Mars'a Nükleer Bomba Atarak Dünyalaştırabilir (Terraforme Edebilir) miyiz?

Analyst Çağrı Mert Bakırcı, seslendiren Kaya Erdem Yılmaz.

Mars'a nükleer bomba atarak dünyalaştırabilir miyiz?

İddia. Mars toprağında hapsolmuş aşırı miktarda karbondioksit vardır.

Bu karbondioksit nükleer bombaların ısısıyla açığa çıkacaktır.

Yeterince yapay veya doğal güneş füzyonuyla istediğiniz herhangi bir büyük bir kayayı dünyalaştırabilirsiniz.

Gerçekli ise biraz karışık.

Gerçek taraflarıyla başlayalım.

Mars toprağında veya kutuplarında karbondioksit gibi sarı gazlarının bulunduğu ve bunların nükleer bombalar gibi yüksek termal güçlü bir bombanın patlaması halinde serbest kalacağı doğrudur.

Peki sahte tarafları ne?

Mars'ta bulunan sıra gazlarının kızıl gezegeni dünyalaştırmak yani terraform etmek için yeterli düzeyde değildir.

Mars, güçlü ve insanlar için işlevsel bir atmosfere sahip olmak için duyduğu gazları milyonlarca yıl önce kaybetmiştir.

İddianın kökeni, Tesla ve SpaceX gibi firmaların başını çeken Elon Musk, ilk olarak Stephen Colbert isimli televizyon programcısının 2015 yılındaki bir yayınında Mars'a nükleer bombalar fırlatarak dünyalaştırabileceğimiz

fikrini duyurmuştu. Daha sonradan bu fikirleri akademisyenlerce incelenip mümkün olmayacağı kanısına varıldığında Discovery magazinin 2018 yılında yayınladığı makaleye Twitter üzerinden itiraz etmiş

ve en yukarıda verdiğimiz cümleleri sarf etmişti.

Discovery magazin bu ve benzeri geri bildirimler üzerine gezegen bilimleri, Mars jeolojisi ve teroformasyon konularında uzman birçok isme konuyu danışmış.

Hepsi ortak bir şekilde bunun mümkün olmadığını söylediğinde Musk daha da sinirlenerek öyle mi?

Ben de sizin uzmanlarınızı görüyorum ve bir adet Chris McKay ile artırıyorum demişti.

Ek olarak Robert Zabrin ve Chris McKay'in bunun mümkün olabileceğini iddia ettikleri 1993 makalesinin bağlantısını atmıştı.

Son olarak Ağustos 2019'da Musk aynı fikri yeniden gündeme getirmişti.

Ancak bu defa ek olarak bir de bu konuyla ilgili ön tarafında Nuke Mars yani Mars'ı nükleerliğin yazan bir tişört satacağını ilan etti.

Bilgiler. Terraformasyon bir gezegenin dünya benzeri bir atmosfere sahip olacak şekilde insan müdahalesiyle değiştirilmesi demektir.

Bu konuda ilgili ilginç filmlerden biri olan Marslı'yı evrimalcı.com'da bilimsel olarak incelemiştik.

Bu yöntemlerden birisi kayalık bir gezegenin termonükleer bombalar denen güçlü füzelerle bombalanarak, kayaları içine hapsolmuş gazları serbest bırakarak yeniden bir atmosfer yaratmaktır.

1993 yılında yapılan bazı çalışmalar Mars'ı kırmak için yeterince sere gazı bulunduğunu ileri sürmekteydi.

Örneğin ile ilgili en tutkulu projelerden biri olan İnsanlık Mars'a projesinin başındaki Robert Zabrin şöyle diyor.

Yazdığımız makale Mars'ın tereform edilebileceğini gösteriyor.

Pozitif geri bilim döngüsü yaratmak mümkün.

Mars'ı tetroflora metan gazıyla sadece birkaç derece ısıtırsak Mars toprağına hapsolmuş karbondioksit açığa çıkacaktır.

Bu Mars'ı daha da ısıtacak.

ve daha çok karbondioksit çıkmasına sebep olacaktır.

Bu da giderek hızlanan bir sere etkisi yaratacaktır.

Jakovski'nin iddiasının aksine, ihtiyacımız olan miktarda karbondioksit Mars'ta bulunmaktadır.

Eğer Mars toprağı kütlece sadece %1 oranında karbondioksit içeriyorsa, üst 200 metrelik katmanında Mars'a 300 milibar, yani 5 PCI basıncına sahip bir atmosfer verecek kadar sere gazı bulunuyor demektir.

Bu, Skylab veya Everest dağında bulunan basınç kadardır.

Böylesi bir Mars'ta uzay kıyafetlerine gerek bile olmazdı.

Zabrin'in Twitter'da hatalı bir şekilde Jakovski olarak bahsettiği kişi, Ağustos 2018'de Nature Astronomy dergisinde Mars'ı terraform etmek için gereken karbondioksit adventeras başlıklı makaleye imza atan,

Kolerado Üniversitesi Atmosferik ve Uzay Fiziği Laboratuvarından Jeolojik Bilimler Bölümü profesörlerinden Bruce M.

Jakovski'dir. Kuzey Arizona Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümünden Christopher S.

Edwards'a yazdıkları makalede son dönemde Mars'a gönderilen araçları ve bu araçlardan gelen veriler incelenerek Mars'ı telefon etmek için yeterli gaz olup olmadığı incelenmektedir.

Makalenin yazarlarının sonucu Elon Musk ve ona destek olan bilim insanlarının vardığı sonucun zıttıdır.

Mars Atmosfer ve Uçucu Evrim Probu, Mars Express Uzay Aracı, Mars keşif aracı ve Mars Odyssey uzay aracından gelen veriler, Mars'ta yeterli miktarda sere gazı etkisi yaratacak kadar karbondioksit kalmadığını göstermektedir.

Dahası, var olan karbondioksitin de büyük bir kısmı erişilemez bölgelerdedir ve kolaylıkla harekete geçirilmesi mümkün olmayabilir.

Sonuç olarak Mars'ın günümüzdeki teknolojiyle telefon edilmesi mümkün değildir.

Erişilebilir ve dolayısıyla teknik olarak harekete geçirilebilir tüm karbondioksit, uzayda hiçbir kayıp olmaksızın atmosfere konulabilseydi bile sadece 20 milibar basınca sahip bir atmosfer elde ederdik.

Bu 2000 paskal basıncına eşittir.

Dünyanın yüzeyindeki atmosferik basınç yerden yükseldikçe azalır.

15 santigrat derece sıcaklıkta deniz seviyesinde basınç 101.325 paskal civarındadır.

Everest dağının tepesinde eksi 13 santigrat derecede basınç 27.254 paskal civarında olacaktır.

Yani deniz seviyesindekinden 3.7 kat düşüktür.

Ancak Natur Astronomi dergisindeki makalenin yazarlarının analizi doğruysa 20 milibar basıncın dünyadaki karşılığı yerden 25.000 metre yüksekliktir.

Bu yükseklik yerdeki oksijenin sadece %2'sini barındıracak kadar yüksektir.

Uzayın sınırı kabul edilen 100 bin metre sınırının halen altında olsa da pratik olarak uzaydan pek bir farkı yoktur.

Elbette Mars'taki bütün karbondioksidi serbest bırakabilecek olsaydık işler değişirdi.

Ancak bunun günümüzdeki termonükleer bombalarla veya diğer teknolojilerle yapılması mümkün değildir.

Çünkü söz konusu karbondioksit bu bombaların etkilerinin erişebileceği derinliklerinin çok ötesinde kaybolmuştur.

ileri bir teknolojiyle Mars'ı karbondioksit sağınımı yoluyla telefon etmek mümkün olabilir.

Ancak bu Elon Musk veya destekçilerinin iddia ettiği kadar basit bir şekilde kızıl gezegeni bombalamak suretiyle olmayacak gibi görünmektedir.

Tabi bu mümkün olsaydı bile dünyadaki bütün nükleer bomba cephanesini kullanmamız gerekirdi.

Hatta bu bile yeterli olmayabilirdi.

Böyle bir durumda ABD veya Rusya gibi süper güçlerin tüm nükleer bombalarını böyle bir proje için kullanmaya, dolayısıyla bu cephaneliği tüketmeye ikna etmek politik bir imkansızlık gibi gözükmektedir.

En azından yakın gelecek için benzer bir düzeyde imkansız gözüken alternatifler ise şöyle.

Dünyadan Mars'a bol miktarda klorofluorokarbon göndererek Mars'ta bir küresel iklim değişikliğini tetiklemek.

Her zaman Mars'ın aydınlık tarafına bakacak olan dev bir ayna inşa ederek güneşten gelen ışınları Mars'tan kaçmasına engel olarak küresel iklim değişikliğini tetiklemek.

Mars'a insanlığın hiç denemediği derinlikte sondaj delikleri açılarak yer altına hapsolmuş bütün karbondioksiti açığa bırakmaya çalışmak.

Mars'ı dünyalaştırmak teorik olarak mümkün ancak Pratik imkansızlıkların boyutu yeniden kullanılabilir roketlerin veya elektrikli arabaların çok çok ötesinde.

Bu ise bir hayal kırıklığı değil.

Dünya dışı gezegenleri daha yakından tanımak ve oralara nasıl açılabileceğimizle ilgili daha fazla proje üretip bu projeler uğruna daha çok çalışmak için daha da büyük bir motivasyon olmalı.