Transkript
Seslendiren Murat Kılıç Son dönemlerde gündemde olan sanal gerçeklik, metaverse, sanal varlıklar gibi sözcükler, mevcut
teknolojinin yavaş yavaş sanal ortamda yepyeni dünyaları aralamaya başladığının bir göstergesidir.
Her ne kadar günümüzde sanal dünyaların henüz yeni yeni yaratılmaya başlanmış olmasından dolayı sanal gerçeklik gözlükleri yani VR gözlükler ile bu dünyalara kısıtlı bir erişim olsa
da bu gözlüklerin hala hazırda barındırdığı videolar bile sizi bulunduğunuz konumdan koparmaya yetmektedir.
Gözlüğü takan insanlar görebilecekleri tüm görüş açılarında VR ekranında gösterilen videoya maruz kaldığından dolayı gerçek dünyadan referans alabilecekleri bir nokta neredeyse
hiç kalmamaktadır. Bu durum dışarıdan VR gözlüğü takan kişileri gözlemleyen kişiler için bazı komik sahneleri doğurmaktadır.
Bunun en yaygın örneği gözlüğü takan kişilerin sıklıkla dengelerini kaybederek düşmesidir.
Çünkü gözden beyne gelen veri artık sadece o videoda gösterilen parametrelere odaklanmış durumdadır.
Bu nedenle artık denge merkeziniz asıl bulunduğunuz yani VR'ı taktığınız odadaki konumunuzu algılamaktan ziyade o sırada videoda izlediğiniz örneğin hız
trenindeki konumunuza adapte olmaya çalışır.
Hal böyle olunca VR kullanımı boyunca beyniniz aldatılabilmektedir.
VR ekranında gösterilen video tarafından aldatılan beyin sadece denge konusunda sorun yaşamaz, aynı zamanda kişinin duygu ve düşüncelerini dahi etkileyebilmektedir.
Artık duygu ve düşünce söz konusu olduğu için hormonal değişimlerden de bahsedebiliriz.
Öyle ki eğer size gösterilen video korku öğeleri bakımından zenginse tıpkı korktuğunuz anda vücudunuzda gerçekleşen Adrela'nın hormonu salımında meydana gelen kan
dolaşımının hızlanması ve kan basıncının artması gibi tepkiler VR kullanımı sırasında da gerçekleşmektedir.
Peki VR gözlükleri ile…
Hormonal değişimleri istediğimiz doğrultuda şekillendirerek herhangi bir işin verimini arttırabilir miyiz?
VR gözlükler ineklere takıldı.
Daha önce birçok ülkedeki çiftlik sahipleri teknolojideki değişimleri takip ederek sürülerinin verimini arttırabilecek uygulamalar geliştirdi.
Bu uygulamalardan en bilineni ilk olarak Amerika'da başlayan ve ineklere masaj yapabilen dönen fırça kollardı.
İnekler belli bir yolu takip ederek bu fırçaların etki alanına giriyor, böylelikle hem temizleniyor hem de kaşıntılarını gideriyorlardı.
Daha sonrasında Avrupa'da sürülerin serbest dolaşımını kontrol eden drone gibi robotların kullanılması teknolojinin bu alandaki etkilerinden sadece birkaçıdır.
Tüm bu kullanımların haricinde 2019 senesinde Rusya'da bir çiftlik sahibi bilişim teknolojileri uzmanları ile bir araya gelerek ineklere takılabilecek VR
gözlük prototipleri geliştirmeyi düşündüler.
Bu sayede ineklerin süt verimliliğini çok daha arttırmayı planlıyorlardı.
İnekler için VR gözlük üretmek adına VR geliştiricileri, veteriner hekimler ve ineklerin göreceği görüntü için prodüksiyon danışmanlarıyla iş birliği içinde inek
kafasının yapısal özelliklerini de dikkate alarak insan VR gözlükleri yeniden dizayn ettiler.
Benzer şekilde ineklerin VR gözlüklerde görecekleri video da prodüksiyon ekibi ile özel olarak hazırlandı.
İneklerin renk spektrumunda kırmızı tonlarına daha az, yeşil ve mavi tonlarını çok daha iyi algıladığını gösteren çok sayıda çalışmaya dayanarak VR geliştiricileri tarafından
benzersiz bir yaz tarlası simülasyon programı oluşturuldu.
Düşüncelerini hayata geçirmek için sürü içerisinde rastgele seçilen ineklere geliştirilen VR gözlükler takılarak ineklerin otlanmaktan keyif duyacağı bir yaz günündeki
güzel bir manzaraya sahip yeşilliklerin yer aldığı videolar gösterildi.
Elde edilen sonuçlar VR gözlük takan ineklerin takmayanlara göre daha fazla süt verdiğini ortaya koydu.
Hatta ülkemizden de bir örnek bunu destekler nitelikte.
Aksaray'da büyükbaş hayvancılık ile uğraşan bir çiftlik sahibi, ineklerinden birine VR gözlük takarak onu tıpkı Rusya'daki çalışmada olduğu gibi refaha ulaştırmayı amaçlamıştır.
Çalışmanın sonucunda VR gözlük olmadığı zamanlarda süt sığımından 22 litre süt elde ederken VR gözlük sonrası bunun 27 litreye çıktığını gözlemlemiştir.
Elbette buradaki çalışmanın Rusya'daki çalışma kadar kontrollü gerçekleştirilmediğini hatırlatmakta fayda vardır.
VR gözlük takan inekler neden daha fazla süt verdi?
Canlılar bulundukları ortamla daima etkileşim halindedir.
Bu nedenle çevrelerinde gerçekleşen değişimlere çeşitli tepkiler verebilmektedirler.
Evrimsel süreçte farklılaşarak endokrin sistem ve sinir sistemine sahip olan canlılar çevredeki değişimlere verecekleri tepkileri bu sistemler sayesinde düzenlemektedirler.
Özellikle hayvanlar, çevredeki büyük çaplı değişimlere yanıt olarak göç veya kış uykusuna yatmak gibi davranışlar sergileyebilirler.
Elbette bu değişimler kısa sürelerde dahi gerçekleşebilmekte ve canlıyı stres altına sokmaktadır.
İşte tam olarak ineklerde VR gözlükleriyle azaltılmaya çalışılan faktör bahsini geçirdiğimiz bu stres faktörleridir.
Bu stres faktörleri hayvanın yeteri kadar güneş görememesi, yediği besinin renginin iştah açmaması, dört duvar arasında beslenmesi gibi günümüz süre hayvanlarının birçoğunun
sıklıkla maruz kaldığı faktörlerdir.
Haliyle bu faktörler sürekli olarak canlının hormonal anlamda dengesiz olmasına ve buna bağlı olarak beslenme bozuklukları yaşamasına, iştahsızlığa, süt vermeme gibi pek
çok davranışa neden olarak hayvanın kendi sağlığını dahi tehlikeye atmaktadır.
Öyle ki konuyla ilgili olarak Hollanda'daki Vaheningen Üniversitesi tarafından yürütülen bir süt sığırı refahı analizine göre çevresel koşulların, ineklerin sağlığı
ve bunun sonucunda üretilen sütün kalitesi ve miktarı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermiştir.
Aynı zamanda bu bulgular İskoçya'daki İskoçya Kırsal Kolejindeki araştırmacılar tarafından da desteklenmektedir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
