Uyum Bozucu Dalgınlık Nedir? Hayatı Zorlaştıran Düzeyde Dalgınlıkla Nasıl Başa Çıkılır?

Bu içerik Bionluk sponsorluğunda Bionluk seslendirmenlerinden İrem Öznur Kılıç tarafından seslendirilmiştir.

Uyum bozucu dalgınlık nedir?

Hayatı zorlaştıran düzeyde dalgınlıkla nasıl başa çıkılır?

Ekleyen Özlem Uysal, editör Ayşegül Şen Yiğit Özdil, ikinci editör Abidin Erdoz Irmak.

Dalgınlık bozukluğu olarak da bilinen uyum bozucu dalgınlık, kişiyi günlük yaşamdan, akademik, kişiler arası veya mesleki fonksiyonlarından alıkoyan aşırı hayal kurma davranışı

içeren bir durumdur. Çoğu zaman gerçek hayatta yaşanan bazı olayların, sohbet konularının, ses ve koku gibi duyusal uyaranların ve fiziksel deneyimlerin bu durumu tetiklediği düşünülmektedir.

Uyum bozucu dalgınlık ilk olarak İsrail Haifa Üniversitesi'nden Prof.

Dr. Elizer Sommer tarafından tespit edilmiştir.

Ancak uyum bozucu dalgınlık, ruhsal bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabının baskısında Henüz bulunmamaktadır ve psikiyatristler arasında bu durumun

geçerli bir rahatsızlık olduğu henüz kabul edilmemektedir.

Dolayısıyla rahatsızlığın henüz resmi olarak kabul edilen bir tanısı ve tedavisi de yoktur ve psikiyatristlik geçerliliği de tartışmalıdır.

Buna rağmen bazı uzmanlar kişinin günlük yaşamı üstünde ciddi etkileri bulunan gerçek bir bozukluk olduğunu ileri sürmektedirler.

Ayrıca her ne kadar anektodal alıntılar bilimsel kanıt değeri taşımasa da, özellikle internet üzerinde maladaptif dalgınlık veya kısaca MD terimini benimsemiş ve benzer

sorunları yaşadığını paylaşan çok sayıda form, grup ve benzeri bulmak mümkündür.

Hayal kurmayla oyun bozucu dalgınlık arasında nasıl bir fark var?

Gündüz düşleri olarak bilinen hayal kurma, hayatımızın normal bir parçasıdır.

Bazen can sıkıcı olabilseler de...

Altyazı M.K.

Geleneksel hayallerden farklı olarak uyum bozucu dalgınlık genellikle fantezi alınına girer.

Son olarak normal hayal kurma tamamen zihinde gerçekleşirken uyum bozucu dalgınlık genellikle tekrarlayan hareketler, yüz ifadeleri veya sözlü ifadelerin eşlik

ettiği sürükleyici bir deneyimdir.

Belirti ve Semptomlar Uyum bozucu dalgınlığa sahip olduğu iddia edilen kişi bozukluğun bir veya daha fazla semptomuna sahiptir.

Fakat tüm belirtileri göstermek zorunda değildir.

Yaygın semptomlar arasında aşağıdakiler örnek verilebilir.

Kendi karakterlerini, olayın geçtiği yere, olay örgüsüne ve diğer ayrıntılı hikaye benzeri özelliklere sahip son derece inandırıcı hayaller.

Gerçek olayların tetiklediği hayaller...

Günlük işleri tamamlamada çekilen zorluk, gece uyumakta çekilen zorluk, hayal kurmaya devam etmeye karşı duyulan karşı konulmaz arzu, hayal kurarken kendini

tekrarlayan hareketlerde bulunma, hayal kurarken yüz ifadeleri yapma, fısıldayarak veya konuşarak hayal kurma, dakikalarca hatta saatlerce süren hayaller

kurma, komplikasyonlar.

Uyum bozucu dalgınlık çekenlerin kurdukları hayaller o kadar sürükleyici ve uzun olabilir ki, kişi çevresindeki dünyadan kopar ve bu durum kişinin ilişkilerini, iş veya okul

performansını, uykusunu ve günlük yaşamını olumsuz etkiler.

Tıp öğrencileri üzerinde yapılan araştırmalar uyum bozucu hayal kurma sebebiyle öğrencilerin not ortalamalarında önemli bir düşüş bildirdiklerini bulmuştur.

Uyum bozucu dalgınlığı olanlar, Günlerinin 4,5 saatini hayallere dalmış şekilde geçirebilirler.

Kendi iç dünyalarına o kadar kapılabilirler ki gerçekliğe dönmeleri zorlaşır.

Hayallerinin her şeyi tüketen sürükleyici doğası nedeniyle insanlar gerçek dünyadaki ilişkilerini ve sorumluluklarını ihmal ederek duygusal sıkıntıya düşebilirler.

Ne yazık ki güçlü hayal kurma arzusuna rağmen insanlar bunu yaptıktan sonra genellikle duygusal olarak kötü hissederler.

Bozucu dalgınlık yaşayan insanlar aynı zamanda dikkat eksikliği ve hiperaktivite, depresyon ve obsesif kompasif bozuklukla deneyimleyebilirler.

Oyun bozucu dalgınlık yaşayanların yarısından fazlasında bir diğer zihinsel sorun bulunmaktadır.

Oyun bozucu dalgınlık henüz resmi bir psikiyatristlik sorunu olarak tanımlanmadığı için diğer psikiyatristlik durumlarla aralarındaki ilişki hala gizemini korumaktadır.

Teşhis Yöntemleri Oyun bozucu dalgınlığı teşhis etmek için kullanılan evrensel bir yöntem olmamakla birlikte Profesör Somer bir kişinin bu bozukluğu yaşayıp yaşamadığını belirleyen

uyum bozucu dalganık ölçeğini geliştirmiştir.

Uyum bozucu dalganık ölçeği, uyum bozucu dalganlığın beş temel özelliğini derecelendiren 14 parçalı bir ölçektir.

Hayallerin içeriği ve kalitesi, kişinin hayallerini kontrol edebilme yeteneği ve rüya görme dürtüsü, hayal kurmanın verdiği sıkıntı miktarı, Hayal

kurmanın kişi tarafından algılanan faydaları, hayal kurmanın bir kişinin günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini ne kadar etkilediği.

Buna ek olarak kişiler uyum bozucu dalgınlığı ne sıklıkla yaşadıklarını da derecelendirirler.

Uyum bozucu dalgınlık genellikle bir psikos türü olan şizofreni olarak teşhis edilir.

Bu şizofreni hastalarının gerçekliği hayal dünyalarından ayırt edememelerinden kaynaklanmaktadır.

Fakat Profesör Sommer, uyum bozucu dalgınlığı olan insanların hayallerinin gerçek olmadığının farkında oldukları için bunun bir psikoza olmadığını belirtmektedir.

Bu bozukluğun henüz resmi bir tedavisi yoktur.

Ancak bir çalışmada araştırmacılar, obsesif komposif bozukluğun tedavisinde kullanılan, fluvoxaminin uyum bozucu dalgınlığa sahip olan bir kişinin hayallerini kontrol etmede etkili olduğunu keşfetmişlerdir.

Bu bozukluk günlük yaşamımıza müdahale edebilir.

Bu durumla başa çıkmak için ihtiyaç duyduğunuz yardımı almak sizin için zor olabilir.

Öte yandan bu bozukluğu yaşayan başka insanların rahatsızlıklarıyla nasıl başa çıktıklarını öğrenme amacıyla bir destek grubuna katılmak uyum bozucu dalgınlığınızı uzak tutmanızı

kolaylaştırabilir. Uyum bozucu dalgınlığı olduğunu düşünen kişilere genel olarak şu öneriler de bulunulabilir.

Uyku kalitenizi arttırın.

Bunu başarabilmek için haftanın her günü aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmaya çalışın.

Her gün en az 7 saat, mümkünse 8 saat uyuyun.

Yorucu bir günün ardından uykuya yavaşça dalmanızı sağlayacak bir rutin edinin.

Düzenli egzersiz yapın ve sağlıklı beslenin.

Gün boyunca yorgunluğunuzu azaltın.

Bunu yapmak ilk etapta zor olabilir.

Ancak yeterince güneş ışığına maruz kaldığınızdan emin olun.

Özellikle de sabahları.

İhtiyaç duyduğunuzda kafein tüketin.

Ancak günde 400 mg'ı geçmeyin.

Uykudan 6 saat önceki zaman diliminde kahve içmeyin.

Semptomlarınızı anlayın.

Uyum bozucu dalgınlık geçirdiğiniz bir günden önce neler yaptığınızı bir not defterine veya telefonunuza not alın.

Bunları tespit ettikten sonra onları tek tek eleyerek hangilerinin sizde uyum bozucu dalgınlığa sebep olduğunu tespit edin.

Destek alın. Semptomlarınıza güvendiğiniz kişileri, örneğin ailenize ve arkadaşlarınıza açın.

Eğer onlar durumu bilirse, kendilerini bilerek umursamadığınızı sanmazlar.

Ve bu da ilişkilerinize zora sokmamış olur.

Ayrıca daldığınızı gördüklerinde gerçekliğe dönmenize yardımcı olabilirler.

Terapi almayı düşünün.

Elbette bir psikolog ve psikiyatrist size yardımcı olabilecek ve dalgınlığınızın uyum bozucu olup olmadığını tespit etmenizi sağlayacaktır.

Ayrıca uyum bozucu dalgınlığı tetikleyen unsurun ne olduğunu tespit etmenizi de kolaylaştırabilir.

Bunlar tespit edildikten sonra onlarla nasıl baş edebileceğinizin yollarını da öğrenmenizi sağlayabilirler.