Mors Alfabesi (Kodu) Nedir? Nasıl ve Nerelerde Kullanılır?
30 Ekim 2025 · 10 dk
PlatformlardaSpotifyApple Podcasts
Transkript
Morse alfabesi nedir?
Nasıl ve nerelerde kullanılır?
İnsanlar tarih boyunca birbirleriyle iletişim kurmaya çalışmıştır.
Yazılı tarihten önce mağara duvarlarına resimler çizerek kendini anlatmaya çalışan atalarımız, M.Ö.
3000'li yıllarda yazılı tarihle birlikte kendini daha iyi ifade etmeye başlamış ve yazdıklarını daha uzaktaki insanlara da ulaştırmaya çalışmışlardır.
Posta güvercinlerini ya da dolakları mektup taşımaları için kullanmışlar ve bazen de şişelerin içine koydukları mektupların başka insanlara ulaşması için denize atmışlardır.
Taş devrinde ise yerli Amerikalı kabilelere aralarında iletişim kurabilmek için ateş yakıp dumanına şekiller vermişlerdir.
Yani insanlık her daim iletişim kurabilmenin yollarını aramıştır.
19. yüzyılda sanayi devrimiyle birlikte iletişim yöntemleri de bu gelişmeden etkilenmiştir.
1876 Alexander Graham Bell'in telefonu icat etmesinden önce Morse alfabesi ve telgraf gibi yöntemler kullanılmıştır.
Bu yazımızda Morse alfabesini detaylı bir şekilde incelemeye çalışacağız.
Morse alfabesi nedir?
Ve nasıl keşfedilmiştir?
Morse alfabesi ya da Morse kodu, alfabenin harflerini, sayıları ve noktalama işaretlerini, nokta, çizgi ve boşluk dizgileriyle temsil eden sistemdir.
Kodlar, çeşitli uzunluklardaki elektriksel atımlar veya yanıtının ışıklar gibi mekanik veya görsel sinyallerle iletilir.
Morse alfabesi, Latin alfabesinin her bir harfiyle ilişkilendirilmiş ve bilgi aktarmak için kullanılan bir iletişim yolu olmuştur.
Morse Adını bu ucudinden telgrafı da icat eden Samuel Finley Bruce Morse'dan almıştır.
1830'larda İngiliz Cook ve Winston ekibi elektrik akımını kullanarak 5 manyetik iğneli bir telgraf sistemi geliştirdiler.
Sistemleri kısa süre sonra İngiltere'de demir yolu sinyalizasyonu için kullanılmaya başladı.
Bu arada yeni eğitimi almış olan Morse kendi başına elektrikli telgraf geliştirmeye çalışıyordu.
1830'ların başında Leonard Gale ve Alfred Weil'in de yardımlarıyla operatör tuşunun aşağı bastırılmasıyla çalışan tek devreli bir telgraf üretti.
Bu işlem elektrik sinirlerini bir tel boyunca diğer ucundaki alıcıya gönderiyordu.
Bu sistem için gerekenler anahtar, batarya, tel ve istasyonlar arasındaki bir kablo hattıydı.
Morse alfabesi ya da Morse kodu olarak bilinen sistem böylece icat edilmiş oldu.
1843'te Morse ve Whale, Washington DC, Baltimore ve Maryland arasındaki telgraf sistemlerini kurmak için ABD kongresinden fon aldı.
Morse, 24 Mayıs 1844'te Whale'e tarihi ilk mesajını gönderdi.
What I've Got Truth. Bu sistem daha sonra Amerika ve Dünya'ya yayıldı.
1861'de Western Union ilk kıtalar arası telgraf hattını kurdu ve ilk telgraf şirketi haline geldi.
19. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa'da yaygın sistemler ortaya çıktı ve 1866'da ilk kalıcı telgraf kablosu başarıyla Atlantik okyanusuna döşendi.
1940'a kadar Atlantik'te 40 telgraf hattı oluştu.
Orijinal Morse kodu ve uluslararası Morse kodu arasındaki fark nedir?
Morse kodunun Avrupa'ya gelmesinden kısa bir süre sonra orijinal Morse kodunun İngilizce olmayan birçok metnin iletimi için yetersiz ve ayrıca diyakritik işaretli harflerin kodlarından yoksun olduğu anlaşıldı.
Bu eksikliği gidermek için 1851'de Avrupa Ülkeleri Konferansı tarafından Uluslararası Morse Kanunu olarak adlandırılan başka bir Morse kodu tasarlandı.
İki sistem birbirine benzemektedir fakat Uluslararası Morse kodu daha basittir.
Örneğin orijinal Morse kodunda harflerin birkaçını temsil etmek için nokta ve boşluklar kullanılırken Uluslararası Morse kodu tüm harfler için nokta ve kısa çizgilerden oluşan kombinasyonlar kullanır.
Ek olarak uluslararası Morse kodu orijinal Morse kodunda kullanılan değişken uzunluktaki çizgilerden ziyade sabit uzunlukta çizgiler kullanır.
Morse kodunun önemi nedir?
Morse kodunu icadiyle iletişim kurma biçimi bir anda çağ atlamıştır.
Morse kodu uzun mesafelerde en hızlı şekilde iletişim kurulmasını sağlamıştır.
Denizlerdeki gemiler ışıklarını kullanarak uzun mesafelerde iletişim kurabilmişlerdir.
özellikle 2. Dünya Savaşı sırasında çok önem kazanmıştı.
Morse kodu sayesinde savaş gemilere, üstleriyle iletişim kurarak kritik bilgiler sağlamışlardır.
Savaş uçaklarına düşman gemilerinin ve üstlerinin yerlerini ihbar etmek için Morse kodunu kullanmıştır.
Morse kodu ayrıca acil durum sinyali de imdat çağrısı olarak bilinen SOS'i kodlamak için kullanılır.
SOS, 3 nokta, 3 çizgi ve 3 nokta şeklinde kodlanır.
SOS'in bazı kelimelerin kısaltması olduğu düşünülerek bir sürü açılım uydurulmuştur.
Ama SOS'in bir açılımı yoktur.
Ancak büyük ihtimalle sadece 3 nokta, 3 çizgi ve ardından 3 noktanın akılda kalması ve kodlanması kolay olduğu için SOS harfleri seçilmiştir.
SOS kodlaması ilk kez Alman hükümetince 1 Nisan 1905'de yürürlüğe konmuştur.
3 Kasım 1906'da Uluslararası Radyo Telgraf Sözleşmesi tarafından kabul edilmiş ve 1 Temmuz 1908'de dünya genelinde yürürlüğe konmuştur.
Ufak da bir bilgi verelim.
Bazı okurlarımız biliyor olabilir ama Nokia'nın meşhur mesaj sesini hatırlıyor musunuz?
Morse kodunda dıt dıt dıt, dağda dıt dıt oluyorum.
Morse kodu ile ise 3 nokta, 2 çizgi 3 nokta.
Harflere çevirecek olduğunuzda SMS harflerinin Morse kodu olduğunu görüyoruz.
SMS de kısa mesaj servisi anlamına gelen Short Message Service çocuklarının baş harfleri.
Morse kodu günümüzde kullanılıyor mu?
Morse kodu günümüzde hala kullanılmaktadır.
Özellikle amatör radyo merakları arasında popülerdir.
2003 yılına kadar amatör radyo lisansı alabilmek için Morse kodu bilme zorunluluğu vardı.
Ama bu zorunluluk Uluslararası Telekomünikasyon Birliği tarafından kaldırıldı.
Havacılık alanında hala çok yaygındır.
Çünkü VOR ve NDB'ler gibi radyo navigasyon cihazları hala Morse kodu ile tanımlanmaktadır.
ABD donanması ve sahil güvenliği iletişim kurabilmek için çeşitli sinyaller ile Morse kodunu kullanmaktadır.
Morse kodu bazı engelli insanların iletişim kurmasına da yardım etmektedir.
İnsanlar göz kapaklarını açıp kapatarak Morse alfabesindeki çizgi ve noktaları ifade edip iletişim sağlamaktadır.
Ya da engelleri yüzünden klavye kullanamayan insanlar bu yöntemle iletişim kurmaktadır.
Ayrıca Morse alfabesiyle haberleşme, yazılı mesajlaşmadan çok daha hızlı olduğu için bazı cep telefonu şirketlere Morse alfabesi uyumlu cep telefonları üretmektedir.
Morse alfabesi nasıl öğrenilir?
Morse alfabesini herkes öğrenebilir.
Tecrübeli bir Morse operatörü dakikada 40 gün üzerinde kelime okuyabilmektedir.
Bir noktanın süresi yaklaşık olarak 50 milisaniye olarak kabul edilir.
Bir çizginin süresi ise noktanın süresinin 3 katıdır.
Kelimeler arasındaki boşluklar bir nokta süresi olarak kabul edilir.
Tabi bu süre kullanan kişinin tecrübesine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Morse kodunu hızlı bir şekilde öğrenebilmek için bazı yöntemler kullanılır.
Bunlardan biri Farsword yöntemidir.
Bu yöntemde amaç yavaş başlamak.
ve sonra daha yüksek bir hıza ulaşmaktır.
Karakterlerin nokta ve çizgi deseni olarak değil, karakterlerin seslerini öğrenmeniz gerekir.
Dolayısıyla karakterleri yazma işlemi bir refleks haline gelir.
Uzmanların çoğu, Fars Word yönteminin Morse kodunu öğrenmenin en iyi yolu olduğu konusunda hemfikirdir.
Koç Yöntemi Diğer bir yöntem ise koç yöntemidir.
Bu yöntemle ilk iki karakter grubuyla çalışmaya başlanır.
Sadece bu iki karakteri içeren rastgele kodları dinleme alıştırması yapılır.
Bu kodu %90 doğrulukla hedef hızla kopyalayabiliyorsanız gruba üçüncü bir karakter eklenir.
Yeni karakter eklendikten sonra genel olarak doğruluk dereceniz düşecek.
Fakat daha sonra tekrar yükselecektir.
Daha sonra aynı şekilde dördüncü karakter eklenir.
Ve böyle bütün karakterler öğrenilene kadar devam eder.
Koç yöntemiyle karakterleri öğrenmenin bir sırası vardır.
Örneğin öğrenmeye EBT ile başlanmaz.
Çünkü bu karakterler kopyalayabileceğinizden çok daha hızlıdır.
Bu nedenle aşağıdaki sıralamayla öğrenilmesi önerilir.
Morse kodunu öğrenmek için tavsiyeler.
Bunlara ek olarak uzmanlar şu önerilerde bulunuyorlar.
Kod gönderilirken ya da gönderildiğinde ne yazdığını anlamaya çalışmayın.
Ve bir sonraki karakteri tahmin etmeye çalışmayın.
Kodu kopyalayabileceğinizden biraz daha hızlı bir oranda dinleyin.
Kodları noktalar ve çizgiler olarak düşünmeyin.
Kodun görünüşünden ziyade kulağa nasıl geldiği ile daha fazla ilişki kurmanız hızınızı arttıracaktır.
Amerikalı politikacı Mike Ferguson, Morse alfabesinin pilotlar tarafından bilinmesi gerektiğine dair şu sözleri söylüyor.
Artık çok az sayıda pilot Morse alfabesinin nasıl dokunacağını biliyor.
Fakat bir pilot Morse alfabesini okuyabilirse hangi işaret kulesine yaklaştığını kodlayarak söyleyebilir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
