Nöronlarda Sinyal (İmpuls) İletimi: Sinaps Nedir? Nöronlar Ne Kadar Hızlı?

Nöronlarda sinyal iletimi.

Sinaps nedir? Nöronlar ne kadar hızlı?

Nöronlarda elektrokimyasal sinyaller ne hızlı iletiliyorlar?

Nöronların her biri aynı değildir.

Her birinin yapısı çalışacağı yere göre özelleşmiştir.

Ancak bağlantılarına ve yapılarına göre bu nöronları kategorize etmek mümkündür.

Örneğin kimi nöronlar birbirlerine fiziksel olarak bağlıdır ve bu bölgelerden iletim son derece hızlı olabilir.

Birçok diğer yerde ise sinirler arasında bir boşluk vardır ve bu boşluk kimyasallarla doldurulur.

Sinyal iletimi buraya başlar.

Kimi nöronlar arası bağlantı ise bunların bir karışımı şeklinde olabilir.

Ayrıca nöronların mielin isimli yağlı bir kimyasalla sarılı olmasına ve olmamasına göre de iki gruba ayırabiliriz.

Mielin iletim hızını arttıran bir yalıtıcı görevi görür.

Bu yüzden mielinli nöronlarda iletim hızı son derece yüksek olabilir.

Sinaps nedir? Sinaps sinir sistemindeki nöronlar arasındaki boşluklardır.

Esasında bir boşluk olarak dursa da oldukça aktif bir şekilde kullanılır ve elektrik sinyaller iletilirken bolca kimyasalın ve reseptörün farklı tepkimelerinde mekan olur.

Tipik olarak nöronlar bir sinyal hücrenin sonuna ulaştığında barındırdığı kimyasalları bir dizi tepkime sonrası sinapsa döker.

Bu kimyasallar aracılığıyla elektrik sinyali yani beyinde veya hedef bölgede iş yaptıracak olan sinyaller bir sinirden bir diğerine aktarılabilir.

Nöronlarda iletim ne kadar hızlı?

Nöronlardaki iletim hızı o nöronlarla taşınan bilginin beyinde ne kadar hızlı algılanacağını da belirler.

Bu yüzden ağrıyı yavaş hissederiz.

Ancak bir iğnenin batmasına birkaç milisane içerisinde tepki verebiliriz.

Çünkü mielinsin nöronlar üzerinde sinyal iletimi saniyede 50 cm kadarken mielinli nöronlar da bu saniyede 120 m kadardır.

Yani mielin kılıf sinir iletimini 240 kat arttırmaktadır.

Ayak parmaklarınızdan beyninize ulaşacak bir sinyal birkaç milisane ile iletilebilir.

Dolayısıyla aslında acı geldiği anda tepki vermeyiz.

Her ne kadar tepkilerimiz anlıkmış gibi gelse de ağır çekim kameralarda bunu görmek mümkündür.

Birinin vücuduna iğne batıracak olursanız birey birkaç milisaneliğine hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam edecektir.

Bu süre zarfında sinyal iletilir, beyin işler ve tepkiyi oluşturur.

Bu tepki kaslara iletilir.

Bunların hepsi çok yüksek hızlı kimyasal tepkimeler ve bu tepkimelerin enzimleri sayesinde olur.

O birkaç milisanelik işlem süresinden sonra ise beyinden gelen sinyallere göre kaslar kasılır ve birey acıya karşı verdiği tepkileri gösterir.

Sinyal iletim hızları. Sinir liflerindeki sinyal iletim hızlarına bir bakış atacak olursak sinirleri birkaç kategoriye ayırabildiğimizi görmekteyiz.

Örneğin motor sinirleri iki ayrı kategoride incelemekteyiz.

A tipi sinirler. Mielinlidir.

13 ila 20 mikrometre çapa sahiptirler.

Sahnede 80-120 metre hızla iletim yaparlar ve genellikle kas dışlarında bulunurlar.

Y tipi sinirler. Mielinlidir.

5 ila 8 mikrometre çapa sahiptirler.

Sahnede 4 ila 24 metre hızla iletim yaparlar ve genellikle kas dışlarında bulunurlar.

Ancak vücudumuzda sadece motor sinirler bulunmaz.

Farklı duyu organlarına ait sinir hücrelerini farklı tipler altında incelemek mümkündür.

Tip 1A sinirler mielinlidir ve Euler-Gessler kategorizasyon sistemine göre alfa tipi sinirdir.

Dolayısıyla 13 ile 20 mikrometre çapa sahiptirler.

Sahnede 8 ile 120 metre hızla iletim yaparlar.

Bu tarz sinirlere propresöptör denmektedir.

Tip 1B sinirler mielinlidir ve Euler-Gessler kategorizasyon sistemine göre alfa tipi sinirdir.

Dolayısıyla 13 ile 20 mikrometre çapa sahiptirler.

Sahnede 8 ile 120 metre hızla iletim yaparlar ve kasların kasılma miktarına yönelik bilgileri iletirler.

Bu tarz sinirler Golgi tendon organı ile birlikte çalışmaktadır.

Tip 2 sinirler mielinlidir ve Eulinger-Gessler kategorizasyon sistemine göre alfa-beta tipi sinirdir.

Bu sinirler 6 ile 12 mikrometre çapa sahiptirler.

Saniyede 33 ile 75 metre hızla iletim yaparlar ve kasların eksenlerine yönelik bilgileri iletirler.

Aynı zamanda derimizdeki tüm mekan arosöptörler bu kategoridendir.

Tip 3 sinirler ince bir mielin tabakasına sahiptirler ve Eulinger-Gessler kategorizasyon sistemine göre alfa-delta tipi sinirdir.

Bu sinirler 1 ila 5 mikrometre çapa sahiptirler.

Sahnede 3 ila 30 metre hıza iletim yaparlar.

Dokunma ve basıncın hissedildiği bölgelerdeki açık sinir uçlarında bulunurlar.

Ayrıca acı ve soğuğa duyarlı reseptörler de bu tiptedir.