Transkript
Amfetaminler, beyinde merkezi sinir sistemini uyararak norepinerfin, dopamin ve serotoninin de içinde bulunduğu nörotransmitter adı verilen hormonların salınımını artıran kimyasal bileşiklerdir.
Bu hormonların sinapslarda bulunan konsantrasyonlarının artırılmasıyla nöronlar tetiklenir ve daha fazla uyarılırlar.
Amfetamin ve türevi olan bu bileşikler kullanılarak üretilen ilaçlar, narkolepsi ve dikkat eksikliği hiperaktivite sendromu tedavilerinde kullanılmaktadır.
Bilissel performansı artırdığı için yurt dışında yaygınlaşmaya ve özellikle öğrenciler arasında kullanılmaya başlamıştır.
Peki bu ilaçlar bizi gerçekten bir gecede süper zeka yapmaya yetiyor mu?
Aderal, terapotik dozlarda kullanıldığında kişilerde uyanıklık sağlayan ve dikkati artıran bir amfetamin türevidir.
İlacın alınmasıyla birlikte merkezi sinir sistemimizde iletişimi sağlayan ve her birinin farklı görevi olan nörotransmitterlerin salınımını artırmaya başlar.
Bunların başlıcaları Dopamin, serotonin ve norepinerfindir.
Dopamin, ödül ve zevk sistemimizi uyandırır ve bilişsel aktiviteyi artırır.
Serotonin, beynimizde uyardığı bölgeye göre birçok etki gösterir.
Uyku durumumuzu, duygularımızı, açlığımızı, cinsel isteğimizi etkiler.
Norepinerfinin görevi ise, otonom sinir sistemini kontrol etmektir.
Yani kalp hızımızı, solunum hızımızı ve kan basıncımızı etkileyerek bir tür savaş ya da kaç tepkisi oluşturur.
Amfetaminler, bu nörotransmiterlerin konsantrasyonunu artırarak dikkat dağınıklığını önler.
Uyanıklık süremizi uzatır ve çalışma saatlerimizin artmasını sağlar.
Kas gücünü ve atletik performansı da artıran bu ilaç, yorgunluk hissetmemizi de geciktirir.
Kötü haber şu ki... Bu bileşikler bizim bilişsel gelişimimiz ve öğrenme düzeyimizde bir artış sağlamaz.
Yalnızca ilacın etkisindeyken alarm durumunda ve sürekli uyanık olan beynimiz sayesinde Normalde ulaşamayacağımız sürelerde çalışma ve odaklanma vaat eder.
Riske değer mi? Peki uyuşturucu olarak kullanılan metanfetaminle kimyasal olarak bu kadar benzeyen bir ilacın yan etkileri göze alınabilir mi?
Bu ilaçların çok ciddi ve hayati yan etkileri bulunmaktadır.
Hipertansiyon, taşikardi yani kalp atımının hızlanması, uyku bozuklukları, panik atak, elektil disfonksiyon yani ereksiyon sağlanmasında güçlük, depresyon, halüsinasyon, İntihara meyillilikte artış.
İlaç içeriğindeki bağımlılık oranı yüksek kimyasallar fiziksel veya psikolojik bağımlılık yaratabilmektedir.
Fiziksel bağımlılıkta ilaç düzenli olarak kullanıldığında beyinde amfetamin ve türevlerine karşı tolerans gelişir.
Bunun sonucu olarak da daha yüksek dozlara ihtiyaç duyulmaya başlanır.
Psikolojik bağımlılıkta ise ilacın kullanımı bireyin önceliği olur.
Bu bireyler aderal olmadan işlerini gerçekleştiremezler ve kendi istekleriyle yüksek doz kullanmaya başlarlar.
Amerika Birleşik Devletleri'nde uyuşturucu kaçakçılığı ve kullanımıyla mücadele eden bir kurum olan Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi yani Drug Enforcement Administration suistimal edilme oranı giderek artan aderal
ve türevi ilaçları eroin, kokain ve metanfetamin ile aynı listede bulunmaktadır.
Bu transkript otomatik olarak çıkarıldı; kayıtla küçük farklar olabilir.
