Dahiler Daha Az mı Uyur? Sadece Aptallar mı 8 Saat Uyur?

Ağacı Bilime Dair Her Şey podcast bölümü.

İzlediğiniz için teşekkürler.

Dahiler daha az mı uyur?

Sadece aptallar mı 8 saat uyur?

İddia

Sadece aptallar 8 saat uyur.

Einstein, Tesla, Da Vinci gibi dehalar hep kısa kısa uyurlardı.

Dahilerin hiçbiri uzun uyku saatlerine sahip değildi.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek ne?

Deha ile uyku süresi arasında doğrudan herhangi bir ilişki bulunmamaktadır.

Yani daha az uyuyanlar daha zeki değildir.

Benzer şekilde daha uzun uyuyanlar da daha düşük zekaya sahip değildir.

Ancak yaptıkları büyük bilimsel, sanatsal, felsefe işler dolayısıyla zeki olarak addedilen kişilerin ufak bir kısmı geçici olarak da olsa daha kısa süreli uykular ile idare etmişlerdir

Bunun nedeni de bu kişilerin üreticiliğin sınırlarını zorlamış, dolayısıyla gün içindeki aktif oldukları saat sayısını olabildiğince artırmaya denemiş olmasıdır

Ancak kısa veya kesintili uyku düzeni tüm dehaların uyguladığı bir uyku düzeni değildir

Dahası normal uzun uykulara uyuyan birinin dahi olamayacağı veya büyük işler başaramayacağı anlamına gelmemektedir.

İddianın kökeni

Bu iddia uzun bir süredir ortalıkta olmasına rağmen ülkemizde Erdal Demirkırı'nın sadece aptallar 8 saat uyur isimli kitabının başlığıyla popülerlik kazanmıştır.

Bilgiler

Her ne kadar çoğu insan gün içindeki tüm uyku ihtiyacını tek ve deliksiz bir uykudan alıyor olsa da uyku düzeninin farklı alt başlıkları bulunmaktadır.

Bunları iki büyük kategori toplamak mümkündür.

Tek fazla monofazik uyku ve çok fazla polifazik uyku.

İlki, popülasyonumuz içinde yaygın olarak görülen tek sefer yatağa girip gün içinde tek bir uyku alma davranışıdır.

Bunun saf monofazik uyku, kuasi monofazik uyku ve yarı monofazik uyku şeklinde alt başlıkları da bulunmaktadır.

İkincisi olan çok fazla yani polifazik uykuda ise birey gün içinde birden fazla defa daha kısa süreler boyunca uyur.

Bu tip uykunun da saf, kuasi ve yarı şeklinde 3 alt başlığı bulunmaktadır.

Örneğin saf polifazik uykuda birey her 4 saatte bir uyurken, kuasi polifazik uykuda birey 24 saatlik gün içinde eşit aralıklarla dayanılmamış şekilde uyur.

Polifazik uykunun genellikle çocuklarda görülen en yaygın örneği ise günde 2 ayrı defa uyuma düzeni olan bifazik uykudur.

Polifazik uykunun en önemli birleşiğini güç şekerlemesi veya güç uykusu olarak bilinen kavramdır.

Bu tip uyku sırasında birey gün içinde sadece 15-30 dakika kadar uyur.

Bu uykular bir dizi halinde gün içine dağıtılarak günlük uyku ihtiyacını karşılamak için kullanabileceği gibi daha uzun olan gece uykusuna takviye olarak gün içinde de kullanılabilir.

MIT içinde sözü geçen dahillerin genellikle başvurduğu iddia edilen yöntem sadece güç uykularına başvurarak polifazık uyku düzeniyle günlük uyku ihtiyacını almaktır.

Güç uykusu yönteminin sinirsiz ve süresiz olarak uygulanması kesinlikle tavsiye edilmemektedir.

Gerçekten limit içinde sözü geçen dahillerin bir kısmının bu yöntemi ömürleri boyunca uyguladıklarına dair hiçbir güvenilir kaynak bulunmamaktadır.

Yetişkinler için tavsiye edilen uyku düzeni gece saatlerinde tek sefer ve ortalamada 8 saat olması gereken uyku düzenidir.

Aksi takdirde vücutta olanları buradaki yazımızda ele almıştık.

Ayrıca günde 8 saatten az uyumayla ilgili güncel bir araştırmanın sonuçlarını da burada anlatmıştık.

Yani uykusuzken siz, siz değilsiniz desek geridir.

Dolayısıyla güç uykusu yöntemi eğer uygulanacaksa sadece kısa dönemlerde uygulanmalıdır.

Ünlü dahilerin uyku alışkanlıkları.

Dahi olan bütün isimlerin ortalamadan daha az uyuduğu iddiası tamamen hatalıdır.

Örneğin deha denince akla gelen ilk isim olan Albert Einstein'ın her gün 10 saat kesintisi olarak uyuduğu bilinmektedir.

Hatta gün içinde de kısa süreler boyunca ek olarak kestirdiği de bilinmektedir.

Dolayısıyla kısa uyku düzeni büyük bir deha olmanın şartlarından birisi değildir.

Öte yandan Nikola Tesla uyumaktan pek hoşlanmazdı.

Sadece 10-11 yaşındayken bile günde ortalamada sadece 3 saat kadar uyurdu.

Ancak bu durum uyku araştırmalarının da gösterdiği gibi 25'li yaşlarına gelindiğinde psikolojik problemlerin doğmasına neden oldu.

Smithsonian dergisinden Gilbert King'in aktardığı üzere Tesla'nın uyku alışkanlıkları onun sağlığını dikkate değer miktarda bozuyordu ve profesörleri Tesla'nın babasına ulaşarak bu sorunlar haberdar etti.

Tesla bu sorunu çözmeye çalışmak yerine kumar balaması haline geldi ve okul parasının tamamını kumarda kaybederek üniversiteyi bırakmak zorunda kaldı.

Tesla bu kısa uyku sorununu ilerleyen yaşlarda gün içerisinde ek olarak güç uykusu yöntemiyle uyuyarak çözmeye çalıştı.

Psikolojik sorunları devam etse de en azından verimlilik konusunda kendisini toparlamayı başardı.

Her ne kadar bunu doğrulayan güvenilir hiçbir kaynak bulunmasa da Leonardo da Vinci'nin 15-20 dakikalık güç uykusu ile uzun dönemler boyunca idare ettiği iddia edilmektedir.

Bu iddiaya göre Da Vinci 24 saatlik gün içinde toplamda 1,5 ile 5 saat arasında değişen sürelerde uyumaktaydı.

Bunun Da Vinci'ye 67 yıllık ömründe 20 yıllık bir ekstra öğretim zamanı kazandırdığı söylenir.

Ancak muhtemelen Da Vinci bunu asla uzun sürelerde başaramadı ve daha ziyade bir fazik uyku düzenini takip etti.

Yani gün içinde 2 defa kısmen daha uzun süreler uyuyordu.

Benzer şekilde Thomas Edison da bu tarz bir uyku düzenini takip etmeye çalışmıştı ve günde 4-5 saat kadar uyuyordu.

Uyku ihtiyacı birçok özelliğimiz gibi genetik ve çevresel faktörle birlenmektedir.

Benzer şekilde birçok fiziksel özellik gibi Çan Eylüs şeklinde bir dağılım söz konusudur.

Yani insanların ezici çoğunluğu yani %70 civarı günde 7 ile 9 saat uykuya ihtiyaç duyar.

Daha az bir kısmı %10 civarı 5-6 saat uykuya ihtiyaç duyar.

Çok daha az bir kısmı ise %5 civarı sadece 4 saat uykuyunu idare edebilir.

Tabi ki Çan Eylüs'ün öteki ucunda da günde 11-12 saat uykuya ihtiyaç duyan %5'lik bir popülasyon mevcuttur.

Ancak bu uyku ihtiyacının zeka ile örtüşünü gösteren herhangi bir araştırma bulunmamaktadır.

Örneğin ABD Başkanı Barack Obama ve İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher günde 4 saat uyurken

Winston Churchill, Ronald Reagan, John F. Kennedy ve Napoleon düzenli gece uykusunun üzerine güneşinde şekerlemeler yapmalarıyla bilinmektedir.

Tarihteki bu aşırı ikonik isimler haricindeki tehaların birçoğu normal uyku düzenine sahiptir.

Dolayısıyla uyku süresiyle dehal arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır.

Bir diğer deyişle daha kısa uyuyanlar daha zekidir.

Uzun uyuyan kişiler zeki değildir veya aptaldır veya zeki insanlar daha kısa uyur şeklindeki iddialar hataldır.

İşin doğrusu aşırı üretken olan kişiler bu üretimlerinin doruk noktasında yaptıkları işin yoğunluğu ve heyecanı ile geçici olarak daha kısa süreli uyku uyuma alışkanlıkta ediniyor olabilirler.

Ancak neredeyse hiçbiri bunu uzun dönem sürdürmemiştir veya bunun uzun süreler sürdürüldüğüne dair güvenilir herhangi bir kaynak bulunmamaktadır.

Dahası yeterli uyku uyumamak, hem dahiler hem de sıradan insanlar için bilişsel fonksiyonları olumsuz etkileyen, uzun vadede ciddi sağlık problemleri yaratan bir davranış biçimidir.

Bu nedenle sırf havalı bir davranış olduğu için uygulanmaya çalışılmamalıdır.

Son olarak şunu da söylemek gerekiyor.

Uyku ile ilgili halk arasında bol miktarda mit ve yanılgı bulunmaktadır.

Bunların başlıcaları Rus uyku deneyi gibi abartılarıyla hiç uymadığı iddia edilen insanlar gibi yalanlardır.

Beynimiz yeni bir dili duyarak, deneyerek ve konuşarak öğreniyor.

Dünyada 1 milyondan fazla ailenin kullandığı NoveKit'te 4 ile 12 yaş çocuklar ana dillerini öğrendiği gibi oynayarak, konuşarak ve yanlış yaparak İngilizceyi profesyonellerle deneyimliyorlar.

Haftada 2 ve üzeri seans için Evrim Agacı. 15 koduyla %15, 3 ve üzeri seans için Evrim Agacı.

30 koduyla %30 indirimini kullanmayı unutma. Detaylara bölüm açıklamasından ulaşabilirsin.

Ayrıca ilk seansta ücretsiz. You're gonna need a bigger world.

Yatırım dünyasında neler oluyor? Uzmanlar ne diyor?

Ekonomi gazetecisi Zeliha Saraç, Odea ile Yatırım Odaklı Podcast'te uzman konuklarıyla gündemi, piyasaları ve yatırımın farklı alanlarını ele alıyor.

Yatırıma dair merak ettiklerin Odea ile Yatırım Odaklı Podcast'in yeni sezonunda.

Şimdi Spotify'da dinle.