Evrim Mühendisliği Sayesinde, Hastanelerde Uyuşan Kan Grubu Arama Devri Sona Erebilir!
2 Ocak 2022 · 3 dk
PlatformlardaSpotify
Transkript
Hastanelerde uyuşan kan grubu arama devri sona eriyor.
Evrim mühendisliği ve yönlendirilmiş evrimin bir diğer zaferi.
Uyarlayan Çağrı Mert Fakırcı, seslendiren Akın Karasa.
Diyelim ki bir doktorsunuz ve hastanıza belli bir kan grubundan kan gerekiyor.
Ancak kan bankanızda bu grubun kanından hiç yok.
E ne yapacaksınız? Bu büyük bir sorun.
Bilim insanları uzun bir süredir kafasını meşgul ediyordu.
Ancak bir türlü çözüm bulunamıyordu.
Ta ki şimdiye kadar. British Columbia Üniversitesi'nden bilim insanları kan araştırmaları merkezinden araştırmacılarla güçlerini birleştirerek bir enzim yarattılar.
Bu enzimin kan uyuşmazlığı sorununu kökünden çözebileceği düşünülüyor.
Enzim A ve B tipi kan gruplarında bulunan ve antijenler olarak bilinen şekerleri keserek kanın yapısını sıfır kan grubuna benzetebiliyor.
Sıfır kan grubu da evrensel verici kan grubu olarak bilindiği için yani diğer bütün kan gruplarına kan verebildiği için kan uyuşmazlığı sorunu çözülmüş oluyor.
Araştırmanın başyazarı ve üniversitenin kimya bölümünde doktora sonrası araştırmacı olan David Kwan şöyle söylüyor.
A ve B kan gruplarındaki şekerleri çok verimli bir şekilde kesebilen mutant bir enzim yaratmayı başardık.
Dahası bu enzim onu üretmek için kullandığımız atasal enzime kıyasla A grubu antijenlerin...
Alt tiplerini yok etmek konusunda da çok daha başarılı.
Bu güçlü enzimi yaratmak için bilim insanları evrimsel biyolojiden faydalandılar.
Kullandıkları yönteme yönlendirilmiş evrim adı veriliyor.
Bunu yapmak için uzmanlar enzimleri kodlayan genlere mutasyonlar ekliyorlar.
Bu mutat genlerden üretilen enzimler diğerlerine göre birazcık daha farklı çalışıyorlar.
Sonrasında bunlar arasında en uyumlu ve en işe yarar olanlar seçiliyor, çoğaltılıyor, tekrar mutasyona uğratılıyor ve tekrar test ediliyorlar.
seçiliyor ve tekrar çoğaltılıyorlar.
Bu işlem sürekli tekrarlanarak atasal formlara kıyasla çok daha başarılı, çok daha güçlü, çok daha işlevsel enzimler yaratılabiliyor.
Yani doğadaki evrim yasası ve onun mekanizmalarından biri olan yapay seçilim enzim seviyesinde uygulanıyor.
Bu araştırma evrimin gücünü tekrardan gözler önüne seriyor.
Araştırmacılar sadece 5 nesilde atasal formlarına göre tam 170 kat daha verimli enzimler evrimleştirmeyi başardılar.
Evrim sayesinde ürettikleri bu enzimi kullanan araştırmacılar A ve B tipi kan grubundaki antijenlerin çok büyük bir kısmını yok etmeyi başardılar.
Ancak bu enzimin klinik uygulamaya konulabilmesi için öncelikle bütün antijenlerden tamamen kurtulabilmeleri gerekiyor.
Yani büyük bir kısmı şu etapta onlar için yeterli değil.
Savunma sistemi antijenlerine karşı çok hassastır ve çok az miktarda antijen bile savunma sistemini tetikleyebilir.
Bu da kan uyuşmazlığı olarak bilinen bir dizi...
kimyasal tepkimeyi tetikler ve ölümle bile sonuçlanabilecek sorunları doğurabilir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
