Transkript
Çevirmen Gökalp Selamet İnsanlar çoğu zaman yapabilecekleri doğru şeyi yapmaktan çok, haklı olduklarını kanıtlamaya ya da bir şeyi yapmaya hakları olduğu için yapmaya daha çok önem verirler.
Örneğin herhangi bir yararı olmamasına ve yalnızca partnerini kışkırtmasına rağmen, birinin bir tartışma sırasında partnerinin yaptığı önemsiz bir hatayı belirttiği anda meydana gelebilir.
Bu sorunlu zihniyet, daha az etkili iletişim ve artan kişiler arası çatışmalar gibi birçok soruna neden olabilir.
Bu nedenle zihniyeti ve ondan nasıl kaçınabileceğinizi anlamak önemlidir.
Bu makalede akıllı olmak ve haklı olmak arasındaki fark hakkında daha fazla bilgi edinecek ve bu bilgiyi pratikte nasıl kullanabileceğinizi göreceksiniz.
Ayrıca buna gümüş kural dememizin nedeni altın kuralın daha yaygın bilinen bir başka ilkeye atfedilmiş olmasıdır.
Akıllı olmak ve haklı olmak arasındaki fark.
Akıllı olmakla haklı olmak arasındaki farkı anlamak için öncelikle bu terimlerin bu makale bağlamında ne anlama geldiğini anlamak gerekir.
Akıllı olmak ideal şeyi yapmak anlamına gelir.
Yani en iyi sonuca yol açacağını düşündüğünüz şeyi.
Örneğin partneriniz bir hata yaptıysa akıllı olmak hatayı belirtmeden belirtmeyi isteseniz bile ona yardım etmeyi içerebilir.
Çünkü bunu yapmanın gereksiz bir tartışmadan kaçınmaya yardımcı olacağını ve partnerinizin hatalarını içselleştirmesini daha olası hale getirebileceğini biliyorsunuz.
Haklı olmak bir şeyi haklı olduğunuzu kanıtladığı için veya yapmaya hakkınız olduğu için yapmak anlamına gelir.
Örneğin partneriniz bir hata yaptıysa bunun sadece gereksiz bir tartışmaya yol açacağını ve aynı zamanda hatalarını içselleştirme olasılığını azaltacağını bilseniz bile haklı olmak ona sana söylemiştim demeyi
içerebilir. Buna göre mevcut bir alamda akıllı olmakla haklı olmak arasındaki fark, akıllı olmanın bir durumda yapabileceğiniz en iyi şeyi yapmayı içermesi, haklı olmanın ise bir şeyi haklı olduğunuzu kanıtladığı için
veya yapmaya hakkınız olduğunu kanıtladığı için yapmanızı içermesidir.
Aşağıdakiler bu konuda önemli uyarılardır.
Bu bağlamda haklı olmak ahlaki açıdan doğru olanı yapmak değildir.
Ahlaksız davranışları bile içerebilir.
Örneğin sadece haklı olduğunuzu kanıtlamak için başkalarına gereksiz zarar veren bir şey söylemek.
Akıllı olmak en iyi hareket tarzı olduğunu düşündüğünüz şeyi seçmekle ilgilidir.
Bu yapmayı seçtiğiniz şeyin mutlaka sizin için mevcut olan en iyi hareket tarzı olduğu anlamına gelmez.
Akıllı olduğunuzda en iyi hareket tarzınızı oluşturan şey hedefleriniz ve değerleriniz gibi faktörlere bağlıdır.
Örneğin yapılacak en iyi şeyin büyük bir bedel ödemek pahasına bir başkasına yardım etmek olduğuna karar verebilirsiniz.
Çünkü bu sizin ahlaki değerlerinize bağlı kalmanızı sağlayan şeydir.
Bakınız altın kural.
Akıllı olmak haklı olduğunuzu göstermeyi içerebilir.
Örneğin bir münazarada akıllıcı olan şey eğer seyircileri duruşunuzu desteklemeye ikna etmenin en iyi yoluysa haklı olduğunuzu göstermek mantıklıdır.
Soru, neden haklı olduğunuzu göstermeye çalıştığınızdır?
Bunun en iyi sonuca yol açacağına inandığınız için mi?
Çünkü akıllı olmayı önceliyorsunuz.
Yoksa haklı olduğunuzu kanıtlamak istediğiniz için mi?
Çünkü haklı olmayı önceliyorsunuz.
Akıllı olmak, haklı olduğunuzu göstermenin en iyi yolunu bulmayı içerebilir.
Örneğin akıllı olmak, Birinin hatasını işaret ederek ondan ders çıkarmayı ve bunu haklı olduğunuzu kanıtlama konusunda sizi daha iyi hissettirecek şekilde değil, öğrenmelerine yardımcı olacak şekilde yapmaya öncelik vermeyi içerebilir.
Yani akıllı olmak sadece ne yaptığınızla değil, aynı zamanda nasıl yaptığınızla da alakalıdır.
Not. Akıllı olmak, haklı olmaktan iyidir özdeyişi, daha özlü olarak.
Haklı olma, akıllı ol olarak da formüle edilebilir.
Benzer şekilde formüle edilmiş bir İbraniyat özözünün birebir çevresidir.
Aşağıdaki örnekler insanların haklı olmak yerine akıllı olmaya odaklanarak fayda sağlayabileceği durumları göstermektedir.
Birisi son derece duygusal bir olayı ifade ederken örneğin yaşadıkları acılar, küçük bir dil bilgisi hatası yaparsa genellikle hatayı görmezden gelmek onu belirtmekten daha iyidir.
Birisi zararsız bir placebo'dan yararlanıyorsa ve bunun sebebi onun bir placebo olduğunun farkında değilse ondan yararlanmaya devam edebilmeleri için genellikle onlara bunun bir placebo olduğunu söylememek daha iyidir.
Birisi bir forumda saçma sapan şeyler söylüyorsa genellikle anlamsız bir tartışmaya sürüklemek yerine onları görmezden gelmek daha iyidir.
İnsanları bir şeye ikna etmeye çalışan bir aktivistseniz duruşunuzu onları kışkırtacak ve sizi görmezden gelmesine neden olacak şekilde değil onları dinlemeye teşvik edecek şekilde sunmak genellikle daha iyidir.
Bir yolu geçmek üzereyseniz yaralanma veya ölüm riskini azaltmak için yol hakkınız olsa bile trafiği kontrol etmek genellikle daha iyidir.
Akıllı olmak neden haklı olmaktan daha iyidir?
Akıllı olmak en iyi sonuca götüreceğini düşündüğünüz şeyi yapmakla ilgili olduğundan temel avantajı genellikle hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olmasıdır.
Bu hedefler daha ikna edici olmayı, daha iyi kişiler arası ilişkilere sahip olmayı ve tartışmalarınızı seçerek değerli kaynakları, zaman, çaba vs.
korumayı içerebilir. Ayrıca akıllı olmanın çoğu zaman dolaylı faydaları olabilir.
Örneğin dürtüsel olarak hareket etmek yerine durumlar üzerine düşünmeyi öğrenmeyi, en uygun hareket tarzını seçerek daha kolay değil, kendi kendini kontrol etmeyi öğrenmeyi ve başkalarının sizi daha yetkin olarak algılamasını sağlamayı
içerebilir. Akıllı olduğunuzdan nasıl emin olursunuz?
Akıllı olduğunuzdan emin olmanın anahtarı kendinize harekete geçmeden önce veya hareket esnasında şu soruyu sormaktır.
Şu anda yapabileceğim en iyi şey bu mu?
Eylemlerinizin yapılabilecek en iyi eylemler arasında olmadığını fark ederseniz davranışınızı buna göre değiştirmelisiniz.
Bu soruyu göz önünde tutarken mevcut eylemleri ve bunlarla ilişkili sonuçları açıkça belirlemek ve bu sonuçların genel hedeflerinizle nasıl uyumlu olduğunu düşünmek yardımcı olabilir.
Haklı olmaktansa akıllı olmaya öncelik vermekte zorlanıyorsanız aklınızda tutabileceğiniz bazı şeyler şunlardır.
Bir şeyi yapabiliyor olmanız veya yapmaya hakkınız olması yapmanız gerektiği anlamına gelmez.
Akıllı olmaya haklı olmaya öncelik vermemekten en çok zarar görecek olan genellikle sizsiniz.
Haklı olma arzusu genellikle güvensizlik veya ego gibi sorunlar tarafından yönlendirilir.
Akıllı olmak genellikle daha zordur ve durumlar üzerinde dikkatlice düşünerek öz denetim yapmanızı gerektirir.
Ne yapacağınıza karar verirken bir arkadaşınızın sizin durumunuzda olsaydı ona ne tavsiyede bulunacağınızı düşünmek psikolojik bir mesafe yaratmaya yardımcı olabilir.
Son olarak tüm bunlar haklı olmayı umursamamanız gerektiği anlamına gelmez.
Bunun yerine öncelikle haklı olma arzusuna dayanarak değil, mümkün olan en iyi sonuçlara yol açması beklenecek şekilde hareket etmeniz gerektiği anlamına gelir.
Bunu önceliklerinizi belirleyerek yapmalısınız.
Özet ve sonuçlar Mevcut bağlamda akıllı olmak bir durumda yapabileceğiniz en iyi şeyi yapmayı içerirken, haklı olmak bir şeyi haklı olduğunuzu kanıtladığı için veya yapmaya hakkınız olduğu için yapmayı içerir.
Örneğin eşiniz bir hata yaptıysa akıllı olmak, onu içselleştirmeye teşvik edecek bir şekilde hatalarıyla başa çıkmasına yardımcı olmayı içerebilirken, haklı olmak gereksiz yere sana söylemiştim demeyi içerebilir.
Hedeflerinize ulaşmak, daha ikna edici olmak, daha iyi kişiler arası ilişkilere sahip olmak ve anlık hareket etmek yerine durumlar üzerinde düşünmeyi öğrenmekle dahil olmak üzere, haklı olmaktan ziyade akıllı olmanın
çeşitli potansiyel avantajları vardır.
Harekete geçmeden önce veya hareket esnasında akıllı olduğunuzdan emin olmanın anahtarı kendinize şu soruyu sormaktır.
Şu anda yapabileceğim en iyi şey bu mu?
Bu, haklı olmayı umursamamanız gerektiği anlamına gelmez.
Bunun yerine önceliklerinize göre belirlendiği şekilde, mümkün olan en iyi sonuçlara yol açması beklenen bir şekilde hareket etmeniz gerektiği anlamına gelir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
