Kafein Nedir? Ne İşe Yarar? Kafeinin Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Kafein nedir?

Ne işe yarar? Kafeinin faydaları ve zararları nelerdir?

Eğer kafein tüketiyorsanız ama endişeleriniz varsa...

Bu yazıda bazı soru işaretlerinize cevap bulabilirsiniz.

Kafein aslen çay ve kahveden tanıdığımız bir kimyasal madde olsa da aslında hayvanların merkezi sinir sisteminde bulunan bir uyarıcı maddedir.

Sadece hayvanlarda değil bazı bitkilerde de metilzentin sınıfına ait bir maddedir.

Kafeinin kimyasal formülü C8H10N4O2'dir.

Aslında kafein çok daha karmaşık bir kimyasal molekülün kısa adıdır.

Kafeinin sistematik adı 1,3,7-trimetlisantin veya 3,7-dihidro-1,3,7-trimetil-1,H-purin-2,6-dion olarak bilinmektedir.

Kafein daha iyi bir isim, öyle değil mi?

Kafein nerelerde bulunur?

Çay ve kahvede bulunan en etkin madde olmasının yanı sıra kafein, kolalı içecekler, çikolata ve bazı ilaçlarda da bulunur.

Kafeinin ağrı kesici ilaçlarda, kardiyovasküler hastalıklar ve sinir sistemi hastalıklarında etkili olduğu bilinmektedir.

Çay ve kahve yıllardır sosyal etkinliklerde ortak bir içecek olarak tüketilmiştir.

Araştırmalar kahve tüketiminin giderek arttığını göstermektedir.

Çay ve kahvedeki kafein oranları 100 ml'lik bir bardak çayda 11 mg, 100 ml'lik bir bardak kahvede ise 41 mg kafein bulunmaktadır.

Yani ortalama 1 fincan kahve, kafein açısından yaklaşık 4 bardak çaya denk gelmektedir.

Güvenli kafein tüketim seviyesi Elbette herkese genel geçer olarak uyan bir kafein miktarı belirlemek mümkün değil.

Ancak ortalama ve sağlıklı bir bireyde kafeinin etkisi, kabaca 250 mg ve üzeri dozlarda başlamaktadır.

Ve günde 400 mg'a kadar tüketiminde herhangi bir sakınca bilinmemektedir.

Kafeinin aşırıya kaç mincak miktarda alınmasının çok sayıda faydası vardır.

Kafeinin miktarının normali kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Ancak ortalama olarak günde 2-3 fincandan fazla kahve veya 5-6 fincandan fazla çay içmemenizi tavsiye ederiz.

Bu noktadan sonra fazla kafein vücudunuza zarar vermeye başlayabilir.

Ayrıca kafein sanılanın aksine içildiği anda etki etmez.

Vücuda girdikten yaklaşık 30-60 dakika sonra etkisini gösterir.

Kafeinin insan vücudundaki yarı ömrü 5 saat kadardır.

Yani her 5 saatte bir vücudunuzdaki kafein oranı %50 oranında azalır.

Örneğin saat 8'de 100 mg kafein içtiyseniz, saat 13'de bu 50 mg'a, saat 18'de 25 mg'a düşecektir.

Kafein nasıl çalışır?

Kafein merkezi sinir sistemini özellikle de sinirsel iletimin gerçekleştiği sinapsları doğrudan etkileyerek kişinin uyanık kalmasını sağlar.

Temel olarak yaptığı yorgunluğa ve bitkinliğe sebep olan ve sinir boşluklarında biriken asetilkolinin ve adenozinin parçalanmasını sağlayarak sinirsel iletimi rahatlatmaktır.

Kafeinin faydaları Bugüne kadar kafein tüketiminin sayısız faydası tespit edilmiştir.

Bunlardan bir kısmı şöyle.

1. Kafeinin uyarıcı etkisi nedeniyle astım, prematüre apnesi ve brankopulmonerit disiplesi gibi hastalıkların tedavisinde de etkili olduğu rapor edilmiştir.

Kimyasal yapısı astım hastalarının tedavisinde kullanılan teofilin isimli madde ile benzerdir.

2. Bazı araştırmalar bir takım ilaçlar ile kafein alınmasının ilaçların etkisini artırdığını göstermiştir.

3. Bunun haricinde kafeinin metabolizmayı hızlandırıcı etkisi de vardır.

Bu yüzden diyetisyenlerin çoğu yeşil çay içilmesini önermektedirler.

4. Kafein tüketimi karaciğer hastalıklarına yakalanma oranını düşürmektedir.

5. Doğruluğu henüz kesin olmamakla birlikte, hepatit C tedavisinde kullanılan peginterferon ve ribavirin ile birlikte tedavide etkili olduğu iddia edilmektedir.

6. Atletler üzerinde yapılan bir çalışma, Kilogram başına 10 mg kafein alan atletlerin performansında artış gözlenmiştir.

Kafein sadece insanlarda değil, İnsan harici canlılarda da kullanılan bir moleküldür.

Örneğin birçok bitki kafein salgılayarak böcekleri öldürebilmektedir.

Yani kafein, bitkilerde böcek ilacı olarak kullanılan bir moleküldür.

Kafeinin zararları Daha önce de belirttiğimiz gibi kafeinin zararları belirli bir dozun üzerinde tüketildiğinde ortaya çıkar.

Bugüne kadar tespit edilmiş zararlardan bazıları şöyledir.

1. Psikolojik hastalıkları tetikleyip Sinirlilik, depresyon, uykusuzluk gibi sorunları doğurabilir.

2. İdrar miktarını ve sıklığını artırır.

Vücuttan gerekenden fazla mineral ve vitamin atılmasına sebep olabilir.

3. Migreni tetikleyebilir.

4. Günde 300 mg kafein başına vücuttan 15 mg fazladan kalsiyum atılmaktadır.

5. Kalp problemleri olanlarda kalp ritmini bozar ve yüksek tansiyon hastalarında tansiyon artışını tetikler.

6. Yemek sırasında ya da sonrasında alınması çinko ve demir eminimini azaltır.

7. Mide asit salgısını artırarak gastrite sebep olur.

8. Aşırı dozda alınması ölümcüldür.

Örneğin farelerde ölümcül kafein dozu kilogram başına 192 mg'dır.

İnsanlarda ise bir oturuşta 200 kafeinli soda veya 125 bardak çay veya 75 bin can kahve içilirse...

Çok büyük ihtimalle solunum yetmezliği veya kardiyovasküler şoktan ötürü ölüneceği not edilmiştir.

9. Kafeinin düzenli ve uzun süreler alınması, beynin hipokampüs bölgesini etkileyerek öğrenmeyi zorlaştırmaktadır.

10. Kafein köpekler ve kuşlar için özellikle ölümcüldür.

Metabolizmaları kafeini sindirmeye uygun değildir.

Bu sebeple evcil hayvanlarınızın kafein içeren yiyecek veya içeceklerden kaçınmasına özen gösteriniz.

11. Her ne kadar kesin bir bulguya varılmasa da hamile kadınlar arasında günde 200 mg veya üzeri kafein tüketimi olanlarda düşük yapma oranı ciddi miktarda arttığı gözlenmiştir.

Bir diğer araştırma bunun doğru olmadığını ortaya çıkarmış olsa da İngiltere Yiyecek Standartları Ajansı hamilelerin günde 200 mg'dan fazla kahve tüketmemesini önermektedir.

12. Belli bir miktardan fazla kafein tüketenlerin göz içi basınçları artmaktadır.

Bu da bazı hastalıkların tetiklenmesine sebep olmaktadır.

Çocuklar kafein tüketebilir mi?

Kimi kültürlerde çocuklar ve gençlerin kahve ve çay içmesi tehlikeli olduğu için yasaktır.

Kimi kültürlerde ise kahvenin çocukların büyümesine yardımcı olduğu düşünülmektedir.

Bilimsel araştırmalar iki tarafında yanlış olduğunu ispatlamıştır.

Kafeinin çocuklar üzerinde ne büyüme ne de uyku sorunları açısından yetişkinlerde olduğundan hiçbir farklı etkisi yoktur.

Sadece vücut büyüklüğüne bağlı olarak alınan günlük doza dikkat edilmelidir.

Kafein alışkanlığı ve kafein bağışıklığı Kafein daha önce de belirttiğimiz adenozin ile etkileşerek uykuyu gidermektedir.

Ancak vücudumuz adenozine daha duyarlı olduğu için kafeine kısa sürede bağışıklık kazanabilir.

Yapılan araştırmalarda 7 gün boyunca günde 3 defa her seferinde 400 mg kafein alan birinin, bir hafta içerisinde kafeine tamamen bağışıklık kazanacağı ve etkisinin %95'ten

fazla azalacağı tespit edilmiştir.

Benzer şekilde 18 gün boyunca günde 3 defa 300'er mg kafein alanlarda da bağışıklık gelişmiştir.

Dolayısıyla eğer kahve, çay içtiğiniz halde uyku problemi çekiyorsanız, Bu vücudunuzun kafeine alışmasından ötürüdür.

Size tavsiyemiz kafeini bir süre kestikten sonra yavaş yavaş sıfırdan başlayarak kullanımını artırmanızdır.

Bu şekilde bir döngü kurarsanız uykusuzluğun önüne geçebilirsiniz.