Kahverengi Cücelerin Gizemi Yavaş Yavaş Çözülüyor! Gezegen ile Yıldızlar Arasında Bir Geçiş Formu!

Gezegen ile yıldızlar arasında bir geçiş formu olan kahverengi cücelerin gizemi yavaş yavaş çözülüyor.

Yazar Sude Akman Editör Çağrı Mert Bakırcı Seslendiren Emre Peynircioğlu Kahverengi cüceler, kütleleri gezegenler ve yıldızlar

arasında olan astronomik nesillerdir.

Kütlelerinin sınırlarının tam olarak nerede olduğu sorusu, özellikle yapıları düşük kütleli yıldızlarınkine çok benzediğinden tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Peki bir kahverengi cüceyle mi yoksa çok düşük kütleli bir yıldızla mı karşılaştığımızı nasıl bileceğiz?

Cenevri Üniversitesi'nden yani UNIGI ve İsviçre Ulusal Araştırmalı Yeterlilik Merkezi NCCR Planetistan Bilim İnsanları tarafından yönetilen uluslararası bir ekip Bern Üniversitesi ile iş birliği içinde yıldızları

ayıran sınırın yakınında kütleleri olan 5 nesne tespit etti.

Bu kahverengi cüceler bilim insanlarının bu gizemli nesnelerin doğasını anlamalarına yardımcı olabilecek.

Sonuçlar Astronomy and Astrophysics dergisinde yayınlandı.

Başarısız olmuş yıldızlar.

Jüpiter ve diğer dev gaz gezegenleri gibi yıldızlar da esas olarak hidrojen ve helyumdan oluşur.

Ancak gaz gezegenlerinin aksine yıldızlar o kadar büyük ve kütleçekim kuvvetleri o kadar güçlüdür ki hidrojen atomları birleşerek helyum üreterek büyük miktarda enerji ve ışık yayar.

Kahverengi cüceler ise hidrojeni kaynaştıracak kadar büyük değildir ve bu nedenle yıldızlar gibi muazzam miktarda ışık ve ısı üretemezler.

Bunun yerine hidrojenin daha ağır bir atomik versiyonu olan döteryumu nispeten küçük miktarlarda kaynaştırırlar.

Bu süreç daha az verimlidir ve kahverengi cücelerden gelen ışık, yıldızlardan gelen ışıktan çok daha zayıftır.

Bu yüzden bilim insanları genellikle kahverengi cüceleri başarısız olmuş yıldızlar olarak nitelerler.

UNIGI Fen Fakültesi Astronomi bölümünde araştırmacı NCCR Planets üyesi ve çalışmanın ilk yazarı Nolan Greaves şöyle diyor.

Kahverengi cücelerin kütle limitlerinin tam olarak nerede olduğunu bilmiyoruz.

Bu limitler kahverengi cüceleri milyarlarca yıl boyunca hidrojen yakabilen küçük kütleli yıldızlardan ayırt etmemizi sağlar.

Kahverengi cüceler ise kısa bir yanma aşamasına ve sonra daha soğuk bir hayata sahiptir.

Bu sınırlar, örneğin kahverengi cücelerin kimyasal birleşimine veya oluşma şekline ve ayrıca başlangıç yarı çapına bağlı olarak değişir.

Bu gizemli nesnelerin ne olduğu hakkında daha iyi bir fikir edinmek için örnekleri ayrıntılı olarak incelememiz gerekiyor.

Ancak kahverengi cücelerin oldukça nadir olduklarını da artık biliyoruz.

Araştırmacılar şöyle diyor.

Şimdiye kadar sadece yaklaşık 30 kadar kahverengi cüceyi doğru bir şekilde tanımladık.

Gökbilimcilerin ayrıntılı olarak bildiği yüzlerce gezegenle karşılaştırıldığında bu sayı oldukça azdır.

Hele ki daha büyük boyutları nedeniyle kahverengi cüceleri tespit etmenin gezegenleri tespit etmekten çok daha kolay olduğu düşünülürse.

Bulmacanın yeni parçaları.

Uluslararası ekip başlangıçta Transit Exoplanet Survey Satellite ile TASS ilgi çekici nesneler TOI olarak tanımlanan 5 yoldaşı tanımladı.

TOI-148, TOI-587, TOI-681, TOI-746 ve TOI-1213.

Bunlara yoldaşlar deniyor çünkü ilgili ev sahibi yıldızlarının yörüngesinde dönerler.

Bunu 5 ila 27 günlük periyotlarla yaparlar.

Jüpiter'in 0.81 ila 1.66 katı yarı çapına sahiptirler ve 77 ila 98 kat daha büyük kütlelere sahiptirler.

Bu onları kahverengi cüceler ve yıldızlar arasında sınıra yerleştirir.

Bu 5 yeni nesne bu nedenle değerli bilgiler içerir.

Unity Astronomi bölümünde araştırmacı olan Monica Landel şöyle diyor.

Her yeni keşif kahverengi cücelerin doğası hakkında ek ipuçları ortaya koyuyor ve nasıl oluşturduklarını neden bu kadar nadir olduklarını daha iyi anlamamızı sağlıyor.

Unity de Professor ve NCCR Planes üyesi François Bouchy tarafından açıklandığı gibi bilim insanlarında bu nesnelerin kahverengi cüceler olduğunu gösteren ipuçlarından biri boyutları ve yaşları arasındaki

ilişkidir. Kahverengi cücelerin döteryum rezervlerini yakıp soğudukça zamanla küçülmeleri beklenir.

Burada en eski iki nesnenin TOI-148 ve 746'nın daha küçük bir yarı çapa sahip olduğu Daha genç iki yoldaşın ise daha büyük bir yarı çapa sahip olduğunu bulduk.

Yine de bu nesneler sınıra o kadar yakın ki kolayca çok küçük kütleli yıldızlar olabilirler ve gökbilimciler hala kahverengi cüce olup olmadıklarından emin değiller.

Grace şöyle diyor. Bu ek nesnelerle bile kahverengi cüceler ve düşük kütleli yıldızlar arasındaki farklar hakkında kesin sonuçlar çıkaracak sayılara hala sahip değiliz.

Daha fazlasını öğrenmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.