Transkript
İnsan haricinde hangi hayvanlar adet görürler?
Yazar Çağrı Mert Bakırcı.
Seslendiren Selçuk Kandemir.
Aslında birçok meveli türü adet görür.
Ancak sadece insanlarda, en yakın kuzenlerimiz şempanzelerde ve daha uzak kuzenlerimiz yarasalar ile fil farelerinde aleni...
Açık kanama denen adet tipi görülür.
Diğer memelilerde adet kanaması vajinal açıklıktan dışarıya akmaz.
Kan, rahim içerisindeki duvar tarafından emilir.
Adet nedir? Menstürasyon, yani adet, rahmin endometrium tabakasının yırtılarak atılmasıdır.
Üreme çağına erişmiş dişilerde belli sürelerde kendini tekrar eden bu süreç memeli hayvanların bir çoğunda yaşanan bir olaydır.
Adet sayesinde rahim duvarı yenilenir ve gebelik için sağlıklı ve yeni bir yapı inşa edilebilir.
Ancak eski duvar, kanama ve akıntıyla birlikte dışarı atılır.
Ne var? çok az sayıda hayvanda adet rahim duvarının yırtılması ve vajinal açıklıktan kanın ve duvar parçalarının dışarı atılması şeklinde yaşanır.
Bu tür adete aleni adet yani açık adet adı verilir.
Birçok memeli hayvanda kan ve rahim duvarının parçaları rahim dokuları tarafından emilir.
Böylece dışarıya hiçbir kanıma belirtisi yansımaz.
Buna gizli adet veya kapalı adet adı verilir.
İnsan harici hayvanlarda adet.
Primatlar içerisinde bile sadece insanlarda ve şempanzelerde vajinal açıklık içerisindeki yırtılma sonucunda dışarıya doğru bir kanama görülür.
Orangutanlar ve gorillerde de kimi zaman aleni adete rastlanılabilir.
Bu durum diğer maymunlar ile insan arasındaki yakın akrabalık ilişkisini doğrulayan milyonlarca örnekten birisidir.
İnsanın daha uzak diğer maymun akrabalarına gidilecek olduğunda giderek artan miktarda gizli adete rastlanır.
Maymunlarda adet hiç görülmez.
Ancak onların en yakın akrabası olan Halorfin maymunlarda adet görülür.
Ki insanlar ve tüm yakın akrabaları da bu gruptan olan maymunlardır.
Yine evrimin tam da öngördüğü gibi Stepsirin ve Halorfin maymunlar arasında bir geçiş grubu olan Tarsir yerlerde adetin erken bir versiyonlar aslanır.
Yani adet gibi bir konuda bile evrimin izlerini bariz şekilde görebilmekteyiz.
Primat harici memelilerde Kediler, köpekler, atlar gibi gizli adet görülür.
Bu canlı türlerinin adet döngüleri de farklı farklıdır.
İnsanların dişileri her ay adet görürken, köpeklerde adet her 6 ayda bir defa, kedilerde ise yine insanlardaki gibi her ay yaşanır.
Atlarda adet 3 haftada bir, sıçanlarda ise her 5 günde bir yaşanır.
Köpeklerde bazen dışarıya doğru kanıma görülse de bu aleni adet değildir.
Çünkü kanamanın nedeni rahim duvarının parçalanması değil.
Azgınlık döneminde olan köpeğin vajinal duvarındaki kılcal damarların çatlayarak kanamaya neden olmasıdır.
Memeli hayvanlardan çıkıp yumurtlayan hayvanlara ulaştığımızda adetin tamamen yok olduğu görülür.
Sürüngenlerin çoğu, amfibilerin çoğu, balıkların çoğu ve kuşların hiçbiri adet görmez.
Bunun sebebi yumurtlayan hayvanların rahmi ihtiyacı olmamasıdır.
Bu hayvanlarda rahim evrimleşmemiştir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
