İlaç Firmalarının Kâr Etmesi, Aşı Karşıtlığı İçin Argüman Olamaz!

İlaç firmaları aşılardan kar elde ediyor.

Ancak bu aşı olmamak gerektiği yönünde bir argüman olamaz.

İlaç endüstrisinin problemleri iyi anlaşılmalı ve çözümüne uğraşılmalı.

Aşılardan kurtulmak bu çözümün bir parçası değil.

2015 yılında ABD'de yeniden yükselişe geçen kızamık salgını endişeye sebep olmuştu.

Sadece 2014 yılında 600'den fazla kızamık vakasıyla Amerika son 20 yılın en büyük kızamık salgınına ulaşmıştı.

2015'in sadece Ocak ayında 14 eyalette 84 kişi Disneyland'da yaşanan bir olaya bağlı olarak kızamık olduklarını bildirmişlerdi.

Kızamık salgınının patlamasındaki temel sebep neydi?

Gün geçtikçe daha fazla ailenin çocuklarını belirli nedenlerden dolayı aşılatmamayı tercih etmesi.

Aşı karşıtı grupların Ana motivasyonları aşılamanın otizmi arttırdığını söyleyen eski ve çürütülmüş bir çalışma olsa da son zamanlarda ortaya çıkan ve internette

popüler olan bir diğer komplo teorisi ise hem doktorların hem de ilaç şirketlerinin aşılamadan finansal olarak kar elde etmeye çalışmaları ve gereksiz yere insanları

aşılamaya teşvik etmeleriydi.

Aşılar yakın geçmişe kadar hiç karlı bir iş değildi.

Finansal kar elde etmeyle ilgili olan bu teori de tarihsel olarak temelsizdir.

Sadece pediatristler ve doktorlar çoğu zaman aşı yapım işlemleri sırasında para kaybetmekle kalmazlar, aynı zamanda aşı endüstrisinin aşırı dar kar marjından

ötürü durma noktasına geldiği günlerde çok eski değil.

The Economist'in bir haberinde şöyle yazıyor.

Eski teknoloji, az yatırım, ve görmezden gelinebilecek düzeydeki kar marjları nedeniyle aşı sektörü ilaç sektörünün ihmal edilmiş bir köşesiydi.

Birçok firma aşı bölümlerini o zamanlar daha karlı ilaçlara odaklanmak amacıyla kapatmıştı.

Hatta aşı üretimi o kadar kazançsız bir sektördü ki bazı aşı üreten firmalar tamamen aşı üretmeyi bırakmıştı.

1967 yılında 26 aşı üreticisi varken Bu sayı 1980'e gelindiğinde 17'ye kadar düştü.

Geçtiğimiz 10 yıla kadar da aşı üretme işi pek kazançlı olmadığı için ilaç şirketlerinin gündelik ilaçları satabilmek adına aşı sektöründen tamamen çekilmesinden korkuluyordu.

Günlük kullanımı gerektiren ilaçların yanında aşılar yılda bir defa veya ömür boyunca bir defa yapılması gereken bir uygulamadır.

Daha sonra Pfizer tarafından satın alınan ilaç şirketi Viet, kar marjı çok düşük olduğu için aşı üretimini bıraktıklarını açıklamıştı.

Aşıların kar marjlarının çok düşük olması ile ilgili John Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu'nda pediatrik bulaşıcı hastalıklar ve uluslararası sağlık profesörü olan Neil

Halsey şöyle diyor.

Tarihsel olarak aşılar nispeten düşük bir fiyata üretildi ve düşük bir kar marjı ile satıldı.

Bunlar ilaç üreticilerinin ürettiği diğer ürünlere, çoğunlukla ilaçlara bir ek niteliğindeydi.

O zamanlar aşı geliştirme alanında çalışan insanlar kendilerini üvey evlat olarak görüyor ve çok zor şartlar altında çalıştıklarından yakınıyorlardı.

Aşı üretimini zorlaştıran ve dolayısıyla daha az kazançlı hale getiren birçok faktör vardır.

Örneğin canlı aşıların üretimi zordur ve kalite kontrolü için Amerikan Gıda ve İlaç Kurumu, FDA tarafından düzenlenen özel denetlemelere tabidirler.

Kamu kurumları aşıları genellikle sabit bir tavan fiyattan alıyorlar.

Gerçi araştırmalar bunun firmaların aşı üretiminden çekilmesine neden olmadığını, çünkü çok yüksek sayılarda satın alındığını gösterdi.

Fakat yine de yüksek üretim faaliyetleri, düşük piyasa fiyatları ve ağır düzenlemelerin bir kombinasyonu ile zaman zaman aşı eksikliği yaşanmıştır.

Aşıları şimdi daha karlı yapan ne?

Ancak son yıllarda kötü giden aşı pazarını tersine çevirmek için birkaç gelişme yaşandı.

Öncelikle küresel talep, özellikle gelişmekte olan ülkelerde yükselişe geçti.

2000 yılından bu yana Gavi Aşı İttifakı, yoksul ülkelerde 500 milyon çocuğa aşı sağlayarak tahmini olarak 7 milyon ölümü önledi.

GlaxoSmithKline, 2013 yılında ürettikleri aşı dozlarının %80'inin gelişmekte olan ülkelere gittiğini bildirdi.

Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü'ne göre küresel gelir satışlarının değer bakımından %82'sini oluşturan yüksek gelirli ülkelerde kar getirebilecek aşılar pazara

girerek aşı sektörünü rahatlatmış oldu.

John Hopkins, Bloomberg Okulu'nda Bölümler Arası Sağlık Ekonomisi Programı Direktörü, David Bishai şöyle diyor.

Hepatit B aşısının tek bir dozunu yüksek fiyattan satsanız bile bu fiyatların sürdürülebildiği görüldüğünde piyasa rahatladı.

Böyle bir şeyi 1980'lerde düşünemezdiniz.

İlk satış rekoru kıran aşı da pazara girdi.

Menenjit ve diğer bakteri enfeksiyonları için pneumokok konjugatı ve insan papilloma virüsü HPV için üretilen aşılar çok yoğun talep gördü ve endüstri büyüdü.

Bir tahmine göre aşı pazarının şu anda 24 milyar dolar değerinde olduğu düşünülüyor.

Bu yine de dünya çapında 1 trilyon dolarlık ilaç endüstrisinin sadece %2 ila 3'ü.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da aşı fiyatları kademeli fiyatlandırma nedeniyle hali hazırda sürekli artışta olmakla birlikte son yıllarda fiyatlar oldukça önemli ölçüde arttı.

ABD'deki çocukların yaklaşık %50'sine aşı satın alıyor.

2015 yılında MMR, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşıları için mevcut CDS, hastalık kontrol koruma merkezleri pediatrik sözleşme fiyatı 19

.91 dolar iken, MMR için özel sektör pediatrik fiyatı 59.91 dolar düzeyindedir.

ABD'de Merck, kızamık aşısı üretme lisansına sahip tek şirkettir.

2014 yılı son gelir raporlarında ProdCut, kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve su çiçeği aşısı, MMR2, kızamık, kabakulak, kızamıkçık

ve Varivax su çiçeği aşısı satışlarından toplamda 1.4 milyar dolarlık bir kazanç sağladıkları görülüyor.

Şirketin en çok satan aşısı ise 1.7 milyar dolarlık bir satış getiren HPV aşısı olan Gardasil'dir.

Ancak 15 yıl kadar sürebilen ARGE çalışmaları, üretim süreci, test etkinlikleri ve belirli aşılar ve ilaç ürünleri için dağıtım maliyetleri halka açık olmadığından kar marjlarını

bilmek zordur. Merck sözcüsü The Atlantic'e aşıların ana odak alanlarından biri olarak kaldığını söylerken, kar marjları hakkında yorum yapmadı.

2014 yılında satışlarda 5.3 milyar dolarlık üretim yaptılar.

Analistler, dev ilaç şirketlerinin kar marjının %10 ila %40'ın üzerinde bir yerde olduklarını düşünüyorlar.

Halsey şöyle diyor.

Kimse bunu yapmanın maliyetini tam olarak bilmiyor.

Çünkü bunu açıklamak istemiyorlar.

ABD, Avrupa ve gelişmekte olan ülkelerde daha düşük fiyatlara aşı üretileceğinden ya da fiyatın düşürülmesi için baskı yapacaklarından korkuyorlar.

Fiyatlar çok yüksek.

Fiyatlar da bir problem.

Bir zamanlar fiyatların aşırı düşük olmasından ötürü üreticilerin piyasadan çıkmalarından endişe edilirken şimdi fiyatların gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerin hepsi için çok yüksek olabileceğinden

endişe ediliyor. The New York Times geçtiğimiz yıl bazı Amerikalı ailelerin aşı yönetimi için doktor bulmakta zorlandıklarını bildirdi.

Çünkü aşılar doktorlar için çok pahalıydı.

Sınır tanımayan doktorlar yakın zamanda Pfizer ve GlaxoSmithKline'i gelişmekte olan ülkeler için aşı fiyatlarını düşürmeye çağırdı.

Aşı masraflarının azalmasına yönelik çağrılara yanıt olarak Bill Gates gibi aşı aktivisti insanlar aşı üretiminin çok karmaşık olduğunu ve aynı zamanda araştırma

ve geliştirme bütçelerinin de bu talep sebebiyle zarar göreceğini savundu.

İlaç endüstrisinin karlarından feragat etmesi pek olası olmasa da Halsey daha fazla üreticinin piyasada yer almasının fiyatların düşmesine yardımcı olacağını umuyor.

Yine de aşı pazarı yüksek sabit maliyetler ve özel lisanslama rekabetiyle hem arz hem de talep tarafında yoğunlaşmış vaziyette.

Aşıların karlı olmasının işlevi ile hiçbir ilgisi yok.

Dolayısıyla aşı endüstrisi şu anda muhtemelen 1970'lerden veya 1980'lerden daha karlı olsa da bir çocuğun aşılarını atlamak için bir neden değildir.

İlaç şirketleri aşı üretmeye devam etmek için teşviklere ihtiyaç duymaktadır.

Çünkü kar ne olursa olsun aşılamanın ekonomik ve sosyal faydaları çok büyüktür.

ve milyarlarca dolar tasarruf edilir.

2014'te yayınlanan bir araştırma, bebekleri tamamen aşılamak için harcanan her bir doların tek bir bebek için 10 dolar, toplamda ise yaklaşık 69 milyar

dolar tasarruf sağladığını tahmin etmektedir.

Halsey şöyle diyor, aşılar sahip olduğumuz en düşük maliyetli müdahalelerden biridir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde 1994 ile 2013 yılları arasında aşılamanın faydalarını inceleyen bir araştırma doğrudan maliyetlerde 295

milyar dolar ve toplam toplumsal maliyetlerde 1,38 trilyon dolarlık net tasarruf öngörüldüğünü açıkladı.

Aşı pazarının son 50 yılına bakıldığında karın aşı üretiminin tek motivasyonu olabileceğini düşünmek saçmadır.

%83'ü MMR aşısının güvenli olduğunu düşünüyor.

Aşı üretiminden elde edilen karlar, aşılara karşı geçerli bir konflö teorisi üretmek için yeterli değildir.

Zaten akıllardaki en önemli soru, aşıların güvenli ve etkili olup olmadığı sorusudur.

Cevap, hiçbir tartışmaya yer bırakmayan bir şekilde evettir.

Aşıların faydaları ile ilgili daha fazla bilgiyi Evrim Ağacı sitesindeki Aşı nedir?

Nasıl çalışır?

Aşılar hayatımızı nasıl değiştirdi?

Başlıklı yazıdan alabilirsiniz.