"Kim Milyoner Olmak İster?" Yarışmasındaki İlginç Soru Hatasının Analizi ve Mahkeme Sonucu

Kenan Işık'ın sunduğu ve televizyonların nadir olarak faydalı olan programlarından kim bilir nere olmak ister yarışmasının 30 Nisan 2012 tarihli programında talihsiz bir hata yaşandı.

60 bin TL değerindeki soruda İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde sinema bölümünde ikinci sınıf öğrencisi olan Sayın Serpil Kanat'a yukarıdaki görselde verilen soru soruldu.

Hangisi bir hayvan değildir?

A. Yakamoz B.

Sünger C. Çarkıfelek D.

Deniz Tarağı %50 Joker hakkını kullanan yarışmacıyı A ve C açıklara bırakıldı.

Bu iki şık arasından Yakamos tercihini seçen yarışmacı...

Doğru cevabın çarkıfelek olduğu söylenerek elendi.

Peki yarışmacı gerçekten yanlış bir cevap mı verdi?

Hayır çünkü verdiği cevap da yarışmana söylediği cevap da hayvan değildir.

Dolayısıyla iki doğru şık vardı.

Ama bu teknik detay yarışma sorularını hazırlayanların gözünden kaçmış olsa gerek.

Şıklardaki canlıları tanıyalım.

A. Yakamos. Esasında Türkçe zoolojide pek sıklıkla bu şekilde kullanılmayan ancak deniz üzerinde gördüğümüz mavi yeşil ışıltılara sebep olan canlı bir dinoflagellala protista olan Notiluca scintillans isimli

bir türdür. Aslında bu ışık pırıltısı olayının adı yakamozdur.

Canlın adı genelde yakamoz olarak bilinmez.

Ama canlın adının yakamoz olarak düşünüldüğünü varsayarsak da cevap doğru olmaktadır.

Çünkü bu canlı bir hayvan değildir, bir protistadır.

Protistalar ve hayvanlar iki ayrı ökaritik canlı alemidir ve bir bitki ne kadar hayvan değilse bir protistada o kadar hayvan değildir.

Dinoflagellalar hayvanların ilki nevrimindeki son ortak kıladığıdır.

Ama bir hayvan olarak anılamaz.

Dolayısıyla bu ışık doğru cevaplardan birisidir.

B. Sünger. Süngerler çok ilkin bir hayvan şubesidir.

Genel kanının aksine birer bitki, mantar veya cansepı değil, en ilkin yapılan hayvan türlerinden oluşan bir şubedir.

Dolayısıyla bu ışık kesinlikle cevap değildir.

C. Çarkıfelek. Çarkıfelek yani Pasiflora edulis, çarkıfelekgiller olarak anılan bir bitki ailesinin en meşhur türlerinden biridir.

Bitkinin meyvelerinin adı da çarkıfelek olarak bilinir.

Dolayısıyla bu ışık da kesinlikle doğrudur ve bir hayvan değildir.

D. Deniz tarığı. Deniz Tarakları, Pestinidae isimli bir deniz elde omurgasız ailesidir.

Hiç tanışmasız bir hayvanlar grubudur.

Sonuç, görüldüğü üzere sorunun iki cevabı vardır.

Yakamoz da bir hayvan değildir, çarkıfelek de bir hayvan değildir.

Bu yüzden yarışmacının normal koşullarda yapılan hatadan ötürü geri çağrılması ve yarışmaya devam etmesi gerekmektedir.

Zira verdiği cevap en az çarkıfelek cevabı kadar doğrudur.

Peki olay nasıl sonuçlandı?

Bunu tespit eden ilk kişiler olarak Facebook üzerinden rica etmiş ve okullarımızın bu yarışmacıyı bulup bize ulaştırmasını sağlamıştık.

Yarışmacıyla olan görüşmemizde gerekirse mahkemeye de hata izah edeceğimizi belirtmiş ve elenmenin hatalı olarak yapıldığını gösteren 4-5 farklı makaleyi okulumuza aktarmıştık.

Sayın Kanat, bundan da güç alarak programı mahkemeye vereceğini söylemişti ve dediğini de yaptı da.

Radikal'in haberine göre dava sonuçlandı ve TÜBİTA'nın gönderdiği belirkiş raporu da evrim ağacı olarak tetiklerimizi zorladı.

Bilimsel gerçeklerin bu ülkede de ciddiye alınması sevinç verici olduğunu paylaşmak istedik.

Aslında sevinecek bir şey yok bilimsel açıdan çok bariz bir hataydı ama ne yazık ki ülkemizde aman ne olacak hayvan ya da protesta ne fark eder gibi bir anlayış pek de bizlere yabancı olmadığına yanlış şeylerimiz vardı.

Neyse ki mahkeme akılcı bir karar verdi.