Islaklığı Algılayan Hiçbir Sinirimiz Yokken, Suyun Islak Olduğunu Nasıl Algılarız?
4 Eylül 2019 · 3 dk
PlatformlardaSpotify
Transkript
Islaklığı algılayan hiçbir sinirimiz yokken suyun ıslak olduğunu nasıl algılarız?
Yazar Çağrı Mert Bakırcı İnsanların ıslaklığa duyarlılığı günlük yaşantımızda büyük rol oynar.
Nemli bir yüzeye, tere ya da ıslak mendile dokunduğumuzda onun ıslak olduğunu algılayabiliriz.
Her ne kadar kulağa basit gelse de derimiz üzerinden ıslak cisimleri algılayabilmemiz oldukça ilgi çekici bir konudur.
Çünkü bazı diğer türlerde higroreceptörler adı verilen ıslaklığa duyarlı sinirler bulunsa da, insanlarda ıslaklığa duyarlı reseptör diye bir sinir türü bulunmamaktadır.
Bu yüzden bilim insanları ıslaklığın ya da nemliliğin bir algısal sanrı olduğunu düşünmektedirler.
Islak olduğunu bildiğimiz cisimlerle ilgili deneyimlerimizden yola çıkarak diğer cisimlerin de ıslak olduğunu algılıyor olabiliriz.
Ancak bu durumda şunun sorulması gerekiyor.
Islak bir koltuğa oturduğumuzu veya bir çamur birikintisinde yürüdüğümüzü nasıl algılıyoruz?
Lowbrow Üniversitesi ve Oxlane Araştırma Kurumundan araştırmacılar bunun 3 basamaktan oluştuğunu ileri sürüyorlar.
1. Islaklık algısı, soğuk cisimleri basıncı ve yüzey şekli algılamamızı sağlayan dokunma hissimizin bir karışımından doğmaktadır.
2. Derimizden beynimize sıcaklık ve basınç bilgilerini ileten ATP sinir hücrelerinin bu süreçte bir rol oynamasıdır.
Çünkü bu sinirlerin uyuşturulması halinde ıslaklık algısında kayıp olmaktadır.
3. Kıllı bir deri bölgesi ısıya bağlı uyaranlara daha duyarlıdır.
Dolayısıyla kıllarımız ıslaklık algımıza katkı sağlamaktadır.
Bu konuya yönelik araştırmalardan birinde Davide Flinger ve arkadaşları 13 sağlıklı erkek üniversite öğrencisini sıcak, orta ve soğuk uyaranlara maruz bıraktılar.
Deneklerin ön kollarındaki kıllı deri bölgelerini ve parmak uçlarındaki çıplak bölgeleri test ettiler.
Ayrıca araştırmalarında çeşitli sinirleri baskılayarak ıslaklık algısının nasıl değiştiğini incelediler.
Bu baskılama için kan basıncını düşüren bir kelepçe kullanıldı.
Böylece A tipi nöronlar baskılanabildi.
Araştırma sonuçları yukarıdaki çıkarımları doğrulayan sonuçlar elde etti.
Dolayısıyla farklı algılarımızın bir araya gelerek yeni algılar yaratabileceğini göstermiş oldu.
Islaklığa duyarlı hiçbir sinir hücremiz olmasa da sıcaklık ve basınçla ilgili bilgileri değerlendiren beynimiz, Daha önceden öğrendiğimiz bilgilerden yola çıkarak ıslaklığa dair algılarımızı yaratabiliyor.
Bu içerik Evrim Mağacı'nda yayınlanmıştır.
Evrimağacı.org üzerinden daha fazla bilimsel içeriğe ulaşabilirsiniz.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
