Neandertal Nedir? Kimdir? Neandertaller Hakkında Temel Bilgiler ve Gerçekler...

Neandertal nedir? Kimdir?

Neandertaller hakkında temel bilgiler ve gerçekler.

Neandertaller olarak bilinen Homo Neandertalensis türü, günümüzden 440 bin yıl kadar önce evrimleşmiş, 40 bin ila 28 bin yıl kadar önce ise soylara tükenmiş bir insan türüdür.

Evet, Neandertaller de bir insandır.

Çünkü her ne kadar insan sözcüğünü sürekli kendimiz için kullanıyor olsak da, bu sözcük homo cinsi dahilindeki tüm türleri kapsamak için kullanılmaktadır.

Bu sözcük, Proto-Indo-Avrupa dillerinde, Toprak anlamına geldiği düşünülmektedir.

Latince'de insan olarak kullanılan humanus kelimesine dönüşmüştür.

Homo sözcüğü, humanus sözcüğünün sıfat halidir.

Her ne kadar homo sözcüğü antik Yunan dilinde eş, Aynı anlamlara gelen homos ile sıklıkla karıştırılsa da ikisi de birbirinden ayrı dillerdir ve bir alakaları yoktur.

Bir derdi işte homozygot, homojen.

Önekiyle homo sapiens'teki homo sözcüğü aynı anlama gelmemektedir.

Homo sözcüğünün insan anlamına gelmesi bize müthiş bir gerçeği verir.

Dünya üzerinde biz anatomik olarak modern insanlar yani homo sapiens haricinde birçok insan türü yaşamıştır.

Onlar da insandır, bizim gibidirler.

Sadece farklı türlerdir.

Tıpkı bir kuş cinsinin onlarca farklı türü olabilmesi gibi.

Bu tarihten

öncesinde bizlerle gerek yan yana...

gerek uzak duracak şekilde yaşayan başka insan türleri vardı.

Düşünme biçimleri, davranışları, görünümleri, özellikleri, bilgileri, kültürleri, algıları bize benzer.

Ancak yine de yeterince uzak insan türleri.

Bu fikir evrimsel biyolojinin heyecan verici doğasını bizlere hatırlatmaktadır.

Evrimsel süreçte tek bir türün ayakta kalıp tüm kuzenlerin yok olmasına çok sık rastlarız.

Dolayısıyla modern insanlar olarak bizlerin durumu özel değildir.

Bunun sebebi de oldukça anlaşılırdır.

Birbirine yakın akraba olan türlerden diğerlerine...

Bu nedenle

atanın yeterli bir süre verildiğinde torunlar tarafından yok edilmesini bekleriz.

Evrim tarihinde sıklıkla gördüğümüz de budur.

Burada bizimle omuz omuza yüz binlerce yıl boyunca yaşayan neandertallere ait ilginç 20 bilgi vereceğiz.

Böylece bir diğer insan türünü yaşamış en yakın kuzenlerimizi daha yakından tanıyabilmenizi umuyoruz.

Neandertaller ile ilgili 20 gerçek.

Siz kısmen bir neandertalsiniz.

Unutmayın insanların kuzenlerinden söz edilirken sürekli şempanzelerden bahsediliyor olmasının nedeni onların şu anda yaşayan kuzenlerimiz olmasıdır.

Halbuki şempanzelerle ortak atımızdan ayrıldığımız 6 milyon yıl öncesinden bu yana birçok yakın kuzenimiz yaşamış ve yok olmuştur.

Bunların her biri bizlere şempanzelerden çok daha yakın akrabadır.

Şempanzelerle genlerimiz %1.23 oranında farklılık gösterirken neandertaller ile genlerimiz sadece %0.12 oranında farklılık gösterir.

Şempanzelerle aramızdaki ciddi miktardaki farklılığa neden olan bu yüzde düşünüldüğünde neandertallerin bizlere ne kadar Altyazı

M.K. Avustralya

ve Kafkas toplumlarının genlerinin %4 civarı neandertal genlerinden oluşmaktadır.

Eğer ki evrim öncesi tür tanımlarını kullanıyor olsaydık, farklı tüylerin birbirleriyle çiftleşip verimli döller vermesini bekleyemezdik.

Bu nedenle neandertaller uzun bir süre homo sapiens neandertalensis olarak anılmıştır.

Ancak bu saçmaydı. Çünkü Neandertaller bizden ciddi anlamda farklıdır.

Evrimsel biyolojinin daha iyi anlaşılması ve tür tanımlarının daha kapsamlı hale gelmesi sayesinde farklı türler olup da birbiriyle yakın akraba olanların da verimli döller verebileceğini keşfettik.

Türlerin sadece çiftleşme kapasitesine göre ayırt edilemeyeceğini öğrendik.

Her ne kadar bu önemli bir ölçüt olsa da genlerin söylediklerinin çok daha güçlü bilgiler verdiğini fark ettik.

Neandertaller, Homo Neandertalensis, Biz Modern İnsanlar, Homo Sapiens olarak iki gruba ayrıldı.

Atalarımızın neandertaller ile çiftleşmesi kötü bir şey değildi.

Tam tersine bugün halen hayatta olmamıza büyük katkı sağladı.

Neandertallerden çiftleşme sonucu çaldığımız genler Epstein-Barr gibi ölümcül virüslerle mücadele edebilmemizi sağlamaktadır.

Stanford Üniversitesi İmmunologu Laurent A.B.Ratchett'in söylediğine göre bu virüs çeşitli kanserlerin görülme sıklığıyla da ilişkilendirilmiştir.

Dolayısıyla bugün hayattaysanız bunu neandertaller ile çiftleşmiş atalarınıza borçlu olabilirsiniz.

Eğer ki ne miktarda neandertal DNA'sı taşıdığınızı öğrenmek istiyorsanız, bir parça pamuğu yanağınıza bastırıp sıvayarak National Geographic'e gönderebilirsiniz.

National Geographic tarafından yürütülen Geographic projesi genom dizileme çalışmaları sürdürmektedir.

Ve size belli bir para karşılığı son derece ilginç bilgiler verebilir.

Ancak bu tam bir genom dizilemesi değildir.

Sadece spesifik bazı gen bölgeleri analiz edilir.

Eğer biraz zenginseniz tüm genomunuzu diziletmeniz mümkündür.

Örneğin 2010 yılında bunu yaptınız.

Altyazı M.K.

George Church bir insan annesi kullanarak bir neandertalin yeniden doğru olabileceğini düşünmektedir.

Hatta ona göre bunu yapmak bizlere faydalı bile olabilir.

Çünkü neandertallerin bizden farklı düşünüyor olabileceği gerçeği günümüzde çözemediğimiz bazı sorunlara katkı sağlayabilir.

Konuyla ilgili buradan bilgi alabilirsiniz.

Neredeyse hiç kimse bir neandertal gönlümünü okuyor.

Palenterok Svante Pebo, Hırvatistan'dan çıkarılan 3 Neandertal iskeletini kullanarak tam bir genom dizilemeyi başardı.

Neandertaller ilk olarak 1856 yılında keşfedilmiştir.

Fakat kolay kolay tanımlanamamıştır.

Almanya'nın Neandertal vadesinde çalışan madenciler, bir ayıya ait olduğu düşündükleri fosilleşmiş kemiklere ulaşmışlardır.

O bölgede yaşayan yerel bir doğa tarihçisi, biraz daha yakın bir tahminde bulunarak, bunun raşidizm çeken bir kazak insanına ait olduğunu düşünmüştür.

Charles Darwin, bilim tarihini kökünden değiştirecek olan türlerin köküne esinmiş hay eserini bu keşiften 3 sene sonra yayınlamıştır.

Keşfedilen kemikler Darwin'in evrim teorisi kapsamında ilk defa anatomist William King tarafından incelenmiştir.

Böylece tür ilk defa homo neandertalensiz olarak isimlendirilmiştir.

Ancak William King hızını alamayarak bu kemiklerin maymunlar ile insanlar arasında bir geçiş türü olduğunu iddia etmiştir.

Bu hatalıdır ve sonradan evrimsel biyologlar tarafından düzeltilmiştir.

Neandertallerin ayrı bir insan türü olduğu konusunda Bu tanımlamadan birkaç on yıl sonrasına kadar şüpheler vardı.

Neandertallerin aslında akromegali ya da artrit hastası insanlara ait olduğu iddia ediliyordu.

Bu şüpheler haksız da sayılmazdı.

1909 ile 1911 yılları arasında patoloji uzmanı paleontolog Marceline Boulle ilk olarak Neandertal iskeletini bir bütün olarak tamamladı.

Ancak şans esiri bu iskelet gerçekten de artrit hastası bir bireye aitti ve tartışmaları alevlendirdi.

Fakat sonradan çıkarılan toplamda 400'den fazla ayrı bireye ait binlerce kemik, Neandertallerin hepsinin artrit ya da akromegali olmayacağını ispatladı ve ayrı bir tür olduklarını garantiledi.

Zaten genetik araştırmalarda tartışmalara kesin ve son noktayı koydu.

Neandertaller ayrı bir insan türüdür.

1970 yılların ortalarına kadar gerici yaratılışçılık akımı bulunan Neandertal kemiklerinin hala hastalıklı insan kemikleri olduğunu iddia ederek halka bunları anlatmayı sürdürüyordu.

Bunun aksi yönde binlerce kanıt sunulması sonucu yeni yeni bunların bir diğer insan türüne ait olduğunu kabul etmeye başladılar.

Bir diğer de işte bilim karşıtı yaratılışçılar.

Her konuda olduğu gibi bu konuda da bilimi bir asır kadar geriden takip etmeyi sürdürüyorlar.

Ve halkın bilim algısını da çarpıtarak köreltiyorlar.

Neandertaller çok başarılı el işçileriydi.

Neandertaller çok başarılı el işçileriydi.

Deneme yanılma yoluyla ve pratikle etkileyici beceriler edinmişlerdi.

Öyle ki özellikle taş şontma konusundaki bazı teknikleri günümüzdeki insanlar tarafından bile zar zor tekrar edilebilmektedir.

Fakat sorunları yaratıcı olmamalarıydı.

Ürünlerinde pek fazla çeşitlilik bulunmuyordu.

Neandertallere birkaç muhteşem fikirleri nedeniyle haklarını vermek zorundayız.

Bir taşı diğerine çok spesifik belli açılarda vurarak çok keskin uçlar elde etmeyi başardılar.

Bu sivri taşları sopalara bağladılar ve kendi üretimleri olan bir uhu yardımıyla taş ile sopa arasındaki bağı güçlendirdiler.

Bu uhunun yapımı günümüzdekilere kıyasla oldukça basit olsa da döneme göre oldukça karmaşık bir ateş kontrolünü gerektiriyordu.

Neandertaller bunu başarabilmişti.

Neandertaller ürettikleri aletler ile bizon ve yünlük ergeden avlarlardı.

Bu avlanmalar sırasında çok ciddi yara alan hatta bu yaralar nedeniyle ölen bireylerin iskeletlerine rastlanmıştır.

Neandertallerin kendilerine ait tıp bilgisi vardı.

Öküz gözü olarak da bilinen bir papatya özüne ve kandil çiçeği olarak da bilinen civan perşeme özüne dair izlere rastlanmıştır.

Bu iki öz anti enflamatuvar etkilidir.

Bu kimyasalların izlerine Neandertallerin diş plaklarında rastlanmış olması bunları tükettiklerini göstermektedir.

Neandertallerin kendilerine has bir mutfağı vardı.

Neandertallerde modern insanlar gibi hepçil bir insan türüydü.

Hem et hem ot yiyorlardı.

Yine bizler gibi et ağırlıklı bir hepçil diyete sahiplerdi.

Ancak yine insanlar gibi ellerinden geldiğince bunu bitkisel besinler ile dengeliyorlardı.

Kontrol altında tuttukları ateşlerde sebzeli füme et yaptıkları düşünülüyor.

Neandertallerin moda algısı da vardı.

Arkeologlar İspanya'nın güneyindeki bir Neandertal mağarasında...

Derilerine sürdüklerini düşündükleri sarı pigmentlere rastladılar.

Bunu Neandertallerin fondöten olarak kullanmış olma ihtimali var.

Neandertallerin kendilerine ait bir sanat algısı da vardı.

2014'ün yazında İspanya'nın Pas Nehri üzerinde keşfedilen El Castillo Mağarası'nda Neandertallere ait en az 40.800 yıllık duvar çizimlerine rastlandı.

Neandertaller sanatlarına sessiz icra ederlerdi.

Zira pek konuşamıyorlardı.

Neandertallerin ses kutularının anatomik yapısı onların bazı sesli harfleri çıkaramadığını gösteriyor.

Bu da konuşma yeteneği. Neandertaller ile iletişim kurma şansımızı ne yazık ki kaybettik.

Çünkü günümüzden 25 bin yıl kadar önce yok oldular.

Eğer onları geri getirmeyi becerebilirsek tam olarak ne özelliklere sahip olduklarını keşfetme imkanımız olabilir.

Fakat etik nedenlerle böyle bir araştırmanın yapılması epey bir bekleyecek gibi gözüküyor.

Bazı ek bilgiler Neandertallerde ölüm algısı ve ölümden sonra yaşam inancı vardı.

Ölülerine mezarlar yapar, sevdikleri eşyalarıyla gömerlerdi.

Birçok primat türünde ölüme karşı çeşitli seviyelerde tepki tespit edilmiştir.

Şempanzelerde ölüyü inceleme ve ölü yakınlarına taze gibi bazı davranışlar gözlenmiştir.

Ancak insan türleri haricinde hiçbirinde henüz ölüyü eşyalarıyla birlikte gömme gibi davranışlar görülmemiştir.

Neandertallerin yok olmalarının nedeni halen kesin olarak bilinmemektedir.

Bugüne kadar hepsi birbirinden güçlü birçok neden ileri sürülmüştür.

Bizlerin yaşam alanlarını işgal etmesi ve onları öldürmesi, bizleri göç yollarımızdan taşıdığımız hastalıklara dirençli olmamaları, bu zor çağının sona ermesine adapte olamamaları, besin kaynaklarının değişmesi, avladıkları besinlerin

hızla azalması ve daha nicesi.

Bugüne kadar yok oluşları tek bir nedene asla bağlanamamıştır.

Muhtemelen bunların bir karışımı sonucu yok oldular.

Hatta bazı bilim insanları aslında...

Bir podcast

fikriniz var ama nereden başlayacağınızı bilmiyor musunuz?