Kesintisiz Bir Uyku Uyuyamıyorsanız, Endişelenmeyin.

Kesintisiz bir uyku uyuyamıyorsanız endişelenmeyin.

İnsanlar binlerce yıl boyunca çift vardiyalı uymuş olabilir.

Gece boyunca uyuyamıyorsanız endişelenmeyin.

İnsanlar binlerce yıl boyunca iki vardiya uyudu.

Kanıtlar, insanların uykusunun bir zamanlar kopuk olduğunu göstermesine rağmen araştırmacılar bunun sebebini tam olarak çözemediler.

Ulusal Uyku Vakfı tarafından belirlenen uyku kuralları ortalama bir yetişkinin her gece 7 ile 9 saat uymasını önermektedir.

Oysa endüstri öncesi dönemde yaşayan insanlar için uyku tamamen farklı bir meseleydi.

Tarihçi Roger Eker 2001 tarihli bir makalesinde modern çağa kadar gecenin ortasında bir saat veya daha fazla sessiz şekilde uyanık kalmanın Batı Avrupalıların

çoğunu rahatsız etmiş olduğunu dile getiriyor.

Uykular arasındaki bu küçük uyanmalara minik bir gün bile sığabilirdi.

Roger Eker konuyla alakalı şunları söylüyor.

Aileler yataktan kalkarak tuvalete, sigara içmeye ve hatta yakın komşularını ziyarete giderdi.

Yatakta kalanların birçoğu sevişir, dua eder ve en önemlisi bir önceki uykularından kalan rüya üzerine düşünürlerdi.

Diğer bir deyişle ölümleri ayrılmış veya iki fazla uyku normdu.

Tüm uykumuzu tek seferde almak ise nispeten yeni bir eğitim.

Uykunun Tarihi Ekir 18.

yüzyıldan önce yaşayan insanların nasıl uyuduğunu derlediği sonuçlarında günlükler, notlar ve edebiyat eserleri gibi çeşitli kaynakları temel aldı.

2000 yıla yayılan belgeleri tarayan Ekir, ilk uyku bölümünün İngilizce'de sıklıkla ilk uyku olarak anıldığını, İtalyanca'da primo sonno, Fransızca premier

sommel ve Latince primo somno gibi benzer kelimelerle anıldığını keşfetti.

ikinci uyku periyoduna ikinci veya sabah uykusu deniyordu ve her iki fazla yaklaşık aynı uzunluktaydı.

Eğer bölümlere ayrılmış uyku standart olansa neden şimdi biz aralıksız uyuyoruz veya en azından uyumaya çalışıyoruz?

Bu modern hayatın yani iyi aydınlatılmış sıcaklık kontrollü evlerimiz ve ses yalıtımı duvarlarımızın sonucu olabilir.

Belki de modern hayat uykumuzu önceki toplumların doğrudan sahip olabileceği günlük doğal ve mevsimsel ritimlerden koparıyor olabilir.

Doğal olan yol hangisi?

Doğal olan yolun iki fazla uykunun olduğuna dair hangi kanıtlar var?

Ekirhin, tarihsel kanıtları bir yana, araştırmacılar sözde doğal insan uykusunun neye benzediğini açıklamak için çeşitli yöntemler denediler.

Antropologlar ve etnograflar 19.

yüzyılın sonlarında ve 20.

yüzyılın başlarında yapay ışığa maruz kalmayan ve batılı olmayan kültürlerin hala birinci ve ikinci uyku evrelerini yaşadıklarını bildirdiler.

Psikiyatrist Thomas Wehry'nin yaptığı bir deneyde insan denekler birkaç hafta boyunca geceleri yapay ışıktan mahrum bırakıldı ve deneklerin uykularından iki fazla hale geldiğini ve

genellikle aralarında 1 ila 3 saatlik bir uyanma aralığı olan birkaç saatlik iki nöbete bölündüğünü buldu.

Diğer araştırmacılar tıpkı bir Fitbit gibi aktiviteyi ölçen ve bileklere takılan cihazlar gibi günümüz teknolojisinden yararlanarak elektriksiz yaşayan modern avcı toplayıcıların ve

çiftçilerin uyku düzenlerini izlemeye yöneldiler.

Bu da yapay ışıklandırma olmadan uyku sürecine ve yaşayan eski kültürler ile modern kültürler arasındaki olası farklılıklara dair ipucu sağlayabilir.

Ölünmüş uyku için parçalanmış kanıt.

Yakın zamana kadar bu çalışmaların sonuçları karışıktı ve net değildi.

Tanzanya, Namibya ve Bolivya'daki 3 toplayıcı topluluğu üzerinde 2015 yılında yapılan bir araştırma bu halkların her birinin kesintisiz uzun bir uyku ile karakterize

benzer uyku düzenlerine sahip olduğunu ve bölümlere ayrılmış uyku kanıtı olmadığını ortaya çıkardı.

Bu çalışmanın yazarları her grubun coğrafi izolasyondan dolayı gözlemlenen modellerin kendi özel çevresel veya kültürel koşullarına özgü olmadığını daha ziyade türümüzün

orijinal olarak evrimleştiği yerde yaşayan insanların fizyolojisiyle ilgili olduğunu iddia ediyorlar.

2019 yılında yapılan başka bir çalışmada Güney Pasifik Ada ülkesi Vanuata'daki Tanlı Adası'nda elektrik aydınlatması olan ve olmayan çiftçilerin uyku

düzenleri karşılaştırıldı.

Araştırmacılar, yapay akşam ışığının uykuyu geciktirip kısaltmasına karşın Tanrı adasındaki yerli halkın büyük ölçüde tek fazla kesintisiz uykuya sahip olduğunu buldular.

İncelenen 519 gecenin sadece %14'ünde gece uyanma nöbeti yaşandı.

Araştırmacılar, bu bulguyu düzenli birinci ve ikinci uyku kavramına uymadığı şeklinde yorumladı.

Ayrıca Madagaskar'da kırsal, elektriksiz bir toplum üzerinde 2017'de yapılan bir araştırma köylülerin birinci ve ikinci uyku düzenine çarpıcı şekilde benzer bir uyku

düzenine sahip olduğunu buldu.

Gece yarısından sonra hem erkek hem de kadın köylüler kaydedilen gecelerin %49'unda faaliyette zirve yapacaklardı.

Çünkü köylülerin %43'ü tuvaleti kullanmak için uyandıklarını bildirdi.

Bölünmüş uykunun tarihsel eğilimlerindeki farklılıklar ve yapay aydınlatmanın olmadığı çağdaş toplumlarda buna dair kanıtlar net değildir.

Ancak bu, sıcaklık, gün ışığı uzunluğu ve yaşam tarzındaki farklılıklardan kaynaklanıyor olabilir.

Bölünmüş uykunun uyumanın en doğal yolu olup olmadığı henüz kapanmayan bir araştırma olmaya devam ediyor.

Seslendiren Ali Turan Kısa