Athena, Medusa ve Arakne | Doç. Dr. Bengü Cennet Coşkun (Bonus Bölüm)

Altyazı M.K.

Evet, sürekli kendini savunma halinde, yataşlaştırarak.

Ne dokunabileceksin bana diyor, yılanlar gelecek çünkü sana saldıracak.

Sakın bana dokunma ve sakın bana bakma.

Yunan toplumu mozern bir toplum değildir yani.

Toksik maskülenitenin başladığı yer.

Ve ne yazık ki sağduyulu bir topluluk da değil baktığınızda halk olarak.

O dönemde hangisi gerçekten sağduyulu derseniz bunun da cevabını verebilecek miyiz bilmiyorum ama geri kalmışlık var.

Bütün her şeye ismini veren benim.

Bir şeye ismini verirsen de ona hükmetmiş oluyorsun.

Aynen öyle.

İsmini verdiğin her şeyin hükmü sende mi oluyor?

Yani zaten kaynağı benim diyor.

Doğru.

Anladın mı? Zeus'un birlikteliklerinden çıktı bütün bu hikayeler yahu.

Zaten Zeus geldi yo işte Boğaz, Bosphorus bilmem ne falan.

gezdi. Bunların isimleri

zaten bizden geldi arkadaşlar. Siz tam

olarak yani... Siz kim

oluyorsunuz acaba? Siz kim olarak?

Ariyadne'nin ipine hoş geldiniz.

Ben Mukadder. Bugün

konuğum daha önce de mitoloji serilerimizde

bizimle olan doçent doktor

Bengü Cennet Coşkun. Hoş geldiniz.

Hoş bulduk. Nasıl gidiyor hayat? İyi gidiyor.

Görüşmeyeli. Bir sürü

şeyler yapmaya devam ediyoruz. Sen bir yerden

çalışıyorsun, ben bir yerden çalışıyorum.

İşte böyle ara ara buluşuyoruz

diyelim. Evet. Arkeoloji Müzesi

gezisi yaptık beraber.

O çok güzeldi. Ben çok etkilendim.

Gece Arkeoloji Müzesi'ni

Bengi Hoca bize gezdirdi. Ve gezerken

de bütün burada konuştuğumuz

hikayeleri hatta daha fazlasını

mitolojik hikayeleri anlattı.

Benim için çok etkileyiciydi.

Çok sevindim. Şimdi tabi gece bitti.

Yaz sezonunda oluyor genelde

gece müzeciliği. O da baya bir

insan ilgisini çekiyor. Gece sanki

müzede gezmek başka bir şey. Aslında

kışında hafta sonu yapıyoruz.

Ve zaten hava kararıyor.

Çünkü bizim konuşma bitmiyor yani.

Çok uzun sürüyor.

2,5 saat falan sürüyor.

Evet belimiz falan ağrıdı oralar.

Biraz öyle bir bakın ağrıtıyor ama böyle hafif bir

sürekli oturtuyorum farkındaysan.

Herkese oturalım. Herkes otursun

oturabildiği yerde diye.

Yine de neşeli olmasına sevinirim senin için.

Evet teşekkür ediyoruz. Ağzınıza sağlık efendim.

Ne demek. Bugün Athena'yı konuşacağız.

Evet. Daha önce

Zeus'un ilişkilerinden bahsederken

kısaca değinmiştik Athena'ya.

Athena şehrine adını veren,

Bilgelik, akıl, strateji ve adaletin sembolü olan Athena hakkında bir bölüm yapmak da başlı başına bir bölüm iyi olacaktır diye düşünüyorum.

Kesinlikle.

İstersen en başından başlayalım Athena'nın doğumuyla.

Zeyus'la Metis'in çocuğu.

Evet Metis evrensel bilgi yani her şeyin bilgisi.

Hesiodos bu birlikleri ilk birlikleri olarak anlatıyor Zeyus'un.

Tabi yani Hesiodos'un bir zaman çizelgesi varmış gibi konuştuğunu göz ardı etmeyelim yani.

ama aslında tabi çok dairesel

bir zamandan bahsediyoruz.

Dinleyerden ziyade. Ve o yüzden de

tabi ki yani Hesiodos'un dilinden

aktarmak gerekirse her şeyi bilen

Metis de ilk önce beraber oluyor. Aslında

mantıken de oturuyor yani. Benim bir tanrıdan

beklentim nedir sorusunun cevabını

verdiğimiz bir yerde her şeyi bilmesini

bekliyorum. Zira ben her şeyi bilemiyorum ve bu

bir problem benim için. Her şeyi

bilmesini bekliyorum. Bu yüzden de Metis'in dışarıda

olmaması da gerekiyor bir yandan. Yani

tanrının kendi içine bu özelliği alıyor olması

yapmamız lazım. Kehanetlerden bir tanesi şu diyor Hesiodos. Eğer diyor Metis'le beraber

olmaya devam ederse buradan bir oğlan doğacak. İlk çocuğu Çakırgözlü Athena olacak ve arkasından

da aslında çok yetenekli muktedir bir oğlan çocuğu doğacak ve aslında bu da Zeus'un hükmüne son

verecek yani diyor. Bu kehanet olduğu için Athena'ya hamile olan Metis, Zeus tarafından

yutuluyor. Yutmak neydi? İçselleştirmekti, içeriği almaktı. Bu yüzden Metis'in içeriden Zeus'a bilgi

haber verdiğini söyleyebiliriz.

Yani her şeyi bileni kendi içine alıyor ve oradan bir hüküm kuruyor.

Evet hüküm kuruyor diyelim.

Yani her şeyi bilen Tanrı özelliğine sahip olmuş oluyor.

Kadını yuttuğu için.

Ama kadın o sırada hamile.

Kadın demem.

Titan Metis.

Titan Metis dişil özelliklere sahip.

Dişil olduğu için efendim kadın dedim.

Titan Metis o sırada hamile ve hamile haliyle yutulduğu için de Zeus'un bu çocuğu doğurması lazım.

Nasıl doğuracak?

sembolik olarak ne yapıyor?

Kafasından çıkartıyor. Aynen öyle.

Athena'yı işte kafasını

yararak çıkarttı.

Bir şekilde

başarıyorlar bunu.

Athena doğduktan sonra peki o da böyle

bütün takımıyla

savaşa hazır haliyle mi doğuyor?

Hazırsanız geliyorum diye.

Evet aynen öyle.

Zaten bebek tanrı olmaz ya

yani çok az. Bebekliğini bildiğimiz

iki tanrı vardı galiba.

Dionysos'la Hermes.

Hermes'i de biliyoruz ama

öyle bebek oluyor mu? Dört günlükken çık

kaplumbağayı kes.

Koyunu kes falan. Böyle saklanıp

bakılan bir şey değil o yani.

Onu saymıyoruz.

Dionysos'u saklıyorlar, bakıyorlar bilmem ne.

Ama tabii ki yani bebekken bunu yaptı

diye Hermes'de anlatılıyor.

Ama burada şey yani

Apollo'nun Artemis gibi

Athena'da hazır bir şekilde

doğuyor. Hazırsanız geliyorum

şeklinde çıkıyor yani.

Sisteme nereden

kafadan çıktığı için de

neyi temsil edeceği çok açık.

Aklı temsil edecek, stratejiyi

temsil edecek ve

zanaati temsil edecek. Aslında

stratejiyle zanaat paralel

bir şey bence bu arada.

Çünkü kişinin kendi

yetkinliğini en iyi şekilde

kullanabileceği sistemi inşa etmesi.

Yani bir şekilde bir

üzerine düşünülmesi gereken bir şey.

Tabii ki el becerisi vs. asıl

gerekli olan şey ama kadınların hepsinde

bunun olduğu varsayılarak

zanaat yapmaları bekleniyor.

Peki, Athena Yunanistan'ın

başkenti olan Athena'nın kurucusu

olmaya nasıl hak kazanıyor? Bu da önemli

bir hikaye bana kalırsa. Bu Poseidon'la

Athena arasında bir

yarışma

var. Bir iç.

Kim kazanıyor? Neden

kazanıyor? Halk niye Athena'yı seçiyor?

Ya arkadaşlar ben gerçekten bak fenalık

geçireceğim bu. Yunan anlatısı

Evet.

Yunan anlatısı çok somut bir yerden

dedik ya her şeyi kuruyor ve

anlatıyor. Burada da

çok ilkel bir yer var. Yani

Athena'nın hikayesi, Athena'nın bütün

neredeyse hikayeleri bana göre

çok ilkel temalarla

dolu. Şimdi Athena doğar doğmaz

babasından tek bir şey istiyor. O da diyor ki lütfen

ben var olduğum sürece bakire kalayım.

Tamam kabul ediyor. Bir Artemis bir

Athena zaten bunu özellikle isteyen.

Athena'nın da isteği kabul ediliyor

ve o zaman ne olmuş olacak yani

aslında hem Artemis'te hem

Athena'da gördüğümüz şey dişiliği örtmek.

Ki Artemis biraz daha bu

konuda esnek. Yine de kısa etekli

tanrıç olmaz yani. Hani baldırı

çıplak, yok yüksek sandaletler falan.

Konsepte uygun değil yani. O biraz Amazon

kadını gibi bir de. Amazon tabii tabii. Aynen öyle.

Dağlarda işte vahşi hayvanlarla

falan takılacak o etekle

gidilmez yani oraya. Yapamaz. Bir şey mümkün

değil. Ok istemiş, yay istemiş.

Falan anladın mı? Ama şey yok yani

orada dişillik yok yani anladın mı? Üstünü

kapatıyor. Athena'da

üstünü kapatmak değil artık. Tamamen

başka bir şey olmak yani.

Dişil değilim ben. Sakın ha

bana öyle bakmayın falan gibi bir şey.

Miferimi takayım. Kalkanımı

takayım. Efendime söyleyeyim zırhımı

giyeyim falan. Aygisini üstüne

çıkartmıyor. Şu meşhur üzerinde

Medusa'nın olduğu aygisi. Yani askerlerin

sürekli giydiği

kıyafetlerle temsil ediliyor.

Kalkanıyla, mızrağıyla

falan böyle bir şey. Yani tamamen

eril bir kimliğe bürünüyor

şimdi. Bu bir cepte.

Ama hikaye de böyle devam ediyor yani.

İşte Atina'nın yönetimini ele geçirmek için

iki tanrı, bir tanrı, bir tanrıca

karşı karşıya geliyorlar ve işte

Zeus diyor ki o zaman bir yarışma yapalım.

Madem ikiniz de bunu istiyorsunuz o zaman

bir yarışma yapalım. Zaten şöyle düşünmek lazım

yani Poseidon yeryüzünü

aldı. Kuru atıldı Zeus gökyüzünü

Hades yeraltını Poseidon

yeryüzünü aldı. Ve Poseidon

yeryüzünde aslında

en muktedir olan

o da dönem için söylüyorum

kente hükmetmek istemekte.

Çünkü yeryüzü bunda zaten.

Hakkıdır gibi düşünülüyor.

Ve Atena'nın ne işi var burada

gibi bir durum. Yarışma yapılıyor.

Yarışmada Atena zeytin ağacını

hediye ediyor. Poseidon'da

işte Akropolis'ten

gürü gürü bir su çıkartıyor.

Su da deniz suyu galiba.

Öyle bir şey okudum. Tuzlu suyun ne manası

var şehrin ortasında diyor halk.

Evet ne manası var

gerçekten. Yani şuradan şuraya

gidecek mi zaten denize ulaşıyoruz.

Yani sanki. Çok mu iş yaptın

Poseidon? Aynen Poseidon.

Atena'da zeytin ağacını

veriyor ama zeytin ağacı zaten öyle bir ağaç

ki antik çağ için. Topluluk için.

Yani temizlenmede

sabun yap. Kullanma.

Yani her şey. Zeytinini

ye, yağını çıkar. Meyvesinden

yağından efendim yaprağından

tüt su yapıyor

filan. O kadar çok şey var ki

yani her şeyini. Zeytinyağı

kaynağı aslında. Zeytin, buğday

üzüm.

Antik çağ bununla artık

her şeyi yapmış. Hani ne

yapabilirse. Öyle söyleyeyim sana.

Ve zeytin bunun en önemliliğinden bir tanesi.

Çünkü ölülerini de yağlıyor.

Yıkanmak için yağlanıyor.

Zeytinyağıyla temizleniyorlar. Hani

yıkanmak dediğimiz şey böyle bir şey.

Zeytinden sabun yapmayı daha bilmiyorlar.

Yok. Orada o teknoloji yok.

Teknik o. Yağlanarak

temizleniyorlar. Daha çıkmamış o orada.

Yağlanarak temizleniyorlar. Olur.

Ve Atera'nın hediyesi kabul ediliyor Zeus tarafından.

Ama önce tabi bu arada oylama yapılıyor.

Bak başlıyor buradan hikaye.

Şimdi oylama yapalım.

Tanrı çalar ve tanrılar arasında işte bir oylama yapılıyor.

Tanrıların hepsi, erillerin hepsi Poseidon'a oy veriyor.

Zaten.

Dişillerin hepsi Atera'ya oy veriyor.

Yani okey.

Eşitlik sağlanıyor.

Evet.

Ve en son işte Zeus karar verecek.

Zaten hikaye öyle.

Gövya seçim yapılıyor.

En son Zeus karar verecek falan.

Aa Türkiye.

Olacak olan olur.

O kız bizim abi.

Aynen.

Türkiye baya Kronos'un hikayesinde yaşıyor bu arada Türkiye'yi.

Geçen gün anlatırken onu ayırdım ben de.

Fark ettin değil mi?

Evet.

Neyse.

Var aslında Zeus diyor ki Zeytin Atina halkı için çok kıymetlidir.

Bunu şey yapabiliriz.

Atina'yı Atina'ya vereceğiz falan.

Poseidon aşırı sinirleniyor.

Her yere su basıyor, sel basıyor.

İnsanlar perişan falan.

Böyle şeyler yaşanıyor.

Ondan sonra halk diyor ki ya zaten Poseidon bize çok kızdı Athena seçildiği için.

Biz de Athena'yı istediğimiz için çok kızdı.

Bu yüzden ismi biz kadınlara seçme seçilme hakkı falan vermeyelim.

Kadınları sosyal yaşamda görmeyelim.

Onların herhangi bir hakkı olmasın da Poseidon bize kızmasın.

Poseidon şımarık bir çocuk adeta.

Onu kızdırmamak için elimizden geleni yapıyoruz.

Yani düşünsene şimdi halk demek ki aslında kadına bu yetkiyi vermek istemiyor.

Ama dişil bir formu Athena'nın başına getiriyor.

Dişil bir formu Athena'nın başında gördüğü için insan topluluğun gözünden tanrıları bakalım şimdi.

Dişil bir nosyonu en büyük kentin başında görüyor ve buna bir kılıf uydurma ihtiyacı var.

Ben dişil olduğunu düşünmüyorum.

Athena görünürde kadın ama nosyon olarak baktığında eril bir figür.

Ve ben burada Zeus'un bayağı tricky bir şey yaptığını düşünüyorum.

Yani kurnazlık olduğunu düşündüm okuduğum zaman.

Çünkü görüntüde alın sizin başınızda bir kadın lider var diyor.

Ama kadın değil ki erkekleşmiş.

O eril bütün fonksiyonları gösteriyor.

Tansu Çiller gibi düşün yani.

Tansu Çiller'e kadın der misin?

Margaret Thatcher'a kadın der misin?

Tansu Çiller dersin ya.

Erkekleşmiş bence onlar.

Athena çok daha erkek yani.

Onlardan da.

Thatcher olabilir de daha da erkek yani bir form.

Ama şimdi burada mesela bak Tanrı yerinden düşünüyorsun.

Zeus'un yaptığı tricky bir şey falan diyorsun.

Ben de diyorum ki toplumdan düşünelim.

Yani bence bu hikayeler, söylenceler, tamam mı?

Bunlar birer söylence.

Söylenceler toplumun nasıl düşündüğünü, nasıl anladığını, nasıl baktığını temsil ediyor aslında.

Doğal olarak toplum Atina gibi bir kentin başına dişin birini getiriyor ama buna tahammülü yok.

Yani onu oraya getiriyor olması bile belki bir işten pazarlık diyorsun.

Ben de aynı şeyi düşünüyorum ama Zeus tarafından değil.

Zeyus'u kurtarmak için konuştuğumdan da değil.

Ama Zeyus zaten.

Tuttum Zeyus'u.

Gittim özür diledim Atina'dan.

Dedim Zeyus'u kusuruma bakma arkandan çok konuştum.

Affettim.

Yani insan affetmiyor.

Beni geldi güzel.

İnsanların yani gerçekten

tanrıyı anlama biçimleri

olarak düşündüğümüzde bunu

gerçekten bütün hikayenin

hikayelerin, söylencelerin

tamamının bir yandan da

politik, efendim

kültürel, ticari

arka planları var yani.

Bu insanlar zaten kadına

5 kuruş değer vermeyen, mal yerine koyan

hiçbir şekilde söz sahibi olmasını

istemeyen hatta ailenin de devam

etmesine mecbur oldukları için çok da üzülen

bir topluluk yani.

Kadınlara mecbur kaldıkları için

çok üzgünler. Çocuk doğurmak

adına. Şimdi bunların

başa gelen bir dişil yapıya

teslim olması zaten

mümkün değil yani. O yüzden onu deforme

ediyor yani. Tamamen

dediğin gibi o dişilini örtüyor, kapattığı

ama o yetkinliği elinde

tuttuğu bir yere koyuyor.

En başından beri zaten

Athena erkek

vari özelliklere sahip yani. Kadınsılığı,

cinselliği, işte kırılganlığı

bunların hiçbirini göstermeyen

ve tamamen işte mantık,

bilgi, savunma, strateji

bunları temsil ettiği için zaten

bunlar hep eril nosyonlar. O yüzden de

Athena bana kadınmış gibi

gelmiyor. Evet temsil ettiği şeyler de

kadınların üretimini

temsil ediyor. Kadınların varoluşunu

temsil ediyor. Mesela zeytin ağacında

daha dişil bir şeyle geliyor. Evet aynen.

Bir yandan da sonradan

hikayenin bütününe baktığında Medusa

hikayesinde aslında o özellikleri kendisine

almaya başlayacak gibi yorumladım

ben. Birazdan geçelim Medusa'ya.

Tamam okey. Geçelim.

Yani ben aslında aslında sonucunda

Atina'nın yönetimini

Poseidon'la karşı karşıya gelip

alıyor. Ama Poseidon'un da siniri bitmiyor.

Bak mesela buradan şeyi hemen

Medusa'ya bağlayabiliriz. Çünkü

Medusa'ya Poseidon saldırıyor.

Evet. Ben orada bunun

intikamını aldığını düşündüm. Aynen.

Evet. En çok yani temel

görüşlerden biri de bu. Anlat hocam.

Şimdi Medusa zaten bir gorgon.

Bunu unutmayalım. Yani Medusa zaten

deniz canavarlarının çocuğu.

Tamam mı? Bir. Bu cepte. Evet.

Üç tane kız kardeş bunlar.

Bunların iki tanesi ölümsüz.

Bir tanesi ölümlü. Ölümlü olan da

Medusa. Bu arada iki tanesi

daha canavarsı böyle yapılar.

Fakat Medusa'nın da çok güzel

olduğu tarif ediliyor. Ovidius Metamorphoses

de şey diyor yani hani en güzel

yerleri de saçlarıydı yani.

O kadar güzel bir kızdı. Herkes de

çok beğeniyordu. Onun en güzel yerleri de

saçlarıydı. Ve saçlarından cezalandırıldı.

Evet tabii yani. Hani bunun bedeli de

ödendi. Bedeli değil mi?

Baktığında.

Şarkı söylüyor bu kız.

Bizde de Melike Şahin oluyormuş.

Yani Menes'te

Enes'le adamlar

ve Bülgü'yle Melike Jain.

Evet devam edelim.

Neyse yani.

Medusa evet saçları çok güzel.

Güzel bir kadın.

Çok güzel bir kızmış tamam mı?

Evet çok güzel bir kızmış.

Ve Atena'nın tapınağında Poseidon tarafından

saldırıyor.

Fakat orada bir tapınakta

ahlaksız bir

deneyim yaşandığı için

bunun bedelini birinin ödemesi gerekiyor.

Bedenini ödeyecek olan kişi Poseidon değil.

Olayın mağduru.

Evet yani olayın mağduru.

Güzel olmanın mağduru yani aslında bir yandan da gerçekten.

Olayın mağduru bu deneyimin bedelini ödemek durumunda kalıyor.

Ve Athena diyor ki şimdi ben vakar, iffet ve ne diyelim ahlaklı olmanın.

Bekaretin sembolü.

Bekaretin sembolü.

Burada nasıl bu iş meydana geldi?

Siz benim tapınağımda ne yapıyorsunuz arkadaşlar?

Bu arada gidin Dionysos'un evlencelerini yapın ne yapacaksınız?

Dağlara kırlara çakın ne yapıyorsunuz?

İçini takının yani.

Bizde bu iş olmaz diyor ve Medusa'yı yüzüne bakılamayacak hale getiriyor.

Şimdi çok güzel olduğu için Poseidon'un ilgisini çekiyor.

Poseidon o çok güzel olduğu için ona saldırıda bulunuyor.

Sahip olmak istiyor.

ve o güzelliği bu kızdan

aldığımızda aslında

bu yani bir yandan da

şöyle bir şey var. Yani siz de

bu kadar dikkat çekmeyin. Kadınlara

bu mesajı veriyor. Bu kadar da dikkat çekici

olmayın. Evet ya. Çünkü zaten

kadınlar sürekli kara çarşafta geziyor. Yani

sokakta tek başına gezmeleri

yasak. Yani yine bu mitolojik

hikayenin verdiği mesajlardan birisi

bu kadar dikkat çekici olmayın. Evet

yani bu kadar dikkat çekici ve güzel olursanız

hani erkekleri ayartırsanız

Ve bir günaha sebebiyet verirsiniz.

Ve bu yüzden de işte şimdi bu kızı da bakın ne yaptık ibret olsun diye.

Üstünde ne vardı?

O saatte orada ne işi varmış?

Tek başına mı gezdin?

Buralardan geliyor evet.

Çok sinir bozucu ya.

Evet bu atar ki zaten şey yani Yunan toplumu mozer bir toplum değildir yani.

Toksik maskülenitenin.

Evet evet gerçekten öyle.

Başladığı yer.

Başladığı yer.

Ve yani ne yazık ki şeyde yani böyle sağduyulu bir topluluk da değil baktığınızda halk olarak.

O dönemde hangisi gerçekten sağduyulu derseniz bunun da cevabını verebilecek miyiz bilmiyorum ama geri kalmışlık var hikayelerde.

Bunu biz buradan katmanlı okuyoruz ve biz bir anlam biliyoruz.

Yoksa mitoloji aslında bir şekilde henüz doğa gelişimini tamamlamamış bedeni olmayan insanların hikayeleri yani.

Ama onlar da sezgisel olarak anlıyordu bunu büyük bir ihtimalle.

O mesajı alıyor o ama altyazılı almıyor yani.

Evet ama mesela zaten sadece acaba bunlarda mı vardı?

Dionysos'un Hint mitolojisinde de işte Attis'in Frig'in mitolojisinde de olduğu gibi

Mısır'ın mitolojisinde olduğu gibi

acaba yani Zeus kelimesinin Sanskritçe olması ve sadece Tanrı anlamına gelmesi

Zeus'dan ve sonra Deus'a dönüşmesi filan.

Aslında bütün hikaye hareket halinde miydi acaba?

Yani bu bir kültürel etkileşimdi ve bir şekilde bu anlatılar dolaşıyorlar mıydı?

Her tarafta var bu hikaye.

Evet.

Alımlanıyor aslında.

Aha toplumun içine sinen bir anlatı olmasa herkes buna inanmaz.

Tabi belli şablonlar var.

Hala üzerinde konuşmamızı sağlayan şey bu şablonlar.

Bugüne kadar gelmesi.

Aynen öyle.

Ama dönemin politikasıyla da çok ilgili, ticaretiyle de çok ilgili.

Yani Athena hikayesine baktığınız zaman işte Medusa'yı bir koruma kalkanı olarak kendi üzerine takıyor.

Şimdi oraya gelmeden önce Perseus'a Medusa'nın başını getirme görevi veriliyor değil mi?

Veriliyor.

Evet.

Nasıl olsa bu yapamaz deniyor.

Evet.

Bir kahramanın yardımcısı kimdir?

Athena'dır.

Tanrıçadır.

Aynen öyle ve Perseus'a yardım etmeyen kalmıyor ya.

Ona yapacağı işi herkes yapar yani.

Herkes yardım edecekse ona bütün tanrılar, tanrıçalar ben de yaparım.

Çok sinirim bozuldu.

Bu kadar bana yardım ederseniz ben de bakıyorum.

Yok görünmezlik pelerini alıyor.

Tabii. Herkesin sandaletlerini alıyor.

Ondan sonra Athena zaten yardım ediyor.

Herkes yardım ettikten sonra kahraman olur yani zor değil.

Kalkanını alıyor falan.

Hatta bir tane görsel var çok hoşuma gitti.

Bu geçen haftaki sunumda vardı.

Kalkan o kadar parlak ki.

Medusa'nın başını Perseus kesip getirdiği zaman Athena şöyle tutuyor görselde.

Bu galiba bir vazo resmiydi.

Kalkana yansıması düşüyor başının.

Sonra da oraya zaten işleniyor o.

Yani o sanki öyle gözüküyormuş gibi çizmişler.

Yansıdığı gibi işleniyor.

Evet kalkanın üzerine işleniyor.

Sonra göğsüne işte ayegisine de konuluyor.

Ve aslında bir kötülüklerden koruyan bir şey olarak tutuyor onu Athena.

Çünkü bakanı taşlaştıran bir özelliği de vardı.

Ölse dahi.

Ölse dahi bakanı taşlaştıran.

Yani Medusa'nın gözünün içine bakan taşa dönüşecek.

O güzelim uzun saçları da yılana dönüşecek.

Yani hikaye Medusa'nın mağduriyetinin Medusa'nın cezası olmasıyla sonuçlanıyor.

Sen burada bir ahlaksızlık yaptığın için sonucunda bedelini ödeyeceksin.

Kimsenin yüzüne bakamayacak hale geleceksin.

Kimsenin gözünün içine bakamayacaksın.

Hani öyle cilveli işveli falan bakmalar yok.

Güzelim saçların da artık birer canavara.

Hep böyle saldıran.

Savunmada sürekli kendini savunma halinde.

Yataşlaştırarak.

Ne dokunabileceksin bana diyor.

Yılanlar gelecek çünkü sana saldıracak.

Sakın bana dokunma ve sakın bana bakma.

Hem görülmeyen hem dokunulmayan haline dönüşüyor.

Bu da biraz ağır yani.

Baktığın zaman tamamen bir sembol olarak orada tutuluyor.

Aslında Persios'un gidip Medusa'nın başını kesmesi

Medusa'nın özgürleşmesiyle de

bağdaştırılıyor.

O eziyetten kurtuluyor.

Ölümsüz değildi göğe

ve bu şekilde canavarca

bir ölümsüzlüğe

kavuşmuş oldu. Ama ne oldu?

İşte kurtarılıyor. Kahramanını kurtarıyor bu

acıdan.

Yalnızlıktan. O özelliği

Athena kendisine almış oluyor gibi bir yorum

okudum. Yani burasını da taşıyarak

aslında o dişilliği, kırılganlığı

ondan sonra kendini

savunma özelliğini, koruyuculuğunu

koruyuculuk evet yani koruyuculuk

%100 yani bana

da kimse bakamaz

gibi bir şey anladın mı?

burada Ayegi'sinde bu var

zaten Kalkan'ın da var

yani dokunmayın

Medusa'nın kötülükleri dışarıda tutan

gibi tarif ediyor

bir de çizimleri çok komik yani bakarsa

insanlar görürler. Bu arada Atina'ya gittim ya

ben yakın zamanda orada evlerin dışında da

pencerelerin altında Medusa başları var

ama böyle dilini çıkarmış.

Evet işte. Komik.

Şaklaban gibi biraz hani böyle

yaratımsı falan. Dönüşmüş yani.

Dönüşmüş. Antik çağda da var

o versiyonları. Dil çıkarmış

gözleri şaşkın gibi bakan.

Şey falan böyle bir hani

kadınsı bir şey yok orada mesela. Evet.

Ya biz bence var ya her şeyi çok

egzajere ediyoruz biliyor musun? Yani buradan

bakıp işte dün bir arkadaşımla konuşuyorum

işte o da bir heykel kurusuna gidecek falan.

Proje yapacakmış işte Daphne

çizmek istiyor ve hemen şöyle bir şey geliyor

tabii ki yani Daphne'yi yapmak istiyor.

Kurtulmaya çalışan içeride

kalmış bir kadın filan.

Biz işte Medusa işte

cezalandırılmış kadın

ne kadar zor yalnız bırakıldı filan.

Çok yüksek empati gücümüz var

gerçekten bence.

Bugünden bakınca.

O tarafta hep o mağduriyetleri

halbuki Daphne, Defne ağacının

sembolü olduğu için büyük bir

hediyedir yani antik çağ için.

Defne ağacının hediye edilmiş

olmasını temsil eder. Ama kız donak almış

Oralara takılma.

Takılma.

Takılırsan burada.

Düşünsene hediye oluyorsun.

İnsanlığa.

Orada donak almış oldu. Belki de öyle olmadı.

Dönüştü yani. Bunlar bizim işte

Dramatize etmemesi biraz.

Onu demeye çalışıyorum.

Kız ağacın içinde kaldı.

Falan gibi bir şey oluyor.

Belki tamamen değişti ve dönüştü.

Zaten birinin faydı. Anlatı böyle yani.

Sonucunda da

insanlığa hediye olan bir ağaca dönüştü

yani diyebiliriz. İşin biz

soyut ve

derinlikli kısmındayız yani. Hep katman

düşünmeye başlıyoruz. Katmanlı bir

çağdayız çünkü. Ne yapalım biz de bu çağa

gelmişiz. Aynen öyle. O yüzden daha basit

düşünün diyorum. Yani bir güzellik

atfediyorsanız o sizdendir.

Senin derinlikli

düşünme becerinden kaynaklanıyor

aslında bu. Yoksa hikayeler

bu kadar derin olduğunu da düşünmüyorum

açıkçası. Evet yani işte bu üstüne

okumalar yapılıyor ya her şeyin işte

psikanaliz açısından da okunuyor

tarihsel açıdan da okunuyor işte

dediğim gibi siyasal açıdan da konuşuluyor

yani orada belki Persos'un

öldürmesi gerektiği için

başını alması gerektiği için hikaye

buralara geldi. Mesela

o kahraman olsun diye geldi. Yani sebep sonuç

ilişkisi hep yer değiştiriyor. Evet. Ama şu

Arakne hikayesinden çok kısa bahsetmek istiyorum.

Kısa bahsetme uzun bahset. Arakne benim

sorularımda yok ama Arakne'yi de

dinleyelim. Arakne

dokumacı, aşırı yetenekli bir kadın

ve çok iyi dokuma yaptığı için

diyorlar ki sen Athena'dan da

iyi dokuma yapıyorsun falan. Böyle bir

şey var. Girdiler kanına.

Evet yani o da tabii bu övünmek

yani insani kibir

hübris her zaman

söylediğimiz gibi burada da

devreye giriyor. Sen Athena

kadar güzel dokuyorsun diyorlar. Bu da

o insani kibre kapılıp

bu yetkinliği kendinde görmeye başlıyor.

Sonra Athena

işte bir yaşlı teyze kılığında

Yani tabii ki zararsız kim vardır?

Yaşlı teyze.

Tabii.

Yaşlı teyze kılığında görünüp ona ne kadar iyi dokumalar yaptığını anlatıyor falan.

O da övünüyor, böbürleniyor falan böyle.

Sonra işte Atena'dan da iyi yapıyor musun?

Aa evet yapıyordum falan derken bu Atena olduğunu gösteriyor.

Bir de yarışalım bakalım diyor gerçekten yapabiliyor musun falan.

Yarışıyorlar.

Atena ile Arakne.

Sonucunda da Arakne hiç hata yapmıyor.

Gerçekten.

Çok güzel dokuyor.

Evet Atena da deliriyor yani.

Bunun üstüne gidiyor.

Kız zaten Athena'yı gördüğü zaman aklını kaybediyor.

Çünkü Tanrı görünürse birisini aklını yitirirsin ya da yanarsın.

Gerçek halini gördüğünde aklını kaybediyor.

Koşarak kaçmaya başlıyor ve kendini asmaya çalışıyor.

Kendini öldürmeye çalışıyor.

Fakat Athena tabii ki onun kendisini öldürmesine izin vermiyor.

Yani sen kim benimle?

Ben olsam intihar ederim be Fardes.

Onu bilmiyorum.

Benim canlılık.

ve kendisini

asmaya çalışırken durduruyor.

Tabii ki onu ibreti alem için bir yaratığa

dönüştürüyor. O da bir örümcek.

Aragne fobia kelimesinin kökeni.

Evet tabii ki. Aragneyi

örümceğe dönüştürüyor ve artık

Aragne gerçekten mükemmel

şekilde dokumalar yapacak

fakat hep aynı şeyi dokucak.

Örümcek olarak. Evet yani örümcek

beynini de bu zaten biliyoruz. Örümcek kafa

dediğimiz şey. Mükemmel ince analizler

yapabilir. Şahane bir sistem dokuyabilir.

Ama hep aynısını yapar yani.

Hiçbir yaratıcılık yoktu içinde.

İnsani bir yaratıcılığın ya da tanrısal bir yaratıcılığın olmadığı yerde ezbere aynı şey yapılır.

Sonra kestik.

Şöyle bir şey görüyoruz.

O dönemde antik çağda Lidyalıların Atinalılara dokumacılık konusunda ticari olarak rakip olduğunu öğreniyoruz.

Ve Lidyalıların ticaret gemilerinin bayrağında da örümcek olduğunu öğreniyoruz.

Neden acaba?

Görüyor musun sen?

İşte bu rekabet bundan başlamış.

Yani hikaye aslında Lidyalıların hakkından gelmek için.

Evet.

Yani biz sizden üstünüz demek için değil mi?

Aynen öyle.

Zaten yani Yunan bütün Mısır'dan gelip yani her şeye adını vere vere ateneye geri dönüyor.

İon'un hikayesiyle yani Zeus bir çıkıyor Boğaz'a adını veriyor oradan gidiyor.

İşte Lidya zaten adını veriyor.

Menfis'e, Nil'e.

Yani bütün o doğu kıyısına, Anadolu'nun iyice daha doğusuna gittiğinde

Anadolu'dan geçiyor, en doğuya kadar gidiyor.

Oradan dönüyor, tekrar Atina'ya geliyor.

Bildiğimiz dünya bu kadar çünkü.

Evet, buraya geliyor ve geriye dönerken de Girit üzerinden

Avrupa'yı kaçırarak geriye dönüyor.

Yani Yunan aslında diyor ki

bütün her şeye ismini veren benim.

Bir şeye ismini verirsen de ona hükmetmiş oluyorsun.

Aynen öyle.

İsmini verdiğin her şeyin hükmü sende mi oluyor?

Yani zaten kaynağı benim diyor.

Hmm doğru.

Anladın mı? Zeus'un birlikteliklerinden çıktı bütün bu hikayeler yahu.

Zaten Zeus geldi yo işte Boaz, Bosphorus bilmem ne falan gezdi.

Bunların isimleri zaten bizden geldi arkadaşlar.

Siz tam olarak yani...

Siz kim oluyorsunuz acaba?

Siz kim olarak?

Böyle bir şey var yani ortada.

Aslında mesaj var yani.

Yunan sürekli kendisinin her şeyin kaynağı olduğunu hissettirecek yeni söylenceler üretiyor.

Şimdi de mesela bir kelimenin kökenine gitmeye çalıştığımızda eski Yunan'da bu şöyle denirdi.

Eski Roma'da bunun kelimenin kaynağı oradan gelir denir ya.

Evet.

O yüzden bütün kültüre hakim olma çabası aslında bu.

Evet.

Latince Yunanca'dan geliyor.

Gerçekten Avrupa'ya baskın ondan da geriye gidiyorsun ama ne yazık ki Yunanca kelimelerinin etimolojisinden baktığın zaman da Sanskritçe'den geliyor.

Hadi bakalım.

Hadi buyurun.

Hadi buyur.

Hadi.

Mesela Latince mens.

Evet.

Latince mens yani Atena'nın Latince adı Minerva'dır.

Minerva'nın baykuşu.

Evet.

Minerva'nın baykuşu yani.

Baykuş da zaten hani herkes gözünü kapattığında gözünü açan, kimsenin görmediğini

gören, en yüksekten uçan, herkesin göremediği yerde bulunan yani bunu herkes de keşfedemiyor

baykuş gördüm görmedim gibi bir şey yok.

Kafasını 360 derece döndürebilen, 180 özür dilerim.

Bu çok iyi bir sembol.

Bir de o kukumav kuşu diye de geçiyor.

Bildiğimiz tipik baykuş değilmiş galiba.

Evet tabii küçük baksana.

Gözler mözler.

Evet.

Bence çok tatlı.

Çok tatlı ya.

Ama yani şey o...

Öyle dark bir baykuş değil yani.

Yani evet ama bir süre sonra değişiyor biliyorsun ki o.

Baykuşun sembolize ettiği şey aslında kötü bir şeye dönüşüyor.

Evet.

Ama buradaki baykuş bilgelik.

Aynen öyle.

Her şeye hakim olma, etrafı analiz edebilme, gözlemleyebilme.

İşte dediğin gibi karanlıkta da.

Evet. Kimsenin göremediği yerde görebiliyor.

Herkesin gördüğü yerde de görüyor falan.

Ama işte karanlıkta görebilen kuş sembolü hep aslında bilgelik sembolü olmuştur.

Yani pek çok anlatıda.

Karanlıkta uçuyor ve önüne gelecek olan belirsizliğe rağmen uçmaya devam ediyor.

Ve bir yerden sonra artık karanlığın içinde görmeye başlıyor.

Yani insanın belirsizlik içinde paniklemesinin tam tersi bir etkiyle karşı karşıya geliyoruz.

O yüzden de tanrısal zaten ve bilmediği halde bilen yani bilmiyor olsa bile bilen gibi temsil ediliyor.

Yani sembolizmi de güzel yakalamışlar. Tebrik ediyorum.

Çok iyi. Her zaman çalışır. Bu da pek çok yerde de zaten aynı şekilde sembolizm devam ediyor yani.

Atene'ye kaç kalbim var? Benim küçük bir kalbim var. Büyük bir kalp veremeyeceğim.

Büyük bir kalp bence. Ben her zaman

arkasındayım. Kadın.

Eten'e yani zeytin yüzünden

bir tek kalp verebilirim.

Seviyoruz. Kostiksiz

zeytin hava başlamışım ben alakasız.

Eten'e bu kadar bir kalp verebileceğim.

Daha sevdiğimiz tanrıça

var. Onlara doğru gideriz.

Sonraki bölümlerde. Evet tanrıçalara doğru mu gidiyoruz?

Tanrıçalara doğru gidelim ya.

Hep erkekleri konuştuk. Yeter artık be.

Artık biraz da tanrıça diyelim mi?

Evet. Bence biraz da tane ça diyelim.

Evet. Bence de. Tamam.

Teşekkür ediyorum efendim geldiğin için. Ben teşekkür ederim.

Yine görüşürüz. Görüşürüz.