Evrim (Yasası), Evrim Teorisi, Evrimsel Biyoloji Arasındaki Farklar Nelerdir?

Evrim yasası, evrim teorisi, evrimsel biyoloji arasındaki farklar nelerdir?

Yazar Çağrı Mert Bakırcı, seslendiren Eren Sunay.

Evrim bir doğa yasasıdır.

Bizim onu anlamamızdan bağımsız olarak vardır, işler ve canlıları değiştirir.

Biz onu incelesek de incelemesek de evrim var olmayı sürdürecektir.

Dolayısıyla buna evrim yasası, evrim kanunu, evrim ilkesi ya da evrim olgusu denebilir.

Ancak bu tür terimlerle uğraşmamak için kısaca evrim denmektedir.

Evrim bir durum bildirimidir.

Canlı popülasyonlarının gen ve özellik dağılımları nesiller içerisinde değişmek zorundadır.

Buna evrim denir. Ancak görüleceği gibi evrim yasası kendi başına neden ya da nasıl bu şekilde olduğunu anlayamayacağımız bir kavramdır.

Evrim bize sadece ne olduğunu söyler.

Evrim teorisi nedir?

Evrim teorisi doğadaki evrim yasasını anlama çabamızla oluşturduğumuz yöntemler, veriler ve analizler bütünüdür.

Evrim teorisi evrimin neden ve nasıl olduğunu inceler.

Canlıların ne yöntemlerle evrim geçirdiğini, bu evrime neden olan diğer kuvvetlerin nasıl işlediğini, gen dağılımlarını etkileyen özelliklerin neler olduğunu araştırır, bunlar içerisindeki bağlantıları kurar ve elimizdeki

detaylı açıklamaları geliştirir.

Evrim teorisi genellikle bir çatı terimdir ve içerisinde birçok diğer teoriyi barındırır.

Örneğin nükle titler üzerindeki mutasyonların dağılımlarının değişimini inceleyen teorilerden birisi nötral evrim teorisidir.

Bu teorilerin her biri farklı doğa yasalarını, Örneğin doğal seçilim yasasını veya cinsel seçilim yasasını inceler ve diğer yasalarla birleştiren açıklamalar getirir.

Örneğin doğal seçilimle cinsel seçilimin genellikle birbirini dengeleyici kuvvetler olarak işlediğini bu şekilde biliriz ve açıklarız.

Tüm bu teoriler kendilerini geliştirmek, güçlendirmek ve diğer alternatifleri incelemek, gerekirse çürütmek için hipotezleri kullanır.

Hipotezler test edilir, doğrulanır veya yanlışlanır.

Yanlışlanırsa terk edilir.

Farklı denemeler sonucunda bir türlü yanlışlanamaz ve sürekli tutarlı sonuçlar verirse doğruluk değeri güçlenir ve teorinin önemli bir parçası haline gelir, onu güçlendirir, detaylandırır, sağlamlaştırır.

Uzun lafın kısası teoriler, kanunları açıklar.

Evrimsel biyoloji nedir?

Evrimsel biyoloji ise bu sahadaki bütün araştırmacıları, araştırmaları, makaleleri içeren bilim dalının adıdır.

Başka bilimlerde bu tarz ayrımlar var mı?

Evet. Tüm bunlar fizikle anoloji kurarak daha da kolay anlaşılabilir.

Kütle çekimi, cisimlerin birbirine doğru hareket eğilimi tıpkı evrim gibi bir doğa yasasıdır.

Biz onu incelesek de incelemesek de, anlasak da anlamasak da vardır ve sürekli işler.

Newton'un kütle çekim teorisi, Einstein'ın görelilik teorisi, kuantum kütle çekim teorisi bu doğa yasasını inceleyen neden ve nasıl bu şekilde olduğunu işleyen teorilerdir.

Bu teoriler olmaksızın kütle çekimin nasıl çalıştığını anlamamız imkansızdır.

Tıpkı evrim teorisi olmaksızın evrim yasasının nasıl çalıştığını anlayamayacak olmamız gibi.

Bu teoriler birbirini kapsayabilir, dışlayabilir, güçlendirebilir, zayıflatabilir.

İşte tüm bu teorileri, bu teoriler üzerine çalışan, deliller arayan, deneyler yapan insanları içeren bilim dalına ise fizik, kimi zaman daha spesifik olarak kütle çekim fiziği denir.