sesi'ne hoş geldiniz.
Ben Melis. Bu hafta biraz farklı bir konu seçmek istedim.
Beyin yakalım dedim ve Yeşilçam filmlerini bile aratmayacak entrikalarla dolu mitolojik bir hikaye ile geldim.
Bu arada gerçekten entrika dolu.
Hatta belki de yeryüzündeki ilk entrikalar bile diyebiliriz bu duruma.
Çeşitli mitolojik ve dini kaynaklarda yer alan kadın figürü üzerine kurulu olan Lilith efsanesini anlatacağım bugün.
Bu efsane farklı kültürlerde farklı yorumlarla karşımıza çıkar ve genellikle kadının özgürlüğü, isyanı ve gücü üzerine odaklanır.
Lilith bazı kaynaklarda feminizmin de ilk öncüsü olarak kabul edilir.
Bu arada Lilith ismini telaffuz ederken o kadar zorlanıyorum ki.
Kaydı başlatmadan önce kendi kendime baya bir tekrarlar yaptım.
Böyle kendi kendime konuştum.
Umarım az hata yaparım.
Ekip arkadaşlarıma şimdiden kolaylıklar diliyorum.
Efsanemize geri dönecek olursak.
Lilith ismi de bazı kaynaklarda Isis, Gecenin Kraliçesi.
Kızıl saçlı kadın, Lilibet, Leyla, Gecenin meleği, Red Sonja gibi isimlerle de anılıyor.
Beş köşeli yıldız olan pentagram, kırmızı renk, dikili tahta kazık, venüs gezegeni ve meşe ağacı da Lilith'in sembollerinden.
Lilith efsanesinin kökenleri Mezopotamya mitolojisine dayanır.
Farklı din ve kültürlerde de çeşitli şekillerde anlatılır.
Bu anlatacağım şeyler adı üstünde efsane arkadaşlar.
O yüzden lütfen beni böyle diline dalga geçiyor gibi falan düşünmeyin.
Efsane anlatıyorum.
Sakın beni linçlemeyin yani.
Bu anlatacağımız şeyler efsane.
Ne kadar çok efsane dedim.
Tekrar diyeceğim. Efsaneye göre Tanrı Adem'i yaratır.
Sonra onun yalnız kalmaması için de Lilith'i yaratır.
Hatta Lilith bazı toplumlarda yaratılmış ilk kadın olarak kabul edilmektedir.
Adem'i de Lilith'i de topraktan yaratmıştır.
Bazı kaynaklarda Adem'in saf topraktan, Lilith'in ise tortuk karışmış topraktan yaratıldığı geçmekte.
Bazı kaynaklarda da ikisinin de...
Ay'a topraktan yaratıldığı geçmekte.
Bunu niye üzerine bastıra bastıra söyledim?
Şimdi birazdan daha iyi anlayacaksınız.
İkisi de eşit şartlarda, eşit güçte, cennette yaşamaktayken Adem kendisini gökyüzü, Lilith'i ise yeryüzü olarak görmeye başlar ve kendisine itaat etmesini ister.
Adem, Lilith'e karşı üstünlük kurmaya ve baskı yapmaya başlar.
Özellikle de cinsellik konusunda üstünlük kurmak istemesini de...
Lilith aşağılayıcı bulur.
Aynı topraktan yaratıldıkları için kendisini her zaman Adem ile eşit görür ve itaat etmez.
Hani biraz önce bastıra bastıra işte aynı toprak diye bahsettim ya bu sebepten dolayı dedim.
Ve bunun üzerine de Adem daha çok baskı yapar.
Yani Lilith itaat etmeyi kabul etmedikçe de Adem daha çok baskı yapar ve güç kullanmaya çalışır.
gizli ismini 3 kez ard arda tekrarlar ve cenneti terk ederek Lucifer'ın yani şeytanın yanına gider.
Adem'den intikam almak istediği için şeytanın yanına gittiği de kaynaklarda geçen bilgiler arasında.
Lilith şeytanla birlikte Kızıldeniz yakınlarında bir mağarada yaşamaya başlar ve burada da şeytanla birlikte olur.
Lilith'in bu birliktelikten her gün 100 tane cin ve şeytanda çocukları olur.
Lilith mağaradaki günlerini bu şekilde geçirirken Adem ise cennette yalnız kalır ve Tanrı'ya sürekli Lilith'in geri gelmesi için dua eder.
İslam dünyasında, Müslümanlıkta ve Kur'an'da Hazreti Adem'in ilk eşi olarak Hazreti Havva geçiyor.
Ancak bu anlattığımız efsaneye göre de Adem'in ilk eşi olarak Lilith kabul ediliyor arkadaşlar.
Hani bu bilgiyi de vermiş olayım.
Tekrar efsanemize dönecek olursak Lilith cenneti terk ettikten sonra Adem yalnız kalıyor ve bunun için Tekrar dua ediyor Lilith'in geri gelmesi için.
Tanrı da üç meleğini Lilith'in geri gelmesi için görevlendiriliyor ve onlara şunu söylemesini istiyor.
Lilith'e geri dönmeyi kabul ettiği takdirde affedeceğini ve tekrar cennete alacağını söylüyor.
Ancak Lilith geri dönmeyi kabul etmiyor.
Adem'e itaat etmeyeceğini söylüyor ve bunun üzerine de Tanrı melekleriyle tekrar haber gönderiyor.
Geri dönmediği süre boyunca her gün yüz çocuk...
Lilith'in geri dönmemesi üzerine Tanrı Adem'i uzun süre uyutuyor ve Adem uykudayken onun kaburgasından ve Lilith'in adet kanından Havva'yı
yaratıyor. Kaburga kemiğinden yaratmasının sebebi Adem'e itaat etmesi.
Hani Lilith'i ve Adem'i aynı topraktan yaratmıştı ya.
Lilith de bunu öne sürerek ikimiz de aynı topraktan yaratıldık.
Hadi ben niye sana itaat edeyim demişti ya.
Bunu dememesi için Havva'nın Adem'in kaburgasından yaratıldığı anlatılıyor.
Ancak Lilith'e de benzemesi için Lilith'in adet kanından yaratıldığı da yazıyor.
Uzun ve derin uykusundan uyandırılıyor.
Havva'yı görüyor. Havva Lilith'e çok benziyor ve bundan dolayı da hiç yabancılık çekmiyor.
Beraber mutlu bir şekilde cennette yaşamaya devam ediyorlar.
Lilith çocuklarını öldürmeye gelen meleklerden Bu durumu öğreniyor ve gizlice cennete giriyor.
Adem uyurken rüyasında onunla cinsel ilişkiye giriyor ve Adem'in tohumlarını alıyor.
Bunu yapmasındaki amaç da öldürülen çocuklarının yerine tekrar çocuklarının olması için.
Sonrasında da yılan kılığında cennette dolaşarak yasaklı meyveyi yemek konusunda Havva'yı ikna ediyor.
Bu durum şöyle açıklanmış.
Tanrı'nın yasaklarına uymayıp bu meyveyi yiyen kişinin Dünyaya gönderilip ölümlü olacağını Lilith biliyormuş ve Adem'den bu şekilde intikam almak istemiş.
Ve onları bu nedenle yasaklı meyveyi yeme konusunda ikna etmiş.
Konumuza tekrar dönecek olursak Lilith Havva'yı ikna ediyor.
Havva da Adem'i ikna ediyor ve birlikte bu yasaklı meyveyi yiyorlar.
Efsaneye göre yasaklı meyvenin özelliği de şu şekilde arkadaşlar.
Bu meyveyi yiyen kişinin her şeyi bileceği ve her şeyi öğrenme gücüne sahip olacağı geçiyor.
Yani tanrı gibi bu meyveyi yediğiniz anda her şeyi bilip öğrenebiliyorsunuz.
Tanrı da bu durumu istemediği için meyvenin yenmesini yasaklamış.
Burası bana biraz tutarsız geldi ama adı üstünde bir efsaneden bahsediyoruz.
Hani madem böyle bir isteği var niye o zaman böyle bir meyve ağacı yaratıyor biraz bana tutarsız geldi.
Bir de bu bilgiyi öğrenince aklıma Arrow dizisi geldi.
Eğer aranızda izleyenler varsa hani orada böyle kapsülü yutunca her şeyi öğreniyordu ya böyle üstün güçleri oluyordu.
Bir an aklıma bu Arrow dizisi geldi.
Sonlara doğru biraz uzasa da bence güzeldi ya ben başlarda sevmiştim o diziyi.
Eğer aranızda böyle izlemeyen varsa biraz böyle fantastik farklı bir tarzda bu Arrow dizisini izleyin.
Madem bu bölüm beyin yakıyoruz o zaman şunu da sorayım size.
Peki siz her şeyi bilmek ister miydiniz?
Ya da böyle bütün güçlere sahip olmak ister miydiniz?
Üstün güçlere sahip olmak ister miydiniz?
Size sorarken bir yandan da böyle kendim düşünüyorum.
Her şeyi bilmek ister miydim?
Evet bilmek istediğim bazı şeyler olabilirdi.
Ancak mesela sevdiklerimin ne zaman öleceğini veya kendimin de ne zaman öleceğini bilmek istemezdim.
Yani bunları bilmek hoşuma gitmezdi.
Çünkü insan bu bilgilerle normal hayatına devam edemez bence.
Bilmiyorum o şekilde düşünüyorum.
Üstün güce sahip olmak ister miydim?
Yani bunu da istemezdim herhalde.
Çünkü insanların böyle güçleri olursa eminim daha böyle acımasızca davranırlar.
Bunu iyi şeyler için kullanmazlar.
Daha çok kötülük için kullanırlar.
Ben böyle bir çelişki yaşadım.
Bilmiyorum arada kaldım.
Bilmek ister miyim? İstediğim şeyler de var.
İstemediğim şeyler de var.
Sizin bu konuda düşünceleriniz ne peki?
Siz de bana yazın cevaplarınızı da birlikte beyin yakalım.
Efsanemizde tekrar dönecek olursak Adem ve Havva yasaklı meyveyi yiyerek cennetten kovulur ve dünyaya gönderilir.
Ölümlü olurlar. Lilith ise zaten cennette yaşamadığı için oradan kaçar ve ölümsüzlük içinde yaşamaya devam eder.
Melekler her gün 100 tane çocuğunu öldürse de Adem'in tohumlarından toprağa bağlı şeytanlar olan Liliumlar doğmaya devam eder.
Hani efsanenin başında söylemiştim ya Lilith cennete geri dönmeyi reddettiği için işte çocukları öldürülür.
Lilith de Adem'den olan çocukları öldüreceğine yemin eder diye.
Bazı toplumlar bu efsaneye inanıyor.
Doğum sırasında bir kadın ölüyorsa veya yeni doğmuş bir bebek sebepsizce ölüyorsa da onu Lilith'in öldürdüğünü düşünüyorlar.
Özellikle Yahudilikte ve Musevilerde bu efsaneye çok fazla inanıyorlar.
Günümüzde de halen devam eden bazı inanışları var.
Hatta bu inanışa benzer bir durum bizde de var.
Yani ben rastladım öyle söyleyeyim.
Kızıl saçlı ve gözlerinin rengi sarıymış.
Yeni doğan bebeklerin de ilk doğduklarında hani böyle gözlerinin içi biraz sarı olur ya Lilit'ten korumak için bebeğin üzerine sarı örtü örterlermiş.
Bu duruma benzer bir durumu ben bizim toplumumuzda gördüm.
Lilit gelip bebeğe ve anneye zarar vermesin diye de lohusa kadınlar asla yalnız bırakılmazmış.
Evde yeni doğan bebek olduğu anlaşılmasın diye de Geceleri çamaşır ipinde bebeğin kıyafetleri ve bebeğin bezi bırakılmazmış.
Eğer aranızda astroloji ile de ilgilenenler varsa astroloji de de Lilith Kara Ay olarak biliniyor ve doğum haritasında bulunduğu eve göre de size zarar verecek kadınlar ifade
ediliyor. Lilith Kur'an'da ve İslamiyet'te geçmiyor.
Türk mitolojisinde de bahsedilmiyor.
Ancak biraz önce anlattığım örneklerin benzerleri bizim Türk toplumumuzda da var.
Lilit isminin M.Ö.
yazılan perşembellerde geçtiği anlatılıyor.
Lilit'ten Yahudilerin kutsal kitabı olan Tevrat'ta doğrudan bahsedilmiyor.
Ancak Yahudilerin Tevrat'tan başka inandıkları kitapları var.
Ve o kitaplarda bahsediliyor Lilit'ten.
O kitapların isimleri de şunlar.
Talmud, Zohar ve...
Lilith güçlü bir varlıktı ve hep gücü sembolize etti.
Bu nedenle de Orta Çağ'da, Rönesans döneminde sanat eserlerine, edebiyata, resim ve heykellere hep konu oldu.
Toplumsal bir histeriye döndü.
Dikkat çekici bir bilgi daha söyleyeyim size.
Buckingham Sarayı'nın İngiliz İmparatorluğu'nun kraliçesi 2.
Elizabeth'e babası annesinin de ismi olan Lilibet yani Lilith takma adını vermiştir.
Bu isim Elizabeth'in gerçek ismi değil ancak kraliyet ailesi arasında babasının ona taktığı bir isimdir.
Ve 2. Elizabeth'in sonradan kraliyet ailesinden ayrılan torunu Prens Harry ve Eşi Meghan Markle'da çocuklarının ismini Lilibet koymuştur.
Bu durum tesadüf müdür, düşünülerek mi bu isimler konulmuştur bilinmez.
Yeryüzünün ilk entrikalarından, belki de eşitlik için ilk başkaldıran, isyan eden Lilith'i anlattım bugün size ve bir bölümün daha sonuna geldik arkadaşlar.
Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.
Ayrıca dinlediğiniz uygulamalar üzerinden takip edip bildirimlerinizi açarsanız da yeni bölümlerden ilk sizin haberiniz olur.
olur. Paylaşımlarımı görmek isterseniz de instagram adresim aşağıda yazıyor.
Haftaya yeni bölümde görüşmek üzere.
Kendinize iyi bakın.
Hoşçakalın ve en önemlisi de mutlu kalın.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.