Süt ve Süt Ürünleri Sağlıklı mı, Yoksa Sağlık İçin Bir Tehdit mi?

Çevirmen Hesna Yılmaz Bebeklik çağından sonra sütü ve süt ürünlerini tüketmeli miyiz?

Henüz büyüyen bir gençken, mümkün olduğunca çok süt içtim.

Genellikle açık buzdolabının önünde, ayakta durarak, direk kutudan ve bu yüzden annemi hayal kırıklığına uğratan bir şekilde.

Süt ve diğer süt ürünlerinin güçlü kemikler ve büyük kaslara ulaşma yolunda anahtar öneme sahip olduğu hakkında televizyon reklamları izlemiştim.

Ancak günümüzde süt ürünlerinin besin değeri olsa olsa bir bardak sütün kendisi kadar net.

Süt ürünlerinin faydalı veya zararlı olduğu son moda diyet şekline veya son çalışmalara göre değişiyor.

Peki o halde gerçek ne?

Süt ürünleri sağlıklı mı yoksa tehlikeli mi?

Harvard Üniversitesi T.H.

Chan Halk Sağlığı Okulu'nda beslenme araştırmaları yapan Vasanti Malik şöyle diyor.

Süt ürünleri ideal sağlığa yönelik beslenme şekli için bir gereklilik değil.

Ancak çoğu insan için süt içmek, kalsiyum, D vitamini, kalp, kas ve kemiklerini sağlıklı ve düzgün çalışır durumda tutmak için gereken proteini vücudu almak için en

kolay yol. Kalsiyum ve protein kaynağı olarak süt ürünleri.

Süt, yoğurt, peynir, Çökelek gibi süt ürünleri kemik yoğunluğunu korumaya yardımcı olan ve kırık riskini düşüren kalsiyumun harika kaynaklarıdır.

50 yaşına kadar yetişkinlerin her gün 1000 mg kalsiyuma ihtiyaçları vardır.

20 yaş üstü kadınlar ve 70 yaş üstü erkekler 1200 mg'a ihtiyaç duyarlar.

Karşılaştırma için bir bardak süt, markasına ve tam Az yağlı veya yağsız olup olmadığına göre 250-350 mg arası kalsiyum içerir.

Bir porsiyon yoğurt yaklaşık 187 mg kalsiyum içerir.

Süt aynı zamanda kemiklerin kemik kütlesini korumak için ihtiyaç duyduğu D vitamini ile de güçlendirilmiştir.

Yaşlı yetişkinler yaşla birlikte gelen kas kütlesi azalması ve kas gücü kaybına yani sakromeniye karşı savaşmak için de proteine ihtiyaç duyarlar ve süt ürünleri uygun bir kaynak

olabilir. Yaşlı yetişkinler için önerilen miktar vücut ağırlığındaki kilogram başına 0.8 gramı şeklinde.

81 kilo olan bir erkek gün başına yaklaşık 65 gram proteine ihtiyaç duyar.

63 kilo olan bir kadınsa yaklaşık 50 grama.

Yine de süt ürünlerinin doğrudan sağlığı olan etkisine bakarsak şu anki bilim karmaşık durumda.

Bazı araştırmalar aşırı süt ürünü tüketimi konusunda uyarırken, diğerleri düzenli süt ürünü tüketiminin bazı faydaları olduğunu gösteriyor.

Süt ürünlerinin bir çeşidi diğerlerinden daha iyi olabilir mi?

Amerikan Kalp Derneği yetişkinlere hala yağsız veya az yağlı süt ürünlerini tavsiye ediyor.

Ama yeni çalışmalar tam yağlı sütün kalp sağlığı için önemli bir tehdit olmadığını öne sürüyor.

2018 Avrupa Kardiyoloji Derneği kongresinde sunulan bir rapor neredeyse 25 bin insanı içeren 20 akademik araştırmayı inceledi.

Süt ürünü tüketimi ve kardiyovasküler hastalıklar arasında bir bağlantı bulamadı.

Tek istisna süttü ama sonuçlara göre sütün kardiyovasküler hastalıklar için büyük bir risk taşımaya başladığı seviyede aşırı fazla süt tüketiminin günde yaklaşık 1 litre yapılması

halinde olduğunu gösterdi.

Bazı çalışmalarsa süt ürünlerinin doğru türlerinin tüketilmesinin kalp rahatsızlıklarını önleyebileceğini öne sürüyor.

British Journal of Nutrition'da yayımlanan 2000 erkek üzerinde yapılan bir çalışmada yoğurt ve peynir gibi fermente süt ürünlerinden bol miktarda tüketenlerin az yiyenlere göre koroner arter

hastalığına sahip olma riskleri daha düşük.

Bu durum fermente süt ürünlerinin kan lipid profilleri üzerinde ve kalp hastalıkları riski konusunda diğer süt ürünlerinden daha sağlıklı etkileri olduğunu gösteren diğer çalışmaları

destekler nitelikte. Öne sürülen bir diğer fayda olarak süt ürünleri tüketiminin kilo vermeye katkı sağladığı sonucuna ise ne yazık ki ulaşılamadı.

Malik şöyle diyor. Amerikan süt ürünleri endüstrisinin süt ürünlerini ve özellikle sütü kilo verme aracı olarak pazarlayarak teşvik etmesine rağmen araştırmalar kalori kısıtlamasına

gidilmedikçe böyle bir sonuç alınamayacağını gösterdi.

Sonuç ne? Toplam sağlık faydalarına bakılacak olursa süt ürünleri ne bir kahraman ne de bir düşman.

Günlük diyetinde bir miktar süt ürünü eklemek, kahvenize bir kaşık veya kahvaltılık gevreğinize bir fincan süt veya sandviçinize bir dilim peynir eklemek, ihtiyacınız olan hayati besinleri

almanıza yardımcı olur.

Malik şöyle diyor. Ama aklınızda tutmalısınız ki bolca yeşil yapraklı sebze ve kabuklu yemiş içeren dengeli bir diyet, ihtiyacınız olan kalsiyum ve proteini almanızda

size çok fazla süt ürünü tüketmenizden çok daha yardımcı olacaktır.

Malik yine de çoğu insanın az yağlı süt ürünleri tüketmesini öneriyor.

Çünkü bu şekilde vücuda giren doymuş yağ alımı azaltılırken hala iyi miktarda besin alınmasını sağlıyor.

Alternatif olarak badem ve soya sütünü de tercih edebilirsiniz.

Ancak normal sütten daha az miktarda protein içerdikleri unutulmamalı.

Tekrar bir süt ürünü kaynağı önermek gerekirse Malik sade süzme yoğurdu öneriyor.

Tabii ki aşırı şeker içeren aromalı türlerden söz etmiyoruz.

Süzme yoğurtta normal yoğurttan çok daha fazla protein var ve bağırsaklar için faydalı olan probiyotikler içeriyor.

Aynı zamanda da çok yönlü bir yiyecek.

Tek başına smoothie'lere katarak veya çeşitli tariflerde krema yerine kullanarak tüketebilirsiniz.

Seslendiren Funda Başak.