Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!

Kanserin en korkutucu hali.

Bulaşıcı kanser.

Yazar Nature.

Şevirmen Samet Aytekin.

Editör Çağrı Mert Bakırcı Çok az sağlık sorunu kanserden daha derin bir korku yaratabilir.

Kanser basitçe kendi vücut dokunuzun size karşı gelmesi ve yönetimi ele geçirmesinden kaynaklanan bir hastalıklar grubudur.

2011 yılında sadece Amerika'da yaklaşık 1,5 milyon yeni kanser vakası teşhis edilmiştir.

Ve buna ek olarak 571.950 civarında insan kanserden ölmüştür.

Üstelik bu sayıya bilinmeyen kanser türleri veya kayıt altına alınmamış çil kanseri vakaları dahil değildir.

Bir diğer deyişle kanser büyük bir endişe.

Ve olmalı da. Neyse ki kanserin bir diğer insandan bize bulaşmasından endişe etmeyiz.

Çünkü kanser bulaşıcı bir hastalık değil.

Kanser, AIDS, MRSA, soğuk algınlığı ve diğer bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi kişinin bir başkasından enfeksiyon kapmasından değil, kişinin bedeninin veya yaşam biçiminin ona ihanet etmesinden

kaynaklanıyor. Ancak her tür bu konuda insanlar kadar şanslı değil.

Tazmanya canavarları bu türlerden birisi.

Bu ilginç canlılar kanserin bulaşıcı bir türüyle baş etmekteler.

Üstelik Tazmanya canavarlarının hali hazırda doğal yaşam ortamlarının mahvedilmesi ya da bu alanlara doğal olmayan hayvanların getirilmesi de göz önüne alınacak olursa daha da vahim bir hal alıyor.

Canavarların yaşam alanlarının yok olmasına bağlı olarak sosyal yaşantılarındaki saldırganlığın artışı, ısırma ve tırmalama gibi yollarla bulaşan bu virüsün yayılmasına yol açıyor.

McCallum ve diğerleri kanserin birinden ötekine geçişi ve ölüm oranı bu şekilde devam ederse 25 ila 30 yıl arasında Tazmanya canavarlarının neslinin tükeneceğini öngörüyor.

Araştırmacılara göre bu türün nihani sonu tümörün bekleme süresi ve türün geri kalanlarının oluşturduğu popülasyon yoğunluğu gibi birkaç etkine bağlı.

Tüm bunların sürekli takip edilmesi ve gözlenmesi de alınacak tedbirleri için son derece önemli.

Kanserin buluşucu hale gelmesi mümkün mü?

Durumun rahatsız ediciliği yetmezmiş gibi bir de şu sorular akla geliyor.

Bir kanserin bulaşıcı olması ne kadar olağan?

Tümör tehlikesi altındaki öteki türlerde de benzer bir salgın baş gösterebilir mi?

İşin aslı bulaşıcı tümörlere örnekler yok değil.

Çiftleşme ya da genital bölgeyi koklama, yalayarak temizleme gibi yollarla köpekler arasında bulaşabilen CTVT, histoistik tümörü bunlardan biri.

Düşünülmesi gereken nokta bu hastalığın sebebinin HPV'ye benzer bir şekilde cinsel yolla bulaşması.

Ancak burada söz konusu olan bir virüsün hastalığı aktive etmesi değil, hücrelerin kendisinin enfeksiyonlu olması.

Örneğin, hastalıklı bir köpek ötekiyle çiftleştiğinde aktarılan madde hücre bölünmesini hızlandıran ve tümöre sebep olan virüsler değil, aksine her iki köpeğin genetik yapısından farklı olan ve yeni konağında çoğalmaya devam eden

kanser hücrelerinin kendisi.

Bu bakımdan CTVT, parazit kanser olarak adlandırılıyor.

Bu tümörün bulunduğu yerler çoğunlukla dış genitel bölge olsa da tümör bazen burun ve ağız bölgesinde de kendini gösterebiliyor.

CT-VT'nin birkaç ilginç özelliği daha var.

Normal köpek ve kurt hücreleri 78 kromozom içerirken tümör hücreleri daha az kromozom içeriyor.

Hücreler ortalama 57 ila 64 kromozom sayısına sahip.

Dahası bu kromozomlar sağlıklı doku hücrelerindekinden daha farklı bir morfolojik yapıdalar.

Hastalık aynı zamanda çakalları, 78 kromozomları var ve kırmızı tilkileri, 34 kromozomları var, bunları da etkiliyor.

Tüm bunlara rağmen CTVT aniden gerileyebiliyor ve bazen köpekler kemoterapi ile tedavi edilebiliyorlar.

Bulaşıcı kanser ilk ne zaman görüldü?

Rebeck ve diğerlerinin çalışmaları CTVT'nin ilk kez 6000 yıl kadar önce büyük ihtimalle Doğu Asya'da, kurtlarda ya da baskın köpeklerde görüldüğünü söylüyor.

McCallum ise bir popülasyondaki düşük genetik çeşitliliğin bu bulaşıcı tümörlere sebep olabileceğini belirtiyor.

Köpekler elbette şu anda oldukça çeşitli ancak CTVT'nin küçük ve safkan bir popülasyonda başlayarak öteki köpek türlerine yayılmada bir avantaj sağladığı düşünülüyor.

Tazmanya canavarlarının talihsizliğine karşı neyse ki CTVT köpek türleri için şu anda önemli bir tehlike arz etmiyor.

Şimdiye dek tıpta tanımlanmış 3 çeşit bulaşıcı kanser görülüyor.

CTVT Tazmanya canavarı yüz tümörü ve 1960'larda keşfedilmiş sivrisineklerden veya sivrisineklerin yokluğunda insanların deri altı iğnelerinden bulaşan, laboratuvar farelerinde görülen bir çeşit

ur. Ameliyat sırasında hastadan alınan histostomayı yanlışlıkla eline enjekte eden cerahta görülmüş uç örnek dışında insanlar arasında doğrudan birbirinden diğerine geçen bulaşıcı bir kanser türü henüz görülmedi.

Bu garip bulaşıcı parazit kanser her ne kadar Tazmanya canavarları için tehlikeli ve hatta ölümcül olsa da insanlar şimdilik güvenli bölgede yer alıyor.

Seslendiren Ekin Baran Sunar Bu içerik Evrim Ağacı'nda yayınlanmıştır.

Evrimağacı.org üzerinden daha fazla bilimsel içeriğe ulaşabilirsiniz.