Aynı Elbiseyi Neden Bazıları Beyaz-Altın Renkte, Diğerleri ise Mavi-Siyah Renkte Görüyor?
16 Temmuz 2026 · 6 dk
PlatformlardaSpotifyApple Podcasts
Transkript
Aynı elbiseyi neden bazıları beyaz altın renkte, diğerleri ise mavi siyah renkte görüyor?
26 Şubat 2015'te başlayan bir internet çılgınlığında bir Tumblr kullanıcısı fotoğraftaki elbisenin altın beyaz renklerden mi, mavi siyah renklerden mi oluştuğunu sordu.
Tuhaf bir şekilde bu basit gibi gözüken soru milyonlarca kişiye yayılarak viral bir hale geldi.
Çünkü bazı insanlar elbiseye baktıklarında altın ve beyaz, bazı diğerleri ise mavi ve siyah renkler görüyor.
Bir dakika önce bir kombinasyonu görürken aynı fotoğrafa iki dakika sonra baktığınızda diğer renk çiftini görebiliyorsunuz.
Sonra renkler uzun bir süre aynı kalıyor.
Ancak mesela 4 saat sonra tekrar baktığınızda birebir aynı fotoğrafın renginin tamamen değiştiğini fark ediyorsunuz.
Soruyoruz siz hangisini görüyorsunuz?
Merak ediyorsanız söyleyelim.
giysinin gerçek renkleri mavi siyahtır.
Aşağıda bir düğün için giyilen elbisenin bildiği aracıdan çekilmiş fotoğrafı gözükmektedir.
Eğer bir rengi gördüğünüzü ve bunun kesinlikle o renkte olduğunu düşünüyorsanız Acele etmeyin deriz.
Washington Üniversitesi'nde 30 senedir renk bilimi üzerine çalışan sinir bilimci Jane East, hayatı boyunca bu fotoğrafta olduğu kadar güçlü bir örnekle hiç karşılaşmadığını söylüyor.
Ve bunun nedenine dair ilk etapta hiçbir fikri olmadığını belirtiyor.
Tabi fotoğrafın viraline bağlı olarak zaman geçtikçe açıklamalar da gelmeye başladı.
Biz de bu konuyla ilgili bazı bilgiler vermek istiyoruz.
Her ne kadar bir taraf diğer tarafın gördüğünü görmekte zorlansa da ilk etapta burada görülen bir gölge yanılgısına benziyor.
Buna benzer... Her yanılgıların çok sayıda örneğini buradaki yazımızda vermiş ve tek tek izah etmiştik.
Göz atmanızı tavsiye ederiz.
Bu yazımızdaki 5 numaralı kategorideki gölge lizyonlarına bakacak olursanız çeşitli renk dağılımlarının belli başlı açılardan çekilen fotoğraflarda cisim üzerine düşen gölge etrafındaki renkleri birbirinden farklı gibi gösterebilmektedir.
Her birimizin beyinleri birbirinden farklı olduğu için bu gölgenin etrafındaki renkler farklı kategorilerde algılanabilmektedir.
Bu, gölgenin düştüğü biçime ve cismin gerçek renklerine bağlı olarak hangi renk gruplarının insanlar tarafından algılanabileceği belirlenmektedir.
Eğer bu açıklama sizin için yeterliyse şu animasyon görmeniz gereken her şeyi size gösterecektir.
Ancak burada oluşan görsel yanılgı sadece bir ışık oyunu olmayabilir.
Gözlerimizin yapısı ve genetik özelliklerimizden kaynaklı beynimizin doğası da ne gördüğümüzü etkiliyor gibi gözükmektedir.
videosundan geldi. Sanıyoruz konuyu tamamen aydınlatmaya yarayacaktır.
Basfit'teki bir grup araştırmacı giysinin orijinalini bulmuşlar.
Orijinal renkler için Aşağıdaki görsele bakabilirsiniz.
Fakat işin içinde başka bir şeyler olduğunu anlamanın bir yolu, fotoğrafa gerçekten siyah olduğundan emin olduğumuz bir içerik eklemek.
Evrim ağacı olarak bunu yaptığımızda altın beyaz renklerde görenlerin pek taksiz olmadığını anlıyoruz.
Çünkü gerçekten öyle gözüküyor.
Konuyla ilgili yapılabilecek bir diğer analiz ise arka planın etkisi.
Gelen ilk açıklamalara göre muhtemelen buradaki görsel yanılgıda asıl rol arka plan rengine ait.
Beynimiz renkleri, cisimlerin arka planlarındaki tonlara göre...
Ki en üste verdiğimiz bağlantıda da gölge ilizyonu bundan kaynaklanır.
Gölgenin varlığı arka planı etkiler.
Arka planın varlığı gölge algısını etkiler.
Eğer ki beyaz bir arka planda mavi bir renk sunulacak olursa hemen herkes onun mavi olduğunu anlayacaktır.
Ancak eğer ki arka plan siyahsa bazı insanlar o maviyi beyaz olarak algılamaya başlayabilirler.
Burada da olan benzerdir.
Arka plandaki parlak sarılık odaklandığımız isimle ilgili algılarımızı etkilemekte ve değiştirmektedir.
Eğer Photoshop gibi bir araçta giysinin renklerini analiz edecek olursanız RGB değerleri aşağıdaki gibi olacaktır.
Daha sonra renk eşitlemek için birazcık oynayacak olursanız ve hatta arka plan etkisini işin içinden çıkarmak için giysinin ufak bir kısmını fotoğraftan kesip sadece ona odaklanacak olursanız renkler düzelmeye
başlayacaktır. Aşağıda ortadaki fotoğraf asıl paylaşılan sağ taraftaki mavi siyah algılayanların renk algısını ön plana çıkaracak şekilde renk ayarı yapılmış bir versiyon.
Sağ taraftaki ise altın beyaz algılayanlarınkini yansıtan bir versiyondur.
Bu konuyla ilgili yapılan açıklamaların bir diğeri de renk sabitliği denen bir algısal olgudur.
Bizler cisimlerin renklerini üzerlerine düşün ışıklandırma değişiyor olsa bile sabit olarak görürüz.
Örneğin yeşil bir elma, gün doğarken de, güneş tepedeyken de, gün batında da yeşil gözükür.
Üzerlerindeki gölgelenmeler ve ışık miktarlarından bağımsız olarak onu sabit renkte algılarız.
Ancak eğer ki zaman olduğu gibi ışığın rengi ile cismin rengi arasında beklenmedik bir ilişki doğarsa beynimiz cismin orijinal rengini algılamakta zorlanır ve bir tahminde bulunur.
Bunu bir nevi tahmin algoritması gibi düşünebilirsiniz.
Hiçbir şeyi algılayamamaktansa en azından makul bir tahminde bulunmak beyin ve hatta hayatta kalmak açısından yedir.
Beyinde bunu yapar.
Çoğu zaman başarıyla yapar.
Ancak gölgelendirme ve ışık denk gelirse bu işte ciddi anlamda zorlanabilir ve aynı cisimlerin farklı farklı algılanması durumu doğar.
Bu nedenle bazı insanlar o arka plan ışığı altında makul olan renk gruplarından biri olan beyaz altın renk çiftinde bazı diğerleri ise Kısa
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
