İnsan; Tek Eşli (Monogam) Bir Tür müdür, Çok Eşli (Poligam) Bir Tür müdür?

İnsan tek eşli yani monogan bir tür müdür?

Yoksa çok eşli poligan bir tür müdür?

Yazar Çağrı Mert Bakırcı Her ne kadar bu sorunun kesin bir cevabı yoksa da genel olarak Homo sapiens türü biyolojik olarak çok eşli yani poligam,

kültürel, sosyal olarak tek eşli yani monogan bir türdür.

Doğada canlıların eş durumları insanda olduğundan çok daha keskin sınırlarla evrim tarafından belirlenmiştir.

Buna rağmen doğada bile oldukça geniş bir çeşitlilik görmekteyiz.

Şempanze ve babun gibi yakın akrabalarımız ve daha nice canlı çok eşlidir.

ve birden fazla erkek veya dişi ile çiftleşebilir.

Öte yandan gibon ve marmoset gibi primatlar tek eşlidir ve sadece bir erkek veya dişi ile çiftleşirler.

Ancak çeşitlilik bu kadarla sınırlı değildir.

Bazı hayvanlarda erkekler çok eşli iken bazı diğer hayvanlarda dişiler çok eşli olabilmektedir.

Dahası eşlilik durumu çiftleşme öncesi ve sonrasına göre de değişim gösterebilmektedir.

Bazı hayvanlar tek bir eşle çiftleşip çocuk yaparlar Ancak sonrasında birden fazla eş ile birlikte o çocuklara bakarlar.

Bazı diğer hayvanlarsa birden fazla eşle çiftleşip yavrular vermelerine rağmen bunlardan sadece bir tanesiyle yavru büyütürler ve yuva kurarlar.

Yani doğada eşlilik konusunda ne ararsanız vardır diyebiliriz.

Çünkü her canlının evrimsel tarihi farklıdır.

Dolayısıyla biyolojik, toplumsal, cinsel ve hatta kültürel diyebileceğimiz özellikleri de buna göre şekillenmektedir.

İnsanda da durum benzerdir.

İnsan bildiğimiz en zeki hayvan türü olarak çok karmaşık bir sosyal yapıya da sahiptir.

Üstelik biyolojik olarak olmasa da kültürel olarak aşırı yüksek bir çeşitliliğe sahip olması bu tür kategorizasyonları iyice zorlaştırmaktadır.

Fakat incelememizi herhangi bir coğrafyayla sınırlandırmayıp sıradan bir hayvan türü olarak Homo sapiensi inceleyecek olursak biyolojik bütün özelliklerimizin çok eşliliğe, yani

birden fazla eş ile çiftleşip çocuk yapmaya uygun olduğunu söyleyebiliriz.

Buna karşılık biyolojik temeller üzerine inşa ettiğimiz kültürel ve sosyal yapı neredeyse her zaman tek eşlilikle insanları sınırlamaktadır.

Bu konuda bilimsel açıdan baktığımızda doğru ya da yanlış yoktur.

Toplumların ve kültürlerin doğruları ve yanlışları vardır ve buna göre yaşarlar.

Bilimsel açıdan analiz ettiğimizde eğer ki kısa bir cevap istiyorsanız insanlar Biyolojik olarak genellikle çok eşlidir, sosyolojik yani kültürel ve sosyal olarak genellikle tek eşlidir

diyebiliriz. Ancak türümüz içerisindeki bu durum oldukça karmaşık olduğu için, dahası poligami ve monogami terimlerinin tanımları bile çok net olmadığı için çoğu zaman bilim insanları bu soruya

bilinmiyor ya da belirsiz olarak cevap vermeyi tercih ederler.

Bunu da not olarak düşelim.

Seslendiren Altay Kenger Kısa