Köstebek Faresinde Bulunan Bir Gen İnsan Ömrünün Uzamasına Yardımcı Olabilir!
19 Ekim 2023 · 6 dk
PlatformlardaSpotifyApple Podcasts
Transkript
Köstebek faresinde bulunan bir gen insan ömrünün uzamasına yardımcı olabilir.
Uzun ömürleri ve yaşa bağlı hastalıklara karşı olağanüstü dirençleri ile bilinen çıplak köstebek fareleri uzun süredir bilim camiasının dikkatini çekmekteydi.
Rochester Üniversitesi'nden araştırmacılar köstebek faresinde bulunan bir geni normal bir fareye aktararak farenin ömrünü ve direncini artırmaya başarabildiler.
Köstebek farelerinin vücutları çoğunlukla tüysüzdür.
Bunun nedeni ise yaşamlarının büyük bir bölümünün yer altında geçmesidir.
Güneşe çok fazla maruz kalmadıkları için vücutlarını zararlı ışınlarından korumak adına tüylere ihtiyaç duymazlar.
Araştırmacılar, gelişmiş hücresel onarım ve korumadan sorumlu bir geni farelere aktararak yaşlanmanın sırlarını açığa çıkarabilecek ve insan ömrünü uzatabilecek heyecan verici olasılıkların
kapısını araladılar.
Rochester'dan Doris John Cherry, biyoloji ve tıp profesörü Vera Gurbunova konu hakkında şunları söylüyor.
Çalışmamız uzun ömürlü memeli türlerinde gelişen benzersiz uzun ömürlülük mekanizmalarının diğer memelilerin ömrünü uzatmaya yarayabileceğine dair bir kanıt sağlıyor.
Nature dergisinde yayınlanan bir çalışmada Gurbunova biyoloji profesörü Andrei Selenov ve meslektaşlarıyla birlikte yüksek molekül ağırlıklı hyaluronik asit, HMVHA yapımından
sorumlu bir geni çıplak köstebek faresinden farelere başarıyla aktardıklarını bildirdi.
Bu farelerin sağlığının ilerlemesine ve ortalama yaşam süresinin yaklaşık %4,4 oranında artmasına yol açtı.
Çıplak köstebek fareleri kendi boyutlarındaki kemirgenler için olağanüstü uzun ömürlülüğe sahip fare büyüklüğündeki kemirgenlerdir.
41 yıla kadar yani benzer büyüklükte ki kemirgenlerden neredeyse 10 kat daha uzun yaşayabilirler.
Diğer birçok türün aksine çıplak köstebek fareleri yaşlandıkça nörodejeneratif hastalıklar yani Alzheimer, Parkinson, prion ve motor nöron ve kardiovasküler
hastalıklar, artrit ve kanser gibi hastalıklara genellikle yakalanmazlar.
Gurbunova ve Selenov çıplak köstebek farelerinin yaşlanmaya ve hastalıklara karşı korunmak için kullandıkları benzersiz mekanizmaları anlamak için on yıllarca süren araştırmalar
yaptılar. Araştırmalar daha önce HMV-HEA'nın çıplak köstebek farelerinin kansere karşı direncinden sorumlu mekanizmalardan biri olduğunu keşfetmişti.
Fareler ve insanlarla karşılaştırıldığında çıplak köstebek farelerinin vücutlarında yaklaşık 10 kat daha fazla HMV-HA bulunuyordu.
Tüm memeliler hiyeloronan sentaz 2 genine sahipken çıplak köstebek faresi daha güçlü gen ekspresyonuna sağlayacak şekilde evrilmiş gibi görünüyordu.
Araştırmacılar bu geni çıplak köstebek faresi hücrelerinden çıkardığında hücrelerin tümör oluşturma olasılığı oldukça yükseldi.
Gurbunova, Selinov ve meslektaşları bu belirli genin olumlu etkilerinin diğer hayvanlarda da üretilip üretilemeyeceğini merak edip, HMVHA üreten bir proteinin yapımından sorumlu gen
olan Hyaluronansentaz-2 genine bir fareye aktardı.
Sonrasında bu gene sahip farelerin hem spontane tümörlere hem de kimyasal kaynaklı cilt kanserine karşı daha iyi korumaya sahip olduğunu buldu.
Farelerin genel sağlığı da iyileşti ve normal farelere kıyasla daha uzun yaşayabildiler.
Yaşlandıkça vücutlarına farklı yerlerinde daha az iltihaplanma görüldü.
İltihap yaşlanmanın ayırt edici özelliğiydi ve daha sağlıklı bir bağırsağa sahip oldular.
HMV-HA'nın tam olarak neden bu kadar yararlı etkilere sahip olduğu konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulsa da Araştırmacılar durumun genin bağışıklık sistemini doğrudan
düzenleme yeteneğinden kaynaklandığına inanıyor.
Yöntem insanlar için de kullanılabilir mi?
Bulgular HMV-HEA'nın insanlarda yaşam süresini uzatmak ve inflamasyonla ilişkili hastalıkları azaltmak için nasıl kullanılabileceğini keşfetmek için yeni olanaklar sunuyor.
Gurbunova bu konuda şunları söylüyor.
HMV-HA'nın çıplak köstebek faresinde keşfedilmesinden bu genin farelerde sağlığı arttırdığını gösterilmesine kadar 10 yıl geçti.
Bir sonraki hedefimiz bu özelliği insanlara aktarmak.
Araştırmacılar bunu iki yolla ya HMV-HA'nın bozulmasını yavaşlatarak ya da HMV-HA'nın sentezini arttırarak başarabileceklerine inanıyorlar.
Selinov durumu şöyle açıklıyor.
Hyaluronanın bozulmasını yavaşlatan molekülleri zaten belirledik ve bunları klinik öncesi deneylerde test ediyoruz.
Bulgularımızın uzun ömürlü bir türün adaptasyonlarının insanın ömrüne ve sağlığına fayda sağlayacak şekilde nasıl uyarlanabileceğinin ilk ancak son örneği olmayacağını umuyoruz.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
