Öğrenmede Başarıyı Belirleyen Faktörler Nelerdir? Daha İyi Nasıl Öğrenebilirsiniz?

Bu içerik Biyonluk seslendirmenlerinden İbrahim Uzun tarafından seslendirilmiştir.

Çevirmen Gökalp Selamet Editör Çağrı Mert Bakırcı İster bir üniversite dersi için çalışıyor olun, ister yeni bir dil pratiği yapıyor olun veya en sevdiğiniz sporda gelişmeye çalışıyor olun.

Öğrenme sürecinizin ne kadar başarılı olacağını belirleyen 3 faktör vardır.

Bu faktörler sizin doğal yetenekleriniz, öğrenmeye harcadığınız çaba miktarı ve öğrenme sürecinizin ne kadar optimize olduğudur.

Bu bölümde bu faktörlerin her birinin öğrenmenizi oynadığı rol hakkında daha fazla bilgi edineceksiniz.

Ardından öğrenme sürecinizi geliştirmek için bu bilgiyi pratikte nasıl kullanabileceğinizi göreceksiniz.

Söz konusu öğrenme olduğunda doğal yetenekleriniz önemlidir.

Bu ne kadar doğal yetenekli olursanız yeni şeyler öğrenmenin ve becerilerinizi geliştirmenin o kadar kolay olacağı anlamına gelir.

Ancak doğal yeteneklerin varlığı veya yokluğu çoğu durumda başarıyı veya başarısızlığı garanti etmez.

İlk olarak bilinmelidir ki birçok doğuştan yetenekli insan gerekli çabayı göstermek istemedikleri veya potansiyellerini nasıl kullanacaklarını bilmedikleri için başarısız olur.

Ayrıca doğuştan yetenekli olmayan pek çok insan gerekli çalışmaları yapmaya istekli oldukları ve öğrenme süreçlerini nasıl daha etkili hale getirebileceklerini anladıkları için başarılı olmayı başarır.

Elbette ölçeğin her iki ucunda bunun da istisnaları vardır.

Örneğin bazı insanlar o kadar yeteneklidir ki ne olursa olsun başarılı olacaklardır.

Başka bir örnek olarak çok zeki olan ve çalışmaya hiç zaman harcamadan herhangi bir derste başarılı olan öğrenciler gösterilebilir.

Ayrıca bazı insanlar en iyi NBA oyuncusu olmak için gerekli vücut tipine sahip olmayan kişilerde olduğu gibi ne kadar pratik yapmayı istekli olsalar da belli bir hedefe ulaşmalarını engelleyecek şekilde bazı önemli becerilerden

yoksun olabilir. Yine de çoğu durumda doğuştan gelen yeteneklerimiz başarıyı garanti edemez veya hedeflerimize ulaşmamızı engelleyemez.

Buna ek olarak birçok çalışma öz disiplin gibi faktörlerin söz konusu öğrenmede başarıya ulaşma olduğunda zeka gibi faktörlerden daha az önemli hatta bazen daha çok önemli olduğunu göstermektedir.

Örneğin yapılan bir çalışma vicdanlılığın veya düzenli, amaçlı, azimli ve öz disiplinli olmanın akademik başarının en iyi göstergesi olduğunu bulmuştur.

Bu, öğrencilerin notlarında zekadan 5 kat daha fazla fark yaratmaktadır.

Genel olarak çoğu durumda doğal yeteneklerin öğrenme sürecindeki başarımız için önemli olduğunu söyleyebiliriz.

Ancak doğal yeteneklerimiz, öğrenmede başarılı olup olamayacağımızdan çok, çoğunlukla öğrenmeye ne kadar çaba göstermemiz gerektiğini belirler.

Genel olarak öğrenme açısından hedefleriniz ne kadar büyükse, doğal yetenekleriniz o kadar önemli olacaktır.

Çünkü daha fazla çaba göstermenin ve öğrenme sürecinizi optimize etmenin yeterli olmadığı bir noktaya ulaşma olasılığınız o kadar yüksektir.

Bu sorun başkalarıyla doğrudan rekabeti içeren öğrenme hedefleri söz konusu olduğunda yaygındır.

Bununla birlikte hedefleriniz ne kadar büyükse doğal yeteneklerinizin başarıyı garanti etme olasılığı o kadar düşüktür.

Çünkü yalnızca yetenekli olmanın yeterli olmadığı bir noktaya ulaşma olasılığınız o kadar yüksektir.

Çaba öğrenmeyi nasıl etkiler?

Her şey eşit olduğunda öğrenmeye ne kadar çok çaba harcarsanız o kadar başarılı olursunuz.

Belirli bir noktaya kadar. Örneğin bir sınavdan önce 4 saat çalışırsanız, bir iki durumda da aynı çalışma tekniklerini kullandığınızı varsayarak yalnızca 2 saat çalışmaktan genellikle daha iyi sonuç alırsınız.

Ancak öğrenmeye harcadığınız zaman ve verdiğiniz çabalar aynı sonuçlara yol açmaz.

Örneğin belirli bir sınava çalışmak için toplam 8 saatinizi ayırabileceğiniz bir durumu düşünün.

Bu zamanı aşağıdaki yollardan biriyle geçirebilirsiniz.

Sınavdan önceki gece konuların üzerinden arka arkaya 8 saat geçirdiğiniz yoğun bir oturum.

Sınavdan önceki günlerde geçirdiğiniz ve her biri 2 saat süren 4 çalışma oturumu.

Genel olarak her iki durumda da öğrenme sürecini aşağı yukarı aynı miktarda zaman ve çaba harcamanıza rağmen ikinci seçenek size çok daha iyi sonuçlar verecektir.

Bu öğrenme şeklinizin başarılı olmak için genellikle önemli ölçüde çaba sarf etmeniz gerekse de ne kadar çaba sarf etmeyi seçtiğiniz kadar önemli olduğu gerçeğini gösterir.

Bu da bizi öğrenmede ne kadar başarılı olacağınızı belirleyen son faktör olan öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiği maddesine götürmektedir.

Öğrenme sürecini optimize etmek öğrenmeyi nasıl etkiler?

Basitçe söylersek öğrenme süreciniz ne kadar iyi optimize edilmişse o kadar başarılı olacaktır.

Öğrenmenizi etkileyen 3 faktörden genellikle göz önünde bulundurulması gereken en önemli faktör budur.

Çünkü doğal yeteneklerinizi kontrol edemezsiniz ve akıllı bir şekilde çalışmadan çaba harcamak gereksiz yere zor, motivasyon kırıcı ve etkisiz olabilir.

Buna göre nispeten küçük değişikliklerle bile öğrenme sürecinizi geliştirmek yalnızca daha iyi sonuçlar elde etmenize yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda zamandan ve emekten tasarruf ederken öğrenme sürecinizden

aldığınız zevki de arttırır.

Öğrenme sürecinizi materyali öğrenme şeklinizi geliştirerek optimize edebilirsiniz.

Örneğin daha önce gördüğümüz gibi hepsini tek seferde çalışmak yerine öğreniminize ara verebilirsiniz.

Benzer şekilde konu becerilerinizi geliştirmek olduğunda materyaldeki kilit noktaları belirleyebilir ve daha sonraki öğreniminizde bunlara odaklanabilirsiniz.

Genel olarak öğrenme süreciniz ne kadar iyi optimize edilirse öğrenmeyi harcadığınız çabadan o kadar fazla fayda görürsünüz.

Bu öğrenme sürecinizi optimize etmenin öğrenmenizde daha başarılı olmanızı sağladığı ve aynı zamanda öğrenme süreciniz ne kadar optimize edilmiş olursa olsun yine de öğrenmeyi biraz çaba sarf etmeniz gerektiği anlamına gelir.

Öğrenmede çevrenin rolü.

Öğrendiğiniz ortam öğrenme sürecinizi önemli ölçüde etkileyebilir.

Bu, kötü bir öğrenme ortamının öğrenmenizi engelleyebileceği, iyi bir öğrenme ortamından ise kolaylaştırabileceği anlamına gelir.

Örneğin yüksek sesli ve dikkat dağıtıcı seslerin olduğu bir yerde çalışıyorsanız, sessiz bir yerde veya konsantre olmanıza yardımcı olan alımlı seslerle çalıştığınızdan muhtemelen daha kötü sonuçlar elde edeceksiniz.

Benzer şekilde diğer üyelerin kendini geliştirmekle ilgilenmediği bir ekibin parçası olarak belirli bir beceriyi öğrenmeye çalışıyorsanız, bu beceriyi tüm üyeleri sizi ileriye taşımaya çalışan ekipten öğrenmeye çalışmaktan muhtemelen

daha kötü sonuçlar elde edersiniz.

Öğrenme ortamı öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiğini etkileyen ana faktörlerden biridir.

Bu nedenle öğrenme ortamınızın düzeltemeyeceğiniz bazı kusurları olsa da ortamınızı mümkün olan her yerde geliştirmeye çalışmalısınız.

Bu faktörlerin pratikteki etkileri.

Şimdiye kadar gördüğümüz gibi öğrenmedeki başarınız 3 faktöre bağlıdır.

Doğuştan ne kadar yetenekli olduğunuz, öğrenmek için ne kadar çaba sarf ettiğiniz, öğrenme sürecinizin ne kadar optimize olduğu, doğuştan ne kadar yetenekli olduğunuzu kontrol edemezsiniz.

Öğrenmek için ne kadar çaba harcadığınızı kontrol edebilirsiniz.

Ancak iyi bir öğrenme süreci kullanmadan çok çalışmak hem verimsiz hem de etkisizdir.

Bu da gereğinden fazla çalışmanıza neden olur ve materyali düzgünce öğrenme yeteneğinizi kısıtlar.

Bu nedenle öğrenme sürecinizi optimize etmeye ve mümkün olan en akıllı şekilde çalışmaya odaklanmalısınız.

Bunu yapmak sadece öğrenme sonuçlarınızı iyileştirmekle kalmayacak, aynı zamanda öğrenme sürecinin kendisini daha eğlenceli hale getirirken zamandan ve emekten tasarruf etmenizi de sağlayacaktır.

Öğrenme sürecinizi optimize etmek için kendinize şu soruları sormalısınız.

Materyali gösterdiğim çaba için bana en iyi sonuçları verecek şekilde mi öğreniyorum?

Daha az zaman ve çaba harcayarak benzer sonuçlara ulaşmamı sağlayacak farklı bir yöntem veya yapabileceğim bir değişiklik var mı?

Yaptığım şey etkili mi?

Kullandığım yöntem materyali iyi öğrenmeme yardımcı oluyor mu ve onu daha sonra nasıl kullanmak istediğimle alakalı mı?

Materyali daha iyi öğrenmeme yardımcı olacak farklı bir yöntem veya yapabileceğim bir değişiklik var mı?

Ardından bu sorulara verdiğiniz yanıtlara göre öğrenme sürecini mümkün olduğunca verimli ve etkili hale getirmek için değiştirmelisiniz.

Bunu başarmanın birçok yolu vardır.

Örneğin aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz.

Öğrenmeyi kolaylaştırmak için farklı konuları veya uygulama biçimlerini karıştırmayı içeren bir öğrenme tekniği olan harmanlamayı kullanın.

Çırak etkisinin faydalarından yararlanın.

Bu etki öğretmek, öğretiyormuş gibi yapmak veya başkalarına bilgi öğretmeye hazırlanmaktır ve bilgiyi öğrenmenize yardımcı olan psikolojik bir olgudur.

Öğreniminizde bilgi oluşturmaya odaklanın.

Bu, kilit noktaları vurgulayarak, çeşitli bölümleri yeniden yapılandırarak ve farklı parçalar arasında bağlantılar kurarak öğrenme materyalini derinlemesine analiz etmek anlamına gelir.

Ayrıca bazı optimizasyonlar içinde bulunduğunuz belirli bir durumla alakalı olabilir.

Örneğin yeni bir dilde kelime öğrenmeye çalışıyorsanız renk kodlama tekniklerinden faydalanabilirsiniz.

Benzer şekilde bir derste not almanız gerekiyorsa, elle veya dizüstü bilgisayarda not almanın avantaj ve dezavantajlarını anladığınızdan emin olabilir ve ardından kendi durumunuz için daha iyi olan yaklaşımı seçebilirsiniz.

Özel durumunuzda geçerli olacak ilgili ipuçları ve teknikleri bulmak için diğer öğrencilerden veya konuyla ilgili uzman kişilerden tavsiye isteyebilir ve ilgili bilgileri çevrim içi olarak arayabilirsiniz.

Örneğin fonksiyonların nasıl öğrenileceğine dair ipuçları şeklinde arayabilirsiniz.

Not Orijinal ve optimize edilmemiş tekniğinizle aşağı yukarı aynı sonuçları elde etmek için daha az çalışmanızı ve daha az zaman harcamanızı gerektiren bir öğrenme tekniği bulmakta yanlış bir şey yoktur.

İsterseniz öğrenme süreciniz ne kadar optimize edilmiş olursa olsun, öğrenmeye her zaman aynı miktarda zaman ayırmayı seçebilirsiniz.

Bu durumda tek fark, öğrenmede ne kadar başarılı olduğunuz açısından harcadığınız zaman ve emek ile daha iyi bir getiri elde etmek olacaktır.

Erken optimizasyondan kaçının.

Erken optimizasyon, bunu yapmak için çok erken olduğu bir aşamada işleri daha verimli hale getirmeye çalışma eğilimidir.

Örneğin yeni bir spor öğrenmek söz konusu olduğunda erken optimizasyon, siz daha öğrenmeye başlamadan o spor için en iyi ekipmanı seçmek için çok zaman harcamayı gerektirebilir.

Öğrenmeniz söz konusu olduğunda erken optimizasyondan kaçınmalısınız.

Çünkü bu durum kaynakları boşa harcamak veya öğrenme sürecinin kendisinden uzaklaşmak gibi çeşitli sorunlara yol açabilir.

Spesifik olarak herhangi bir potansiyel optimizasyonu inceleyebilir ve kendinize bu optimizasyonun daha sonra geçersiz hale gelme olasılığının ne olduğunu, bu optimizasyonu ertelemenin avantajları ve dezavantajlarını ve bu optimizasyona

odaklanmazsanız başka ne üzerine çalışabileceğinizi düşünebilirsiniz.

Aşırı optimizasyondan kaçının.

Öğrenme süreciniz söz konusu olduğunda tüm optimizasyonlar eşit oluşturulmaz.

Öğrenmenize yarardan çok zarar sağlayan optimizasyonlardan kaçınmalısınız.

Örneğin bir optimizasyonu entegre etmek için gereken zaman, kazandırdığı zamandan fazlaysa bundan uzak durmalısınız.

Optimizasyonlar ya genel olarak ya da sizin özel durumunuzun doğasına uymadığından kusurlu oldukları için aşırı gelebilir.

Gereğinden fazla optimizasyon yaptığınız için eklenen optimizasyonların yararlarının azalarak bittiği bir dönüm noktasına ulaşmış olabilirsiniz.

Bu nedenle uygulamadan önce ve sonra herhangi bir optimizasyonun değerini değerlendirmek önemlidir.

Akılda tutulması gereken iyi bir kural 80-20 kuralıdır.

Bu durumda yaptığınız optimizasyonların %20'sinden faydaların %80'ini elde edeceğinizi, hangi optimizasyonlara odaklanacağınızı ve hangilerini bırakacağınızı belirlemenize yardımcı olabileceği anlamına gelir.

Son olarak hatırlanması gereken şey şudur.

Öğrenme sürecinizi optimize etmek kesinlikle faydalıdır.

Ancak günün sonunda yine öğrenme sürecinin kendisine zaman ve çaba harcamanız gerekecektir.

Buna göre öğrenmeye çaba harcamaktan kaçınmanın bir yolu olarak aşırı optimizasyon yapmaktan kaçınmalısınız.

Bunu yapmadığınızdan emin olmanın iyi bir yolu, öğrenme sürecinizi optimize etmek için harcadığınız zamanı, öğrenmeyi harcadığınız zamanla karşılaştırmak ve sonrasında sonucu görmektir.

Özet ve sonuçlar Öğrenme sonuçlarınız 3 ana faktöre bağlıdır.

Doğal olarak ne kadar yetenekli olduğunuz, öğrenmeye ne kadar çaba sarf ettiğiniz ve öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiği.

Doğal yetenek değiştiremeyeceğiniz tek faktördür.

Nihai öğrenme sonuçlarınızı ve öğrenmeye harcamanız gereken çaba miktarını etkilemesine rağmen, Çoğu durumda yüksek seviye yetenekler başarıyı, düşük seviye yeteneklerde başarısızlığı garanti etmez.

Çaba, kontrol edebileceğiniz önemli bir faktördür ve başarılı olmak için her zaman biraz çaba göstermeniz gerekecektir.

Ancak bu çabayı mümkün olan en iyi şekilde nasıl kullanacağınızı düşünmeden, öğrenmeye harcadığınız çaba miktarını arttırmak genellikle etkisizdir.

Öğrenme söz konusu olduğunda dikkate alınması gereken en önemli faktör, öğrenme sürecinizin ne kadar optimize edildiğidir.

Çünkü öğrenme sonuçlarınızda önemli gelişmelere yol açan küçük değişiklikler yapabileceğiniz tek faktör budur.

Öğrenme sürecinizi etkili öğrenme teknikleri kullanmak gibi çeşitli şekilde optimize edebilirsiniz.

Ancak özellikle sizi öğrenme sürecinden uzaklaştırdığı veya ilerlemenizi yardımcı olmaktan çok engellediği durumlarda erken ve aşırı optimizasyondan kaçındığınızdan emin olmalısınız.