Çocuklara Cinsellikten Nasıl Bahsedilmeli? Farklı Yaşlar İçin Kılavuz...
29 Ağustos 2021 · 28 dk
PlatformlardaSpotify
Transkript
Çocuklara cinsellikten nasıl bahsedilmeli?
Farklı yaşlar için kılavuz.
Cinsellik, ebeveynlerin çocuklarıyla konuşmakta en çok zorlandıkları meselelerden birisidir.
Çocuklar cinsel organlarına dair hangi yaşta ne kadar şey bilmelidir?
Bebeklerin nereden geldiğini soran çocuklarımıza konuyu nasıl açıklarız?
Cinsel organlara isimler takmalı, seni leylekler getirdi gibi masallara başvurmalı mıyız?
Çocuklarımız ergenliğe girmeden önce onları bu konuda bilgilendirmek gerekir mi?
Peki hangi yaşta çocuklarımıza o meşhur seksiyle ilgili konuşmayı yapmalıyız?
Çocuklarınız durduk yere cinsellikle ilgili sorular sorduğu zaman bu sorulara nasıl yaklaşmalıyız, geçiştirmeli miyiz, hikayelere mi başvurmalıyız, gerçekleri mi söylemeliyiz?
Hele ki internetin ve teknolojinin durdurulamaz bir kaynak, vazgeçilmez birer araç olduğu bu dönemde çocuklarınızın cinsellikle çok daha erken yaşlarda tanışması ve size beklenmedik erken sorular sormaları olası.
Bu konuda en başından genel iki tavsiyeyle başlamakta fayda var.
Önce kendinizi cinselliğe alıştırın.
Ebeveynler olarak kendinizi cinsellik konusuna ve bu konulardan bahsetmeye ne kadar erken alıştırırsanız, çocuklarınızın ileride hayat görüşünü ve davranış kalıplarını etkileyebilecek kadar önemli olan cinsellikle ilgili sorularını olumlu ve faydalı
şekilde yanıtlamanız, dolayısıyla onları doğru bir cinsellik algısına sahip şekilde yetiştirmeniz o kadar kolay olur.
Bilimle iç içe olun ve ailenizle bilim kültürünü yerleştirin.
Bilimle iç içe olmak, sadece cinsellik gibi bilimsel gerçekler ile doğrudan ilişkili konuların temellerini izah etmenizi kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda bu tip konularda konuşmak konusunda kendinize ve ailenize güven duymanızı
sağlar. Cinsellik gibi bir konu, bu yazıda da göreceğiniz gibi biyoloji, psikoloji, pediatri, sosyoloji gibi çok sayıda bilim dalının bir arada çalıştığı bir konudur.
Bu alanlardaki çalışmalardan en azından popüler düzeyde haberdar olmak, konulara ve evladınıza nasıl daha sağlıklı yaklaşabileceğinizi doğrudan etkileyecektir.
Tabi bilimle iç içe olmanın diğer sayısız faydasından bahsetmeye gerek bile yok.
Ama bu iki öneriyi hayata geçirmek hiç de söylendiği kadar basit değil.
Onu da biliyoruz. Hele ki tutuculuk oranları yüksek, cinselliğin tabu olarak görüldüğü, toplumsal ayrışmanın ve bilim karşıtlığının yaygın olduğu, ebeveynlerin bile cinsel konu ve kavramlar konusunda yetersiz, utangaç ve sıkıntılı
olduğu ülkelerde. Ne var ki dünyanın en tutucu ülkesinde de olsalar, en özgürlükçü ülkesinde de olsalar çocuklar hep aynıdır.
Öyle ya da böyle, er ya da geç, utanarak, sıkılarak da olsa cinsellik ve seksiyle ilgili sorular soracaklardır.
Eğer bu sorularına ebeveynleri olarak sizden yanıt alamazlarsa, arkadaşlarına, internet ortamına ve yabancılara başvuracaklar.
İşte bu nedenle sizin cinsellik ve seks konusunda konuşabilmek ve sorulara yanıt verebilmek için hazır olmanız çocuğunuzun geleceği açısından müthiş bir öneme sahip.
Onları cinselliğin detaylarıyla travmatize etmeden ve eşitleriyle sorun yaşamalarına sebebiyet vermeden hayatın kaçınılmaz gerçeği olan cinselliğe ve sekse hazırlamak istiyorsanız, yaş aralıklarına göre hazırlanmış bu kılavuz size
yardımcı olabilir. Üstelik bu kılavuz sadece ebeveynler olarak sizlerin çocuklarınıza nasıl yaklaşmanız gerektiğini değil, aynı zamanda çocuklarınızın belli yaş aralıklarında yaptıkları davranışlardan yola çıkarak neyin normal, neyin
anormal olduğunu da anlamınıza yardım edecek.
Zira bu sinyaller çocuğunuzun okulda veya başka bir yerde cinsel tacize uğrayıp uğramadığını tespit etmek açısından size önemli bilgiler verebilir.
Hazırsanız başlayalım.
0-3 yaş arası vücudu keşfetme ve terimleri öğrenme.
Ufaklıklar daha doğumdan kısa bir süre sonra vücutlarını ve uzuvlarını keşfetmeye başlarlar.
Yaşları birazcık ilerlediğinde toplumsal cinsiyet kavramından haberdar olmaya ve erkekler ile dişiler, kızlar kadınlar arasındaki farkları merak etmeye başlarlar.
Bu süre zarfında yalın ama bir o kadar da ciddi bir tutum takının ve cinsel konulara olumlu yaklaşın.
Yani cinsel organlar gibi konularda çocuğunuzda bir gelişme yaşandığında korkmayın, telaşlanmayın.
Olumsuz olasılıklara kilitlenip kalmayın.
Örneğin bebeğinizin ve ufak çocuklarınızın bez değiştirme veya banyo sırasında cinsel organlarına dokunmaları normaldir.
Bunu bir sorun ya da anormallik olarak görmeyin.
Dahası erkek çocukların daha bu yaşlarda bile sık sık erekte olması penislerinin sertleşmesi normaldir.
Penis sertleşmesi genellikle ergenlik ile ilişkilendirilse de her yaştan bebek ve çocuk da erekte olabilmektedir.
Öyle ki henüz doğmamış ana rahminde olan erkeklerde bile penis sertleşmesi görülmektedir.
Eğer çocuğunuz cinsel organlarıyla etkileşiyorsa normal davranmaya çalışın.
Asla gülmeyin, tuhaf suratlar yapmayın veya çocuğunuza sinirlenmeyin.
Asla ve asla onlara vurmayın veya ellerini cinsel organlarından zorla uzaklaştırmayın.
Çocuğunuzun daha erken yaşlarından itibaren vücut organlarının gerçek isimlerini öğrenmesini sağlayın.
Bunu yaparken sırıtmayın, gülmeyin ve çocuğunuzla asla alay edip onları cinsel organları ile etkileşmeye zorlamayın.
Göster pipini amcalara, tarzı şakalaşmalardan mutlak olarak sakının.
Bazı temel isimlendirmeler şöyledir.
Erkek cinsel organının adı penistir.
Penisin arkasında kalan ve erkeklerde normalde iki adet bulunan kesenin adı testistir.
Dişi cinsel organının dışarıda kalan yumuşak kısmına vulva, içeride kalan kanal kısmı vajinadır.
Dişilerin göğüs bölgesinde ergenlikle birlikte dolgunlaşıp büyüyecek olan erkeklerde ise sadece evrimsel olarak körelmiş halde uçları bulunan organın adı göğüs değil, memedir.
Bunlara takma isimler koyarsanız pipi, çük, taşak, kuku gibi ileride er ya da geç gerçek isimlere dönme sürecinden geçmeniz gerekecektir.
Bu hem sizin için hem de çocuğunuz için anlamsız bir yüktür.
Amerikan Pediatri Derneği, APD, bu konuda şöyle diyor.
Organlara takma isimler vermek o organların gerçek adında bir kötülük olduğunun düşünülmesine neden olur.
Eğer çocuğunuza cinsel organların adını olduğu gibi öğretirseniz, tıbbi sorunlar yaşandığında bunlardan açıkça bahsedebilir.
Daha da önemlisi, cinsel taciz gibi konuların bir tabu değil, raporlanması ve hakkında şikayetçi olunması gereken bir suç olduğunu daha kolay öğrenir.
Dr. Larue Berman'ın Çocuklarınıza Seksten Bahsetmek isimli kitabında çocuklara cinsel organlardan bahsetmeye başlamamızın faydalı olacağı yaşın 2 civarında olduğu belirtilmektedir.
Bunu yaparken ilk etapta konuyu sadece organ isimlerini öğretmek şeklinde yaklaşabilirsiniz.
Konunun teknik detaylarından bahsetmemizin bir faydası yoktur.
Çocuklarınızın ev ortamında cinsel organlarını örtmeden dolaşmasına izin verin.
Özellikle de küçük çocuklar çıplak dolaşmaya bayılırlar.
Ancak onlara net bir şekilde hangi bölgelerinin özel olduğunu da öğretin.
Bu özel bölgenin yani banyodan çıkınca havluyla örttüğü kısımların ev ortamı dışında özellikle de halka açık alanlarda asla gösterilmemesi gerektiğini anlatın.
4-5 yaş arası.
Doktorculuk oynamak ve bebeklerin nereden geldiğini merak etmek.
Okul öncesi çağda çocuklar toplumsal cinsiyet konusunda giderek gelişirler.
Özellikle de toplumda karşılaştıkları zıt cinsiyetin neden farklı göründüğünü, giyindiğini, davrandığını sorgulamaya başlarlar.
Daha önemlisi cinsellikle ilgili ilk önemli sorularını sormaya bu yaşta başlarlar.
Bu sorular genellikle çok temel düzeydedir.
Bebekler nereden geldi?
Annenin karnından bir bebek nasıl çıkıyor?
Bu ve bunun gibi sorular.
Peki bunlarla nasıl başa çıkmalı?
Birkaç tavsiyemiz şöyle.
Okul öncesi çağdaki çocuklarınızın cinsel organlarıyla ilgilenmesine kafayı takmanıza gerek yok.
APD'nin bildirdiğine göre 4-5 yaşındaki çocuklar kendi cinsel organlarına dokunabilirler ve bu yetişkinlerin yaptığı gibi cinsel dokunuşlar değildir.
Sağlıklı bir ilginin göstergesidir.
Okul öncesi çağdaki çocuklar için akranlarıyla sarılmak, onları öpmek, doktorculuk oynamak veya seninkini gösterirsen ben de benimkini gösteririm tarzı oyunlar çocuğunuza veya karşıdaki çocuğa rahatsızlık verdiğini tespit
etmediğiniz sürece normal olsa da çocuklarınıza diğerlerinin özel bölgelerine dokunmalarının doğru olmadığını sakin ve arkadaş canlısı bir şekilde anlatın.
Çocuklar doğuştan meraklıdırlar.
Bu merak... Bu yaşlarda özellikle kendi vücutlarına ve diğerlerinin vücutlarına yöneliktir.
Sınırları aşmadıklarından emin olarak oynamalarına ve keşfetmelerine izin verin.
Oyun sırasında cinsel organların ön plana çıkmaya başladığını görürseniz, çocukların ilgisini başka alanlara yönlendirecek oyuncaklar ve kitaplar bulmaya çalışın.
Bunu asla sert ve bariz bir şekilde yapmayın.
Amaç, onları cinsel organlar konusunda korkutmak değil.
Eğer çocuğunuzun belirli bir davranışından hoşlanmıyorsanız, öfkelenmeyin.
Neden yapmaması gerektiğini mantıklı ve sakin bir şekilde çocuğunuza izah edin.
Örneğin penisine dokunmanın hoşuna gittiğini biliyorum ancak halka açık alanlarda bunu yapmamalısın.
Bu tip şeyler sadece kişinin kendi özel alanında yapması gereken davranışlar gibi bir açıklama getirebilirsiniz.
Alternatifler sunmak her zaman etkili bir yöntemdir.
Eğer çocuğunuz çizdiği resimlerde cinsel ilişki, büyük bir bireyin küçük bir bireyi uygunsuz şekilde ekliyor gibi gözüktüğü, taciz veya oral seks gibi içerikler çiziyorsa veya genel olarak yaşına göre uygunsuz davranışlar sergiliyorsa
bunlar cinsel tacizin bir göstergesi olabilir.
Bu tip uyarı sinyallerine dikkat edin.
Bu yaşlarda en yakın arkadaşları ve hatta yakın akrabalarının bile çocuğunuzun cinsel organlarına asla dokunamayacağını anlatın.
Çocuğunuzun cinsel organlarına yalnızca iki grubun, o da sadece ve sadece belli şartlar altında olmak kaydıyla dokunabileceğini anlatın.
Doktorlar ve hemşireler ile ebeveynler olarak siz.
Doktor ve hemşirelerin sadece ve sadece tıbbi kontroller sırasında bunu yapabileceğini izah edin.
Ebeveyn olarak sizin ise sadece gerekli olduğunda acı ve ağrı gibi durumlarda yer tespiti yapmak amacıyla bunu yapabileceğini anlatın.
Bunu yapmak çocuğunuzun bu konularda sağlıklı bir savunma ve algı geliştirmesine katkı sağlayacaktır.
EPD'ye göre bu yaşlarda onlara cinselliği anlatmak için doğal anlar oluşacaktır.
Bu fırsatlardan faydalanın.
Örneğin banyo sırasında yeri geldiğinde cinsel organlardan bahsedilebilir veya hamile bir tanıdığınız varsa yüzeyte olarak hamileliğin ne olduğunu bebekler annelerinin karnında oluşurlar şeklinde izah edebilirsiniz.
Ancak için detaylarına girmenize gerek yok.
Okul öncesi çağdaki çocuklar cinsel birleşmenin detaylarını bilmek zorunda değillerdir.
Sadece sordukları sorulara dürüst bir şekilde yanıt verin.
Örneğin hamilelik ile ilgili bir soruya Annelerin içinde ufacık bir yumurta vardır.
Babalarda ise sperm denen bir hücre vardır.
Ve bu sperm yumurtayla birleşerek bebeği oluşturur.
Bebek annenin vajinasından çıkar.
Diğer tüm hayvanlar da tıpkı insanlar gibi doğurur diyebilirsiniz.
6-7 yaş arası ipuçlarını toplamak ve sınırları belirlemek.
İlkokulun erken evrelerindeki çocuğunuz bu çağlarda artık her şeyle ilgili ipuçlarını toplamaya başlar.
Bir erkek ile dişinin tam olarak ne tip vücut farklılıkları olduğunu, bebeklerin tam olarak nasıl yapıldığını, yetişkinler arasındaki cinselliğin tam olarak nasıl çalıştığını öğrenmeye çalışırlar.
Ayrıca kendi vücutlarıyla ilgili sınırları belirlemeye başlarlar.
Bu evredeki bir çocuğa giderek daha dürüst ama eşit derecede profesyonel yaklaşmak en sağlıklı tavır olacaktır.
Birkaç fikir verelim.
Çocuğunuzun sorularını basit ve dürüst bir şekilde yanıtlamaya devam edin.
Yine de aşırı detaya girmemeye çalışın.
Bu yaşlara yönelik olarak hazırlanmış, insan vücudunun diğer özellikleriyle birlikte üreme sistemini anlatan çocuk kitapları bulmanız mümkündür.
Bu tip kitaplar sayesinde dişi ve erkek vücudu arasındaki farkları öğrenmeleri de mümkün olacaktır.
Bu kitapları önce siz okuyun ve dikkatlice gözden geçirin.
Çocuğunuza uygunluğundan emin olun.
Eğer ki erkek ve dişi arasındaki fiziksel farklarla ilgili soru soracak olurlarsa şu şekilde yanıt verebilirsiniz.
Bir erkek ile bir dişiyi ayıran bazı özellikler vardır.
Bu özelliklerin bazıları dışarıdan görülebilen özelliklerdir.
Bazıları ise vücudumuzun içindedir.
Bu farkı vücut parçalarımızdan bazıları kişi yeterince büyüyünce bebek yapabilecek özellik kazanır.
Çocuğunuzu bu evrede cinsel tacizden koruyacak şekilde yetiştirmeniz çok önemli.
özellikle de muhtemelen ataerkil, erkek egemen bir toplumda doğacak kız çocuklarının vücutlarıyla ilgili sınırları belirleyebilmelerini sağlayın.
Eğer ki çocuğunuz gıdıklanmaktan ya da çıplak dolaşmaktan hoşlanmıyorsa, kuralları kendisinin koymasına ve söz konusu çocuğunuzun vücuduyla ilgili bir mesele ise kızınız hayır dedi mi olayın
bitmesine izin verin. Aynı kurallar erkekler için de geçerlidir.
Ancak geleneksel olarak erkekler bu konuda daha az sıkıntı çekerler.
Buna rağmen dünya çapında tacize uğrayan her iki kız çocuğu için bir erkek çocuğun da tacize uğradığını hatırlayın.
Benim oğlum aslandır, öyle bir şey asla yapmaz diye düşünmeyin.
Sizin aslan parçası gördüğünüz evladınız kendi iç dünyasında sıkıntılar yaşıyor olabilir.
Onları anlamaya çalışın.
Çocuğunuz büyüdükçe özel vücut parçalarıyla ilgili daha tutucu hale gelmesi normaldir.
İşte bu noktada vücutlarıyla ilgili hiçbir şeyin utandırıcı olmadığını öğretmeye çalışın.
Penisleri, bacinaları, memeleri utanılacak organlar değildir.
Biyolojik olarak tıpkı diğer hayvan türleri gibi olan insanın sıradan ve normal özellikleridir.
Çocuğunuza kendi başına banyo yapmayı öğretmek, vücutları konusunda utanıp sıkılmalarını önlemek konusunda avantaj sağlayacaktır.
Vücutları konusunda rahat olmayan çocuklarınızı bu konuda konuşmak için zorlamayın.
Kademeli ve yavaş bir şekilde alıştırmaya çalışın.
Bu çağlarda çocukların halen birbirlerine eşek şakaları yapması, sarılması, birbirini omuzlarında taşıması normaldir.
Özellikle cinsel bölgeleri hedef alan dokunuşlar olmadığı veya oyunlar oynanmadığı sürece bunlar sakıncalı değildir.
Çocuklarınızla romantik ilişkilerin güzelliğinden bahsetmeye bu çağlarda başlayabilirsiniz.
Aşkın ne kadar özel bir duygu olduğundan, insanların şempanzeler ve diğer memeliler gibi birçok yakın kuzeni olan tür ve hayvandan çok daha güçlü sevgi bağlarına sahip olduğundan bahsedebilirsiniz.
Hatta aşkın evrimsel süreçte cinsellikle ilişkili olduğunu da bu yaşlarda anlatmaya başlamanızda sakınca yoktur.
Mesela şu şekilde bahsedebilirsiniz.
Aşk çok özel ve güçlü bir duygudur.
Aşık oluruz çünkü nihayetinde tek bir kişiyle ömrümüzü geçirmek ve onlarla bebek yapmak isteriz.
Tıpkı babanla annen benim yaptığım gibi.
Aşk sağlıklı bir birlikteliğinde temelinde yatar.
Buna paralel olarak çocuklarınıza ileride edinecekleri partnerlerine her zaman sevgi ve saygı sınırlarında davranmayı öğretebilirsiniz.
Aşkta zorlamanın asla olmadığından, birisi size hayır diyorsa üstelememeniz ve zorlamamanız gerektiğinden bahsetmelisiniz.
Çünkü unutmayın, çocuğunuz her şeyi gözlüyor.
Her gördüğü bilgiyi sünger gibi emiyor.
Bu noktada onları doğru yönlendirmek, ileri çağlarda aile içi şiddeti, cinsel taciz ve tecavüzleri yok etmek veya en aza indirmek için çok ama önemlidir.
APD şöyle yazıyor.
Bu çağlarda öğrenilen dersler ve değerler çocuğunuza yetişkinlikte de eşlik edecektir.
Doğru değerleri öğretmek, çocuklarınızın yetişkinlikte sağlıklı ilişkiler kurmasını sağlar.
Dahası çocuklarınız, kendilerinin istemediği bir konuda kendilerini zorlayan kişileri de daha kolay tespit edip şikayet edebilecektir.
Böylece kendilerinin de taciz veya tecavüz kurbanı olmalarının önüne geçmiş olursunuz.
Bu yaşlar ergenliğe giden yolun en önemli evreleri olduğu için çocuğunuz fırtına öncesi sessizlik evresine girecektir.
Çocuğunuz cinsellikle ilgili sorular konusunda daha utangaç ve sessiz olabilir.
Buna karşılık daha önceden utangaç ve çekingen oldukları bazı diğer konularda birdenbire daha korkuz ve açık olmaya başlayabilirler.
Her ne olursa olsun bilin ki çocuğunuzun vücudundaki dişliler dönmeye başlamıştır ve sizin açıklığınız ve dürüstlüğünüz bundan sonra çok daha önemli olacak.
Çocuğunuzun cinsellik konusundaki liderliğini takip edin ve seks ile ilgili sorularına cevap verin.
Uzmanların belirttiğine göre birçok çocuk 8-9 yaşına geldiğinde seksin mekanik detaylarını çoktan biliyor olacaktır.
Çocuğunuzun hali hazırda ne bildiğini öğrenmeye çalışmanızı tavsiye ediyor.
Çünkü birçok konuda hatalı bilgilere sahip olabilirler ve bunları olabildiğince erken düzeltmek önemlidir.
Bu yaşlarda çocuğunuza seksiyle ilgili konuşmak isteyip istemediğini açıkça sorabilirsiniz.
Bir sorusuna yanıt verdiğinizde, ''Soruna tam olarak cevap verebildim mi?'' diye sormayı unutmayın.
Soru işaretlerinin kalması, o işaretlerin başkaları tarafından giderilmesi anlamına gelecektir.
Bunu istemezsiniz. Televizyon veya diğer medya araçlarını kullanan çocuklarınızın tepkilerini takip edin.
Gördükleri bir şeye, ''Iyy, iğrenç'' dediklerinde aslında gerçekten iğrendiklerini ifade etmiyor olabilirler.
Tam tersine, tepkileri o konuya olan ilgilerinin dışa vurumu olabilir.
Dolayısıyla o konuya özel soruları olabilir.
Bunları kendilerine sorun.
Medyada cinsiyet ve toplumsal cinsiyet gibi konuların nasıl gösterildiğini çocuğunuza izah etmeye çalışın.
Medya araçlarında gördükleri her şeyin gerçek ilişkileri yansıtmıyor olabileceğini onlara öğretin.
Çocuğunuzu ergenliğe hazırlayın.
Bunu öğretmenlerine bırakmayın.
Birçok öğretmenin bu konuda bilgisi çok kısıtlı olabilir veya bildiklerini çocuklarınıza çok geç aktarabilirler.
Ergenlik, kızlarda genelde 8-13 yaşlarında, erkeklerde ise 9-15 yaşlarında başlar.
Ergenliğe girme yaşı giderek düşmektedir.
Dolayısıyla bu çağdaki çocuğunuza ufukta olan hormonal ve fiziksel değişimleri anlatmaya başlayabilirsiniz.
Zira yakın arkadaşları bu değişimlerden geçmeye başlayabilir ve çocuğunuz bunları fark edecektir.
Ergenlikten bahsederken cinsel ilişkilerin bazı temel bilgilerinden söz açmanız gerekebilir.
Ancak çocuğunuzun spesifik soruları yoksa çok derin meselelere girmeyi onlu yaşların başlarına bırakmanızı tavsiye ederiz.
Ancak eğer ki çocuğunuz seksin mekanikleriyle ilgili sorular soruyorsa duymazdan gelmeyin, dürüst yanıtlar verin.
Örneğin erkeğin cinsel organı kadının cinsel organıyla birleştiğinde spermler yumurtaya ulaşabiliyor ve bebekler de bu sayede var oluyor şeklinde bir anlatımı tercih edebilirsiniz.
Birçok çocuk bu birleşmenin tüm detaylarını merak etmeyecektir.
Akıllarındaki asıl soru olan nasıl oluyor da erkeğin vücudundaki bir şey kadının vücuduna geçer sorusunun yanıtıdır.
Unutmayın, seksten bahsetmek cinsel birleşmeden pornografik bir içerik olarak bahsetmeyi gerektirmez.
Sıradan biyolojik bir olay olarak yaklaşmak anlatımı ve iletişimi kolaylaştıracaktır.
Bu anlatımı yaparken seks yapan kişilerin birbirini çok seven, birbirine sıkı sıkıya bağlanan, sevgi duygusunun çok güçlü olduğu kişiler arasında olduğundan bahsedin.
Çocuğunuzun seksi, sevginin bir ürünü olarak görmesini sağlamaya çalışın.
Ergenlik ile seks konularını tek bir başlık altında konuşmamanız da faydalı olacaktır.
Her birini ayrı ayrı konuşun.
Aksi takdirde çocuğunuz utanabilir ve bu onu size yabancılaştırabilir.
Tek bir meseleyi sindirmesi için ona zaman tanıyın.
Cinsel duyguların ne kadar normal hisler olduğundan bahsetmeyi unutmayın.
Çocuğunuzun bu yaşlarda ıslak rüya diye tabir edilen erotik rüyalar görmeye başlayabileceğinden haberdar olun ve onlara bunun normal olduğunu söyleyin.
Dahası siz isteseniz de istemeseniz de çocuğunuz bu yaşlarda mastürbasyon yapmaya başlayacaktır.
Onlara özel alanlarında yapıldığı ve sıklığı abartılmadığı sürece bunun normal olduğunu anlatın.
Unutmayın, eğer ki bir davranışın neden yapılmaması gerektiğini sakin ve mantıklı bir şekilde kendinize izah edemiyorsanız çocuğunuzu da ikna etmeniz çok güç olacaktır.
Bağırıp çağırmak veya öfkelenmek çocuğunuzun davranıştan uzaklaşmasından ziyade onun suçluluk hissetmesine ve daha gizlice yapmasına neden olabilir.
Çocuğunuzu porno hakkında uyarın.
Cinsel sağlık eğitimcisi olan Amy Lang şöyle söylüyor.
Bir çocuğun porno ile tanışma yaşı ortalamada 10'dur.
Porno her yerde. Sizin çocuğunuzun porno izlemediğini veya görmediğini düşünmek saflık olur.
Çocuğunuz porno ile birdenbire karşılaşmadan önce ona gerekli bilgiler verin.
İnsanların diğer insanların seks yaparken çekilmiş fotoğraf ve videolarına bakabildiğinden söz edin.
Buna porno veya pornografi dendiğini öğretin.
Bunun çocuklar için uygun olmadığını, bu yaşta porno izlemenin zihin gelişimi ve duygusal ilişkiler açısından sağlıklı olmadığını izah edin.
Hepsinden önemlisi, pornoda gösterilen davranışların neredeyse hiçbirinin tipik bir cinsel ilişkide olanları yansıtmadığını, pornonun aktörler tarafından çekildiğini, birbirini gerçekten seven kişilerin genellikle çok daha farklı davranacağını
anlatın. Pornografide cinsel organ büyüklükleri, seks süreleri, erkek dişi ilişkileri, tarafların sekse verdikleri tepkiler gibi konuların neredeyse hepsinin gerçek hayatta olandan tamamen farklı olduğunu izah edin.
Medya araçlarındaki anlatımın gerçek hayat ile uyumsuzluğunu erken yaşlarda öğretmeniz bu nedenle önemlidir.
Aksi takdirde çocuğunuz sınırları öğrenemeyebilir ve bu uzun vadede çok ciddi ilişki problemlerini doğurabilir.
Çocuklarınızın birilerine aşık olduğunu duyarsanız onlarla alay etmeyin veya bu konuda şakalaşmaya çalışmayın.
Benzer şekilde vücutlarıyla ilgili konularda da şaka yolunu seçmeyin.
Bunlar onların kırılgan oldukları konulardır.
Ancak örneğin birileriyle çıkma konusunda belli kurallar koymanızda da sakınca yok.
Bu kuralların gerekçelerini çocuklarınıza izah etmeye çalışın.
Kapınız çocuğunuza her daim sonuna kadar açık olsun.
Bugüne kadar cinsellikten bahsetmeye utanmış olabilirsiniz.
Bunu yenin. Yeni bir şeyler öğrenmek ve kendinizi geliştirmek için asla geç değil.
Çocuğunuz eğer ki ergenlik, cinsellik, seks veya internet veya TV'de gördüğü, arkadaşlarından duyduğu şeylerle ilgili kafasına takılan şeyler olursa size gelip sorabileceğini ve dürüst cevaplar alabileceğini
bilmelidir. Çocuğunuzun ana bilgi kaynağı muhtemelen siz olacaksınız.
Dolayısıyla ona soruları için hazır olduğunu hissettirmeniz çok önemli.
Eğer ki çocuğunuz konuşmaya çok utanıyorsa okuyabileceği ve yaşına uygun kitaplar seçmeye çalışın.
Kitapları önce kendiniz okumayı ve dikkatlice gözden geçirmeyi unutmayın.
Bu yaştaki çocuklarınız seksin tüm detaylarını biliyor olacaklardır.
Artık işin leyleklerin getirmesi gibi çocuk hikayeleriyle alakası olmadığını da gayet iyi biliyorlar.
Dolayısıyla konuyu yumuşatmaya çalışmanızın pek bir anlamı yok.
Ne var ki çocuklarınız muhtemelen cinsel yolla bulaşan hastalıklar, SYBH, erken hamilelik, sevgili tecavüzleri ve birçok diğer zorunlu konudan bir haber olacak.
ABD gibi ülkelerde çocukların %33'ü 16 yaşından önce seks yapmaktadır.
Türkiye'de ise 2010 yılı itibariyle 15-24 yaş arası kişilerin cinsel ilişki yaşama oranı %42,8'dir.
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de cinsel ilişkiye girme yaşı yıldan yıla düşmektedir.
Neyse ki çocuk yaşta hamilelik oranları da eğitim düzeylerinin artması ve teknoloji sayesinde bilgiye ulaşmanın kolaylaşması gibi nedenlerle hem dünyada hem de Türkiye'de düşmektedir.
Tüm dünyada ergenlik çağında 15-19 yaş arasında hamilelik oranı 1960'da %8.7 oranından 2015 yılı itibariyle %0,44
'e düşmüştür. 2008 yılında Türkiye'deki ergen kızların %6'sı hamile kalmış, %4'ü doğurmuştur.
Seks ile ilgili kendi çekincelerinizi de çocuklarınızla paylaşın.
Bu sizin de onlar kadar endişeli olduğunuzu göstererek, Aradaki buzların erimesini sağlayacaktır.
Sonuçta siz bu konuyu çözüp bitirmiş bir ilah değilsiniz.
Çocuklarınız sizin kendinizi öyle gördüğünüzü düşünmeye meyillidir.
Sizin de eksikleriniz var ve bunları itiraf etmek konuyu konuşmayı kolaylaştıracaktır.
Yine de TV gibi araçlarda çıkan sahneler üzerinden giderek konuyu açmak mümkün olabilir.
Örneğin çocuğunuza beğenerek izlediğiniz bir dizideki genç çiftin seks yapıp yapmadığını düşündüğünü sorun.
Sonra da bunun onun fikrine göre uygun olup olmadığını sorun.
Türk Ceza Kanunu'nun 103.
maddesine göre 15 yaşın altındaki çocuklar rıza gösterseler bile onlarla cinsel ilişkiye girmek suçtur.
Bu katı ve soğuk bir gerçek ancak özellikle çocukların art niyetli kişilerden yasal olarak korunması için çok önemli.
Bu durumu belki çocuğunuza yasayla korkutarak anlatmak yerine Ülkemizde cinsel ilişkinin en az 15, mümkünse daha ileri yaşlarda yaşanması gereken bir deneyim olduğunu söyleyerek anlatmayı tercih
edebilirsiniz. Bu yaşlardaki çocuğunuza mutlaka karşılıklı izin konusunu anlatın.
Seks yapmak için yasal olgunluğa eriştikten sonra bile iki tarafın da hiçbir muğlaklığa yer bırakmayacak ve iki tarafın da karşı tarafın anladığından emin olacağı şekilde sözlü olarak
verilmiş izninin olması gerektiğini, Aksi takdirde cinsel istismar ve tecavüz gibi suçların baş gösterebileceğini ve bunların kabul edilemez olduğunu izah edin.
Çocuklarınıza hayırın hayır demek olduğunu öğretin.
Karşı tarafa güçlü cinsel istek duyan kişiler, karşılarındaki kişinin hareket ve sözlerine gerçekle bağdaşmayan anlamlar yükleyebilmektedirler.
Hayır diyor ama aslında gizliden gizliye istiyor gibi izahlar ne yazık ki tamamen hatalı olmalarına rağmen fazlasıyla yaygındır.
Bu yaştaki çocuklarınıza karşılarındaki kişi dokunmaya, öpmeye veya herhangi bir diğer romantik ve cinsel davranışa karşı bunları istemediğini açıkça belirttiği takdirde çocuğunuzun o noktada kat
'i surette durması gerektiğini anlatın.
Bu hem karşı tarafı cinsel olarak taciz hatta tecavüz etmelerinin önüne geçecektir.
Hem de yine kendileri hayır dediğinde durmayan birine karşı tepki göstermeyi öğreneceklerdir.
Kendilerini CYBH'a karşı koruma konusunda nasıl önlem alabileceklerini izah edin.
Kondom gibi araçlardan ve hamilelikten bahsedin.
Özellikle kız çocuklarının 18 yaş öncesinde cinsel olarak aktif hale geçmeden önce bir jino koluğa gözükmesi çok önemlidir.
Birçok kişi AIDS gibi tehlikeli SYBH'ın detaylarından haberdar değildir.
Kendinizi eğitin. Çocuklarınıza bu hastalıkların ne kadar tehlikeli olduğunu ama akıllı tercihlerle önlenebileceklerini anlatın.
Birçok çalışma çocukların kendi cinsiyetinden olan ebeveynlerle birazcık daha rahat konuşabildiğini göstermektedir.
Elbette ki aile dinamikleriniz bu durumu etkileyebilir.
Çocuğunuzun anneye mi yoksa babaya mı daha rahat açıldığını tespit etmeye çalışın.
Çocuğunuzun romantik ilişkilerine ilgili olun.
Eğer çocuğunuz bir sevgilisiyle ciddi bir ilişki içinde gibi gözüküyorsa, seks ve koruyuculardan söz etmeye başlamak çok önemlidir.
Birçok kişinin ilk cinsel ilişkisi sabit bir romantik ilişki sırasında yaşanmaktadır.
Dr. Berman şöyle yazıyor.
Eğer ki çocuğunuzun seks yapmaya hazırlandığını öğrenirseniz, açık, doğrudan, onu yargılamaksızın iletişim kurmanız çok önemlidir.
Çocuğunuza cinsel isteğin anlaşılır ve doğal olduğunu ancak seks denen davranışın çok büyük sorumluluklar ile birlikte geldiğini izah edin.
Kendi ailenizin değerlerinden ve şahsi taleplerinizden bahsedebilirsiniz.
Böylece çocuğunuzun dikkatli tercihlerde bulunmasını sağlayabilirsiniz.
Ancak buna rağmen sizin onay vermediğiniz bir cinsel ilişkiye girebileceğini unutmayın.
İşte tam da bu nedenle koruyucu önlemlerden bahsetmek aşırı önemlidir.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
