Koronavirüsü Durdurmak mı İstiyorsunuz? Her Şeyi Durdurun!

Koronavirüsü durdurmak mı istiyorsunuz?

Her şeyi durdurun. Sosyal mesafelendirme koronavirüsü durdurmanın tek yolu.

Hemen şimdi başlamak zorundayız.

Yazar Yaşam Ol.

Çevirmen Çağrı Mert Bakırcı.

Seslendiren Türker Yılmaz.

Koronavirüsün tam etkisinin ne olacağını henüz bilemiyoruz.

Ancak bu olağanüstü küresel olayın ilk aylarında 3 önemli gerçek netleşti.

Ve bunları üst üste eklediğimizde ortaya çıkan dünyadaki birçok politikacının da giderek artan miktarda yaptığı sakin kalma çağrılarını destekler nitelikte değildir.

Tam tersine gerçekler davranışımızı hemen şimdi radikal yollarla değiştirmemiz gerektiğini göstermektedir.

SARS-CoV-2 ve COVID-19'a yönelik 3 gerçek.

Gerçek 1. COVID-19 eksponansiyel olarak artan bir salgındır.

Bu gerçeklerden ilki şu.

COVID-19 hastalığı vakaları eksponansiyel bir şekilde yükseliyor gibi gözüküyor.

23 Ocak'ta Çin'in Wuhan'ı içeren Hubei bölgesinde 444 Covid-19 vakası vardı.

Bir hafta sonra 30 Ocak 2020'de 4903 vaka vardı.

Ondan bir hafta daha sonra 6 Şubat 2020'de 22.112 vaka vardı.

Aynı hikaye şimdi küresel bir ölçekte tekrar ediyor.

İtalya'da 22 Şubat 2020'de 62 vaka vardı, 29 Şubat 2020'de vaka sayısı 888'e çıktı.

6 Mart 2020'de ise bu sayı 4636 oldu.

Amerika Birleşik Devletleri, hastaları koronavirüs için test etme konusunda aşırı yavaş davrandığı için 604 COVID-19 vakası iddiası muhtemelen gerçek hasta yükünü

gizliyor. Ama bu sayıyı gerçek kabul etsek bile bugünden 10 gün sonra bunun 10 katıyla, 2 hafta sonra ise 100 katıyla baş etmeyi beklemeliyiz.

Gerçek 2. COVID-19 gripten çok daha ölümcüldür.

İkinci gerçek şu, COVID-19 gripten daha ölümcül.

Konu hakkında doğru bilgisi olmayan ve belki de düpedüz sorumsuz kişiler bu ikisini aynıymış gibi gösterme konusunda ısrar ediyor.

Veriler netleşmeden önde gelen en erken tahminler koronavirüsün öldürücülük oranının nihayetinde %1 civarına düşebileceğini gösteriyordu.

Eğer bu tahminler doğruysa bile SARS-CoV-2 gripten 10 kat öldürücü demektir.

Ama öldürücülük oranının bundan çok daha yüksek olma ihtimali de var.

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre şu anki öldürücülük oranı, yani onaylanmış vakalar içinde kaç kişinin öldüğü oranı %3,4 civarında.

Bu sayı muhtemelen abartılı bir sayı.

Çünkü hafif ve orta şiddetli vakalar teşhis edilemeyeceği için hesaplara katılamıyor.

Ama gerçekten düşük bir oran da olabilir.

Çünkü virüs teşhisi konmuş birçok hasta henüz iyileşmedi ve ölebilir de.

Koronavirüs Güney Kore'ye ilk defa yayıldığında birçok gözlemci ülkedeki düşük ölüm oranlarını erken optimizm için bahane olarak gösterdi.

İddialarına göre tıp sistemleri gelişmiş ülkelerde hastaların daha azı ölecekti.

Ancak Çin'deki hastaların yarısından fazlası şimdi iyileşmişken Güney Kore'deki hastaların büyük bir kısmı halen hastalıkla savaşıyor.

7478 vakadan sadece 118'i iyileşti ve düşük ölüm oranları giderek artabilir.

Bu sırada tıp sistemi fazlasıyla gelişmiş olan İtalya'dan gelen haberler de şoke edici düzeyde kötü.

Örneğin Lombardi bölgesinde 8 Mart 2020 itibariyle 7.375 onaylı vaka vardı.

Bunların 622'si iyileşti.

366'sı öldü ve büyük çoğunluğu halen hasta.

Tüm hastaların tamamen iyileşeceği gibi bir absürt varsayım altında bile virüsün öldürücülük oranı %5 demektir.

Bu Çin'de olandan daha yüksektir, daha düşük değil.

Gerçek 3. Sosyal mesafelendirme, virüsü durdurmaya yarayan tek gerçek yöntemdir.

Üçüncü gerçekse şu, şu ana kadar koronavirüse karşı tek bir önlem işe yaradı, abartılı bir sosyal mesafelendirme.

Çin, tüm halk toplanmalarını yasaklamadan önce vatandaşların çoğunun kendi kendilerine karantina uygulamasını istedi ve virüsün eksponansiyel bir şekilde yayıldığı hastalıktan

en çok etkilenen bölgelerini resmen mühürledi.

Hükümet, sosyal mesafelendirme kararını aldığı andan itibaren vaka sayısındaki artış dizginlendi ve şimdi resmi istatistiklere göre her yeni gün belirlenen yeni hasta sayısı,

iyileşen hasta sayısının altına düştü.

Ancak çok az sayıda diğer ülke epidemik yıkıcı boyutlara ulaşmadan sosyal mesafelendirme uygulama konusunda enerjik adımlar attı.

Örneğin Singapur'da hükümet hemen tüm toplu etkinlikleri iptal etti ve sokaktaki insanların vücut sıcaklığını ölçen tıp istasyonları kurdu.

Bir yandan da özel firmalar ücretsiz dezenfektanlar dağıtmaya başladı.

Sonuç olarak ülkedeki vaka sayısı komşularına göre çok ama çok daha yavaş artış gösterdi.

Her şeyi durdurun.

Kurumsal olarak ne yapmalı?

Bu üç yalın gerçek bizi tek bir basit sonuca götürüyor.

Eğer sosyal mesafelendirmenin en ciddi formlarını uygulamazsak, koronavirüs korkutucu bir hızla yayılır, sağlık sistemlerimizin kaldıramayacağı bir yük yaratabilir ve canlarımıza kastedebilir.

Bu durum, elinde güç ve yetki bulunan herkesin koronavirüsün tehlikesini azımsamaya çalışmaktansa, insanların halka açık alanlardan uzak durmasını, büyük toplantıları iptal etmesini

ve önemsiz seyahatlerden kaçınmasını tembihlemesi gerektiğini göstermektedir.

Eğer hasta kişiler iyileştirilmezlerse, sosyal mesafelendirmenin büyük bir kısmının tamamen işe yaramaz olduğu veya hasta birinin iş yerinden uzakta çalışmaya gücünün yetmeyeceği gerçeği de

düşünülecek olursa, ülkelerin hükümetlerinin ek adımlar atarak toplum sağlığını iyileştirmeleri gerekmektedir.

İlk olarak devletler koronavirüsün tıbbi tedavisinin maddi yükünü üzerine almalıdır.

İkinci olarak devletler hasta işçilerin ücretli izin alma hakkını temin etmelidir.

Üçüncü olarak devletler resmi belgeleri olmayan ama tıbbi yardım ihtiyacı olan göçmenleri sınır dışı etme uygulamasını durdurmalıdır.

Dördüncü olarak ülkeler acil durum tesislerinin sayısını hızla artıracak yatırımlar yapmalıdır.

Son birkaç günde yaşananlar ABD'de bunun doğru veya hızlı bir şekilde yapılmayacağını gösteriyor.

Her ne kadar 9 Mart 2020'de hükümet saatlik çalışanlara yardım edeceğini ve bazı diğer önlemler alacağını açıklamış olsa da.

Dolayısıyla sosyal mesafelendirme sorumluluğu toplumun her seviyesindeki karar alıcılara düşmekte.

Bir spor takımınız mı var?

Boş bir stadyuma karşı oynayın.

Hatta daha ötesi maçları erteleyin.

Bir konferans mı düzenliyorsunuz?

Güze kadar erteleyin.

Bir iş yeriniz mi var?

Çalışanlara evden çalışmalarını söyleyin.

Bir okul müdürü veya üniversite rektörü müsünüz?

Öğrencileriniz hasta olmadan ve zayıf ebeveynlerini hasta etmeden önce dersleri çevrim içi ortama taşıyın.

Bir yerde başkanlık için yarışıyor musunuz?

Tüm mitinglerinizi iptal edin.

Tüm bu kararların gerçek masrafları var.

Örneğin New York şehrindeki devlet okullarını kapatmak, on binlerce öğrencinin ana besin kaynağı olan öğünlere erişememesi anlamına geliyor.

Ancak kurumların ve yetkililerin görevi bu masrafları olabildiğince insani bir şekilde karşılamak ve bunları bahane göstererek halkı ölümcül ve bulaşıcı bir hastalığa maruz

bırakmamaktır. Bireysel olarak size de sorumluluk düşüyor.

Son olarak en büyük sorumluluk her birimize düşüyor.

Hükümetler veya önemli kurumların liderleri hayatlarımızı normal bir şekilde yaşamamızı söylerken kendi davranışlarımızı değiştirmek çok zor olabilir.

Ancak buna rağmen davranışlarımızı değiştirmek zorundayız.

Birazcık bile hasta hissediyorsanız komşunuzun ve herkesin dedesinin sağlığı aşkına lütfen işe gitmeyin.

Eğer aşırı sosyal mesafelendirmenin işe yarayacağı konusunda kuşkularınız varsa tarihten ders alabilirsiniz.