1 Kilo Demir, 1 Kilo Pamuk ile Eşit Kütleye Sahiptir ama Daha Ağır

1 kilo demir, 1 kilo pamukla eşit kütleye sahiptir ama daha ağır çeker.

Meşhur soruyu bilirsiniz.

1 kilo demir mi ağırdır, 1 kilo pamuk mu?

Bu soru geldiğinde şöyle bir gerildikten sonra gururla cevap veririz.

İkisi de eşittir.

Tebrikler. Sorunun sizi demirin katı, pamuğunuzda yumuşak ve hafif cisimler olmasından ötürü algısal yanılgıya düşürmeye çalışmasına kanmadınız.

Gerçekten de her iki cisim aynı kütlelere sahiplerse eşit ağırlığa sahiptirler.

Elbette 1 kilogram pamuk ya aşırı sıkıştırılmış olacaktır ya da aşırı yüksek hacme sahip olup çok geniş bir alan kaplayacaktır.

1 kilogram demirse az miktar demirle erişebileceğimiz bir kütledir.

Bu durum demirle pamuğun yoğunluklarının farklı olmasından kaynaklanır ki sorunun kandırmaya çalıştığı algı da bu yoğunluk farkından kaynaklanır.

1 kilo pamuk 1 kilo demir ancak ve ancak birebir aynı noktada ölçülüyorsa aynı ağırlık değerlerini verecektir.

Çünkü unutmayın kütle ile ağırlık farklı şeylerdir.

Ağırlık kütle ile kütle çekim ivmesinin çarpımıdır.

Kütle sabit olsa da kütle çekim ivmesi dünya üzerindeki iki noktada bile farklı olabilecektir.

Dolayısıyla aynı kütledeki iki cisim Avustralya ile Moğolistan'da birbirinden çok çok az da olsa farklı ağırlık değerlerine sahip olacak.

Ancak vermek istediğimiz asıl ilginç bilgi bu değil.

Bir kantar eşit kütlede demir ve pamuğu farklı tartar.

Asıl şaşırtıcı olan gerçek şu eğer bu iki cismi Kütle çekim ivmesinin birebir aynı olduğu noktada birebir aynı kantarla tartacak olsanız bile ağırlıkları farklı çıkacaktır.

Bunun sebebi kütle ya da kütle çekim ivmesi değildir.

Kantarların çalışma prensibidir.

Her ne kadar bir kantar üzerine çıktığınızda size kilogram değerini veriyorsa da aslında bir kantarın ölçtüğü birim kilogram kuvvet birimidir.

Dolayısıyla kantarlar üzerlerine binen yükün uyguladığı kuvveti ölçüp kilograma çevirerek verirler.

Peki kütle çekim evmesi birebir aynıysa nasıl farklı değerler ölçülebilir?

Kaldırma kuvvetinden ötürü her ne kadar kaldırma kuvveti genellikle sıvılarla ilişkilendirdiğimiz bir özellikse de aslında tüm akışkanlar için geçerlidir.

Havada bir akışkan olduğu için kaldırma kuvvetine sahiptir.

Yani hava Bir demire sizin vücudunuza ve pamuğa yukarı doğru bir kuvvet uygular.

Bu kantara doğru etkeden ağırlık kuvvetini etkeder ve onu azaltır.

Bir kilo pamuğun hacmi ve yüzey kesit özellikleri bir kilo demirinkinden farklı olduğu için üzerine etkeden kaldırma kuvveti de farklı olacaktır.

Dolayısıyla bir kilo demir bir kilo pamuktan gerçekten daha ağır çekecektir.

Kütleleri birebir aynı olsa bile.

Bu durumun üstesinden gelmekse basit.

Tamamen vakumlanmış bir odada aynı ölçümü tekrar edecek olursanız işte o zaman aynı kütleli cisimleri aynı noktada birebir aynı ölçeceksinizdir.

Tabii ki ticari kantarların çoğu o kadar hassas olmadığı için bunu evinizde denersiniz.

Muhtemelen hiçbir fark göremeyeceksiniz.

Ancak yeterince hassas bir kan terle bunu kolaylıkla deneyebilirsiniz.

Dolayısıyla meşhur sorunun doğrusu şu şekilde sorulmalıdır.

Dünya üzerinde birebir aynı noktada ve tamamen vakumlanmış bir ortamda bir kilo demir mi daha ağırdır, bir kilo pamuk mu?