Transkript
Bir mermi ne kadar hızlı gidebilir?
Süpermen hızlanan bir mermiden daha hızlı uçar.
Ve mermi, trenler, şehirler arasında muhteşem bir hızla rüzgar gibi gider.
Bu karşılaştırmalar pek çok yerde geçiyor.
Ancak kesin hız çok daha az vurgulanıyor.
Peki mermiler gerçekten ne kadar hızlı hareket eder?
Bir silahtan ateşlenen bir merminin hızını birçok faktör etkiler.
Bu faktörler iki kategoriye göre ayrılabilir.
İç balistik, yani itici gazın türü, merminin ağırlığı ve silah anlamlısının yapısıyla uzunluğu ve dış balistik.
Dış balistik, rüzgarın, kütle çekiminin ve yörüngenin mermi hareket ederken mermiye uyguladığı kuvvetler olarak ifade edilebilir.
Her iki kategoride merminin bir hedefe çarptığındaki davranışını tanımlayan ve terminal balistiğe adı verilen üçüncü bir kategoriye dahildir.
Ayrıca adli bilimci ve Forensic Science Consultants Laboratuvarı'nın kurucusu Michael Haack, Live Science'a yaptığı açıklamada mermi teriminin aslında çok daha büyük bir fişenin küçük bir parçası olduğunu belirtiyor.
Mühimmat, silahın ateşleme iğnesi tarafından vurulduğunda itici gaza ateşleyen bir kapsülden oluşur.
Bu ateşleme mermiyi ileriye doğru fırlatan basıncı oluşturur.
Çoğu mermi kurşun gibi ağır metallerden yapılır ve pirinç ya da bakır ile kaplanır.
Bunun sebebi kütlelerin momentumlarını korumaya yardımcı olmasıdır.
Huck bu noktayı açıklamak için konuyu anlattığı kişilere sık sık bir pimpon topu veya golf topu fırlattıklarını hayal etmelerini istedi ve şunları ekledi.
Her ikisi de elinizden aynı hızda çıkar.
Ancak golf topunun kütlesi topun daha uzağa gitmesine engel olur.
Barut ateşlendikten hemen sonra çok hızlı bir şekilde yanar ve mermiyi namdan aşağıya doğru iten gazları üretir.
Huck Bunun gerçekten bir kimya mühendisliği harikası olduğunu vurguluyor.
Mermi namluya doğru hareket ederken namlunun kenarlarını sıyırır ve bu da bir miktar sürtünmeye neden olur.
Fakat biraz mantıksız bir şekilde daha uzun namlulu silahlar daha hızlı atış yapabilir.
Virginia Commonwealth Üniversitesi'nde adli tıp bilimcisi olan Stephanie Wolcott konu hakkında şunları söylüyor.
Namlu gerçekten de hız üzerindeki en büyük sınırlayıcı etkendir.
Namlu ne kadar uzun olursa gazın hız kazanması için gerekli olan mesafe o kadar uzun olur ve mermi namludan o kadar hızlı çıkar.
Bu kolektif özellikler Remington 223 gibi tüfeklerinin mermilerinin namludan 4390 km saniye hıza kadar çıkabildiği anlamına gelmekte.
Bu sürat merminin 11 futbol sahası kadar bir mesafeyi 1 saniyede kat edebileceği anlamına gelir.
Karşılaştıracak olursak 9 mm'lik bir Luger tabancadan çıkan mermi bu mesafenin yarısını 2200 km saniye hızla kat edebilir.
Dünyadaki en yaygın silahlar arasında yer alan AK-47 gibi bir silah ise yaklaşık olarak 2580 km saniye olan namlu çıkış hızıyla diğer pek çok silahtan daha hızlı mermi atamaz.
Ancak bir otomatik silah olması dolayısıyla tetik bırakılana kadar sürekli ateş edebilir ve dakikada yaklaşık olarak 600 mermi atabilir.
Walcott bir merminin namludan çıkar çıkmaz yavaşlamaya başladığını da belirtiyor.
Bunun sebebi Newton'un ilk yasasına göre hareket halinde olan bir nesnenin üzerine dışarıdan bir kuvvet uygulanmadığı sürece hareket halinde kalmasıdır.
Mermi ateşlendikten sonra üzerine etki eden kuvvetler arasında hava direnci, kütle çekimi ve jiroskopik hareket bulunur.
Zaman içerisinde ilk iki faktör merminin yapısından kaynaklı olan sabit bir spiral içinde kalma eğiliminin üstesinden gelir ve mermi yuvarlanmaya başlar.
Tüm mermiler hava direncinin üstesinden gelme ve ileri doğru fırlama yeteneklerini belirlenen balistik katsayı olarak isimlendirilen bir katsayıya sahiptir.
Denklem, merminin kütlesi, alanı, sürüklenme katsayısı, Yani merminin yapısının hava direncini azaltmaktaki etkisinin bir ölçüsü, yoğunluğu ve uzunluğu gibi faktörlere hesaba katar.
Balistik kat sayısı ne kadar yüksek olursa mermi, havayı kesmede o kadar iyi olur.
Wolcott, Life Science'a verdiği demeçte konu hakkında şöyle diyor.
Kütle çekimi ve hava sürtünmesinin devreye girmesi ve mermiyi yavaşlatması uzun sürmüyor.
Ateşlenen mermi bir süreliğine çok düz ilerleyecek, sonra düşmeye ve çevresindeki etmenlere karşı duyarlı hale gelmeye başlayacaktır.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
